Виноградов Z Павел
Ir-Raba’ Kodiċi

Самиздат: [Регистрация] [Найти] [Рейтинги] [Обсуждения] [Новинки] [Обзоры] [Помощь|Техвопросы]
Ссылки:
Школа кожевенного мастерства: сумки, ремни своими руками Юридические услуги. Круглосуточно
 Ваша оценка:
  
  Werrej tal-Kontenut
  Ir-Raba’ Kodiċi
  1
  2
  3
  4
  5
  6
  7
  8
  9
  10
  11
  12
  13
  14-il sena
  15
  16
  17
  18-il sena
  19-il sena
  20
  21 sena
  22
  23
  24 sena
  25
  26
  27
  28 sena
  29
  30
  31 sena
  32 sena
  33
  34 sena
  35 sena
  Sinopsi (spoilers)
  Annotazzjoni
  Katastrofi kożmika ħolqot mina fil-ħin u fl-ispazju, li tgħaqqad iċ-ċiviltajiet. Minnha, il-ftit magħżula jidħlu f'dinjiet oħra, u jittrasformawhom. Iżda l-magħżul jiċħad id-destin tiegħu. X'wasslu biex jagħmel dan? Min hu, Evgeny Kromlekh? Lingwista akkademiku, imperatur Mayan antik, maġiku li jgħawweġ il-ħin, jew bniedem aljen f'forma ta' bniedem? U min verament qed jikteb ir-Raba' Kodiċi?
  
   • Ir-Raba’ Kodiċi
   ◦ 1
   ◦ 2
   ◦ 3
   ◦ 4
   ◦ 5
   ◦ 6
   ◦ 7
   ◦ 8
   ◦ 9
   ◦ 10
   ◦ 11
   ◦ 12
   ◦ 13
   ◦ 14-il sena
   ◦ 15
   ◦ 16
   ◦ 17
   ◦ 18-il sena
   ◦ 19-il sena
   ◦ 20
   ◦ 21 sena
   ◦ 22
   ◦ 23
   ◦ 24 sena
   ◦ 25
   ◦ 26
   ◦ 27
   ◦ 28 sena
   ◦ 29
   ◦ 30
   ◦ 31 sena
   ◦ 32 sena
   ◦ 33
   ◦ 34 sena
   ◦ 35 sena
   ◦ Sinopsi (spoilers)
  
  Ir-Raba’ Kodiċi
  
  1
  
   Prologu
  
  Is-sistema solari, 65 miljun sena ilu
  Mostru, bħal serp imqaxxar maħkum fin-nar, deher fis-sema ta’ pjaneta żgħira u abitata—ir-raba’ waħda mix-Xemx. Fir-realtà, kien qalba ta’ blat daqs muntanja, mgħottija b’saff oħxon ta’ silġ, segwita minn sħaba ġganteska ta’ gassijiet u trab iffriżati, u warajha kollha, denb jiddi u artab. Fil-qosor, kienet kometa.
  Meta ġiet f'kuntatt mal-kamp elettromanjetiku tal-pjaneta, din tal-aħħar ipprovat timbotta lura lill-aggressur, iżda s-saħħa tagħha kienet biżżejjed biss biex tkissru. Blata kożmika waħda żżerżqet minn taħt qabda gravitazzjonali tal-pjaneta u, billi biddlet it-trajettorja, kompliet tittajjar—il-mira tagħha kienet xi mkien ieħor fis-sistema solari. It-tieni waħda, li kienet diġà fl-atmosfera tal-pjaneta, iddiżintegrat fi frammenti, u daħlet fl-emisferu tan-nofsinhar.
  Kien bħal daqqa ta’ xkubetta minn distanza qasira. Din naqqas l-orbita tal-pjaneta, u neħħa l-biċċa l-kbira tal-atmosfera tagħha. Il-ħajja kollha fuq il-wiċċ inħonqet kważi immedjatament. L-oċean fl-emisferu tat-tramuntana faqqa’ fl-ispazju f’geysers kolossali, u dak li baqa’ malajr iffriża. Kif għamlu l-korpi l-oħra kollha tal-ilma.
  Hekk inqatlet u nqatlet din id-dinja...
  Iżda l-katastrofi kellha wkoll konsegwenzi f'dinja oħra, inviżibbli, ta' enerġiji kożmiċi.
  
   L-Ewwel Parti
   It-Triq tal-Gwerrier
  
  Ilona Maksimovna Linkova-Delgado. Messiku. Chichen Itza. 20 ta’ Diċembru, 2028
  Ilona tellgħet minn ġo kurituri tal-ġebel mgħarrqa. Il-vjaġġ tagħha kien preċiżament dan: titjira. Jew, għall-inqas, li tgħum f'livell ta' gravità żero. Qatt ma kienet esperjenzat gravità żero, iżda assumiet li hekk kienet tħossha meta tesperjenza n-nuqqas ta' kwalunkwe pressjoni.
  Il-movimenti twettqu b’rieda waħda, bħallikieku l-forza qawwija tal-gravità kienet sparixxiet. Il-moħħ ikkmanda lill-id biex titla’ ’l fuq—u hemm kienet, sospiża fl-arja mingħajr ma tagħmel l-iċken sforz.
  Ilona Maximovna dehret li kienet naqqset mill-inqas tletin sena minn etàha. Iżda fl-arja, is-72 sena tagħha kienu preżenti b'mod ċar. B'ton qasir ta' irritazzjoni, fakkret kif kienet ippruvat tipperswadi lill-mexxej tal-ispedizzjoni biex iħalliha togħdos. Għall-ewwel, ma semax, iżda Ilona kienet waħda persistenti. Veru, kellha tiffirma karta bl-Ispanjol l-ewwel, u taċċetta r-responsabbiltà sħiħa. Huma ftakru inċident traġiku li kien ġara ħafna snin qabel lil xjenzat Russu anzjan ieħor...
  Kieku Antonio kien ħaj, ma kienx ikollha għalfejn tissaporti umiljazzjoni bħal din—ħadd ma ddubita li kien ikun l-ewwel wieħed li jagħmilha. Imma issa hi stess kellha tgħum nofs kilometru taħt l-art minn ġo kurituri miksija bl-istalaktiti. Għal Tony. Għal...
  Ir-raġġi taż-żewġ torċi fuq l-elmu tagħha żvelaw blat miksi bl-alka, ħuta bajdanija stramba tal-għar, jew biċċiet tal-fuħħar fuq munzell ta’ blat sedimentarju. Kien hemm ħafna teżor bħal dan hawn—meta s-saffi ta’ ħama ta’ eluf ta’ snin fl-aħħar ġew miġbuda mill-qiegħ tas-Cenote Sagru, instabu kull xorta ta’ affarijiet hemmhekk... Imma xejn ma seta’ jittieħed hawn, biss jiġi eżaminat u deskritt. Għalhekk il-professur sempliċement tat ħarsa lejn il-vażett tas-sagrifiċċju mkisser—kellha mira ferm aktar urġenti f’dak il-mument.
  Hi daret lejn l-għaddas volontarju li kien qed jgħum warajha, jiġbed il-ħabel gwida. Inqabdet tistenna li tara lil Antonio minflok—kienet ħafna aħjar fl-għadis bl-iskuba milli kien hu u ġeneralment kienet tmexxi l-għadis. Madankollu, il-ħsieb ta’ żewġha, li kien miet sentejn ilu, reġa’ kien jgħaddi malajr. Għall-kuntrarju ta’ ħsibijiet ta’ raġel ieħor. Kienu mrażżna u moħbija, iżda Ilona kienet kontinwament konxja tal-preżenza tagħhom u ma setgħetx, u probabbilment ma riditx, teħles minnhom.
  Meta rat lill-imgħallem iħares lejh, il-voluntiera wrietha ċurkett ta’ subgħajh—kollox kien sew. Hija ppuntat lejn il-lemin—dak kien fejn suppost kellu jkun il-passaġġ li kien għadu kif ġie skopert għall-għerien taħt it-tajn.
  Iva, hemmhekk kien—fetħa dejjaq fl-ilma jleqq. Meta tneħħa t-tajn, irriżulta li l-passaġġ kien ġie ssiġillat mill-Majas tal-qedem. Kien infetaħ l-għada stess. Ilona ma kinitx klaustrofobika, imma hekk kif għaddiet minn ġo fih, tipprova ma twaqqax it-tank tal-ossiġnu tagħha mill-blat li kien qed joħroġ 'il barra, ħassitha skomda. Is-saqaf bil-volta kien imdendel fuqha, u kienet taf li fuqu kien hemm saff oħxon ta’ ġebla tal-ġir, u lil hinn minn dan, kutri oħxon ta’ ilma kien mifrux 'il fuq.
  “Bħallikieku qed tintefa’ ħaj ġo tebut...” għaddietli minn moħħi l-paniku.
  "Ieqaf, ieqaf, dalwaqt ikun lest. Dalwaqt se nkun fejn ħadd ma kien għal ħmistax-il seklu."
  "Ħlief forsi..."
  U mbagħad ħakmitha l-paniku. Id-dawl tat-torċi, iteptep u ta’ niket fid-dlam li f’daqqa waħda beda jeħxien, kixef it-tbissima mqaxxra ta’ ras ħadra...
  L-orrur ma damx wisq, madankollu—kienet rat ħafna minn affarijiet bħal dawn. Kienet xi ħaġa mhux mistennija, il-kranju ppreservat perfettament, l-angolu u d-dawl jagħtuh lewn misterjuż... Imma kienet biss il-kranju ta’ xi miskin, mormi hawn sekli ilu bħala sagrifiċċju lil Chac, l-alla tax-xita u l-qamħ.
  Ilona, b’xi diffikultà iżda bi preċiżjoni (għadha ma kinitx tilfet il-ħiliet tagħha), naqqset il-pass u eżaminat bir-reqqa l-vina tal-għadam li darba kienet iżżomm il-personalità ta’ xi ħadd. Iva, Indjan... U l-kranju kien intatt. U dak li kienet tibża’ tara, imma li xtaqet tara bil-moħbi, messu kellu daqqa kbira fil-forehead minn ferita qadima.
  "Ilona, ieqaf," ċanfret lilha nfisha. "Mhux hawn. Ma kienx isib dan il-passaġġ. Dak iż-żmien, dan kollu kien taħt saff oħxon ta’ ħama. Ħafna u ħafna ħama tqila..."
  Iva, issa kienet lil hinn miċ-Cenote Sagru ta’ Chichen Itza. Dawn l-għerien setgħu jkunu konnessi permezz ta’ passaġġi ma’ oħrajn, u dawk ma’ oħrajn. U hekk kien taħt il-Peniżola tat-Tramuntana kollha ta’ Yucatan, imħaffra minn ġewwa bħal rota ġganteska ta’ ġobon mill-ġrieden. Għerien mgħarrqa ħarġu bħala cenotes, bjar li minnhom il-Majas kienu ilhom jiġbdu l-ilma. U li kienu jqimu. Li mhux sorprendenti—mingħajr ilma taħt l-art, il-bliet fantastiċi tagħhom fil-ġungla ma kinux jitilgħu.
  L-EVK fehmet dan nofs seklu ilu, meta kważi ħadd ma kien jikkunsidra s-sinifikat ta’ din l-idrosistema vasta taħt l-art. Fil-fatt, kienet xmara sagra, li kellha l-istess rwol għaċ-ċivilizzazzjoni Maya bħalma kellha n-Nil għall-Eġizzjani. U hekk kif in-Nil tad-dinja kien riflessjoni tan-Nil astrali għall-Eġizzjani, hekk ukoll ix-xmara taħt l-art ta’ Yucatan kienet realtà bil-maqlub għall-Maya, manifestazzjoni ta’ Xibalba, ir-renju tal-mejtin. U, naturalment, daħla għaliha.
  "Ma kien hemm xejn mqabbad s'issa, xejn ma seta' jagħmel ħoss, ma kien hemm xejn li seta' jiċċaqlaq, jew jitriegħed, jew jagħmel ħoss fis-sema."
  Ma kien hemm xejn li kien jeżisti, li seta’ jeżisti; kien hemm biss ilma kiesaħ, baħar kalm, waħdu u kwiet. Xejn ma kien jeżisti.
  Fid-dlam, fil-lejl, kien hemm biss kwiet, biss silenzju."
  Ilona ma kinitx taf jekk kinitx qed tirriproduċi dawn il-linji ta’ K’iche’ f’moħħha, jew jekk kinux qed joħorġu mill-ħitan fiddija fid-dawl tal-fanal, qishom portali lejn l-inċert. Ma kienx għadu jimporta. Kienet qasmet il-linja li tifred id-dinja tal-bniedem mid-dinja tal-ispirti. Kollox madwarha ħabbar dan. Il-veduta żvelata mir-raġġi tal-fanal kienet surreali. Xi reazzjoni kimika inkredibbli, jew forsi l-influwenza ta’ forzi ta’ dinjija oħra fi żmien immemorabbli, kienet trasformat l-istalaktiti hawn f’xi ħaġa li tixbaħ qniepen tal-ġebel. Dehru kullimkien fil-kamp viżiv tagħha—kbar u żgħar, ċkejkna u ġganteski, imdaħħlin f’xulxin, imdendlin bħal girlandi mostrużament sbieħ. Kien tip ta’ ġenn estetiku, mument ta’ orrur u estasi fuq il-fruntiera bejn is-sabiħ assolut u l-biża’ tal-biża’ li ma jistax jiġi espress.
  Bżieżaq tal-arja tal-egżost akkumulaw taħt is-saqaf u xterdu fuqu bħal merkurju, f'blalen tleqq, u żiedu kwalità fantastika mal-atmosfera.
  “In-naħa l-oħra tad-dinja,” għaddiet minn moħħ Ilona.
  Is-sala tad-dħul ta’ Xibalba, it-“Taraġ Kiesaħ,” twassal għal dinja ta’ forzi kożmiċi aljeni, għal spazji bla limitu u silġin fejn l-allat jiżfnu eternament mal-kwiekeb...
  Il-passaġġi saru aktar dojoq, kważi impassabbli f'xi postijiet. Diversi drabi, Ilona rażżnet l-għajta interna li ma setgħetx tmur aktar 'il bogħod, li kienet se tibqa' hemm għal dejjem, imwaħħla bejn il-blat, tinbidel f'wieħed mill-ħafna skeletri umani hemmhekk. Imma voluntier għom warajha, u miegħu—tittama hi—kien hemm rukkell ħabel li kien se jwassalhom 'il barra minn dan il-post miġnun jekk jiġri xi ħaġa.
  Madankollu, il-moħħ sobri tax-xjentist u l-eċċitament tal-arkeologu għelbu bil-mod il-mod il-biżgħat irrazzjonali tiegħu. Sakemm ma kinux ħadu dawra ħażina, suppost kienu diġà qrib il-Piramida l-Kbira ta’ Kukulkan. Madwar tnax-il sena ilu, tomografu kien ikkonferma suspett li kien ilu hemm: taħt il-piramida kbira bil-passi magħrufa mad-dinja, kienet moħbija oħra, ħafna iżgħar u eqdem. Fil-fatt, it-tielet waħda—it-tieni piramida ta’ ġewwa—kienet mibnija fuqha. Fi kliem ieħor, il-piramida kollha kienet tip ta’ “pupa matryoshka.” U taħtha, taħt għoxrin metru ta’ ġebla tal-ġir, kien hemm lag taħt l-art, konness permezz ta’ sistema ta’ għerien mas-Cenote Sagru.
  Ftit wara, instab passaġġ issiġillat minn fuq għall-piramida ta’ ġewwa, iżda qatt ma nfetaħ minħabba l-biża’ li jikkawża ħsara irreparabbli lill-monument. Imma jekk “tgħaddas” taħtu... In-nies fil-bidu tas-seba’ seklu WK ma setgħux ma kinux konxji tal-lag meta bnew l-ewwel piramida fuqu. U forsi kellu żbokk—tip ta’ tewmi tas-Cenote Sagru. Jekk iva, jidher probabbli li l-ewwel piramida nbniet direttament fuq dan il-bir—prattika komuni fost il-Maja. Kukulkan ġeneralment huwa assoċjat mal-ilma u l-alla Chac. Fil-qosor, huwa possibbli li l-piramida ta’ ġewwa tista’ tiġi aċċessata mill-bir.
  Tony—Don Antonio Delgado, li kien wera l-eżistenza ta’ netwerk ta’ għerien mis-Cenote Sagru sal-lag taħt l-art—ħolom li jkun l-ewwel wieħed li jidħol. Naturalment, għamel dan ma’ martu Russa, studenta tal-kbir EVK, Evgeny Valentinovich Kromlekh, li kien iddeċifra l-kitba Maya u b’hekk sar eroj nazzjonali fil-Messiku u stati Mesoamerikani oħra. Ilona wkoll kienet ħerqana li tippenetra l-piramida ta’ ġewwa—iżda mhux biss għax-xewqa għal skoperta xjentifika...
  Don Antonio miet bil-kanċer fi sptar fil-Belt tal-Messiku. U kienet diġà tant qrib il-mira tagħha...
  Naturalment, it-tamiet tagħha kienu illużorji—kienet tafha intellettwalment. Ma kien hemm l-ebda ċans li ssolvi xi ħaġa enigma fil-labirinti tal-ilma li ma kinitx ilha erbatax-il seklu, iżda sempliċement tmienja u tletin sena. Imma xi ħaġa inesprimibbli, xi ħaġa illoġika bla mistħija, wasslitha, tant kalma, anke xi ftit niexfa, 'il quddiem tul il-mogħdijiet tal-biża' ta' Xibalba.
  Qatt ma kkunsidrat li l-kalkoli ta’ żewġha setgħu jkunu żbaljati u li seta’ ma kien hemm l-ebda ħruġ taħt l-art għall-piramida. Jew li setgħu jittieħdu f’għerien oħra, li ħadd ma kien jaf bihom s’issa. Għalhekk, kienu se jirritornaw bil-ħabel—kien hemm biżżejjed arja għall-vjaġġ tar-ritorn. Imma dan kien ikun ta’ niket kbir...
  'Il quddiem!
  Il-passaġġ f'daqqa waħda nfetaħ, il-ħitan li kienu qed jissikkaw għebu. Madwarna kollha, 'il fuq u 'l isfel, il-fanali kienu jdawlu biss l-ilma mmewġin, imqajjem minn irqad ta' elf sena, imfixkel mill-mistednin mhux mistiedna. Kien qisu l-għawwiema kienu ħarbu mill-konfini tal-ġuf ta' ommhom—mhux f'dawl qawwi, iżda f'dlam impenetrabbli. Ilona fakkret li, skont it-twemmin Maya, in-nies kollha ħarġu minn għar, li kien jissimbolizza l-kanal tat-twelid. U l-Maya kienu jsejħu l-ilmijiet tas-cenotes "verġni."
  "Il-Ħallieq u l-Ħallieq biss, Tepeu u Kukumatz, l-Omm il-Kbira u l-Missier il-Kbir, kienu fl-ilmijiet bla tmiem. Iva, kienu hemm, moħbija taħt rix aħdar u blu, u għalhekk kienu jissejħu Kukumatz."
  Hekk kien jeżisti s-sema, u kien hemm il-Qalb tas-Sema - dan huwa l-isem ta’ Alla u hekk kien jissejjaħ.
  Imbagħad il-Kelma Tiegħu ġiet. Waslet għand Tepeu u Kukumatz, li kienu miġbura flimkien fid-dlam, fil-lejl, u Tepeu u Kukumatz tkellmu magħha. U hekk tkellmu, iddiskutew u kkonsultaw; qablu ma’ xulxin, għaqqdu kliemhom u ħsibijiethom.
  U waqt li kienu qed jaħsbu, deher ċar għalihom li mal-bidu tas-sebħ kellu jidher ukoll raġel.”
  Frażijiet ritmiċi mill-epopew tal-ħolqien Mayan, il-Popol Vuh, tefgħu u tleqqu fid-dawl tal-fanali ta’ madwarha. Ilona daħlet fl-ilmijiet verġni u twieldet mill-ġdid.
  Għal mument tilfet il-kontroll, imma mbagħad irnexxielha tiġbor ruħha. Id-dinja setgħet titwieled issa f’dan il-post stramb, imma hi stess setgħet tmut jekk titlef il-fehim tagħha tal-liġijiet tal-ispazju.
  Hija ppuntat 'il fuq lejn is-sieħeb tagħha—kellhom isibu triq 'il barra. Ir-raġel reġa' ta s-sinjal ta' OK. Il-ħabel kien għadu mdendel warajh.
  Ilona bdiet it-tlugħ b'kawtela. Il-wiċċ tal-lag taħt l-art seta' jkun 'il bogħod, għalhekk kellha toqgħod attenta mill-kaxxier.
  Fl-ilmijiet imdardra u mgħobbija bis-sediment, anke d-dawl tat-torċi ma tantx kien ta’ għajnuna. It-tlugħ deher li sejjer għal dejjem. Bdiet tiddubita jekk fil-fatt kienetx qed titla’—forsi, għall-kuntrarju, kienet qed tiżloq u tiżloq ’l isfel, fl-abbiss bla qiegħ. F’xi punt, widnejha bdew jinfaqgħu, u awtomatikament wettqet il-proċedura meħtieġa: għafset il-maskra ma’ mnieħerha u belgħet. Widnejha rrilassaw. U mbagħad rasha ħarġet ’il fuq mill-wiċċ tal-lag.
  Ilona qabdet it-torċa u bdiet teżamina bir-reqqa s-saqaf tal-għar. Deher... iva, hemm kien, il-ħruġ tas-cenote—tebgħa sewda fost l-istalaktiti spettrali. Grazzi lil Alla li ma kinux għalquh bil-ħajt meta nbena t-tempju. Nisperaw li jwassal għall-piramida ta’ ġewwa. Imma xorta rridu naslu hemm.
  Għalkemm, fir-realtà, din l-ispedizzjoni kienet maħsuba biss għal rikonoxximent. Ħadd ma ħaseb li Ilona kellha l-ħsieb li titla’ sal-piramida hi stess. Madankollu, hija kienet determinata li tagħmel preċiżament dan.
  It-tifel, li rasu kienet għadha kemm kisret il-wiċċ, beda wkoll idawwal it-torċa tiegħu, iżda tul il-ħitan—ifittex blata biex iqabbad il-ħabel magħha. Ilona segwiet iċ-ċirku tad-dawl li kien qed jittajjar.
  "Ieqaf! X'inhu dak?" għajtet f'daqqa waħda.
  Il-vuċi fid-dlam instema’ mrażżna u misterjuża, iżda l-esperjenzi mistiċi ma baqgħux jaffettwaw lix-xjenzata venerabbli. Bdiet tiddi d-dawl tagħha fl-istess direzzjoni fejn xi ħaġa li tixbah... kienet għadha kemm tefgħet.
  Iva, hekk hu - sensiela ta’ taraġ imnaqqax b’mod mhux maħdum setgħu jiġu osservati mit-tarf tal-ilma fil-ħitan imżerżqa tal-ġebla tal-ġir.
  Deher qisu miraklu, imma ma kienx hemm ħin biex wieħed jaħseb dwaru. Forsi t-taraġ kien intuża fi żminijiet antiki għal riti sagri. Jew biex jiġbed l-ilma. Min jaf għal xiex...
  Hija telgħet mill-ilma fuq xifer wiesa’ u ċatt, li miegħu t-tifel kien diġà waħħal ħabel. It-taraġ wassal minn hemm, ir-ringiela tagħhom mitlufa fid-dlam.
  “Se nitla’,” iddikjarat Ilona b’deċiżjoni u b’mod kiesaħ, bl-aħjar mod li setgħet.
  Ir-raġel ħawwad rasu u lissen xi ħaġa bi protesta bl-Ispanjol. Imma kien impossibbli li targumenta mas-sinjura tal-professur. Hi ħelset lilha nfisha mit-tankijiet u l-maskra tagħha, neħħiet ix-xewk tagħha, ħalliet l-istivali tagħha fuqha, aġġustat l-elmu u l-headlamps tagħha, u bdiet titla’.
  Ixxukkjat bil-ġenn tal-anzjan, it-tifel baqa’ jgħatti n-naħa ta’ wara.
  Ma ħasbitx dwar il-periklu mortali li kienet fih, jew li fl-età tagħha ma kellhiex titla’ dawk it-taraġ jiżloq u mħażżeż. Xejn minn dan ma kien importanti—kienet sejra fejn kellha bżonn tmur; dak kien l-iskop tagħha issa.
  Madankollu, it-tlugħ irriżulta sorprendentament faċli. It-taraġ kien imnaqqax bir-reqqa—it-taraġ imnaqqax fil-fond fil-ġebla tal-ġir. Waqt li fakkret fil-ħiliet tat-tixbit tal-blat li kienet kisbet fi żgħożitha u ppruvat tinsa l-osteokondrożi u l-artrosi tagħha, Ilona għafset lilha nnifisha mal-ħajt b’saħħitha kollha, ħafna drabi tuża idejha biex tgħin lilha nnifisha, u xi kultant tqabdet ma’ għeruq tas-siġar li kienu nfaqgħu mill-blat, tilħaq għall-ilma taħt l-art.
  "Ma kien hemm xejn li kien jeżisti li seta' jeżisti..."
  Kien hemm dlam minn fuq u minn taħt, imtaqqab biss mid-dawl tal-fanal. Ilona ma kellha l-ebda idea kemm kellha bżonn tmur. Ma setgħetx tara minn fejn kienet ġejja jew fejn kienet sejra. Forsi kienet se tkun qed titla’ għal dejjem, wara li waqgħet bla ħsieb f’infern Mayan. Għal xi raġuni, il-prospett ma beżżagħhiex partikolarment.
  Imma mbagħad il-fanali żvelaw xi ħaġa ġdida quddiemhom—passaġġ dejjaq bit-taraġ li jinżel. U ma kienx fetħa ta’ bir—kienet b’mod ċar xi ħaġa magħmula mill-bniedem. It-taraġ tela’ wieqaf ’il fuq, f’dlam impenetrabbli.
  Ilona ma qagħditx taħsibha għal mument. "Taraġ kiesaħ," ħasbet, u daħlet fil-kuritur.
  Persuna akbar minnha sempliċement ma setgħetx tidħol minn hawn. Essenzjalment kien pajp twil tal-ġebel. Barra minn hekk, kien imdawwar ħafna—dawriet wara xulxin.
  “Bħal serp,” ħasbet Ilona, u mill-ewwel indunat li kien tabilħaqq hekk. Il-Maja bnew passaġġi serpentini simili fl-oqbra biex jikkomunikaw mal-mejjet. U hawn, il-pajp ovvjament kien maħsub biex jippermetti lill-mejjet jikkomunika liberament mis-sarkofagu tagħhom mad-dinja ta’ taħt.
  Għalhekk imxiet f’żaqq is-serp lejn il-qabar.
  Fil-fatt, hawn hi.
  B'imbottatura oħra qawwija, kważi qattgħet il-wetsuit tagħha mal-ħajt, Ilona f'daqqa waħda ħasset il-kamra tespandi. Ħadet waħda mit-torċi mill-elmu tagħha u dawwitha fid-direzzjonijiet kollha. Il-wiċċ tal-biża' ta' demonju miġnun tbissem dritt lejha.
  L-alla jaguar... U hawn hemm Bolon-ti-ku—id-disa’ allat ta’ Xibalba. Bolon Yokte—l-alla tal-pjaneta Mars, dak li “jġib l-isfortuna,” il-qerried tal-ordni stabbilita. Naturalment, hemm is-Serp bir-Rix Kukulkan—fejn inkunu mingħajru? Bassorilievi eżegwiti b’mod sabiħ. U ħafna iskrizzjonijiet; fid-dlam, huwa diffiċli li tifhem it-tifsira tal-ġeroglifiċi; dak aktar tard...
  Imma fejn hu s-sarkofagu?
  Hija reġgħet tat ħarsa lejn il-kamra bit-torċa. Irriżultat li kienet pjuttost kbira—tul ta’ mill-inqas ħames jew sitt metri u wisa’ ta’ tliet jew erba’ metri, b’saqaf bil-volta karatteristiku tal-Maja. Kollox kien mibni minn blokki enormi tal-ġebel. Mal-art kien hemm frammenti, anke, jidher, reċipjenti intatti. Frammenti ta’ statwi. Wiċċ żagħżugħ tal-alabastru ħares lejn Ilona b’dispjaċir.
  "Interessanti," ħasbet. "Sostitut ovvju għas-sagrifiċċju uman."
  U hawn hu s-sid tal-kripta nnifsu, il-halach-vinik—ir-Raġel il-Kbir. Is-sultan tal-belt, jew aħjar, dak li nindikaw b’dik il-kelma—għal nuqqas ta’ kelma aħjar.
  U mhux f'sarkofagu.
  L-iskeletru kien mimdud fuq tapit nofsu mħassar mitfugħ direttament fuq l-art tal-ġebel, li l-għajn esperta tal-arkeologu għarfet bħala l-ġilda ta’ jaguar. L-għadam, aħmar miċ-ċinnabru ritwali li bih kien miksi l-ġisem, kien imxerred b’eluf ta’ żibeġ ħodor tal-ġada, metall apprezzat mill-Maja aktar mid-deheb. Dawn kienu mill-ġiżirajjen u l-brazzuletti li kienu żejnu l-katavru. Oġġetti oħra—pjanċi, pendenti... Tant minnhom, li kien jieħu xhur sħaħ biex sempliċement jiddeskrivi u jfassal pjan tad-difna...
  Skoperta ta’ qawwa tal-biża’, daqs id-difna fit-Tempju ta’ Palenque. Iżda għal xi raġuni, il-professur ma ħass l-ebda ferħ—biss sens vag ta’ skumdità u niket stramb...
  Ir-raġġ tad-dawl tat-torċa deher direttament fuq il-maskra tar-regħba tar-raġel midfun. Ilona ħarset, bla ma temmen, lejn il-wiċċ aħdar u rettili. Ma kinitx il-maskra—kienet rat oħrajn simili qabel. Kien il-wiċċ innifsu...
  Eyebrows imfassla sew taħt forehead għolja, għajnejn kbar u fondi, linja iebsa tal-ħalq, imnieħer li huwa prominenti, iżda ma jestendix fuq il-forehead, bħal f'ħafna stampi Maya...
  "Dan hu!.."
  "Le, dan bla sens," qalet b'nifs qasir.
  Ma kien hemm l-ebda mod kif dan seta’ jkun veru. Hija kienet sempliċiment qed tiċċedi għall-pareidolja, bħal dawk il-lunatiċi li jaraw wiċċ fuq Mars. Imma rat fil-maskra tal-mewt ta’ ħakkiem Mayan il-wiċċ li xtaqet tara aktar minn kull ħaġa oħra.
  Iva, il-Maja taw lil maskri bħal dawn xbieha ta’ ritratt tal-mejjet, u għamluha b’mod magnifiku. Imma dan... Bla sens, sempliċiment logħob tad-dawl u d-dell.
  U mbagħad il-Professur Linkova-Delgado wettqet delitt—kontra x-xjenza tal-arkeoloġija u l-liġijiet tal-Istati Uniti Messikani. Għamlitu b’mod impulsiv, mingħajr lanqas biss ħasbet dwar x’kienet qed tagħmel—sempliċement ma setgħetx iżżomm lilha nfisha. Waqt li qabdet it-torċa bejn snienha, bir-reqqa, biż-żewġ idejn, refgħet il-maskra.
  Instema’ ħoss artab u mqarqaċ. Ilona semgħetu mill-ġenb, imma kien tagħha stess. Kien għajta mrażżna ta’ terrur.
  Fuq in-naħa tax-xellug tal-għadma frontali enormi, kien hemm frattura mdeffsa li fieqet matul ħajjitha. Ilona setgħet timmaġina perfettament kif tidher fuq ras ħajja—wara kollox, kienet ratu fuq ras ħajja...
  
   Zhenya Kromlekh. USSR. Leningrad. Awwissu 1937
  ...Il-ħu tal-ġebel separat tal-qattiel tar-raba’ pjaneta mix-Xemx baqa’ jtir u ltaqa’ mal-wiċċ tond ta’ pjaneta oħra, it-tielet waħda mix-Xemx. Kienet akbar u wkoll mimlija ħajja...
  - Missierek għadu tal-poplu! Għadu tal-poplu! Għadu tal-poplu!
  Għajnejn Zhenya ta’ seba’ snin kienu mimlijin dmugħ—wiċċ Kolya, it-tifel tal-ġirien, li kien qed jgħajjatlu b’rabja, kien imċajpar inkwetanti u jitriegħed. Imma mbagħad, wara l-insult, segwiet ir-rabja. Ħadd m’għandu jattakka lil Papà! Anke jekk ittieħed minn barranin bil-lejl, ommu baqgħet tibki kontinwament minn dakinhar ’l hawn, u spiss tħallih u lill-erba’ aħwa subien tiegħu ma’ nanny waqt li hi titlaq għal perjodi twal.
  Kolka kien sena ikbar u ħafna akbar, imma Zhenya, waqt li kienet qed tgerger, inxteħtet fuqu u waqqgħetu fuq l-asfalt maħmuġ tal-bitħa ta’ San Pietruburgu. Is-subien irrumblaw fuqu bħal qtates fi ġlieda.
  “Papà mhuwiex għadu, mhuwiex għadu, mhuwiex għadu!” għajjat Zhenya, waqt li beda jxejjer il-ponn b’rabja.
  Huwa diġà kellu premonizzjoni ta’ rebħa meta Kolka, mimdud taħtu u jgħajjat b’leħen għoli, fittex ġebla u laqat lil Zhenya sew f’moħħu...
  ...Il-blata spazjali, mingħajr ma ħasbet, iġġarfet rasha 'l quddiem fl-atmosfera tal-pjaneta li ltaqgħet magħha. Ma kinitx kapaċi tirraġuna, u lanqas li tbassar il-konsegwenzi. Speċifikament, l-għajbien tagħha stess. Għax fl-atmosfera, ma baqgħetx teżisti kollha kemm hi, u tkissret f'eluf ta' frammenti. Madankollu, dawn il-frammenti laqtu l-pjaneta b'forza terribbli. Il-biċċa l-kbira minnhom waqgħu fiż-żona ta' peniżola li kienet toħroġ f'bajja baxxa ta' baħar sħun. L-aljen ma kienx għadu perikoluż daqs kometa sħiħa, iżda kien għamel ħsara konsiderevoli.
  Flash u splużjoni.
  ...Zhenka ma baqax Zhenka. Jew saħansitra Evgeny Kromlekh, l-iben talentuż iżda stramb ta’ ġenituri intelliġenti minn San Pietruburgu. Mewġ ikkulurit iġġarraf fuqu b’veloċità selvaġġa. Dawru fi spirali ġganteski bħal qawsalla, trasformaw fi gruppi ta’ materja li immedjatament iddiżintegraw f’atomi u reġgħu nġabru f’galassji pulsanti, ixerrdu mewġ ġdid ta’ dawl qered madwar l-univers.
  Kurrenti astrali inkredibbli ġrew madwar l-univers, jikkoinċidu, jitgħawġu, u jitħabblu. Il-ħin u l-ispazju akkwistaw konfigurazzjonijiet ġodda u strambi.
  Flash u splużjoni.
  ...Is-smewwiet saru jiddu b'mod insapportabbli. L-għajta misterjuża nqatgħet ħesrem minn splużjoni assordanti. L-impatt tal-framment prinċipali tefa' l-baħar u għafas parti mill-qoxra tal-pjaneta fil-fond tagħha. Issa, għall-bqija tal-eżistenza tagħha, krater ċirkolari kbir se jokkupa dan il-post.
  Sħaba ġganteska ta’ ilma vvaporizzat flimkien mal-abitanti tagħha u l-blat imfarrak fi trab tela’ fl-arja. Hemmhekk, sar sħaba tal-kubrit li nfirxet mal-atmosfera kollha.
  Bdiet taqa’ xita ta’ frak sħun tad-dinja mis-smewwiet. Nirien terribbli faqqgħu. Maltempata qawwija damet għaddejja għal jiem sħaħ. Qamu wkoll bosta vulkani. Fjamma likwidi sfruttaw passaġġi mdawwrin madwar il-ferita miftuħa ta’ krater enormi, u ventijiet tan-nar faqqgħu mill-ġilda tal-pjaneta, u tefgħu aktar tunnellati ta’ nugrufun li jneħħi x-xemx fl-atmosfera tagħha.
  Id-dawl sfuma, bdew id-dlam u l-kesħa. Xitwa twila qatlet il-biċċa l-kbira tal-ħlejjaq ħajjin, u ħalliet lil dawk li baqgħu jgħixu ħajja miżerabbli. Iżda bil-mod il-mod id-dawl reġa’ lura, u l-ħajja bdiet mill-ġdid.
  U f’dinja oħra—konnessa mill-qrib mad-dinja fiżika, iżda inviżibbli għall-biċċa l-kbira tal-abitanti tagħha—l-impatt ikkawża xi ħaġa aktar globali mill-estinzjoni tad-dinosawri. Minn dakinhar ’il quddiem, mina tal-enerġija estendiet mill-fond tal-peniżola għall-kobor tal-ispazju.
  Dam ħafna żmien, permezz ta’ ħafna tbatija u mewt, biex l-istatus quo tal-ħajja jiġi restawrat, sakemm daħlet f’fażi ġdida. Imma l-pjaneta qatt mhi se terġa’ tkun l-istess.
  ...Eugene Kromlekh qatt ma fieq, għalkemm ħarab mill-għama u d-dimenzja. Imma ma kienx biss il-vojt fuq in-naħa tax-xellug ta’ ġbinu li fakkritu fid-daqqa...
  ...Il-vulkani mietu, il-lava kesħet, u taħt il-peniżola ħarġet netwerk stramb ta’ passaġġi taħt l-art, li gradwalment imtlew bl-ilma, u ħarġu bħala cenotes. Hekk sabu l-art in-nies li waslu hawn ħmistax-il elf sena ilu, in-nies li aktar tard ħolqu ċiviltajiet kbar.
  U permezz tal-mina inviżibbli tal-qawsalla b'daħla fil-ħabsijiet imxarrbin bl-ilma, penetraw diversi kreaturi.
  In-nies tal-post kienu jqimu lil Chak, l-alla tal-ilma u l-qamħ; lil Kukulkan, is-Serp bir-Rix, li, flimkien mal-alla Hurakan, ħalaq id-dinja; u lil ħuh, il-Mulej bla isem bil-ġilda mqaxxra, sid tal-ħajja u l-mewt; u lil Bolon Yokte, l-alla tal-kalamitajiet kbar u tal-pjaneta, magħrufa minn popli oħra bħala Mars...
  - Zhenya, x'qed tikteb hemm?
  - Mhu xejn, Ma, qed nikteb biss.
  — Xi kliem strambi... "Kukulkan" "Chicheni... itza" "Bolonyokte". Xi jfisser?
  - Ma nafx.
  - Ieqaf tikteb dan in-nonsens issa stess!
  - Tajjeb, ma.
  - X'qed tpinġi issa?
  - Xejn, qed npinġi biss.
  - X'sinjali strambi...
   2
  
  Ilona Maksimovna Linkova-Delgado. Russja. Moska. 17 ta’ April, 2029
  "X'sinjali strambi!"
  Ilona Maksimovna b’rabja tefgħet il-folja karta bl-iskrizzjonijiet traċċati mill-qabar tal-Piramida ta’ Ġewwa tat-Tempju ta’ Kukulkan, li kienet skopriet, fuq l-iskrivanija tagħha fl-uffiċċju tal-istitut.
  “Dan bla sens, tassew!” ħasbet irritata, waqt li kienet qed tivvapota b’rabja s-sigarett elettroniku li kienet bdiet tuża ftit snin ilu, waqt li rrealizzat li l-għażiż Camel tagħha eventwalment kien se joqtolha.
  Le, xi wħud mill-iskrizzjonijiet kienu pjuttost leġġibbli. Iva, din kienet il-qabar tas-sultan ta’ Chichen Itza, li ħakem fil-bidu tas-seklu seba’. U ismu kien... Kukulkan.
  Naturalment, kien ħakkiem Mayan, u ħadd aktar. It-terrur mistiku li esperjenzat Ilona fil-qabar taħt il-piramida kien ilu li għeb. Maż-żmien, il-maskra nnifisha saret inqas tal-biża’ li tfakkar fil-wiċċ familjari. Fil-fatt, kienet simili ħafna, iżda l-koinċidenzi jiġru b’kull xorta ta’ modi... U d-daqqa fil-kranju żgur kienet ir-riżultat ta’ xi ġlieda antika—il-mejjet għex fi żmien perikoluż, meta lanqas il-ħakkiema ma kinux immuni għal daqqa ta’ klabb.
  X'għażliet oħra kien hemm? Li lingwista, storiku, u arkeologu ta' fama mondjali jidħol bil-moħbi f'piramida antika, jarmi l-għadam tas-sultan, jilbes l-ilbies tiegħu, jimtedd f'postu, u jmut? Bla sens! U l-għadam huwa datat bir-radjokarbonju għal madwar is-sena 610 AD. U ma kien hemm l-ebda għażla plawżibbli oħra. Ix-xafra ta' Occam—dak kollu.
  Naturalment, nistgħu nagħmlu analiżi ġenetika—jista' jkollha d-DNA għal tqabbil... Imma le, għadha mhix daqshekk miġnuna. Punt!
  Mela, jista’ dan tassew ikun il-leġġendarju Topiltzin Quetzalcoatl, imsejjaħ mill-Majas għall-alla serp Kukulkan, eżiljat minn Tolla, fundatur tal-bliet Majas ta’ wara? Le, ovvjament, għex aktar tard u jidher ċar li ma kienx Maja, iżda Toltec. Jekk saħansitra għex jew eżista... Għalkemm, jekk niġġudikaw mill-iskrizzjonijiet deċifrati fil-qabar, l-istejjer ta’ din il-figura leġġendarja u l-mejjet huma simili f’ċerti modi. It-tnejn, pereżempju, kienu kontra s-sagrifiċċju tal-bniedem.
  Madankollu, hemm ħafna aktar differenzi. Pereżempju, jekk niġġudikaw minn frażi waħda, il-Kukulkan midfun ma ħareġx minn Tolla, iżda minn... is-Cenote Sagru. Storja simili ntqalet dwar wieħed mill-ħakkiema ħafna aktar tard tal-belt, għalhekk dan x'aktarx huwa s-sors ta' din il-leġġenda. Jingħadu kull tip ta' stejjer dwar l-oriġini tas-slaten.
  Imma l-bqija tal-iskrizzjonijiet dehru kompletament bla sens. Pereżempju, xi tfisser din: "Mara Jaguarundi, isimha huwa l-grotta tan-nisa"?
  "Jaguarundi... Mara... Qattus selvaġġ, parzjalment immanesjat. U l-grotta?.. Mara... Ilmijiet verġni... Il-ħajja ħarġet mill-għar... Ġuf... Tassew?.. Mulej Alla!"
  Ix-xjentista u l-atea nnifisha ma rrealizzatx li kienet qed tindirizza lil Alla direttament. U ma kien hemm ħadd ieħor—jekk dak li fehmet kien veru. U kien—Ilona ħassitha b’ruħha kollha. Imma mbagħad, jew hi jew id-dinja kollha kienet titlef moħħha!
  Il-Qattusa Lona!
  Ilona ħarset b’għajnejha selvaġġi lejn ir-ritratt imdendel faċċata tal-mejda. Raġel b’forehead kbira u mkemmxa u ħalq iebes u mxaqleb ħares lejha minn taħt għajnejh imkemmxin b’għajnejn penetranti u maġiċi. Kien qed iżomm qattus Siamese f’dirgħajh.
  
   Evgeny Valentinovich Kromlekh, Ilona Linkova. Messiku. Chichen Itza. Lejl tal-1-2 ta’ Novembru, 1990
  “Mela, għaliex int daqshekk imdejqa, Lona l-Qattusa?” EVK ħakket rasha, u Ilona ħasbet li hekk kien iħabbat lill-qtates tiegħu.
  Huwa ġie fil-kamra tal-lukanda tagħha eżatt meta Ilona kienet qed tipprepara biex torqod. Għal xi raġuni, ma xegħlitx id-dawl. Madankollu, kien qawwi biżżejjed, grazzi għall-qamar enormi li kien jiddi dritt mit-tieqa.
  Hija meddet idu għal idu, bħal qattusa. Ħassitha kuntenta. U anzjuża. Konfużjoni stramba ta’ emozzjonijiet. Ma kinitx tħobb paradoss emozzjonali bħal dawn; kienet tixxennaq għaċ-ċarezza u ċ-ċertezza. Imma ma’ EVK... ma’ Zhenya, dan ma setax jiġri.
  Deher li kien magħmul minn paradoss. Għalliem aħrax u serju, xjenzat kbir li kien wettaq l-impossibbli fix-xjenza. Imqareb bħala tifel, iħobb iċ-ċajt prattiċi, xi kultant elaborat, spiss krud. Iħobb il-fantasija, il-mistifikazzjoni, u anke l-gideb sempliċi. Suxxettibbli għad-dipressjoni, li matulha ma ried jara lil ħadd ħlief il-qattus maħbub tiegħu, waqt li fliexken vojta tax-xorb kienu jħabbtu taħt l-iskrivanija tiegħu. Xi kultant sarkastiku u kiesaħ b’mod kawstiku, xi kultant sinċier u vulnerabbli. Għalliem brillanti u intelliġenti. Ħabib leali. Maħbub attent u teneru.
  Imma spiss wisq ħasset li qatt ma kienet tafha verament lil dan ir-raġel.
  Ma kienx li kien ħafna ikbar minnha—wara kollox, raġel ta’ sittin sena u mara ta’ erbgħa u tletin sena kienu kważi normali. Imma xi kultant rat aljenazzjoni universali f’għajnejh. Imbagħad ħasset li kien qed jeżamina b’attenzjoni xi ħaġa lil hinn minn din id-dinja, biss b’mod distratt u qasir jassorbi dak li kien qed jiġri hawn. Inkluża hi, Ilona.
  "Zhenya, forsi m'għandniex immorru s-cenote issa? Immorru flimkien għada, matul il-ġurnata..."
  "Le!" Għajnejh blu kbar, taħt għajnejh suwed u mkemmxin, xegħlu b'rabja kbira. Ħalqu sar linja dritta għalkollox.
  Ilona rtogħdet, u minnufih ġie f’sensih.
  - Skużani, Lona, jien nervuża.
  Huwa ħareġ sigarett Belomor minn butu, għaffeġha bħas-soltu, u b'mod maġistrali, b'id waħda, xegħel sulfarina fuq il-kaxxa.
  Ilona ħarġet Camel, u hu xegħel waħda lilha wkoll.
  — Irrid nagħmel dan, u rrid nagħmlu waħdi. Tifhem?
  Hija telgħet spallejha b’dispjaċir. Dejjem kien xi ftit stramb, u dan kien dak li ġibed lilha. Forsi, naturalment, kienet it-tfulija terribbli tiegħu. Imma dan waħdu bilkemm għamlu daqshekk brillanti—kien sempliċement tal-biża’. B’mod raġonevoli u kompletament realistiku, Ilona warrbet memorji strambi li ma kinux jidħlu fix-xbieha pulita tagħha tad-dinja. Fl-ispedizzjoni, is-sinna tagħha, iffriżata mir-riħ kiesaħ Siberjan, kienet weġġgħetha l-lejl kollu, u l-kit tal-ewwel għajnuna ma kien fih xejn aktar b’saħħtu mill-analġin, li ma għen xejn. Lanqas il-ħamsin gramma alkoħol li kienet ħadet. U mbagħad EVK sempliċement messha wiċċha. Għadha tiftakar dak il-mess, u warajh l-uġigħ naqas b’mod mirakoluż.
  Milli jidher kien dakinhar li għall-ewwel darba ħarset lejh bħala xi ħaġa oħra għajr professur xiħ u eċċentriku.
  Huma rrakkontaw stejjer mhux tas-soltu dwaru. Hija stess kienet rat li xi kultant kien jidher li jaqsam linja, u jgħix eżistenza parallela u inkomprensibbli.
  Imma issa, fil-Messiku, fejn kien wasal għall-ewwel darba f’ħajtu—billi kien jaf assolutament kollox dwar il-passat tiegħu—EVK kien sar ossessjonat għalkollox. Hawnhekk intlaqa’ bħala eroj trijonfanti. U mhux ta’ b’xejn: dan ir-raġel kien iddeċifra l-iskrittura Maya, xi ħaġa li ħadd ma kien irnexxielu jagħmel għal erba’ mitt sena. U billi għamel dan, kien ta lil dan il-pajjiż, u lil diversi oħrajn, storja antika miktuba.
  Il-president tah l-Ordni tal-Ajkla Azteka, u l-ġurnalisti assedjawh kullimkien. Kull fejn mar, kien jintlaqa’ minn folol ferrieħa. Imma deher kompletament indifferenti għal dan il-pandemonju kollu, u ħass biss ftit konfużjoni. Eżamina monumenti antiki li kien jafhom tajjeb imma li kien għadu kif ra b’għajnejh stess, baqa’ sieket b’modestja fir-riċevimenti, tkellem bil-moderazzjoni dwar il-ħajja personali tiegħu f’intervisti u fit-tul dwar il-kitba Maya. Imma wara dan kollu, Ilona ħasset tensjoni terribbli u inumana. U sforz lejn xi mira. Liema mira?
  Ma kinitx taf - riedet u kienet tibża’ ħafna li ssir taf.
  Il-qamar deher li riesaq lejhom, u għarraq il-kamra kollha b’dawl spettrali, u dawwal il-kantunieri l-aktar imbiegħda. Il-geckos ħfief tkaxkru mal-ħitan. L-għanja taċ-ċikadi, bħal ta’ sirena, sfat għalkollox, imbagħad bdiet mill-ġdid.
  F'daqqa waħda, Ilona kważi għajtet bl-orrur—skeletru jitbissem, imdawwar bil-fjuri, ħareġ minn rokna mudlama. Deher li kien qed jiċċaqlaq u jgħum lejha fid-dawl tal-qamar. Madankollu, ikkalmat ruħha mill-ewwel, meta ftakret li l-istatwa misterjuża kienet wieqfa hemm bħala dekorazzjoni għal Jum il-Mejtin, iċċelebrat illum u għada mill-pajjiż kollu.
  “Kif se jkun dan skont il-kalendarju Maja?” staqsiet lilha nnifisha Ilona għal xi raġuni u bdiet tittraduċi d-dati b’tensjoni f’moħħha.
  Kellha bżonn xi ħaġa biex tiddistrai lilha nnifisha.
  Evgeny spiċċa s-sigarett tiegħu u għaffeġha fl-ashtray.
  “Lona, isma’...” deher li ma kienx jaf kif jibda.
  Hija ffriżat.
  "Taf," kompla bil-mod, "tliet kodiċijiet baqgħu jeżistu..."
  Ma kinitx qed tistenna dan. Xejn—"kun marti," "Jien aġent tas-CIA (KGB)," anke "Jien aljen." Imma mhux dwar il-kitba Mayan mill-ġdid! Kien kapaċi jaħseb jew jitkellem dwar xi ħaġa oħra?
  Iva, ovvjament, kienet taf perfettament li tliet manuskritti Maya awtentiċi biss baqgħu ħajjin sal-lum—il-kodiċijiet ta’ Dresden, Pariġi, u Madrid. Ir-raba’ wieħed kien ħareġ reċentement, iżda kważi ċertament kien falz. U kopji ta’ dawn it-tliet kodiċijiet b’xi mod spiċċaw fil-pussess ta’ EVK meta kien għadu student promettenti. Huwa kien ħadem magħhom u skopra li, kuntrarjament għat-twemmin popolari, il-ġeroglifiċi Maya ma kinux ideogrammi, iżda sistema ta’ kitba fonetika, u... Għalxiex kien qed jagħmel dan? Kien iddeċieda li jagħtiha test billejl?
  "12.18.17.9.13 skont l-għadd twil, 3 Ben skont it-Tzolkin, u 6 Sak skont il-Haab," id-data tal-lum f'daqqa waħda dehret b'mod ċar f'moħħ Ilona. Hija saħansitra rat b'mod ċar is-simboli Mayan.
  “Fil-fatt, hemm erbgħa minnhom,” kompla Evgeny b’mod kalm.
  Hija nsiet il-kalendarju mill-ewwel u ħarset lejn ir-raġel b'sorpriża.
  - Int għedt li l-Kodiċi Grolier...
  "Iva, dik falza," xejjer idu b'nuqqas ta' sabar. "Qed nitkellem dwar dik li m'għandhiex isem... Ilni għandiha. Għal żmien twil."
  Instema’ bħal stqarrija: “Għandi da Vinci oriġinali mhux magħruf imdendel fil-kċina tiegħi.” Ilona ħarset lejn Evgeny b’konfużjoni, hekk kif tkellem dejjem aktar malajr, bħallikieku xi ħaġa kienet infaqgħet ġo fih.
  "Ma kontx inkun nista' nifhem xejn mingħajru... U ħadd iktar ma kien ikun jista'. Hemm illustrazzjonijiet... tpinġijiet... Fil-qosor, m'iniex bilingwi, ovvjament, imma hija Rosetta Stone unika. Tajjeb, fittex għalik innifsek."
  Daħħal idu fil-but ta’ ġewwa tal-ġakketta mqaxxra u antika tiegħu u ħareġ kaxxa tal-lapsijiet tal-injam, skura bl-età. Ħallat il-ganċijiet tal-metall u...
  Ilona ma setgħetx temmen lil għajnejha. Iva, kien kodiċi Mayan—folja drapp mitwija u mħassra, mgħottija b’ġeroglifiċi u tpinġijiet fuq iż-żewġ naħat. U f’kundizzjoni eċċellenti. Biss... Jidher ċar li ma kienx magħmul minn amatl—il-karta magħmula mill-qoxra tas-siġar tal-ficus, il-materjal użat fil-Yucatan tal-qedem.
  “Ġilda taċ-ċerv,” ħeġġeġ Evgeny, waqt li nnota t-tħawwid tagħha.
  - Imma...
  — Iva, kitbu fuq il-ġilda matul il-perjodu klassiku. Madwar il-bidu tas-seklu seba’.
  Ilona nħasdet mistagħġba: il-kodiċijiet kollha li baqgħu nkitbu minn ħames mitt sa tmien mitt sena wara. Fil-Yucatan, fil-klima sħuna u umda, b'għadd kbir ta' insetti jigdmu kollox, l-ebda manuskritt moħbi ma kellu ċans jibqa' ħaj aktar.
  - Żgur/a?..
  — Li hija ġenwina? Iva. Kompletament.
  Ilona ħarset b’ħerqa lejn it-teżor. Kien tal-għaġeb! Bħala studenta gradwata fil-Mużew Cromlech, riċerkatriċi anzjana fil-Mużew tal-Antropoloġija u l-Etnografija li kienet iddefendiet id-dissertazzjoni tagħha dwar is-semjotika tat-testi Maya, Ilona rat b’mod ċar li dan il-kodiċi kien fundamentalment differenti mhux biss minn oħrajn li għadhom jeżistu, iżda mill-monumenti miktuba Maya magħrufa l-oħra kollha.
  "Ma nifhimx," ilmentat hi, waqt li ħarset 'il fuq mill-manuskritt. "Dan bla sens..."
  — Lingwa arkaika. Għall-Maja ta’ wara, kienet dak li hu s-Slavoniku tal-Knisja għalina.
  - U tifhem dan?
  - Aktar minn.
  Xi ħaġa fit-ton tiegħu wissiet lil Ilona. Hija ħarset mill-qrib lejn wiċċu. Fid-dawl tal-qamar, kien enigmatiku, bħal wiċċ ta’ skultura antika.
  - X'hemm hemm?
  — Xi ħaġa bħal talba minn qassis-sultan lill-alla Bolon Yokte, lamentazzjoni għal martu mejta, u struzzjonijiet għad-dixxendent tiegħu. Din hija l-idea ġenerali.
  — Minn fejn ġie xorta waħda? Għaliex ħadd ma kien jaf bih?!
  — Il-Ġermaniżi sabuha fis-snin għoxrin. F’Chichen Itza, fil-“Knisja” ħdejn id-“Dar tas-Sorijiet,” naħseb. Ħallelin tal-oqbra. Lanqas biss irrealizzaw x’kienu sabu. L-ispedizzjoni ta’ Von der Goltz.
  — Kif ġibtu? U għaliex ħadd ma jaf bih?
  - Huwa għalhekk li ma jafx...
  
   Zhenya Kromlech. Reich Ġermaniż. Prussja tal-Lvant. Estate tal-Barun von der Goltz. 18 ta’ April, 1945.
  Il-kanuni fil-lvant komplew jisħnu ma’ kull jum li għadda, u mlew is-sema kollu. U fuq dan is-sema tellgħu ajruplani bi stilel ħomor fuq ġwenħajhom—ħafna minnhom, lejl u nhar. Kienu qed itiru biex ibbumbardjaw lil Pillau.
  Il-ġurnata ta’ qabel, Zhenya, flimkien ma’ Ostarbeiters oħra, ittieħdet biex taħdem fil-proprjetà tas-Sur Baron.
  Għaddew tliet snin minn meta Zhenya, li kien qed iżur lill-qraba ta’ ommu ħdejn Kharkov matul il-vaganzi u spiċċa taħt okkupazzjoni, ittieħed miċ-ċinema mill-Ġermaniżi, flimkien ma’ folla ta’ subien u bniet oħra, tgħabbew f’vaguni tal-ferrovija u ntbagħtu lejn il-Ġermanja.
  Matul dan iż-żmien, kien sar pjuttost adult. Irqiq, twil, xi ftit imxaqleb, b’ħalq iebes, b’saħħtu u mimli muskolu minħabba x-xogħol iebes tar-razzett, deher ħafna ikbar mill-erbatax-il sena tiegħu. Għajnejh blu kbar biss baqgħu ċari, bħal ta’ tifel.
  Huwa diġà kien jitkellem il-Ġermaniż pjuttost tajjeb. Fir-raħal, fejn l-Ostarbeiters kienu jmorru nhar ta’ Ħadd, jaħarbu bil-ferħ mill-barrakki tagħhom ta’ għoxrin raġel, il-frauleins żgħażagħ lokali tawh ħarsa b’interess. Kien jinftiehem—subien Ġermaniżi kienu qed jiġu deċimati bla heda mill-linji ta’ quddiem. U l-ħajja baqgħet għaddejja. Lanqas ir-riskju ma waqqaf lill-bniet—li jassoċjaw ruħhom ma’ ġuvni liebes garża bajda bl-iskrizzjoni "OST" seta’ jwassalhom biex jiġu mkasbra. U Untermensch kien jintbagħat f’kamp ta’ konċentrament. Madankollu, fil-kampanja, il-morali kienu ħafna aktar ħielsa u aktar ħanina.
  B'mod ġenerali, Monica ta' sittax-il sena sabiħa kienet diġà iżolat ruħha ma' Zhenya ħafna drabi, jew fil-foresta tal-ġirien jew fil-maqjel tat-tiben.
  Huwa kien kuntent, imma ma ħass l-ebda estasi partikolari. Kellu sigriet li ġablu ferħ ferm akbar mill-interazzjonijiet tiegħu mat-tfajla. Dan is-sigriet dejjem akkumpanjah, imma matul dawk is-snin ta’ priġunierija, huwa biss tah is-saħħa biex jgħix. Kulħadd li interaġixxa miegħu—sħabu t-tbatija eżiljati mill-USSR, il-Galizjani u l-Pollakki ambigwi, u anke l-Ġermaniżi—ħass subkonxjament xi ħaġa stramba dwaru u... mhux eżattament evitawh, imma ttrattawh b’tip ta’ kawtela timida.
  Diversi drabi, uża idejh biex ifejjaq diversi mard f’sħabu tal-kwartieri. Ma setax jiftakar meta kienet ħarġet din l-abbiltà—ċertament wara d-daqqa f’rasu u l-waqfa l-isptar. Huwa sempliċement kien jaf li jekk ipoġġi idejh fuq persuna li tkun qed titniehed, din tħossha aħjar. U għamel dan, mingħajr ma ħaseb wisq dwar in-natura tal-abbiltà tiegħu jew il-fatt li dawn il-każijiet ġiegħlu lil dawk ta’ madwaru jarawh b’mod differenti milli jaraw lil kulħadd.
  Spiss kien jaf ukoll x’se jiġri. Meta z-ziju zopp ta’ Monika qabadhom flimkien u attakkah b’dagħa selvaġġa bil-Ġermaniż u b’bastun enormi, Zhenya ħarset biss lejh, għax kienet taf li kien se jieqaf, iniżżel il-bastun, idur lura, u jitlaq fis-skiet. U mbagħad qatt ma qal kelma lil ħadd dwar dan. U dan huwa eżattament dak li ġara. Affarijiet bħal dawn ma kinux jiġru lil Zhenya ta’ spiss, imma jiġru.
  U kien joħlom il-ħin kollu. Kien jorqod għax kien jaf li kien qed joħlom, u fil-ħolm tiegħu kellu l-libertà tal-għażla: seta’, pereżempju, jerfa’ idejh ma’ wiċċu u jeżaminahom, seta’ jmur x’imkien, jew aħjar, itir fl-ispazju, kif jiġri fil-kuxjenza rieqda. Imma dawn ma kinux viżjonijiet ordinarji u vagi—realtà mimgħuda mis-subkonxju. Din kienet ir-realtà—waħda differenti.
  Xi kultant kien isib ruħu f’xi postijiet tassew inkredibbli, jekk tista’ ssejħilhom hekk. Ma kien hemm xejn hemmhekk ħlief kuluri mqanqlin, xi saffi ċiklopiċi ta’ eżistenza b’ħafna kuluri li kienu jintrabtu u jitħalltu flimkien, u kontinwament jiffurmaw disinji ġodda, bħallikieku kien ġewwa kalejdoskopju vast.
  Kien grandjuż, tal-biża’, u affaxxinanti, imma meta kien jgħejja jittajjar fil-kurrenti tal-enerġija kożmika, kien sempliċement jorqod fosthom—jorqod fl-irqad tiegħu. U kien imur f’wieħed mill-postijiet familjari. Kultant kien imur iżur lill-ġenituri u lil ħutu. Kien jarahom f’ħin reali, sema’ l-konversazzjonijiet tagħhom, u kien jaf li kienu ħajjin u fejn kienu. Imma ma setax juri lilu nnifsu lilhom.
  Darba oħra, kienet xi belt antika. Zhenya, li kien iħobb il-lezzjonijiet tal-istorja fl-iskola, kien jaf li kienet antika. Il-bini, in-nies li kienu jdawruh hemmhekk, l-affarijiet—kollox kien jitkellem dwarha. U kullimkien kien hemm sinjali, dawk li kien kiteb awtomatikament fuq biċċa karta meta kien tifel. F’din il-ħolma, Zhenya, li kien raġel kbir f’dik il-belt, fehem it-tifsira tagħhom perfettament u kitbhom hu stess. Imma meta qam, kien nesa kompletament xi jfissru.
  Ġrawlu ħafna affarijiet f’dik il-belt, li ħafna minnhom sempliċement ma rreġistrawx f’moħħu tfulitu. Imma fil-ħolm tiegħu, kien adult, b’saħħtu, intelliġenti. U mdejjaq ħafna. Dan is-sentiment kien iturmentat lil Zhenya fir-realtà wkoll.
  U drabi oħra, huwa vvjaġġa lejn postijiet tassew inkredibbli. Taħt sema ta’ dinja oħra, fuq ix-xtut ta’ xi baħar stramb, fejn in-nies bnew bini mhux tas-soltu... Ukoll, mhux verament nies, imma... Zhenya ma kinitx taf min kienu, imma żgur ma kinux nies. U hu kien wieħed minnhom.
  U mbagħad kien isib ruħu fl-ilma, jgħum u jieħu n-nifs—liberament, bħal ħuta. Jew forsi tassew kien. Imma anke għal ħuta, dan kien post mhux tas-soltu ħafna... Kultant kien isib ruħu barra minn hemm u f’xi ħaġa mhux inqas stramba—xi tip ta’ għerien mgħarrqa, b’tkabbir stramb u dak li deher qisu ħbula u kejbils imdendlin mis-soqfa.
  Kien jara wkoll mara partikolari spiss ħafna, mara li kienet importanti għalih. Kien jaf dan, imma qatt ma kien kapaċi jara wiċċha—kien jidher ċar, imma ma setax jiftaħ il-karatteristiċi tagħha f’moħħu.
  — Xogħol, ħelu!*
  Zhenya qam mill-ħsibijiet li kienu ġew fuqu, bħal dejjem, fl-iktar mument mhux opportun, u qabad il-manku tal-kaxxa tqila li kellha bżonn titgħabba fuq wara tat-trakk b'aktar kumdità.
  Ma ħaresx lejn is-Sur Andreas, il-maniġer tal-proprjetà, li kien qed jgħajjat u jobżoq bir-rabja. Kien raġel estremament spjaċevoli u vili, mibgħud kemm mill-Ostabeiters Russi, il-Beiters Ċivili Pollakki, kif ukoll mill-Ġermaniżi lokali.
  Biex tevita li tħares lejn il-wiċċ diżgustanti, Zhenya kkonċentrat fuq il-kaxxi. Il-bitħa tal-palazz kienet mimlija bihom. Kellhom jitgħabbew fuq erba’ trakkijiet, imma deher li ma kinux se jidħlu kollha, u dan żied biss mar-rabja tal-maniġer imqarras. Żewġ tużżani irġiel tal-SS fuq muturi b’machine guns osservaw il-proċess tat-tagħbija b’mod flemmatiku. Il-Baruni von der Goltz innifsu, irqiq u fin, fl-uniformi ta’ SS Standartenführer, ipejjep sigarru u osserva l-proċedimenti permezz ta’ monoklu mit-tieqa enormi tal-kamra tal-għixien fit-tieni sular.
  Baqgħu jkaxkru l-kaxxi 'l barra mid-dar. Zhenya kienet taf x'kien fihom: Monika, flimkien ma' tfajliet oħra tar-raħal, kienu naddfu d-dar tas-Sur Baron diversi drabi u qalulha dwar il-ħafna oġġetti strambi u apparentement antiki ħafna miżmuma f'vetrini tal-ħġieġ. Meta ddeskriviet dawn il-figurini misterjużi, reċipjenti mudlama, u ġebel b'iskrizzjonijiet inkomprensibbli, Zhenya, meta rrealizzat li dawn kienu kollha sejbiet antiki, xtaqet b'passjoni li tarahom.
  U issa kienu qrib tiegħu, iżda għadhom inaċċessibbli. U issa kienu se jittieħdu lejn destinazzjoni mhux magħrufa.
  Instema’ l-ħoss tal-ajruplani fis-sema.
  “Tagħna,” ħasbet Zhenya.
  L-irġiel tal-SS taw ħarsa lejn is-sema b’mod distratt. Kulħadd hawnhekk kien diġà mdorri bil-mewġ ta’ ajruplani Sovjetiċi li kienu qed ibbumbardjaw miri kbar u jinjoraw il-proprjetà żgħira.
  Imma dawn ma kinux bombi.
  - Achtung! Black Tod!** - instema' għajta allarmanti, u s-suldati xterdu fid-direzzjonijiet kollha.
  Iva, kienu żewġ ajruplani tal-attakk IL-2, u l-Ġermaniżi sejħulhom "Mewt Sewda." Għal raġuni tajba.
  Forsi din l-unità kienet qed tfittex ħaddiema freelance u, minħabba nuqqas ta’ mira aktar denja, ħadet ħsieb grupp ta’ rġiel tal-SS fuq muturi fil-bitħa ta’ dar kbira. Jew forsi xi ħadd avżahom lill-Standartenführer li kien qed jidlek għarqbejh bil-lardu—Zhenka qatt ma skopra.
  L-ajruplani tellgħu baxx fuq il-proprjetà u waddbu splussivi. Is-suldati rnexxielhom jisparaw diversi tifqigħat ta’ mitraljaturi lejhom. Imbagħad bdew l-isplużjonijiet.
  Zhenya sab ruħu mimdud fuq dahru fil-fond tal-bitħa. Għal diversi minuti, kien mitluf għalkollox. Il-koxjenza tiegħu, bħas-soltu, ġibditu f’dinja ta’ mewġ imdawwar u kkulurit. Imma malajr ħareġ minn hemm.
  Xi ħadd ieħor kien mimdud fuqu—dik kienet l-ewwel ħaġa li ħass malli rritorna fid-dinja terribbli. Ħawwad dirgħajh b’mod selvaġġ, jipprova jeħles mill-piż. Sar aktar faċli. Iż-żagħżugħ qam bilwieqfa u ħares madwaru.
  Ma sema' l-ebda ħsejjes u kellu vista batuta, iżda l-orrur ta' dak li kien ġara kien ovvju.
  L-isuldati tal-istorm waddbu l-bombi tagħhom u rtiraw lejn il-bażi. Il-bitħa kienet mgħottija bid-duħħan u sħab ta’ trab. It-trakkijiet kienu qed jaqbdu. Wieħed kien sparixxa għalkollox. Nofs il-proprjetà kienet qed taqbad ukoll. Is-saqaf tagħha kien waqa’ ’l ġewwa, it-twieqi kollha kienu mkaxkrin—inkluża dik enormi, li warajha kien għadu kif deher is-Sur Baron. Ilsien ta’ fjamma ħareġ minnha.
  Ċestuni mkissrin kienu mxerrdin mal-bitħa kollha. U katavri—irġiel tal-SS u ħaddiema. Xi wħud tgergru u ppruvaw iqumu, oħrajn kienu bla ma jiċċaqalqu.
  Zhenya, b’għajnejh imċajpra mit-trab, ħares lejn il-piż li kien għadu kif xeħet minn fuqu. Kien katavru, b’rasu kważi nieqsa għalkollox. Libsa diċenti bi tliet biċċiet, imtebba’ bit-trab u d-demm, u katina tad-deheb tal-arloġġ. Herr Andreas.
  Zhenya kien ra kull xorta ta’ nies mejta fi tliet snin, allura d-dehra tal-ġisem imħarbat tal-maniġer ma xxokkjatx—kien hemm ħafna x’jibki. Ħares lejn l-affarijiet imxerrda madwaru. Milli jidher, il-mewġa ta’ xokk li kienet ġarritu sat-tarf tal-bitħa kienet kisret il-kaxxa li kien qed jerfa’. Kull xorta ta’ affarijiet imxerrda barra—frammenti, xi figurini mnaqqxa... Il-wiċċ tal-biża’ ta’ kreatura fantastika magħmula minn ġebla ħadra ħares lura lejn Zhenya. U ħdejha kien hemm kaxxa tal-lapsijiet tal-injam miftuħa u tawwalija.
  Zhenya ġibdet rokna mċarrta ta’ xi karta li kienet barra... Le, mhux karta... Xi ħaġa bħal ġilda. Ġilda antika ħafna. Romblu twil, mitwi f’forma ta’ akkordjun, infetaħ f’idejh.
  It-tifel ħares b’xokk lejn is-sinjali li kienu qed jgħattuh. Dawn kienu l-istess sinjali li kien pinġa meta kien tifel, mingħajr ma fehem it-tifsira tagħhom. Dawk li kien kiteb fil-belt stramba tal-ħolm tiegħu.
  Issa kien jaf li kienu ġeroglifiċi Maja antiki, li għadhom ma ġewx deċifrati. Kien qara biżżejjed dwar is-suġġett biex jifhem x’teżor kellu f’idejh.
  U kien jaf b’qalbu kollha li issa kellu d-destin tiegħu f’idejh. Dan l-għarfien ġie għandu, bħal dejjem, minn imkien, u kien immutabbli.
  Bla ma ħaseb, Zhenya għalaq ir-romblu, reġa’ ħebieh fil-kaxxa tal-lapsijiet, poġġieh taħt sidru, u minn ġo l-kaos tal-bitħa, fost il-għajjat u l-lagħab tan-nies li kienu għadhom ma ġewx f’sensihom, ġera fil-foresta fil-qrib, fejn inħeba sakemm jidlam.
  Dak il-lejl, ħabbat bil-kwiet fuq it-tieqa ta’ Monika. Għal ġimgħa sħiħa, qabel ma waslu r-Russi fir-raħal, hija ħbietu fil-maħżen, li kien nofsu vojt minħabba ż-żmien tal-gwerra.
  Zhenya ħareġ għand in-nies tiegħu bla piż – il-kaxxa prezzjuża tal-lapsijiet kienet moħbija sew bejn żewġ blat imħażżiż fil-qiegħ tal-maqjel.
  
   *Ibdew ix-xogħol, ħnieżer! (Ġermaniż)
  ** Attenzjoni! Mewt Sewda! (Ġermaniż)
  3
  
  Editorjal mill-gazzetta Excelsior, Belt tal-Messiku, 18 ta' Novembru, 1990
  Il-Majas tal-qedem sejħulu għandhom.
  L-eroj Russu tal-Messiku sparixxa mingħajr traċċa fiċ-Ċenote Sagra ta’ Chichen Itza.
  Ilbieraħ, it-tfittxija fis-Cenote Sagru ta’ Chichen Itza ġiet konkluża. L-għaddasa tal-gvern waqfu mill-għadis tagħhom fil-bir antik. Milli jidher, il-ġisem tax-xjentist il-kbir Evgeny Kromlekh ġie assorbit kompletament fil-ħama tal-qiegħ.
  Kif diġà rrapporta l-gazzetta tagħna, ix-xjentist Sovjetiku Evgeny Kromlekh, waqt li kien fil-belt antika ta’ Chichen Itza, mibnija minn nies li l-kitba tagħhom hu biss kien kapaċi jaqra, bla mistenni mar billejl fis-Cenote Sagru, li fih il-Majas tefgħu lin-nies għas-sagrifiċċju.
  "Ma nafx xejn tassew," tgħid Ilona Linkova, studenta ta' Kromlech li akkumpanjatu fil-vjaġġ. "Yevgeny Valentinovich ġie għandi lbieraħ filgħaxija u qalli li kellu bżonn jara xi ħaġa b'mod urġenti fost il-fdalijiet tal-belt. Ma qallix x'eżatt. Ħareġ mill-lukanda, u qatt ma rajtu aktar."
  Għajnejn it-tfajla żagħżugħa huma niexfa, iżda jidher ċar li hija mnikkta ħafna bl-għajbien tal-mentor tagħha.
  “Forsi l-Professur Cromlech kien stressat mis-sitwazzjoni stess li sab ruħu għall-ewwel darba f’ħajtu f’pajjiż li l-istorja antika tiegħu kien prattikament skopra waħdu,” jissuġġerixxi Antonio Delgado, student gradwat fid-Dipartiment tal-Antropoloġija fl-Università ta’ California, Los Angeles. Is-Sinjur Delgado jispeċjalizza fiċ-ċiviltajiet antiki f’pajjiżna, u huwa għalhekk li ġie inkluż fil-grupp li akkumpanja lil Cromlech fil-vjaġġi tiegħu lejn il-Messiku.
  "Ma neskludix is-suwiċidju," ikompli jgħid. "Bħall-ġenji kollha, is-Sinjur Cromlech kien raġel kumpless... Imma dawk il-ġimgħat li qattajt miegħu se jkollhom impatt fuq ħajti kollha. Il-personalità ta’ dan ir-raġel u l-ideat tiegħu ħallew impressjoni tal-għaġeb u li ma titħassarx fuqi."
  Allura x'ġara verament lill-Professur Kromlech? Kien suwiċidju spontanju, forsi kkawżat mill-alkoħol? Jew hemm konnessjoni mudlama mal-KGB jew is-CIA? Jew forsi din hija l-vendetta tax-xamani Nattivi Amerikani, li s-sigrieti tagħhom dalwaqt se jiġu żvelati grazzi għal Kromlech?
  Milli jidher, dan se jibqa’ misteru. Dak li hu ċar hu li dan ir-raġel kbir baqa’ hawn għal dejjem, fil-pajjiż li tant ħabb u li għalih għamel tant. Il-Majas tal-qedem kienu jsejħulu, u issa jgħix fosthom.
  
  Evgeniy Valentinovich Cromlech. USSR. Leningrad. 29 ta’ Marzu 1959
  "Nirringrazzja lill-membri tal-kumitat tad-dissertazzjoni, lill-avversarji stmati tiegħi, u, naturalment, lis-superviżur tiegħi talli tawni l-opportunità li jiddefendi l-prinċipji tat-teżi tiegħi. U jiena speċjalment grat għall-fiduċja li wrejtu meta tajtuni dottorat. Jiena nqis dan bħala ħlas bil-quddiem għar-riċerka futura tiegħi."
  Hekk kif kien qed jgħid dawn il-frażijiet ħfief kważi awtomatikament, Yevgeny ta daqqa t’għajn lill-udjenza. Xorta ma kienx jafda r-realtà għalkollox, ma kienx jaċċetta dak li kien ġara bħala fatt eżegwit. Issa stess, dawn id-dsatax-il anzjan kienu tawh dottorat fl-istorja b’mod unanimu. Minflok il-lawrja tal-kandidat li fil-fatt kien qed ifittex.
  Deherlu li r-rapport tiegħu dam biss ftit minuti—bilkemm kellu ħin jgħid xi ħaġa. Imbagħad ġew id-diskorsi tal-avversarji tiegħu. Kienu pjuttost strambi—ma dehrux li kellhom l-intenzjoni li jsibu difetti f'xi waħda mill-proposti tiegħu. Pereżempju, żewġ jew tliet kummenti żgħar dwar il-bijografija tal-Franġiskan Diego de Landa, it-tieni isqof ta' Yucatán, li lilu d-dissertazzjoni ta' Cromlech kienet formalment iddedikata.
  Il-fatt hu li Monsinjur de Landa, waqt li kien għadu sempliċement ħu Diego, sar l-ewwel Ewropew li pprova jaqra l-iskrittura Maya u saħansitra jikkomponi l-alfabett tagħha. Tentattiv b'mezzi inadegwati, iżda kien bidu. U r-rebbieħ ta' din il-maratona ta' sekli sħaħ ta' dawk li jiksru l-kodiċi kien hu, Eugene Kromlekh.
  Evgeny ħass mewġa ta’ kburija, b’xi mod imħallta ma’ ansjetà. Huwa ftakar fis-snin li kienu għaddew minn dawk il-mumenti terribbli meta kien wieqaf, mgħotti bit-tajn u d-demm, barra l-palazz ta’ von der Goltz li kien qed jaqbad, b’kaxxa tal-lapsijiet tal-injam antika f’idejh. Minn dakinhar ’l hawn, xi forza kienet qed tiġbdu bla waqfien lejn mira mhux magħrufa.
  Huwa kien persuna spostata, jiġifieri kien destinat għal kamp ta’ filtrazzjoni. U, kif induna aktar tard, il-ħajja fl-USSR kienet iebsa, fejn lanqas l-età żgħira ta’ dawk deportati lejn il-Ġermanja ma salvathom minn suspett ta’ tradiment. Madankollu, id-destin kien ħanin ma’ Zhenya—il-ġenituri tiegħu, li kienu waslu minn Leningrad, ħaduh mill-kamp hekk kif ġew infurmati li binhom kien instab.
  Missier Zhenya ma kienx għadu "għadu tal-poplu." F'Mejju 1939, wara l-arrest ta' Yezhov, missieru nħeles, l-akkużi waqgħu. Zhenya ftakru jiġi d-dar—imċappas, bla leħja, b'id imħarbta mit-tortura. Aktar sinifikanti, ma ġiex arrestat mill-ġdid meta bdiet il-mewġa li jmiss ta' repressjonijiet. Ir-riħa tal-gwerra kienet diġà qawwija fl-arja, għalhekk l-inġinier ferrovjarju esperjenzat u distint kien fid-domanda kbira. Dan ġie kkonfermat kemm fl-ewwel xhur tal-gwerra, meta missieri kien qed jevakwa fabbriki lil hinn mill-Urali, kif ukoll aktar tard, meta rrestawra linji ferrovjarji u pontijiet meqruda għall-Armata l-Ħamra li kienet qed tavvanza.
  Omm u ħut Zhenya ġew evakwati minn San Pietruburgu lejn Chelyabinsk. Missieru kien fuq il-front u, sa tmiem il-gwerra, kien kiseb influwenza konsiderevoli u ħafna konnessjonijiet. Wara li tneħħa l-assedju, il-familja rritornat lejn Leningrad. Fl-aħħar mill-aħħar, missieru rnexxielu jiġbed xi ħjut biex jiżgura li l-awtoritajiet viġilanti jħallu lit-tifel, li ta’ tnax-il sena kien waqa’ aċċidentalment fit-territorji okkupati u mbagħad fil-Ġermanja, jaħrab mill-attenzjoni tagħhom. Sħab Zhenya, li kienu sofrew destin simili, marru ħafna agħar.
  Fid-dar, Zhenya immedjatament u kategorikament iddikjara l-intenzjoni tiegħu li jistudja fid-dipartiment tal-istorja. Peress li kien ilu jrid imur hemm għal żmien twil, dan ma sorpriżx lill-familja tiegħu. Ma ħass xejn ħlief ċertezza bla limitu li d-destin tiegħu kien hemm. Kien se jistudja ċ-ċivilizzazzjoni Maya. Kien x’kien ifisser dan.
  Veru, iffaċċja ostaklu żgħir—ftit snin mitlufa mill-iskola. Imma lil Zhenya ma kienx jimpurtah. Wara sena ta’ studju indipendenti, għadda l-eżamijiet tal-iskola sekondarja u rreġistra fid-dipartiment tal-istorja tal-Università ta’ Leningrad, li kienet għadha ma kinitx magħrufa bħala l-Università ta’ Zhdanovsky. Imma hemmhekk, qamu problemi aktar serji.
  Huwa għadda l-eżamijiet tad-dħul b'suċċess kbir, iżda ħassu skomdu waqt l-intervista. L-intervistatur tiegħu kien Nikolai Alekseevich Stolyarov, diġà meqjus bħala figura ewlenija fl-ateiżmu, l-ateu akkademiku ewlieni tal-USSR, li kien studja bir-reqqa l-kunċetti żbaljati reliġjużi ta' kull żmien u popli. Fil-fatt, kien tabilħaqq awtorità sinifikanti fir-reliġjon komparattiva, bl-ispeċjalizzazzjoni ewlenija tiegħu tkun ix-xamaniżmu.
  Għall-ewwel, Zhenya ħaseb li kien qed ikellimlu b’xi ftit kawtela. Barra minn hekk, saħansitra induna b’xi ftit ta’ ħasra fit-ton tal-professur. Dan allarmah. Forsi snin fil-magħluq, jew forsi abbiltajiet moħbija, kienu saħħew il-ħila ta’ Evgeny li jħoss il-burdati tan-nies. F’dan il-każ, il-burdata tal-professur ma kinitx ta’ sinjal tajjeb għall-applikant.
  “Żagħżugħ, mort tajjeb ħafna fl-eżamijiet tad-dħul,” qal Stolyarov, mingħajr ma ħares lejn Zhenya. “Mill-mod, titkellem il-Ġermaniż tajjeb ħafna. Dan għax għext fil-Ġermanja?”
  — Iva... Imma tgħallimtha lura f’Pit... Leningrad, l-iskola... Naf ukoll l-Ingliż u l-Franċiż. U dan l-aħħar bdejt nitgħallem l-Ispanjol.
  "Tajjeb ħafna," Stolyarov ħawwad rasu. "U mort tajjeb ħafna bir-Russu. Forsi kellek tmur tistudja l-filoloġija?"
  “Irrid nistudja l-istorja,” wieġeb Zhenya b’mod sod, waqt li ħares lejn il-professur f’għajnejh. Hu ħares ’il bogħod.
  "Għadek żgħir ħafna. Lanqas biss għalaqt sbatax-il sena, hux? Għandek ħin biex taħseb, biex tiddeċiedi..."
  “Irrid nistudja l-Majas tal-qedem,” wieġeb Evgeny b’mod kalm.
  Il-professur twerwer u baqa’ sieket għal ftit sekondi, iħares b’attenzjoni lejn iż-żagħżugħ.
  - Maya? Għaliex huma?
  “Irrid naqra l-kitbiet tagħhom,” ġiet it-tweġiba kalma.
  Stolyarov tbissem fil-beraħ.
  "Mhux kompitu fattibbli," qal bil-mod. "Il-problema tad-deċifrar tal-kitba Maya hija insolubbli."
  Il-kromlech għolla rasu.
  "Dak hu t-titlu ta' artiklu minn Ġermaniż, Paul Schellhas. Qrajtu," wieġeb. "Naħseb li Schellhas kien żbaljat."
  “Taħseb... li... kien żbaljat?” staqsa l-professur, waqt li waqaf b’mod ironiku.
  Zhenya qabdet b’rasha.
  “Dak li jinħoloq minn moħħ uman wieħed ma jistax jonqos milli jiġi deċifrat minn ieħor,” qal bil-kwiet.
  Xi ħaġa dehret f’għajnejn Stolyarov.
  "Int għaref għal żmienek," irrimarka, waqt li ħares lejn l-applikant b'xi sorpriża. "U, taf... naħseb li spiċċajna l-intervista."
  L-għada, Zhenya sab ruħu fuq il-lista ta’ dawk aċċettati fid-dipartiment tal-istorja. Hu u l-ġar tiegħu, Kolya, xtraw żewġ fliexken vodka u skerqu. Mhux għall-ewwel jew l-aħħar darba.
  Dan kollu ġara quddiem Yevgeny Kromlekh issa, hekk kif, b’xutt vodka f’idu iżda kompletament sober, kien qed iħares lejn iċ-ċelebrazzjoni li kien ordna f’ristorant għall-kumitat tad-dissertazzjoni. Il-bankett kien parti obbligatorja mid-difiża—spiss projbittiv għall-istudenti gradwati fqar. Stolyarov għenu finanzjarjament.
  Li, fis-sakra għall-aħħar, bi flixkun f’id waħda u tazza xarba fl-oħra, issa resaq lejn Evgeny.
  - Tajjeb, dott, ejja nħabbtu l-ħġieġ!
  Wiċċ is-superviżur ta’ Cromlech tbissem. Huwa rtira x-xutt tiegħu b’daqqa t’għajn u, b’daħka kbira, għannaq lil Evgeny.
  "Int ġenju! Taf li int ġenju?!" għajjat hu, waqt li ta daqqa ta' ħarta fuq dahru lill-istudent tiegħu.
  Evgeny baqa’ sober, u dan huwa sorprendenti, peress li qatt ma tilef toast.
  “Oqgħod bilqiegħda, Nikolai Alekseevich,” stieden lid-direttur tar-riċerka.
  Il-bankett kien laħaq il-qofol tiegħu, u ħadd ma ta kashom.
  Stolyarov qagħad bilqiegħda fuq is-siġġu ħdejhom u minnufih imliehom it-tazzi.
  “Zhenka, Zhenka,” kważi kanta, “Ma kontx nemmen għalkollox li se tirnexxi.”
  "Għadni ma nistax nemmen jien stess," qal Evgeny b'daqqa ta' spallejh. "U l-iktar ħaġa li ma nistax nemmen hi li għadni kif sirt tabib."
  "Ah..." Stolyarov xejjer idu, waqt li ta ħarsa ta' diżrispett lejn il-folla fis-sakra ta' rġiel u nisa mgħallmin. "Taħseb li xi ħadd minnhom jifhem x'għamilt? Jien bilkemm nifhmu jien stess. Fid-dinja tal-ispeċjalisti tal-iskrittura Maja... hemm tlieta... sew, erbgħa. U fl-Unjoni Sovjetika, int l-uniku wieħed. U kif kienu jopponuk? Intqalilhom biex jagħmlu dan, allura tawk dottorat."
  "Qalilhom?" Kromlech għolla għajnejh. U mbagħad induna li ma kienx sorpriż xejn.
  “Uh-huh,” lissen Stolyarov. Deher li jiddispjaċih għal dak li kien għadu kif qal. Madankollu, id-dispjaċir ma damx wisq.
  "Oh, ma jimpurtax," xejjer idu. "Għandek tkun taf..."
  Reġa’ mlieh it-tazzi, xorob sew tiegħu, u kompla jitkellem. Deher li kien qed jieħu gost.
  "Ma kellekx tmur id-dipartiment tal-istorja mill-bidu. DP, ħdimt għall-Ġermaniżi, anke meta kont tifel, imma xorta..."
  Eugene għamilha b’rasu.
  — Waqt l-intervista ħassejt li ma ridtx timpjegani.
  "Dak hu li ridt jien," Stolyarov ħawwad rasu. "Mhijiex ċajta: it-tifel jaf l-istorja aħjar minn xi studenti gradwati. U l-aktar importanti, jaf jaħseb u jrid jagħmel xi ħaġa fix-xjenza... Dak iż-żmien indunajt li kont ġenju."
  Huwa reġa’ ħawwad l-ispalla ta’ Zhenya. Imma mbagħad f’daqqa waħda tnikket.
  "Imma taf... il-qmis tiegħek stess... tkun eqreb tal-ġisem. Kien hemm żminijiet bħal dawn—jekk tiċċaqlaq anke ftit lejn il-ġenb, kont tisma' daqqa qawwija."
  “U allura kif?” Evgeny kien ġenwinament kurjuż.
  “U semmejt il-Majas,” qal Stolyarov f’daqqa u rażżan xutt ieħor.
  “U mela?” staqsa Evgeny, waqt li vojta tiegħu.
  - Inkella...
  Il-professur deher li reġa’ kellu xi dubju.
  "Allura..." beda jgħid. "Huwa hekk. Is-sid... Taf... Dak li miet, bil-kult tal-personalità. Bażikament, kien qed jipprova jwaqqaf il-Marxiżmu."
  "Xi trid tfisser?" Għajnejn Kromlech twessgħu. Ma kienx stenna konfessjoni bħal din, u lanqas li kienet se tiġi mingħand il-Professur Stolyarov, li deher ideoloġikament impekkabbli, li dejjem ta l-impressjoni li kien Marxista-Leninista konvint.
  Imma hu biss għamilha b’rasu fl-affermattiv.
  — Lura fl-aħħar tas-snin għoxrin. Imbagħad il-prinċipji tal-Marxiżmu sfaxxaw—id-dinja burġeża ma kinitx qed tiżviluppa kif kienu bassru l-klassiċi.
  Evgeny ħares lejn l-għalliem, ixxukkjat. Huwa kompla.
  "Kollox beda bil-fabbrika tal-awtomazzjoni ta' Lloyd Smith f'Milwaukee—tajjeb, ma kinitx tidħol fil-Marxiżmu xejn; ma kien hemm l-ebda proletarjat hemmhekk, l-ebda eġemonju. Imma dak hu l-pedament ta' kollox. U mbagħad hemm aktar..."
  Nikolai Alekseevich ġibed xutt ieħor.
  "Bażikament, il-Kaptan kellu kollox mifhum—kien intelliġenti, żgur. U wasal għall-unika deċiżjoni korretta, mill-perspettiva tiegħu: l-USSR trid tgħix, il-prinċipji tal-Marxiżmu jridu jiġu ppreservati. Imma biss fid-dehra—għan-nies. Imma l-membri edukati tal-partit, li kienu jafu l-klassiċi prattikament bl-amment, ma kinux jidħlu f'din l-iskema u setgħu jikxfu l-logħba. U mbagħad—taf x'ġara..."
  “Le ħabib, l-ebda problema,” ħeġġeġ Evgeny, b’wiċċu jiskura, jiftakar fl-id immankata ta’ missieru.
  "Ukoll, biex jaħbu dan," kompla Stolyarov, bla ma jaf bir-rabja ta' Yevgeny, "ħafna oħrajn inqabdu fin-nofs. U mbagħad inqabdu dawk li wettqu r-reat. U t-traċċa ntilfet."
  “X’għandhom x’jaqsmu l-Maya ma’ dan?” Zhenya telgħet spallejha.
  "Isimgħu, isimgħu. Meta l-gwardja kollha ta' Lenin inqerdet, il-Kaptan, milli jidher, kien qed jippjana li gradwalment jiżvela lin-nies li l-esperiment soċjalista kien spiċċa, u li dak li kien se jsegwi kien se jkun imperu veru. Bih fit-tmun, naturalment. Imma mbagħad ġrat il-gwerra, u ma kienx hemm ħin għal dan. Imbagħad il-pajjiż kellu jinbena mill-ġdid, u slogans soċjalisti reġgħu kienu utli. U mbagħad miet."
  “Xi ngħidu dwar il-Majas?” insistiet Zhenya.
  "Il-Maja..." Stolyarov waqaf. "Il-Maja lanqas ma jidħlu fil-Marxiżmu, taf dan int stess."
  “Iva,” Evgeny għamilha b’rasu, “Engels kiteb li ma kellhomx soċjetà ta’ klassijiet…”
  "U jekk ma kienx hemm," kompla Stolyarov, "allura ma setax ikun hemm stat, armata, jew, speċjalment, lingwa miktuba. U int ħadt dik il-lingwa miktuba u qrajtha."
  - Imma int għedt li ma kienx se jkun hemm problemi meta ħadt din ix-xogħol...
  — Għedt hekk. Għax diġà kelli l-permess...
  Il-professur baxxa leħnu, tbaxxa biex ikun eqreb lejn Zhenya u qal b’leħen baxx, waqt li ħawwad rasu lura b’mod vag:
  — Minn hemm.
  Evgeny induna li kien qed jirreferi għad-Dar il-Kbira fuq Liteiny. Il-KGB. Dak iż-żmien, kien għadu l-MGB.
  "Ara, Zhenya, jien kont wieħed minn dawk l-istoriċi li ntgħażlu eżatt wara l-gradwazzjoni biex bil-mod il-mod inaqqru d-dogma," kompla Stolyarov, waqt li żied vodka oħra. "Wara l-gwerra, kienu qed jippjanaw li jerġgħu jibdew in-negozju, kienu qed iħejju ruħhom, imma mbagħad miet l-Imgħallem. Intqalilna lkoll biex nibqgħu kwieti u nagħmlu xi ħaġa... 'il bogħod mil-linja ewlenija. Allura bdejt naħdem fuq ix-xamani. U, mill-mod, ma jiddispjaċinix."
  "U riedu jaqilbuni magħhom?" Kromlekh ħares b'mod qawwi lejn id-direttur tar-riċerka.
  Imma hu ħawwad rasu.
  "Temporanjament, Zhenya, sakemm l-affarijiet jikkalmaw. Mort Liteiny speċifikament minħabba fik, biex nara ċertu kurunell... Huwa wkoll jaf bl-ideoloġija. Minbarra lilu nnifsu, kien hemm xi ftit aktar... sew, forsi aktar... nies fil-Politburo... u għad hemm... li jridu jtemmu l-Marxiżmu. Imma l-Ewwel attwali huwa kontrih... kategorikament. U jekk isir xi ħaġa, ikun għar-riskju tiegħek u bil-moħbi. Bil-moħbi ħafna... U għalhekk żammewk fil-fakultà għall-futur. U fir-rigward ta' Engels, huwa sempliċi: il-klassiku, jgħidu, ma kellux is-sorsi kollha dwar l-istorja tal-Maja. U għalhekk il-Cromlech ma jiċħdux, iżda għall-kuntrarju, jikkontribwixxi għall-iżvilupp tal-Marxiżmu. Hekk hu... Imma int, Zhenya, oqgħod attenta—ibqa' kwieta!"
  Stolyarov ħawwad subgħajh lejn Kromlech, u għamel wiċċ serju, li, madankollu, immedjatament reġa’ nfaqa’ fi tbissima ta’ fis-sakra.
  "Kont naf li xorta waħda kont se tidħol f'Maya. Kont nafha, dak kollu. U tistaqsini għaliex..."
  Wiċċ Nikolai Alekseevich reġa’ twebbes—ma kienx iħobb jaħseb dwarha. Jista’ jkun li kellu dubji dwar il-Marxiżmu, imma kien konvint bis-sħiħ mill-ateiżmu. Kien jistmerr kull tip ta’ diaboliżmu. Il-motto tiegħu kien ir-razzjonalità soda. Fil-fatt, kien preċiżament minħabba f’hekk li kien jiċħad il-Marxiżmu bil-moħbi—id-dogma kienet mimlija toqob loġiċi, u kien mistagħġeb li ħadd mill-kollegi tiegħu ma ra dan. Imma, naturalment, kwalunkwe superstizzjoni—mit-twemmin f’Alla rxoxtat sal-biża’ ta’ qattus iswed li jaqsamlu t-triq—kienet delitt saħansitra akbar kontra r-razzjonalità.
  Imma mbagħad, fl-intervista, wara li t-tifel b’għajnejn blu rashom iebsa taħt ġbinu kbir u mħaffer qallu b’mod sod li ried jistudja l-Maya, xi ħaġa ġiet f’moħħ il-professur. L-ewwel, b’xi mod kien jaf b’ċertezza assoluta li dan it-tifel kien se jiddeċifra s-simboli Maya, anke jekk il-ħsieb biss deher assurdu. U t-tieni...
  ...Il-professur f'daqqa waħda sab ruħu f'dinja li ma tiddistingwiha minn xejn ieħor, bħallikieku ġewwa kalejdoskopju, imdawwar kontinwament minn xi forza qawwija. Kuluri vibranti, impossibbli li wieħed jarahom fir-realtà, tħalltu bl-aktar modi strambi, u ħolqu disinji magnífico li immedjatament iddiżintegraw u ngħaqdu f'oħrajn ġodda. U l-bqija, bla tmiem. Kien hemm l-infinità hawn—Stolyarov b'xi mod kien jafu. Barra minn hekk, seta' jifhem il-kunċett innifsu, u ma baqax ibeżżgħu.
  U minn dan il-mudell ta’ infinità, f’daqqa waħda ħareġ wiċċ uman. Il-wiċċ ta’ Cromlech. Imma ma kienx għadu ż-żagħżugħ anzjuż bilqiegħda faċċata tal-professur, b’għajnejn penetranti u forehead enormi sfigurat minn daqqa. Le. Kien... Kieku Nikolai Alekseevich ma kienx ateu, kien jgħid li kien xi tip ta’ alla. Imma peress li ma kienx hemm Alla, ħarġet kelma oħra: “Mexxej.” Kien adult, forsi anke raġel xiħ—raġel xiħ ħafna u maestuż, li wiċċu kien infinitament kalm u għaref. Għajnejh kienu magħluqa, imma Stolyarov kien jaf li l-Mexxej kien ħaj.
  U mbagħad il-wiċċ beda jinbidel b'mod tal-biża'—waqt li b'xi mod baqa' l-wiċċ ta' student prospettiv b'prospetti dgħajfa jismu Kromlech. Imma... ma kienx għadu uman. Le, żgur mhux uman, imma xi ħaġa bħal rettili—b'ġilda blu-griża, mgħottija f'postijiet b'xi tip ta' qxur qarnin, kresta tal-għadam fuq rasu, u ħalq żgħir magħluq sewwa b'erba' xufftejn... L-għajn imkemmxa ttellgħu 'l fuq, u għajnejn imqabbżin b'iris ħomor u pupilli qishom xquq ħarsu dritt lejn il-professur. It-tielet tebqet il-għajn membranuża tefgħet daqqa t'għajn malajr. Stolyarov seta' jara xquq tal-garġi taħt l-għajnejn...
  “Maya? Għaliex huma speċifikament?” sema’ lilu nnifsu jwieġeb għar-rimarka tal-applikant, bħallikieku mill-bogħod. Fid-dinja reali, il-ħin ma kienx għadda. Stolyarov kien għalaq sew ix-shutter f’moħħu għall-viżjoni tiegħu.
  Issa, waqt ir-rilassament fis-sakra, id-damper infetaħ xi ftit, u Stolyarov tefa’ porzjon ieħor ta’ alkoħol ġo fih innifsu biex jerġa’ jagħlqu.
  Imma Evgeny fehem x’kien qed jiġri fil-ħolqien tal-professur. Hu stess kien spiss ra din l-infinità b’ħafna kuluri, b’ħafna saffi, li dejjem tinbidel, li minnha xi kultant kienu joħorġu viżjonijiet ta’ postijiet meraviljużi u kreaturi strambi. Kromlech ma baqax jaħseb, kif xi kultant kien jaħseb meta kien tifel, li kien sar miġnun. Issa kien jaf—b’ċertezza assoluta—li dan kien id-destin tiegħu. U li l-ebda KGB, l-ebda Stolyarov, lanqas l-Imgħallem innifsu—tabilħaqq, ħadd affattu—ma seta’ joqgħod bejnu u t-twettiq tagħha. U kieku ppruvaw, l-Univers innifsu kien jopponiha.
  4
  
  Evgeny Kromlekh. USSR. Kaliningrad Oblast. 21 ta’ Ġunju 1947.
  Karozza oħra għaddiet minn ħdejn Zhenya, titfa’ t-trab, waqt li x-xufier tagħha injora idu mgħollija. Diġà l-għaxar. Jew forsi t-tnax. Kromlekh ma kienx ilu jgħoddhom—madwar siegħa, probabbilment. Kien sempliċement miexi bil-mod tul l-awtostrada minn Pillau... jew aħjar, Baltiysk.
  ...Li jikkonvinċi lil missieru kien faċli: Zhenya qaltlu dwar Monica u kemm xtaq jaraha mill-ġdid. Huwa verament ried jaraha, għalkemm seta’ jgħix mingħajrha. Imma li jidħol fil-maħżen ta’ zijuha kien assolutament essenzjali...
  Dam ftit iktar biex jipperswadi lil ommu, billi rrepeta diversi drabi li kien se jerġa’ lura minnufih hekk kif jiskopri li kien ma’ xi tfajla. Il-konnessjonijiet ta’ missieru fid-dinja tal-ferroviji solvew faċilment id-diffikultajiet kollha kemm bid-dokumenti kif ukoll bil-biljett. Forsi anke faċilment wisq, imma Zhenya ma ħasbitx dwar dan.
  Kellu dokumenti eċċellenti, li jiddikjaraw li Kromlekh E.V. kien intbagħat fir-reġjun ta’ Kaliningrad biex jaħdem f’razzett kollettiv. Kollokaturi temporanji bħal dawn—flimkien ma’ dawk permanenti—ġew hawn minn madwar l-Unjoni Sovjetika kollha wara l-gwerra, u Zhenya sempliċement intilef f’din il-folla.
  Wara erbgħin siegħa jdur f’vagun tal-ferrovija fil-Belarus u l-Litwanja, niżel fil-marshalling yard f’Königsberg... naturalment, ukoll f’Kaliningrad, li issa sservi bħala l-istazzjon meqrud waqt l-attakk fuq il-belt. Madankollu, Zhenya wasal sal-bini tal-istazzjon, ħares lejn il-fdalijiet tiegħu maħruqa mill-flamethrowers Sovjetiċi, ammira l-iskultura mirakolożament intatta ta’ Chronos jmanes iż-żwiemel, u ħares lejn il-volti maestużi u msewda bin-nugrufun u l-fetħiet miftuħa ta’ twieqi enormi u mkissrin. U mbagħad telaq biex isib kif jasal għar-razzett statali “Red Route”—kif kienet magħrufa issa l-proprjetà ta’ qabel ta’ von der Goltz.
  Tliet sigħat oħra lejn Baltiysk—madwar il-Peniżola kollha ta’ Samland fuq tren tqil ta’ vaguni ta’ daqsijiet imħallta. Ix-xenarju hemmhekk kien ikrah—djar griżi uniformi b’żewġ sulari b’soqfa għoljin bil-madum, awtostrada li kienet isservi wkoll bħala t-triq prinċipali, fortizza antika, kanali, u fanal li joħroġ ’il barra fil-baħar. Il-belt innifisha wkoll kienet meqruda għalkollox, iżda l-aktar traċċi ovvji tal-gwerra kienu diġà tneħħew.
  Dan kollu għadda minn quddiem Zhenya, u ħalla biss mewġa ħafifa f’koxjenza tiegħu—bħal xenarju indistint, li jinbidel malajr f’wirja stramba. Ma kellhom l-ebda tifsira—għalih, kulma kien jeżisti kien il-maħżen fir-raħal żgħir Ġermaniż—bini baxx b’saqaf imżerżaq bit-tiben u ħitan imċarrta ta’ twavel skuri. Huwa ra b’mod ċar il-blat griż miksi bil-ħażiż li kien jifforma l-pedament tal-istruttura. F’xquq dejjaq bejniethom, kien ħeba l-akbar teżor ta’ ħajtu. Għal xi raġuni, kien ċert li l-kodiċi kien qed jistennieh, qawwi u sħiħ.
  ...L-awtostrada kienet pjuttost traffikuża—karozzi mimlija nies u merkanzija, kif ukoll vetturi ħfief, l-aktar maqbuda, li kienu jġorru rġiel f’uniformijiet militari, kienu għaddejjin b’veloċità kbira. Imma ħadd ma kien mgħaġġel biex jieqaf u jagħti lift lil raġel żagħżugħ waħdu.
  Madankollu, it-trakk, wara li għadda ftit metri minn ħdejh, f'daqqa waħda bbrejkja. Zhenya ġera lejh kemm jista' jkun malajr.
  “Tista’ twasslilni għar-Rotta l-Ħamra?” staqsiet Zhenya bit-tama lir-raġel xi ftit ikbar fl-età b’wiċċ sempliċi u miftuħ li fetaħ il-bieb.
  Huwa tbissem.
  - Iva, għadni hemm, ħija. Itla', il-vjaġġ se jkun saħansitra aktar divertenti.
  Billi ma emminx xortih, Zhenya daħal fil-kabina.
  “Mishka,” ir-raġel meddlu idu kbira u soda ħafna.
  - Żenja.
  Saqu għal madwar sagħtejn. Mishka baqa’ jitkellem bla waqfien, kultant jistaqsi lil sieħbu l-vjaġġatur mistoqsijiet malajr, jismagħhom b’nofs widna biss, u mbagħad immedjatament ikompli jitkellem dwar l-affarijiet tiegħu stess. Zhenya, li kien qal biss li kien qed ifittex dar għal familja li kienet qed tippjana li tmur toqgħod hemm, sar jaf kollox dwar ir-raġel innifsu. Kien minn Tver, jiġifieri, Kalinin, orfanatrofju, daħal fl-armata eżatt wara l-iskola, u kien irnexxielu jiġġieled għal sena, inkluż f’dan il-qasam. Għalhekk, meta r-reġjun Sovjetiku l-ġdid beda jirrekluta nies li jgħixu fih, ma damx ma ħaseb wisq. Kalinin u Kaliningrad kienu kollha l-istess għalih, u kien għoġbu l-Prussja tal-Lvant anke matul il-gwerra. Barra minn hekk, f’Kalinin kien jgħix f’kamra tad-dormitorju għal għaxar persuni, filwaqt li hawn stajt tidħol fi kwalunkwe dar abbandunata. Issa kien jaħdem bħala xufier għar-Rotta l-Ħamra u, b’mod ġenerali, kien kuntent b’ħajtu.
  B'mod ġenerali, kif innota Zhenya, il-karatteristika ewlenija tal-ħabib il-ġdid tiegħu kienet ottimiżmu pożittiv u qawwi, fiduċja li xi darba jew oħra kollox kien se jkun sew, saħansitra mill-isbaħ. Madankollu, Evgeny kien pjuttost skuraġġit bid-djar bil-madum tas-saqaf nieqes tagħhom, li kien jiftakar bħala nodfa u puliti, in-nies irqaq fl-irħula, u l-ringieli ta' firien bla mistħija jiġru fit-triq fid-dawl tax-xemx.
  Madankollu, dan kollu ġie mitfugħ immedjatament fil-periferija tal-koxjenza, għax ma jikkorrispondix mal-għan ewlieni tiegħu.
  It-trasformazzjoni ta’ raħal Ġermaniż pulit f’razzett Sovjetiku mħassar lanqas ma impressjonath. Veru, ma ra l-ebda ħażen partikolari mill-abitanti lokali, iżda għalih, dejjem kienu se jibqgħu għedewwa. U l-fatt li minflok deutschebauern* kwieti, bdiewa kollettivi Sovjetiċi b’dehra maħmuġa issa kienu jiġru fit-toroq tar-raħal miżmuma ħażin, bl-arja mimlija bil-ħoss ta’ oxxenitajiet Russi, ma tantx iddejjaq lil Zhenya.
  Madankollu, il-familja Bauer kienet għadha hemm—uċuħ familjari dehru hawn u hemm. Mishka mar iwassal il-merkanzija, u Zhenya, wara li rringrazzja malajr, żelaq wara mara li kienet miexja fit-triq b’borża mimlija b’xi ħaġa, mara li ħaseb li dehret familjari.
  “Gutenabend, sinjura **,” indirizzaha.
  Ir-rispons kien kbir ħafna:
  “Bongu, jien iz-zija tiegħek,” wieġbet il-mara bir-Russu b’aċċent Ġermaniż qawwi, billi jidher ċar li ma fehmitx it-tifsira tal-frażi, li milli jidher kienet issellef mingħand dawk li kienu għadhom kif ġew Sovjetiċi.
  Kienet żgħira ħafna, iżda traskurata ħafna u liebsa xi tip ta’ drapp griż.
  Iva, kienet Helga, il-ħabiba ta’ Monika. Zhenya ftakritha bħala tifla mimlija b’kostum tradizzjonali jgħajjat tat-tracht, tidħaq b’mod kontaġġjuż fost iż-żgħażagħ. Issa kienet kreatura mċajpra u mħassra.
  “Herr Eigen!” esklama hi, b’għajnejha jitwessgħu bl-istagħġib.
  Għall-ewwel, Zhenya ma fehmitx għaliex id-dehra tiegħu kienet ikkawżat daqshekk mewġa ta’ emozzjoni—ma kienx interaġixxa ħafna ma’ Helga matul iż-żmien li qatta’ fir-raħal. Imma mbagħad qabditu minn idu u ġibditu lejn il-fdalijiet fil-qrib ta’ razzett kbir.
  “M’għandekx bżonn li tidher, Herr Eigen!” Evgeny inqabad fil-fluss bla tmiem ta’ kliemha.
  - Fraulein Helga, jekk jogħġbok ikkalma u spjega x'qed jiġri.
  Milli jidher, il-vuċi kalma ta’ Evgeniy ġabet lit-tfajla lura f’sensiha xi ftit.
  "Herr Eigen, kienu qed jistaqsu dwarek," qalet bla ma ritardjat, apparentement kunfidenti għalkollox li t-tifel kien se jitlef minn sensih b'dawn il-kelmiet. Imma hu ħares lejha biss b'espressjoni ta' stennija, u għalhekk kompliet:
  — L-ewwel, raġel wieħed. Minn Königsberg stess... Ftit jiem wara li waslu r-Russi. Huwa mexa u mexa—mar-raħal, mill-proprjetà maħruqa tas-Sur Baron...
  Helga niżżlet leħinha b’mod drammatiku:
  — U mxejt hemm bil-lejl.
  - Russu?
  "Le, Ġermaniż... Jew forsi le, imma kien jitkellem mingħajr aċċent... Imbagħad, milli jidher, xi ħadd qallu xi ħaġa dwarek, beda jsegwi lil Monika 'l hemm u 'l hawn, jistaqsi kollox dwarek. U tkellem ma' zijuha, is-Sur Franz."
  “Fejn hi Monica?” Zhenya kienet qed issir dejjem aktar anzjuża.
  Imma Helga baqgħet tibki bil-qawwi u kompliet:
  "Imbagħad sparixxa x'imkien, saq 'il bogħod, naħseb. U jumejn ilu..."
  It-tfajla nfexxet tibki, bla ma baqgħet tipprova taħbiha. Zhenya qagħdet fuqha, mimlija b’premonizzjoni ta’ diżastru.
  — Waslu s-suldati. Russi. Minn Pillau. Fi trakk. U uffiċjal f’karozza.
  - U xiex?..
  — Ħadu lil Monika, ħadu lis-Sur Franz, interrogawhom. Fittxu d-dar u...
  Bdiet tibki b'imrar kbir.
  - Huma... ħaduhom it-tnejn 'il bogħod.
  - Fejn?
  — Ma nafx. Għal Pillau, probabbilment. Sur Eigen, oħroġ minn hawn malajr, jew inkella...
  Zhenya ma semgħetx x'kienu se jagħmlu eżattament "huma". Waqt li mekkanikament assigura lil Helga li kollox kien se jkun sew, moħħu beda jgħaġġel.
  "Fräulein Helga," qal fl-aħħar. "U meta s-suldati fittxew id-dar, daħlu fil-maħżen?"
  "Ma nafx," qalet it-tfajla tibki. "Forsi daħlu. Ma rajthomx, qaluli."
  "Tajjeb, allura se mmur. Tinkwetax, jien hawn biss għal ftit ħin. U xorta waħda, dan probabbilment huwa xi tip ta' żball," qal, waqt li lesta biex jitlaq.
  "Herr Eigen," qalet Helga b'leħen għoli warajh. "U dak... minn Königsberg... Deher fir-raħal mill-ġdid. Ilbieraħ filgħaxija."
  Tkexkix ta’ bard għadda minn ġo Zhenya. Ma kienx stenna kumplikazzjonijiet bħal dawn. Kien ċert li ħadd ma kien jaf bil-manuskritt moħbi. X’kien ġara?
  Malajr mar lejn il-bord tad-diretturi tal-farm statali, fejn kellu jirrapporta skont id-dokumenti tiegħu. Iċ-chairman għajjien, pjuttost fis-sakra għal-lejla, ferra lil Zhenya terz ta’ tazza moonshine, li xorob f’daqqa—it-tifel kien qed jirtogħod bl-eċċitament.
  "Qatta' l-lejl hawn," qal iċ-chairman. "Tista' ssib post fejn toqgħod għada. Mur f'liema wieħed trid—aktar minn nofshom huma vojta."
  Imma Zhenya ħawwad rasu.
  "Aħjar immur għal mixja issa u nagħti ħarsa madwari. Forsi nsib xi ħaġa mill-ewwel."
  "Ukoll, kif tixtieq," iċ-chairman xeħet spallejh.
  Zhenya mexa malajr mir-raħal lejn dar familjari, jinjora l-koloni fis-sakra li kienu bilqiegħda fi gruppi barra d-djar abitati u jarawh jitlaq. Madankollu, kien hemm wisq nies ġodda hawn biex ikun meqjus bħala xi ħaġa differenti għalkollox. U l-Ġermaniżi li kienu jafuh sentejn qabel milli jidher kienu qed joqogħdu ġewwa u ma jurux wiċċhom.
  Id-dar ta’ ziju Monica xxokkjatu bit-twieqi mkissrin u l-bibien b’saħħithom miftuħin beraħ. Huwa xegħel torċa u daħal ġewwa.
  Kollox hemmhekk kien maqlub ta’ taħt fuq. Milli jidher, wara t-tfittxija, aktar nies kienu ġew hawn u ġabru kull ħaġa ta’ xi valur.
  F'daqqa waħda, Zhenya ftakret fil-wiċċ aħrax u sabiħ ta' Monica, fil-figura sfurzata tagħha, u għal mument ħakmu l-melankolija. Wara kollox, kollox seta' spiċċa kompletament differenti...
  Evgeny ħesrem ħawwad il-melankolija kkawżata mill-inkwiet u l-alkoħol. Kellu triq differenti. Waħda kompletament differenti.
  Ma kellu x’jagħmel fid-dar, għalhekk ħareġ fil-bitħa u dar lejn il-maħżen. Kien jidher mudlam u mċajpar fil-fond tal-bitħa.
  Zhenya kellu s-sensazzjoni diżgustanti li xi ħadd kien qed iħares leħen ħażin f’rasu. Huwa rażżan is-sentiment bi sforz.
  Imma għalxejn.
  Il-maħżen vojt waqa’ fuqu b’skiet u dlam kbir.
  Ir-raġel baqa’ josserva lil Zhenya minn tieqa mudlama taħt is-saqaf tad-dar. Ir-raġel kien jaf li l-mira kienet waslet fir-raħal u fehem li xi darba jew oħra kien se jiġi f’din id-dar. Jekk kienx se jħares fis-saqaf jew le ma kienx magħruf. Imma dan kien l-aktar post konvenjenti biex jispjuna x’se jagħmel fid-dar, allura kien jiswa li jieħu r-riskju. U jekk il-mira fil-fatt titla’ sas-saqaf... agħar għalih.
  Ir-raġel ma kienx jaf li l-oġġett kien se jidħol fil-maħżen—dik kienet xi ħaġa ġdida għalih. Issa kien qed jaħseb x’għandu jagħmel wara.
  Ir-raġel kien imdorri jieħu deċiżjonijiet malajr ħafna. Il-movimenti tiegħu bdew saħansitra qabel ma kien lesta l-pjan tiegħu—li jinnewtralizza u jfittex il-mira wara li jitlaq mill-maħżen.
  Ir-raġel assuma li l-mira kienet se toħroġ b’oġġett, imma ma kienx jaf x’kien. Idealment, kien jaqbad kemm l-oġġett kif ukoll il-mira—tal-aħħar għall-interrogazzjoni. Imma dan kien impossibbli. Il-mira kellha tiġi eliminata, għalkemm il-boxx ma kienx se jfaħħru għal dan.
  Ir-raġel fetaħ il-bieba tas-soffitta u sema’ b’attenzjoni s-skiet tad-dar imħarbta. Kollox deher li kien f’postu.
  Dawwar dahru u beda jinżel it-taraġ iqarmeċ bil-galbu. F’nofs it-titjira, qabda tal-azzar qabditu minn saqajh u ġibditu f’daqqa. Tara fil-vojt miftuħ, iżda dawwar f’nofs it-titjira u rnexxielu jinżel fuq saqajh mingħajr ma għamel ħafna ħoss. Fl-istess ħin, ħareġ sikkina minn taħt il-ġakketta tiegħu u ntefa’ fuq il-figura mudlama.
  Iżda driegħu mgħolli kien maqbud sew, u saqajh tfixklu. Ir-raġel waqa’ lura, jipprova jfixkel saqajn l-avversarju tiegħu min-naħa tiegħu. Madankollu, l-avversarju ħarab mill-qabda u spiċċa warajh. Ir-raġel ipprova jdur mal-art, billi uża siequ bħala lieva, iżda għonqu kien maqbud bħal morsa. L-aħħar ħaġa li sama’ f’din il-ħajja kienet il-ħoss tal-vertebri tiegħu stess jinkisru.
  Wara li nnewtralizza lill-għadu, ir-raġel li kien isejjaħ lilu nnifsu Mishka, ix-xufier, sema’ b’attenzjoni. Milli jidher, il-ħsejjes tal-ġlieda qasira ma kinux laħqu l-mira fil-maħżen. Imħeġġeġ minn dan, Mishka ġibed il-katavru lejn rokna u fittixh bir-reqqa b’torċa. Kif mistenni, ma sab xejn speċjali—pistola Finlandiża tal-armata, Walther PP, u dokumenti Sovjetiċi—foloz, naturalment, iżda ta’ kwalità għolja.
  Mishka għatta l-ġisem biċ-ċraret li kienu mxerrdin ma’ kullimkien, tela’ sal-attic, u ħa post ir-raġel li kien għadu kif qatel. Hu wkoll stenna li l-mira tiegħu toħroġ mill-maħżen, iżda l-missjoni tiegħu kienet differenti.
  U fil-maħżen, Zhenya, bid-dawl ta’ flashlight, ipprova joħroġ it-teżor tiegħu.
  Hemmhekk kien, blata miksija b’ħażiż griż, li kienet toħroġ riħa niedja ta’ ċimiterju. Fid-dawl iteptep tat-torċa, kienet toħloq impressjoni misterjuża.
  It-tifel f'daqqa waħda kellu s-sensazzjoni ċara li xi ħadd kien wieqaf warajh, iħares lejh. Dar f'daqqa, iżda l-maħżen imdawwal b'mod mudlam kien vojt. Il-qamar biss kien jiddi mit-tieqa, u kurrent kien iħawwad bil-mod it-tiben fuq l-art.
  U Zhenya reġa’ lura għax-xogħol tiegħu. Hawnhekk, fix-xquq moħbi...
  Ftakar kif kien uża biċċa ħadid li kien sab fil-maħżen biex iwessa’ vojt bejn il-blat, daħħal bir-reqqa kaxxa tal-lapsijiet tal-injam imgeżwra fi ċraret, u mbagħad qatta’ ħin twil jaħbi t-toqba bit-trab u ċ-ċagħaq, u żied għoqod ta’ ħażiż. Il-ħażiż kien ilu li ħa l-għeruq u kien għatta sew il-vojt, tant li ż-żewġ blat kienu jidhru qishom ġebla waħda.
  Waqt li żamm il-flashlight f’idu x-xellugija, iż-żagħżugħ fetaħ is-sikkina li tintewa b’snienu u, waqt li rażżan l-impazjenza tiegħu, beda jneħħi l-ħażiż bir-reqqa. Ix-xafra sabet toqba u daħlet ġewwa. Sekonda wara, dehret il-ponta ta’ drapp maħmuġ. It-teżor kien hemm.
  Zhenya qala’ ċ-ċraret, fetaħ il-kaxxa u reġa’ ra simboli strambi fuq il-parċmina niexfa li assolutament kellu jaqra.
  
   * Bdiewa Ġermaniżi (Ġermaniżi)
  **Il-lejl it-tajjeb, Frau (Ġermaniż)**
  
  Sigriet ewlieni
  22 ta' Ġunju, 1947
  Lill-Kap tad-Dipartiment Investigattiv tal-MGB tal-USSR, il-Maġġur Ġenerali tas-Sigurtà tal-Istat A.G. Leonov
  Ivanov aċċetta.
  Bħala parti mill-Operazzjoni Baltic Guest, l-Aġent Fellow Traveler (il-Logutenent Anzjan M. Tyukalov) għamel kuntatt mas-Suġġett Student u vvjaġġa miegħu lejn ir-razzett kollettiv Red Path.
  Peress li kien magħruf li l-"Istudent" kellu l-ħsieb li jiġbor ċertu oġġett mir-raħal, x'aktarx moħbi fid-dar ta' Franz Kuh, il-proprjetà kollha ġiet imfittxija bir-reqqa wara l-interrogazzjoni u l-arrest ta' Franz u Monika Kuh. Kaxxa tal-injam li fiha kien hemm dokument, preżumibbilment manuskritt antik, instabet bejn żewġ ġebel fil-qiegħ tal-maħżen. Wara l-ordnijiet, il-manuskritt ġie fotografat, irritornat fil-kaxxa, u mbagħad moħbi mill-ġdid fil-moħba tiegħu. Il-moħba kienet ikkamuflata sabiex is-suġġett ma jindunax bil-ftuħ tiegħu.
  Franz u Monika Kuh ittieħdu Kaliningrad u qed jinżammu fil-gwardja.
  L-uffiċjali li kienu qed iwettqu t-tfittxija fir-raħal kienu negliġenti meta ma skoprewx aġent tal-għadu li kien wasal minn Kaliningrad—preżumibbilment li kien jappartjeni għal netwerk infiltrat fil-Ġermanja matul il-gwerra mill-Uffiċċju tas-Servizzi Strateġiċi tal-Istati Uniti (issa l-Grupp Ċentrali tal-Intelligence). Huwa nstab minn "Poputchik," li kien qed isegwi lil "Student" fir-raħal. L-aġent tal-għadu segwa wkoll lil "Student" u sorveljah mill-attic tad-dar tal-Kukhovs.
  Billi tħalla mingħajr appoġġ u mingħajr ma kien jaf bl-intenzjonijiet tal-aġent tal-għadu rigward l-Istudent, il-Flimkien Vjaġġatur iddeċieda li jeliminah.
  L-"Istudent," wara li skopra l-moħba tiegħu, ħareġ mill-maħżen tal-Kukhovs b'kaxxa tal-lapsijiet. La sab lill-"Vjaġġatur Sieħeb" u lanqas lill-aġent tal-għadu.
  Sabiex ma jqajjemx suspetti fl-"Istudent", il-"Vjaġġatur Sieħeb" ma akkumpanjahx lura u ordna liċ-chairman tal-farm kollettiv, Nikiforov, biex iwassal l-oġġett f'Kaliningrad f'vettura tal-farm kollettiv bil-pretest ta' biċċa xogħol personali.
  "Fellow Traveler" jikkaratterizza lis-suġġett bħala xi ħadd orjentat lejn il-miri tiegħu, rasu iebsa, u sigriet għal żmienu aktar milli għandu. L-attitudni tiegħu lejn il-gvern Sovjetiku u l-Partit x'aktarx hija negattiva.
  F'Kaliningrad, l-oġġett intlaqa' minn impjegati tad-Direttorat tar-Reġjun ta' Leningrad tal-Ministeru tas-Sigurtà tal-Istat, li akkumpanjawh bil-ferrovija lejn Leningrad.
  Maġġur tas-Servizz tas-Sigurtà tal-Istat Tamantsev.
  Sewwa.
  Investigatur anzjan tal-unità investigattiva, il-Kaptan tas-Sigurtà tal-Istat Ivanov.
  
   Riżoluzzjoni tal-Ministru tas-Sigurtà tal-Istat tal-USSR
  Kompli s-sorveljanza sigrieta ta' "Student," u aċċerta ruħek li jidħol fl-iskola post-gradwatorja u jispeċjalizza fl-Amerika tal-qedem. Ittrasferixxi l-familja Kukh lejn il-Ħabs Intern ta' Lubyanka. Ċanfar lil dawk l-uffiċjali tad-Direttorat Reġjonali ta' Kaliningrad u lill-kap tad-direttorat, il-Kurunell Rudakov, li injoraw l-aġent tal-għadu. Kompli bl-isforzi biex tikxef in-netwerk tal-aġenti tal-għadu fir-reġjun. Irrapporta dwar il-progress.
  Kurunell Ġenerali tas-Servizz tas-Sigurtà tal-Istat Abakumov.
   5
  
  Evgeny Kromlekh. USSR. Krasnoyarsk Krai. Evenki Okrug Nazzjonali. Raħal Uchami. 21 ta’ Ġunju 1950.
  Raħal ċkejken fuq ix-xatt ta’ tributarju abbandunat mit-Tunguska t’Isfel. Madwaru hemm għoljiet miksija bit-taiga. Madwar tużżana barrakki tal-injam mudlama, ħamsin tinda. Dgħajjes fuq ix-xmara. U renni kullimkien.
  Il-wasla hawn kienet possibbli permezz tat-taiga, bix-xmara, u bl-ajru. L-etnografi waslu Uchami permezz ta’ tielet rotta—bil-ħelikopter.
  Evgeny kellu ċ-ċans li jżur ħafna postijiet fejn il-Professur Stolyarov ġibdu għal xogħol fuq il-post. L-istudju tax-xamaniżmu kien jeħtieġ ambitu ġeografiku wiesa'. Huma qasmu l-foresti infestati bin-nemus li kienu jkopru l-għoljiet tal-Muntanji Altai u baħħru tul ix-xmajjar Yakut minn ħdejn irdumijiet li jixbħu fdalijiet ta' kastelli fantastiċi. Huma qasmu l-isteppi Khakassian, fejn il-ħarsiet spettrali ta' figuri tal-ġebel minn għoljiet tad-dfin akkumpanjawhom.
  U issa l-professur u l-istudent tiegħu kienu bilqiegħda fit-tinda wara l-barrakka mudlama, jaraw lil Fyodor Kopenkin, xaman tad-disa’ ġenerazzjoni, jipprepara għar-ritwal xamaniku tiegħu. Huwa liebes kaftan lombolon magħmul minn ġilda tal-ors, imżejjen bi frilli twal u mdendel b’ċineg u pendenti tal-metall li jirrappreżentaw kull tip ta’ spirti. Kien hemm tant pendenti li kienu jixbħu libsa ta’ katina. U x-xwejjaħ innifsu, fil-kaftan tiegħu, kien jixbah għasfur enormi u mħarbat. Jew gremxula antika bir-rix.
  “Żgur li se jkun diffiċli għalih,” ħaseb Evgeny, bilqiegħda kwiet fuq munzell ġlud.
  Fedka kien jilbes kappell avun, ukoll bi frangia ħoxna li kienet taqa’ fuq wiċċu. Xaman ma jistax iħares lejn din id-dinja waqt li jkun qed jaħdem.
  Ir-raġel xiħ malajr dawwar it-tanbur tal-ungtuvun fuq in-nar li kien jaqbad f’nofs it-tinda - l-arma ewlenija tiegħu fid-dinja tal-ispirti, kemm tarka kif ukoll sejf, u r-riċettaklu tar-ruħ tiegħu.
  Ix-xwejħa, li kienet kontinwament tpejjep pipa b’xi ħaġa qawwija fiha, tefgħet ħxejjex aromatiċi u għeruq fin-nar, li minnu nfirex duħħan intossikanti mat-tinda kollha, jitħallat mar-riħa tal-ġilda qadima ikkunzata u l-umdità.
  Sadanittant, raġel żagħżugħ, bin ix-xaman, kien qed iqiegħed figurini tal-injam ta’ spirti gwardjani fil-forma ta’ annimali li kien ħareġ mis-sider.
  Deher li l-"prekawzjonijiet ta' sigurtà" kollha kienu twettqu, u kien wasal iż-żmien li tibda l-ispettaklu. Għall-Professur Stolyarov, kien biss dan—spettaklu, li għalih ix-xaman—raġel xiħ makakk iżda b'xi mod hieni—irċieva tliet fliexken vodka u għaxar pakketti sigaretti Kazbek. Qabel dan kollu, dejjem kien dilettant ħerqan.
  Imma Yevgeny nnifsu kien jaf li ma kienx dwar tixħim. Għall-ewwel, Fyodor irrifjuta għalkollox li jwettaq ir-ritwali quddiem il-luch—ir-Russi. Forsi ħaseb li kienu l-awtoritajiet tad-distrett, li ma kinux jaqblu mas-sejħa tiegħu. Jew forsi kienet xi ħaġa oħra għalkollox.
  Iżda waqt li kien qed jargumenta ma' Stolyarov fil-barrakka mħarbta, f'daqqa waħda nnota lil Evgeny, wieqaf modestament fil-ġenb. Wara li ħares lejh b'mod penetranti għal ftit sekondi b'xquq saħansitra aktar dojoq taħt għajnejh imdendlin, ix-xaman f'daqqa waħda waqaf jgħid bla tmiem, "Le, assolutament le, huwa dnub, il-kap ipprojbixxieh strettament," u staqsa b'mod qawwi:
  — Iż-żgħir se jkun miegħek?
  Mingħajr ma stenna tweġiba, dawwar madwaru, bla ma neħħa għajnejh minn fuq Zhenya. Qabel, Fedka kien ta l-impressjoni ta’ raġel xiħ u mejjet b’mixja mċaqalqa. Imma issa l-movimenti tiegħu ħadu grazzja kważi felina. Dawwar lit-tifel xi ftit mistħi bħal ajkla fuq il-priża tagħha. F’daqqa waħda, waqt li għamel pass jiżżerżaq, sab ruħu kważi ħdejn Kromlech, medd idu, u mess ħafif id-daqqa fuq forehead taż-żagħżugħ. Evgeny għamel wiċċu, ħass in-nixfa spettrali ta’ subgħajh.
  "Le, le, le," beda jgħajjat ix-xaman f'daqqa waħda, waqt li ġibed idu lura. "Qatt ma rajt xi ħaġa bħal din... Ma jiġrix."
  F'daqqa waħda ffriża, bħallikieku maqtugħ mid-dinja. Kulħadd fil-barrakka waqa' sieket ukoll, anke Stolyarov, li jidher ċar li kien qed jipprova jgħid xi ħaġa imma ma setax jagħmel dan.
  F'daqqa waħda, ix-xwejjaħ ġie f'sens. Mingħajr ma ħares aktar lejn Zhenya, dar u ħareġ fil-bitħa, waqt li qal:
  — Se ngħid kliem lill-ispirti.
  “X’kien dak?” staqsa Stolyarov b’sorpriża.
  Zhenya ma kellha l-ebda idea, imma kien qisu subgħajh kesħin ta’ xi ħadd messulu qalbu.
  Dak il-lejl, Stolyarov mar għand ir-raġel xiħ għal konverżazzjoni serja. Huwa rritorna lejn il-kamra tal-qari tar-raħal, fejn kienet tinsab l-espedizzjoni, xi ftit konfuż.
  “Ix-xwejjaħ tilef moħħu għalkollox,” qal, waqt li qagħad bilqiegħda fuq siġġu u xegħel sigarett. “Staqsejtu x’tip ta’ spettaklu kien qed jagħmel madwarek, u baqa’ jgħid, ‘Nengo, nengo.’”
  “Naħseb li dan ifisser ‘sinjal ħażin’?” fakkar Evgeny.
  "Mhux eżattament," wieġeb il-professur, waqt li ġibed nifs profond. "Huwa meta persuna ssib ruħha bejn din id-dinja u l-oħra, buni. Tip ta'... vojt bejn id-dinjiet, jew xi ħaġa... membrana bejn il-ħajja u l-mewt. Pereżempju, li tintilef fit-taiga huwa nengo. Għal Evenk, li tintilef ifisser li timrad b'mod perikoluż, bħal għalina li f'daqqa waħda ninsew kif nitkellmu. Jew jekk tiltaqa' ma' xi fantasma—dak ukoll huwa nengo... Jgħid li int imdardar."
  — Xi fantasma? Ta’ min?
  - Jgħid: "Hu raġel tiegħu stess"...
  Swaba’ silġin reġgħu messu qalb Evgeny.
  "Madankollu, jaqbel li jagħmel ix-xamaniżmu għalina," ikkonkluda Stolyarov, waqt li għaffeġ sigarett f'landa vojta. "U dan hu li neħtieġu."
  ...Waqt li kien qed jara l-azzjonijiet tax-xaman fit-tinda, Evgeny poġġa biċċa mkemmxa minn dik li kien tah ix-xwejjaħ f’ħalqu. Kienet it-tieni biċċa tiegħu, u kien hemm tlieta b’kollox.
  “Tomgħod u ibla’ qabel ma mmur għand l-ispirti,” ordna Fyodor.
  Imma ma ta xejn lil Stolyarov.
  "Zhenya, le," qal bil-kwiet lill-istudent tiegħu. "Dawn huma fly agarics, ir-reazzjoni tista' tkun kwalunkwe."
  Zhenya baqgħet siekta, u meta x-xwejjaħ beda jipprepara għar-ritwal xamaniku, gidem l-ewwel biċċa.
  Għal żmien twil, ma ħass assolutament l-ebda bidla fil-koxjenza u ddeċieda li l-faqqiegħ ma kellu l-ebda effett fuqu. Jew forsi ma kienx hemm biżżejjed minnhom—ix-xaman innifsu kien giddem ponn sħiħ qabel ma libes il-lombolon.
  Ix-xwejjaħ kien diġà beda r-ritwali tiegħu. Għall-ewwel, id-daqqiet tat-tnabar kienu skarsi, u l-ħoss tagħhom kien imrażżan. It-tinkiser skars tal-plakki meħjutin mal-lombolon akkumpanjahom. Sadanittant, ix-xwejjaħ kien qed igerger għanja bl-Evenki f’nofs nifsu. Evgeny fehem kull kelma, iżda fehem it-tifsira ġenerali.
  "Fis-sema, fis-sema, duħħan mit-tinda! Duħħan u fwar jimbuttaw is-sema fix-xmara tas-sema. Ir-ruħ titla’ lejn ix-xmara tas-sema, lejn ix-xmara mimlija kwiekeb, il-mogħdija tal-iskijjar tal-ors Mangi, wara l-orsa tiegħu Heglen! Ir-ruħ titla’ lejn is-serp tas-sema Dyabdar!"
  It-tifel tax-xaman qagħad ħdejh, iħabbat it-tarf tat-tanbur tiegħu b’bastun tal-injam minn żmien għal żmien għal xi raġuni. L-anzjana kienet iffukata kompletament fuq in-nar. Il-bqija tan-nies—minbarra l-etnografi, kien hemm diversi nisa u żewġ tfal—qagħdu bilqiegħda fis-skiet, b’għajnejhom imwaħħlin max-xaman. Stolyarov ukoll kien sieket, b’għajnejh jibilgħu l-azzjoni.
  Xi ħaġa stramba kienet qed tiġri lil Zhenya. Għall-ewwel, ħass ferħ inkredibbli. Kien qisu l-vista tiegħu saret aktar ċara u brillanti—seta’ jinnota dak kollu li kien qed jiġri sal-iżgħar dettall. Kien fis-sakra b’irwejjaħ mhux familjari, kuntent bir-riflessjonijiet tan-nar fuq l-uċuħ, u affaxxinat mill-għana monotonu tax-xaman, li bil-mod il-mod tisparixxi f’għajta ta’ niket u modulatorja.
  It-tinda mudlama bdiet tidher qisha għar fejn, imdawwla b’riflessjonijiet tan-nar, in-nies tal-qedem issa kienu se jibdew xi tip ta’ spettaklu. U sab kollox pjaċevoli immens.
  Imbagħad bdew il-mirakli. L-ewwel, xi ħaġa bdiet titla’ min-nar fejn ix-xwejħa kienet tefgħet offerta oħra. Kienet magħmula min-nar, imma kienet tidher ċara li kienet kreatura ħajja u baxxa. Żewġ ġamri suwed tleqq fil-ħjut imdaħħlin flimkien tal-fjamma kienu għajnejn li bil-kalma kienu jħarsu lejn kollox u mbagħad iwaħħlu ħarsithom fuq Zhenya.
  Madankollu, hu ma tax wisq importanza lil dan, u sema’ l-kant tax-xaman, li sar dejjem aktar stramb.
  "Oħ, nar, hawn raġġ tal-biża' hawn. Itir 'il fuq, lejn ix-xmara mimlija kwiekeb, ir-raġġ itir lejn l-ors tax-xemx Mangi, lejn omm Cholbon, li tkanta mis-sema mas-sebħ. Jara lil Mangi, jara lil Cholbon, imma jtir lejn Kholban, lejn il-kewkba l-ħamra. Oh, oh, oh, x'se jiġri!"
  Għal xi raġuni, Zhenya ħadet għaliha s-saħħar xiħ, għax ħasbet li kien qed jiżżuffjettah. Imma mbagħad l-attenzjoni tiegħu reġgħet ġiet distratta minn xi ħaġa ferm aktar tal-għaġeb mill-kreatura fin-nar u t-tgergir tax-xaman.
  Żewġ tfajliet Evenki attraenti ħafna ħarġu mid-dlam. Tant sbieħ, fil-fatt, li ż-żagħżugħ baqa’ sorpriż bl-uċuħ eżotiċi tagħhom u l-figuri rqaq tagħhom, il-kurvi seduttivi tagħhom żvelati miż-żipuni bojod tagħhom. Kienu jilbsu kpiepel elden eleganti b’żibeġ. Għal xi raġuni, kienu kbar b’mod stramb għal rashom, u Zhenya ħaseb li ra xi ħaġa familjari fir-rakkmu. Imma malajr nesa dwarha.
  It-tfajliet tbissmu b’mod jilgħab u qasmu bejniethom, u r-raġel ħares lejhom b’għajnejn vojta. Qatt ma kien jitlef qalbu mat-tfajliet, imma issa niżel fuqu tip ta’ tnemnim. Seta’ biss joqgħod bla ma jiċċaqlaq u jteptep.
  U t-tfajliet f'daqqa waħda bdew jiżfnu quddiemu. It-tbissim tagħhom sar attraenti fil-beraħ, il-movimenti tagħhom mimlijin lascivia. Fl-aħħar, waħda minnhom resqet lejn Zhenya u dawwret dirgħajha ma' għonqu. It-tieni waħda kienet diġà qed tgħannaqlu sidru, timxi 'l isfel.
  Zhenya kienet maħkuma minn ossessjoni ta’ xewqa kbira. Huwa ssikka, medd idu biex jaqbad liż-żewġt ibniet f’daqqa. Imma minflok ġisem femminili sod, subgħajh daħlu f’xi ħaġa niedja u mfarrka.
  Ir-riħa kollha f'daqqa waħda nħakmet minn riħa qawwija ta' faqqiegħ – bħallikieku barmil kien intefa' eżatt quddiem imnieħru...
  “Agariċi tad-dubbiena!” għajtet Zhenya b’leħen imħarbat, meta rrealizzat għaliex id-disinn imtebba’ bl-aħmar u bl-abjad tal-kpiepel tat-tfajliet deherlu daqshekk familjari.
  Kien qed iħaddan b’passjoni żewġ fly agarics enormi jitgħawġu!
  Dehru li ma ndunawx li ż-żagħżugħ kien ra minn taħt it-travestiment tagħhom u komplew jagħmlu tabirruħhom li kienu tfajliet.
  "Ċerv sabiħ, sabiħ. Ċerv, ħu sikkina u oqtol lil kulħadd hawn," sema' leħen passjonat.
  “Oqtolhom kollha, ċerv ċkejken, u mbagħad int stess, se nidħku ftit,” tenniet it-tieni kreatura.
  Evgeniy inħakem minn terrur selvaġġ; beda jxejjer ġismu kollu, jipprova joħroġ minn taħt il-faqqiegħ mostruż.
  "Ejjew, nies tal-agariku tat-titjir, itlaqtu 'l hemm. Itlaqtu 'l hemm, ngħidlek!" instema' l-leħen tax-xaman, u sar qawwi u ċar. "Ħallu lit-tifel waħdu, mhux għalikom!"
  Il-leħen baxx tal-kreaturi seduttivi nqata’ mit-tnabar li issa kienu qed jirreżonaw, u l-agariċi tad-dubbiena tbiegħdu miż-żagħżugħ, u reġgħu ħadu l-forma ta’ xebbiet. Imma Zhenya ma baqgħetx issibhom attraenti.
  Bil-mod il-mod b'xi mod sparixxew bil-kwiet fid-dlam tat-tinda.
  Iż-żagħżugħ kien diġà nesahom ukoll. Mewġa ġdida ta’ estasi ħakmitu. Kienet l-istess bħall-viżjonijiet tiegħu ta’ billejl—nisġa miġnuna ta’ kuluri inviżibbli, li kienu jħallu xulxin, li minnhom ġera b’veloċità miġnuna u mhux naturali. Madankollu kien jaf li kien tassew fil-paċi, u mill-bogħod, ra esseri separat, inkomprensibbilment lilu wkoll, il-Cromlech, li kien qed iġorr miegħu lejn distanzi mhux magħrufa.
  Il-mewġ intrabtet f’mazz ta’ dawl b’ħafna kuluri, u l-kreatura bla isem kienet diġà qed tiġri tul il-mina tleqq bla tmiem.
  It-titjira li dehret eterna spiċċat ħesrem. Il-moviment waqaf, u niżel dalma impenetrabbli. Għall-Cromlech statiku, li kien qed josserva, dehret ukoll eterna.
  Sakemm biċċa dawl taret fiha minn x'imkien.
  Beda jiddi quddiem it-tieni esseri ta' Cromlech, u rrealizza li kompla jiġri fl-infinità, iżda ma kienx konxju ta' dan fid-dlam.
  Sadanittant, il-ballun tad-dawl beda jiġġebbed u jiskura, mingħajr ma jitlef l-essenza radjanti tiegħu. Sakemm inbidlet f’tebgħa oranġjo-karmin, tħabbat b’nar intern, imxerrda fiċ-ċentru tad-dlam assolut.
  “Bibien!” tbaqgħet idea brillanti fuq il-Cromlech statiku.
  “Membrana,” wieġbet vuċi ċara, vagament familjari għal Evgeny.
  It-tebgħa krimżi pulsat tant qawwi li Evgeny beda jaħseb li kien ġej xi ħoss minnha.
  Tabilħaqq, hekk kien eżatt. Il-mewġ tal-ħoss waqa’ fuq il-Cromlech ma’ kull pulsazzjoni ġdida.
  — Bum! Bum! Bum!
  Bil-mod il-mod, Zhenya indunat li t-tebgħa kienet tanbur idoqq. Il-kreatura maqsuma f’żewġ partijiet reġgħet ingħaqdet u rritornat lejn it-tinda.
  "Nengo!" l-għajta tax-xaman sellmet lil Kromlech. "Nengo, nengo!"
  Deher qisu l-ħsejjes tat-tanbur imlew id-dinja kollha.
  "Kelba l-Ħamra Kholban, ħalli lit-tifel imur!" beda jibki x-xaman. "Oh, alla Seveki, omm Omian, ġarr ruħu fuq iċ-ċerv lejn id-dinja tagħna! Ħu ruħu lura permezz tan-nengo, intilfet fix-xmara tas-sema, fis-serp Dyabdar!"
  It-talba tax-xaman saret dejjem aktar espressiva, kważi isterika. Huwa ħabat it-tanbur daqshekk malajr li l-ħoss sar tħaxwix fit-tul. It-tħaxwix tal-pendenti wkoll sar għajta kontinwa. Il-kliem tal-magħmul ma baqgħux jinftiehmu; ix-xaman kien qed jgħajjat bla sens b’ton dejjem ogħla.
  Fl-aħħar, xeħet it-tanbur u l-mazza mal-art, li ibnu qabadhom minnufih, u qabeż bilwieqfa. It-tifel kompla jdoqq it-tanbur, u sikkina li taqta’ dehret minn imkien f’id ix-xaman.
  “Nagħtik id-demm, serp bir-rix Dyabdar, li ħlaqt l-art fil-battalja, nagħtik id-demm, mammut Seli, li ħlaqt l-art fil-battalja!” għajjat ix-xwejjaħ.
  Ma’ kull għajta, kien jidħol ix-xafra fil-fond f’żaqqu.
  Evgeny, li kien imċajpar, ra d-demm ħiereġ b’mod abbundanti minn taħt il-kaftan tiegħu. Iżda x-xaman ma waqafx—kompla jċarrat ġismu stess bis-sikkina.
  "Hawn id-demm tiegħi, id-demm tiegħi nxtered! Allat u spirti, ġarru din ir-ruħ mitlufa d-dar minn ġol-Nengo. Ġarrduha tul ix-xmara tas-sema! Agħtuha ġisimha, ħudu demmha. Ħudu demmha, serp bir-rix! Demm! Demm!"
  Huwa waqqa’ s-sikkina u beda jiġbor id-demm li kien ħiereġ minn idejh. Dan inxtered minn idejh u mal-art, iżda x-xaman xorta waħda ġabar xi ħaġa f’idu, refagħha ma’ wiċċu, u xorobha.
  Il-parti ta’ quddiem kollha ta’ ħwejġu kienet imxarrba, u għadira kienet qed tinfirex mal-art. Messu waqa’ żmien ilu u tilef il-qabda tiegħu, imma baqa’ wieqaf, jiżfen, “jifforza” l-fluwidu minn ġismu, jilgħaq subgħajh imdemmija.
  In-nies fit-tinda dehru li kienu rtiraw lil hinn mill-konfini tal-koxjenza. Evgeny ma kienx konxju tal-preżenza tagħhom. Il-ħoss kien iġġenerat waħdu u ġej minn xi mkien barra. Hawnhekk, kien hemm biss Evgeny u x-xaman miġnun u mifni.
  U mbagħad f'daqqa waħda għolla rasu bla kwiet. Il-frinġa li kienet tgħatti wiċċu ċċaqalqet man-nifs irregolari tiegħu, bħallikieku ħaj.
  Stramba biżżejjed, Kromlech ma baqax jara d-demm fuq il-kaftan tiegħu, u l-għadira fuq l-art kienet sparixxiet. Il-ħsieb għadda minn moħħu u mbagħad sparixxa mingħajr traċċa.
  "Ħej, min hemm?" għajjat ix-xaman, waqt li ħawwad rasu minn naħa għall-oħra bħal ċawlun inkwetat. "Min int? Għaliex qiegħed hawn? Ħej, ħej, ħej, għaliex ġejt? X'tixtieq?"
  Evgeny ma ra lil ħadd, iżda ħass ukoll xi preżenza barranija u reġa’ beda jibred.
  “Se nsibek, xaman barrani!” Fyodor f’daqqa waħda għajjat bit-terrur u għamel l-inkonċepibbli: qabeż fuq il-post, tela’ ’l fuq vertikalment, u sparixxa fit-toqba tad-duħħan tat-tinda.
  Qabel dan, Zhenya ħasbet li x-xaman xegħel, u nbidel f'ballun ta' dawl li jgħammex.
  It-tinda sparixxiet, u reġgħet lura d-dlam sħiħ, li fih iż-żagħżugħ beda jaħseb dwar il-fenomenu li kien ra. Madankollu, is-sitwazzjoni reġgħet inbidlet.
  Bużżieqa ta’ dawl dehret ’il fuq - Zhenya rat kif din daħlet fit-toqba tad-duħħan tal-pesta li kienet għadha kif dehret.
  Il-ħarsa taż-żagħżugħ dehret tiċċajpar, iżda mbagħad il-vista tiegħu reġgħet lura, u induna li l-bużżieqa tad-dawl amorfa kienet fil-fatt bajda tawwalija u tiddi, akbar minn raġel wieqaf. Wara spezzjoni aktar mill-qrib, irriżulta li l-bajda kienet magħmula minn filamenti li jiddu, li jixbħu xibka tgħammix. Kienet ukoll iddur kontinwament, b'prominenzi ondulati joħorġu minnha.
  Il-bajda telgħet bla xkiel quddiem Evgeny, u rrealizza li ma kinitx bajda xejn, iżda raġel ta’ għoli medju. Kromlech ħaseb li kien Fyodor, imma le, kien xi ħadd ieħor—għalkemm kien hemm xi ħaġa li tfakkar vagament f’xaman. Wiċċ angolari b’ħaddejn għoljin, għajnejn jiddu sew b’tinja epikantali sottili, ġilda skura. Mongolojde. Jew forsi Amerikan Nattiv... Iva, Amerikan Nattiv, x’aktarx.
  Ma kienx żagħżugħ. Ma deherx bħal raġel xiħ u mejjet, imma kien jidher ċar li kien pjuttost xiħ.
  Madankollu, kien liebes b'mod pjuttost differenti mix-xaman—l-ebda lombolone. Qalziet tal-kanvas mikulin u wesgħin, qmis qadima b'kwadri, kappell tat-tiben b'xifer wiesa'...
  “Min int?” staqsa Evgeny, b’mod mhux mistenni u aħrax. Mument ilu biss, kien ċert li ma setax jgħid kelma.
  Imma l-kliem li qal ma kienx eżattament... mhux biss ħoss. Evgeny kien sorpriż meta rahom ħerġin minnu bħas-sħaba tleqq ta’ fwar li fuqha kienet miktuba l-mistoqsija tiegħu, u mdendlin fl-arja.
  "Juan Matus, għas-servizz tiegħek," wieġeb ir-raġel, waqt li niżel ftit rasu. "Tista' ssejjaħli don Juan."
  Kliemu wkoll ħareġ f’sħaba, imma kien miktub bl-Ispanjol - Cromlech diġà kien jaf din il-lingwa kważi bħal wieħed mill-indiġeni.
  “Minn fejn int?” iż-żagħżugħ kompla l-interrogazzjoni tiegħu bl-Ispanjol, mingħajr ma baqa’ jagħti kas tal-fatt li kienu qed jitkellmu bħal karattri tal-komiks.
  Ir-raġel xiħ stramb daħak b’mod gutturali, u ta daqqa ta’ ħarta fuq koxxtu bil-pala ta’ idu.
  “Jirriżulta li hu raġel iebes,” irrimarka x-xwejjaħ fil-ġenb b’sorpriża ferrieħa, bħallikieku xi ħadd kien wieqaf wara spalltu x-xellugija.
  "Jiena ġejt mill-bogħod," issa indirizza lil Evgeny. "Il-kollega stmat tiegħi għamel il-post għalija hawn. Għalissa."
  - Għal xiex?
  - Biex inkun nista' nsib ħin nitkellem miegħek.
  - Dwar xiex?
  - Ukoll, pereżempju, biex issir taf jekk intix imbeżża'.
  “M’għandix biża’,” wieġeb Evgeny, waqt li rrealizza li fil-fatt ma kienx qed jibża’. Għalkemm messu kien.
  Don Juan neħħa kappellu, ħakk ħalqu, reġa’ libesu u ħawwad rasu, waqt li ħares lejn Zhenya b’xi sorpriża.
  “Sewwa, sew,” daħak u reġa’ nfaqa’ jidħak bil-qawwi.
  Evgeny nnota fil-qosor li kulħadd fit-tinda kien ipparalizzat—mhux biss in-nies, anke n-nar u d-duħħan. Iżda ż-żagħżugħ sempliċement innota dan bħala fatt ieħor.
  Wara li spiċċa jidħak, Don Juan waqa’ mal-art faċilment mingħajr ma uża idejh. Ħares lejn Evgeny b’kurżità mqanqla.
  "Ma tifhem xejn," irrimarka. "Imma m'intix tibża' minn xejn."
  Kliemu kienu jleqqu u jleqqu quddiem imnieħer Zhenya.
  “Kif taf?” staqsa.
  "Qed inpejjep lilek," wieġeb don Juan bil-kalma. "Jien bilqiegħda 'l bogħod ħafna minn hawn fl-arbuxxelli tax-xaparral, f'post ta' poter, u qed inpejjep. U qed nara."
  “Fejn hu ’l bogħod?” staqsa ż-żagħżugħ.
  "Ma jimpurtax," ix-xwejjaħ xejjer idu. "Ukoll, f'Sonora... fil-Messiku."
  Kromlech ħeġġeġ b’rasu; kien stenna xi ħaġa bħal din.
  F'daqqa waħda l-Indjan ħares lejh dritt u fiss.
  "Ma tifhimx xejn," tenna. "Imma tieħu kollox for granted."
  Evgeny ried jerfa’ spallejh, imma ġismu xorta ma kienx qed jobdih sew.
  — Qed nesperjenza alluċinazzjonijiet. Agarics tad-dubbiena...
  Don Ġwann ħawwad rasu.
  "Le, il-faqqiegħ tal-poter biss mexxiek fit-triq. Bħad-duħħan li qed nieħu nifs issa. Imma int stess waqqaft id-dinja."
  “Xi trid tfisser, ‘waqqaf id-dinja’?” staqsa Evgeny.
  L-Indjan tbissem.
  "Ukoll, mhux eżatt waqaft tassew. F'ħolma. Qbadtha? Huwa ħafna aktar faċli f'ħolma. U int bravu toħlom..."
  - Allura, qegħdin f'ħolma?
  Don Ġwann għamilha b’rasu.
  “F’tiegħi jew f’tiegħek?” kompla jdejjaq Cromlech.
  Ir-raġel xiħ reġa’ tbissem.
  "X'differenza tagħmel? Jien stess ma nafx. L-importanti hu li qegħdin bilqiegħda hawn nitkellmu, anke jekk hemm eluf ta' kilometri bejnietna."
  Għal xi raġuni, par friefet tal-kaboċċa bdew iduru madwar kliemu miktub fl-arja, ixejjer il-ġwienaħ ċari tagħhom b’mod iddisprat.
  “Għaliex qed nitkellmu?” staqsa Evgeny.
  Wiċċ Don Juan, li darba kien ferrieħi u xi ftit inġenwu, immedjatament sar iffukat b'mod kiesaħ. Ħarstu litteralment ħasdet lil Zhenya.
  "Jien kurjuż," qal bil-mod, xi ftit distakkat. "Ilni nħossek għal żmien twil, ħafna snin, imma ma stajtx insibek."
  - Kif hekk?
  — Jiena kaċċatur. Niġri warajja. Inti l-priża tiegħi.
  Evgeny messu beża’ f’dan il-punt, imma ma beżax. U l-Indjan kompla.
  — Ħsibt li kont spirtu. Jew xi kreatura oħra.
  - Liema?
  "Hemm ħafna. Ma jimpurtax. Imma int persuna li tista' ssir wieħed li jara. Jekk tgħallimhom jaraw."
  — Xi tfisser li tara?
  — Gwerrier li mexa t-triq. Bħali. Jew bħal dak li kien hawn.
  — Xaman?
  "Għedtlek—jien kaċċatur. U jien gwerrier. U jien wieħed li jbassar. U int diġà bdejt it-triq tal-gwerrier—waħdek, mingħajr l-għajnuna ta' benefattur. Li hija xi ħaġa pjuttost rari, fil-fatt. Imma fil-każ tiegħek, dik mhix l-aktar ħaġa importanti."
  - U xiex?
  Mingħajr ma qam, ix-xwejjaħ mess sider iż-żagħżugħ. Deherlu li d-driegħ tal-Indjan kien imġebbed b’mod fantastiku.
  - Issa - hawn din it-tabella.
  Subgħajh Don Juan mess is-salib fuq sider Zhenya. Kromlech qies lilu nnifsu bħala ateu u ma kienx attenda l-knisja minn mindu kien żgħir. Iżda ommu kienet poġġietlu s-salib, u hu rrifjuta li jneħħih, anke wara diversi kampanji tal-Komsomol. Kien tant rasu iebsa li l-attivisti waqfu jagħmlulu pressjoni u ħallewh waħdu. Madankollu, aktarx li l-patroċinju sigriet tad-Dar il-Kbira, li Yevgeny kien għadu mhux konxju tiegħu, kellu rwol.
  “It-triq tal-għarfien tiegħi ġiet mgħawġa minn nies b’dan is-sinjal,” qal don Juan.
  Leħnu, li sa issa kellu kwalità ta’ twerżiq bħal qatra ilma, jew ħoss ċar u ta’ klikk bħal abakus, issa beda jċaqlaq, isir spjaċevoli u mtawwal. Kien jinstema’ bħall-ħoss ta’ għeruq ta’ snien immuffati jinqalgħu mill-ħanek.
  Is-sħaba li fuqha kienu miktuba kliemu saret aħmar skur.
  "Dawn in-nies interrompew it-tradizzjoni tal-għarfien tiegħi," il-vuċi tal-Indjan kienet indifferenti, imma Evgeny kien jaf f'qalbu li kien irrabjat ħafna. "Huma qerdu lill-veġġenti ta' dak iż-żmien, li kienu jqisu lilhom infushom tant b'saħħithom li ma beżgħu minn ħadd."
  Kliemu nħarqu fl-arja bħal fjamma mudlama.
  “Jekk kienu daqshekk b’saħħithom, kif ġew sterminati?” il-mistoqsija bdiet tqum waħedha.
  "Il-maġija kważi ma kellha l-ebda effett fuq in-nies tas-salib. Huma għexu f'realtà differenti," wieġeb l-Indjan.
  “Qed titkellem dwar il-konkwistaturi?” iċċara Evgeny.
  Don Ġwann ħawwad rasu.
  "Insew dak li tgħallmuk. Dak li tikteb dwar dak iż-żmien fil-kotba tiegħek mhuwiex dak li verament ġara."
  "Allura, taf aħjar?" Evgeny għamel kumment ieħor miftuħ: f'din is-sitwazzjoni, kien kapaċi għall-ironija.
  Imma hi ma impressjonatx lill-Indjan.
  "Dażgur," qal b'daqqa ta' spallejh. "Jien Toltec jien stess, u ltqajt mal-veduta tal-qedem."
  Il-kromleċ ma setax isib tweġiba. Ukoll, forsi seta’ jesprimi sorpriża li l-Indjan sostna li jappartjeni speċifikament għaċ-ċivilizzazzjoni Tolteka. U mhux il-Mixtecs, iż-Zapotecs, jew l-Aztecs. Lanqas il-Mayans, fil-fatt... X’differenza tagħmel, tassew? Ħallih ikun min irid; xorta waħda għadu alluċinazzjoni tal-fly-agaric!
  Imma don Juan deher li ra l-ħsibijiet tiegħu.
  "Ma tifhimx. Li tgħid li jien Toltec huwa bħal li tgħid li int... min int?"
  Huwa ħares b'attenzjoni lejn Eugene.
  "Ukoll, iva, 'student tal-istorja.' Dak hu min int fid-dinja. U t-Tolteki huma l-linja ta' dawk li jaraw li jien nappartjeni għaliha. U int ukoll se tappartjeni. Madankollu, bid-demm, għadni dixxendent ta' dawk it-Tolteki li kont qed taħseb dwarhom."
  “Xi trid tfisser, ‘Jien se nkun tiegħek’?” staqsa Evgeny b’kurżità.
  “Meta ssir dixxiplu tiegħi u ssejjaħli benefattur,” qal don Juan, jitbissem bil-ħlewwa.
  Il-kliem li ħareġ minn fommu reġa’ beda jixgħel b’mod attraenti.
  "Għaliex?" Evgeny kien ġenwinament kurjuż.
  "Għax taf li hu sewwa," qal don Juan b'konvinzjoni. "U għax il-ħila li tara, li twelidt biha, ġiet imqanqla minn daqqa li rċevejt bħala tifel. Kien dak il-punt fejn ma kienx hemm ritorn lura, fejn id-dinja qabditek u kaxkritek tul it-triq predestinata għalik."
  Evgeny nnifsu dejjem ħass xi ħaġa simili, iżda hawn sar rasu iebsa.
  — Id-dinja m’għandha x’taqsam xejn magħha!
  "U aktar minn hekk, aktar minn hekk," qal l-Indjan b'daħka. "Huwa waqqfek fit-triq, u int irrealizzajt li din it-triq għandha qalb."
  - Xiex, xiex?
  "Kull triq hija waħda minn eluf," spjega don Juan. "Imma gwerrier jagħżel biss it-triq bil-qalb. U int gwerrier. Jew aħjar, tista' ssir wieħed."
  “Ejja nassumu li diġà għażilt it-triq tiegħi,” irrimarka Cromlech.
  Don Ġwann ħawwad rasu.
  "Qed titkellem dwar ir-rekords tal-antenati tiegħi li tixtieq taqra?" staqsa b'xi disprezz. "Huma kompletament bla importanza. L-għarfien ma jistax jinkiteb. L-għarfien irreġistrat jinbidel fl-oppost tiegħu. Kulma trid tkun taf dwar dawk in-nies, ngħidlek jien. Jew huma stess..."
  Għal xi żmien issa, iż-żagħżugħ kien ħass xi ħaġa... tifsira doppja wara l-kliem tas-saħħar Indjan. Anke t-teptep tal-frażijiet tiegħu fl-arja beda jidher makakk u ambigwu.
  “X’taf dwar it-triq tiegħi?” staqsa Zhenya b’mod qawwi, u ħasset li kien verament offiż.
  Id-daħq qawwi tal-Indjan beda jirritah. Madankollu, din id-darba Don Juan tbissem biss.
  "Iva, kollox," wieġeb. "Għedtlek li npejjepk. U dan ifisser li s-sigrieti kollha tiegħek huma tiegħi."
  Huwa ħares lejn iż-żagħżugħ b'mod makakk.
  — Taħseb li s-sigriet tiegħek huwa daqshekk sigriet?
  "Dwar xiex qed titkellem?" Zhenya beżgħet.
  - Iva, dwar dak il-perloġġ li l-bojod serqu mill-belt mejta, u int serqt mingħandhom.
  Viżjoni ta’ romblu mitwi mgħotti b’simboli kumplessi dehret fl-arja quddiemhom.
  “Din hija alluċinazzjoni, mhux verament hemm,” assigura lilu nnifsu Evgeny.
  Ħadd ma suppost kien jaf bil-Kodiċi von der Goltz. Ħadd f’din id-dinja.
   6
  
  Joseph Vissarionovich Stalin. USSR. Distrett ta' Kuntsevo, Reġjun ta' Moska. Viċin Dacha. 5 ta' Marzu, 1947.
  Il-Pollakki kienu għejjew lis-sid tagħhom. Id-delegazzjoni tagħhom qagħdet fl-uffiċċju tiegħu fil-Kremlin għal sagħtejn, tipprova b’mod tedjanti u servili tipperswadih inaqqas il-provvista tal-faħam bil-“prezz speċjali”—kontribuzzjoni moħbija mħallsa f’faħam “mibjugħ” lill-USSR għal ftit ċenteżmi. Is-sid innifsu kien ilu żmien iddeċieda li jnaqqas din it-taxxa fuq ir-Repubblika Popolari tal-Polonja bin-nofs, iżda huwa ppreżenta reżistenza, u f’punt wieħed saħansitra beda jitfa’ ħarsiet irrabjati lejn il-petizzjonanti, billi ċċaqlaq il-mustaċċi tiegħu ftit. Dan bagħathom f’attakk ta’ biża’, iżda huma b’kuraġġ komplew il-għanja ta’ niket tagħhom, u saħansitra kisbu l-approvazzjoni impliċita tiegħu.
  Ma kienx iħobb lill-Pollakki. Għal żmien twil, forsi mill-gwerra tal-1920. L-imrar tat-telfa baqa’ jogħrqu, għalkemm kien jitfa’ t-tort fuq l-avversarji politiċi tiegħu. Fl-1939, ħa vendetta mal-Polonja billi qasamha mal-psikotiku Hitler, iżda s-sens ta’ umiljazzjoni ma kienx inqas qawwi. L-umiljazzjoni kienet l-agħar ħaġa li setgħet tiġrilu. Tal-anqas, hekk ħaseb hu.
  Madankollu, is-sid kien iħobb jemmen li l-emozzjonijiet personali kellhom ftit influwenza fuq id-deċiżjonijiet politiċi tiegħu. Huwa pprova jikkultiva l-prammatiżmu u ħarsa oġġettiva lejn is-sitwazzjoni, u sinċerament emmen li kien irnexxielu. U issa, bil-Polonja f’saqajh u b’delegazzjonijiet mill-gvern Pollakk il-ġdid jaslu Moska jitolbu favuri, is-sid ittrattahom bil-krudeltà oġġettiva tas-soltu tiegħu, filwaqt li żamm f’moħħu, fuq kollox, il-benefiċċji tal-istat tiegħu. Li kien hu stess, u dan kien implikat bla kundizzjonijiet.
  Huwa għamel tabirruħu li ttaffi taħt il-pressjoni tal-argumenti u fl-aħħar ta l-approvazzjoni. Il-Pollakki telqu kompletament konvinti li kienu wettqu att kbir għal pajjiżhom. Anke jekk kienu mġiegħla jċedu l-parti l-kbira tar-riparazzjonijiet Ġermaniżi dovuti lill-USSR.
  Issa li ftakar dan, mimdud fuq is-sufan komdu, is-sid tbissem b’sodisfazzjon. Kien iħobb meta l-persuna li kien qarraq biha u umiljaha kienet ferħana b’dan. Dan xi kultant saħansitra żied il-ħarsa serja u matt tiegħu lejn l-affarijiet b’ħjiel ta’ divertiment malizzjuż.
  "U dak... isimhu... Cyrankiewicz, raġel intelliġenti, għandi nibqa' nħeġġu," ħaseb is-sid, waqt li jmidd idu għall-pakkett tas-sigaretti u l-lostrini li kien fuq il-komodina. It-tobba kienu dan l-aħħar ipprojbixxewh milli jpejjep il-pipa, għalkemm kultant kien jikser il-projbizzjoni. Imma issa kien għajjien wisq biex jimla u jixgħel l-aktar attribut famuż tiegħu.
  "Għandi naħdem inqas. Inkella, mhux se ndum għaxar snin," ħaseb, waqt li jara l-folji maestużi tad-duħħan jitilgħu lejn is-saqaf imdawwal b'mod dgħajjef.
  Ix-xift fil-Kremlin spiċċa fis-sagħtejn ta’ filgħodu. Wara l-Pollakki, ħalla lil Charkviani, is-suċċessur ta’ Lavrentiy fl-organizzazzjoni tal-partit Ġorġjan, jidħol fl-uffiċċju tiegħu għal għaxar minuti. Kien ilu jitnikker bil-paċenzja fil-kamra tar-riċeviment il-ġurnata kollha. Il-kwistjoni kienet kwistjoni sempliċi u ġiet solvuta immedjatament. Barra minn hekk, il-boxx ma kellux ħin biex jittratta mal-Ġorġja dak il-ħin stess. L-ordni kienet ilha meħtieġa hemmhekk, mhux b’għaġla, iżda b’sentiment u deliberazzjoni.
  Huwa rritorna d-dacha għall-ħabta tas-sagħtejn u, bħas-soltu, qatta’ ftit sigħat oħra jaħdem fuq dokumenti, jagħti l-ħajja lil ruħu b’te qawwi li ħejja hu stess. Imbagħad kiteb x’ried għall-kolazzjon, għafas il-buttuna għall-qaddejja, u ordna li ssir sodda fil-kamra tal-ikel żgħira.
  Wara s-sigarett, ħassu bil-għatx. Ftakar b’rabja li kien nesa jpoġġi l-flixkun Borjomi fuq il-komodina mill-ġdid—kien tħalla fuq il-mejda l-kbira, fejn ma setax jilħaqha. U tassew ma riedx iqum...
  L-għeja mortali tas-sid kienet qed tinbidel bil-mod il-mod f’sens ta’ skumdità. Fid-dawl ħamrani tal-lampa tal-mejda b’dell, il-kamra tal-ikel li ġeneralment kienet komda bdiet tidher post misterjuż u ta’ theddida. Dak li kien iferraħ għajnejh matul il-ġurnata—il-linji ġeometrikament dritti, il-monotonija serħana tal-pannelli tal-betula Karelian, l-irħam matt tal-fuklar—ħa dawl moħbi fid-dlam semi-semiku. Kien qisu kien mimdud f’kripta lussuża.
  Is-sid kien jaf li kien kompletament waħdu f’din it-taqsima vasta tad-dacha—kuritur twil bi twieqi kbar li jħarsu fuq kmamar oħra kien jifridh mill-kwartieri tal-istaff. Naturalment, kien hemm gwardji stazzjonati tul il-perimetru tad-dar, u kieku kellu joħroġ fuq il-veranda issa, kien jara dahar l-uffiċjali mill-ħġieġ, iħarsu b’attenzjoni u jisimgħu fis-skiet tal-park.
  Imma hawn kien waħdu. Kien kemm iqanqlu l-eċitament kif ukoll ibeżżgħu. Kien iħobb is-solitudni, imma l-biża’ qatt ma ħallietu. Li kieku l-miljuni ta’ nies li għalihom kien semi-alla kienu jafu kemm qalbu kienet titriegħed b’dispjaċir mal-ħsejjes misterjużi tal-lejl... Li kieku kienu jafu li dan it-titan u l-eroj spiss kien iħossu bħal tifel imbeżża’ f’għar mudlam b’mostri moħbija...
  Gerżumu kien niexef għalkollox, sidru kien magħfus. Il-flixkun tal-ilma kien jiddi b’mod attraenti metru ’l bogħod, iżda ma kellux is-saħħa biex iqum bilwieqfa. Ħass li kieku jitkaxkar minn taħt il-kutra u jqum fuq saqajh, l-orrur li kien qed jistennieh kien se jaħtfu mill-ewwel u jġorru min jaf fejn.
  Huwa rnexxielu biss joħroġ id-driegħ il-lemini f’saħħtu tiegħu minn taħt il-kutra (il-biċċa l-kbira tad-dinja lanqas biss kienet taf li kien maħrub) u jitfi l-lampa. Dan ma ġagħlux iħossu aktar kalm. Ir-riflessjonijiet fuq l-għamara u l-ħitan saru saħansitra aktar misterjużi, il-ħsejjes tal-lejl aktar ta’ theddida.
  Madankollu, l-issikkar f’sidri beda jonqos bil-mod, u l-koxjenza tiegħi bdiet tiżloq dejjem aktar fin-nonsens ikkulurit li kien jiġi qabel ħolm reali.
  U f’dan in-nofs irqad, xi ħaġa f’daqqa waħda ħawditu. Kien qisu buffura riħ silġ kienet għaddiet mill-kamra. L-ospitant fetaħ għajnejh f’daqqa. Fid-dawl iteptep tal-fanali tal-park, lemaħ figura mudlama ħierġa mit-tieqa.
  Ma għajjatx b’mod selvaġġ biss għax gerżumu kien magħfus bit-terrur. It-tentattivi ta’ qtil kienu l-ħolma kerha kostanti tiegħu. U l-fatt li ħadd minn dawk li riedu mejjet ma kien għadu rnexxielu joqtlu kien ifisser, skont il-loġika kapriċċuża ta’ sidu, li xi ħadd ieħor dalwaqt kien se jkun jista’ jagħmel dan.
  Lanqas biss kien l-uġigħ jew il-mewt li beżżgħuh sal-punt tal-ġenn, iżda l-impotenza li ħass quddiem iċ-ċirkostanzi tiegħu. Jaqa’ u jimtedd hemm, ma jistax iqum, jitniehed bit-terrur f’għadira demm u awrina—lanqas biss ried jaħseb dwarha. Il-ħsieb li xi ħadd seta’ jieħu lilu nnifsu titaniku u, f’ħakka t’għajn, jibdlu f’munzell inutli ta’ laħam vili—dak il-ħsieb kien ħolma kerha vera u kostanti, waħda li, fil-fatt, iddefiniet l-imġieba kollha tiegħu.
  Għal mument, is-sid inħakem mit-tama selvaġġa li l-figura skura kienet fil-fatt hu stess. Bilfors qam mingħajr ma nnota u issa kien qed iħares lejn ir-riflessjoni tiegħu fil-mera. Imma mbagħad ftakar li kellu mirja pprojbiti fid-dacha—kien jobgħodhom.
  Mewġa ġdida ta’ terrur ħakmitu. Ħarstu ffriżata ffissat fuq il-figura li kienet qed timblokka l-mejda bil-flixkun ilma mixtieq. Ħsibijiet għaddew minn rasu u mbagħad sparixxew mingħajr traċċa, ħsibijiet kaotiċi—li messu żamm il-pistola taħt l-imħadda tiegħu, li l-buttuna tas-sigurtà issa kienet kompletament barra mill-firxa, u għaliex ma kienx ordna li tittieħed ħdejn il-komodina, li kellu jaqbeż u jiddefendi lilu nnifsu, imma qatt ma seta’ jagħmel dan...
  Għandi nitlob? Jew tard wisq?..
  Kemm għandi għatx!
  L-adrenalina ssaħħaħ il-vista tiegħu, u d-dettalji bdew joħorġu miċ-ċpar. Raġel xiħ... Ukoll, le. Raġel ta’ età medja biss. Asjatiku, naħseb... żgur mhux Ewropew. Qalziet baggy u qmis xkatlar, kappell tat-tiben fuq rasu.
  Min hu dan, għal imħabba t’Alla?!
  "Tippruvax tqum," instema' vuċi kalma, anke xi ftit bla ħajja, bħallikieku kienet f'ras is-sid. "Int rieqed."
  Madankollu, forsi l-aljen ma lissen l-ebda kelma—sempliċement dehru quddiem is-sid fl-arja. U miktuba bil-Ġorġjan, barra minn hekk.
  "Min int?" Is-sid ma kienx ċert jekk kienx qalha hu stess. Madankollu, il-mistoqsija baqgħet fl-arja.
  — Juan Matus, għas-servizz tiegħek. Spiss insejjaħli Don Juan.
  "Qed norqod?" Is-sitwazzjoni kienet qed tiċċara, u dan ferraħ ftit lis-sid.
  L-aljen għamilha b’rasu.
  - Int rieqed. U jien qed inpejjep.
  Kliemu baqgħu jgħumu quddiem is-sid b'ittri Ġorġjani.
  "Xi jfisser dan?" Kif spiss jiġri f'mumenti ta' periklu ġenwin, il-biża' tas-sid naqas. Ħsibijietu saru aktar ċari—ċari kemm jista' jkun f'sitwazzjoni bħal din.
  Is-sid deher xi ftit imħawwad. Neħħa l-kappell u ħakk il-widna.
  "Don Jose, huwa pjuttost diffiċli għalija li nispjegalek dan," innota awtomatikament il-kap li l-barrani kien biddel ismu bl-Ispaniżmu. "Imma żomm f'moħħok—il-persuna li tara fil-ħolma tiegħek hija ħajja ħafna u teżisti simultanjament miegħek."
  “Ma nifhimx,” qal is-sid bl-enfasi tas-soltu tiegħu.
  Ried imur jieħu sigarett, imma induna li ma setax jiċċaqlaq. U għall-infern is-sigarett—ħalqu kien niexef għalkollox. Saħansitra deher li kien qed jisma’ l-ħoss ferrieħi ta’ nixxiegħa tal-muntanji. Ried iddispratament igħaddas rasu fiha.
  Don Ġwann għamilha b’rasu.
  "Don Jose," qal b'serjetà, "nista' nispjegalek is-sitwazzjoni l-lejl kollu. Imma x'inhu l-punt? Għandna xogħol urġenti x'nagħmlu, u l-preżenza tiegħi hawn, sfortunatament, hija limitata."
  “Trid tixtri ruħi?” staqsa s-sid f’daqqa waħda.
  Don Juan ta daqqa ta’ ħarta lil koxxtu bil-kappell u beda jidħak bil-qawwi.
  "Ma kellekx issir padre, Don Jose," qalilha bil-ferħ, wara li daħak. "Nassigurak, m'għandi l-ebda konnessjoni mal-kreaturi tal-fantasiji tiegħek. U fir-rigward tal-hekk imsejħa ruħ tiegħek..."
  Huwa xejjer idu u reġa’ daħak.
  Is-sid tbissem b’mod xettiku.
  "Ejja ngħidu li m'intix warajja. Għalkemm, għand min iktar tiġi din... 'kreatura'... Sewwa. Don Juan, allura? U x'tixtieq minni, don Juan?"
  "Issa dik hija konverżazzjoni bejn żewġ persuni raġonevoli," qal l-aljen, jitbissem beraħ. "Il-ħaġa hi, jien qed infittex tirann żgħir. U int tirann żgħir."
  Sorpriża u anke xi riżentiment qanqlu ruħ is-sid.
  "Għall-kuntrarju, jien tirann kbir ħafna," qal b'ton qawwi u istruttiv.
  "Għas-sudditi tiegħek, ċertament," wieġeb don Juan, din id-darba bis-serjetà. "Imma meta mqabbel mat-Tirann veru, li nsejħulu l-Ajkla, irġiel bħalek huma biss pinches tyranos. U jien nirrappreżenta rġiel li qatt ma kienu u qatt mhu se jkunu s-sudditi tiegħek."
  "U min mela?" Is-sid induna li f'din is-sitwazzjoni jkun iblah li joffendi ruħu.
  — Dawk li għandhom il-veduta.
  "Sħaħar, jew xiex?" is-sid qabad mill-ewwel. "Lavrenty jieħu ħsiebhom. Għalissa sejjer tajjeb. Jiġifieri, kien imur tajjeb qabel. Issa dan... Abakumov. Imma hu agħar. Nisparalu dalwaqt."
  “U kont qed nitkellem dwar l-eżekuzzjoni,” qabad malajr don Juan.
  - Abakumova?
  - Le, assolutament le, agħmel li trid b'dan... Żagħżugħ wieħed. Jismu Eugenio.
  - Evgeny?
  - Iva. Cromlech.
  Is-sid ftakar vagament l-isem, li kien deher f’xi rapporti. Il-memorja tiegħu kienet għadha eċċellenti.
  “Huwa wieħed min-nies li suppost kellhom jgħinuk teħles mill-wirt tal-għalliema tiegħek,” fakkar l-aljen.
  "Operazzjoni Tackstag," qal il-preżentatur. "Iva, hu fost dawk li ridt navvanza fix-xjenza, biex noħloq il-kor neċessarju. Mhux aktar neċessarju. Issa jien stess Marxista klassiku; ngħid x’ngħid, se jkun."
  “U jien nemmen,” qal don Juan b’mod ingrazzjanti, “li int se teqred dan il-kor bla bżonn.”
  "Dażgur," qal is-sid b'indiferenza. "Għaliex għandi nixtieq ninkwieta bihom?"
  - M'għandekx tagħmel dan.
  - Għaliex inkella?
  - Dan it-tifel huwa importanti ħafna.
  — Għal min allura?
  — Inkluż għalik. U importanti ħafna għalina.
  L-aħħar kliem tas-saħħar imlew l-arja b’lewn krimżi qawwi.
  “Trid tgħid, dawk li jaraw?” iċċara s-sid.
  "Eżatt," don Juan għamilha b'rasu. "Irid isir wieħed minna. Fi ftit żmien."
  “Għidli, don Juan, x’għandu x’jaqsam dan kollu miegħi?” staqsa l-ospitant b’mod ironiku.
  Huwa kien diġà adatta ruħu bis-sħiħ għas-sitwazzjoni—il-kwalità fortunata tiegħu, fil-fatt, kienet dik li għamlitu min kien. Normalment, waqt li dawk ta’ madwaru kienu għadhom qed jesperjenzaw ir-realtajiet tal-passat, hu kien diġà jeżisti fl-ambjent il-ġdid u jaġixxi skont dan, qabel kulħadd. Kien rieqed u jitkellem ma’ esseri sopranaturali—din kienet realtà attwali li kellha bżonn tiġi kkontrollata.
  "Ppenetrajtek u kellimt miegħek—minkejja l-eluf ta' kilometri li jifirduna u l-gwardji kollha tiegħek," qal don Juan. "Dan ma jikkonvinċikx mis-serjetà tas-sitwazzjoni?"
  Intqal b’ton imkejjel u ta’ theddida. L-ittri quddiem is-sid dehru skuri u mċajpra. Il-biża’ reġa’ ħakmu, imma sforza lilu nnifsu biex jaħseb b’mod loġiku.
  - Imma x'tista' tagħmilli jekk, kif għedt int stess, tinsab eluf ta' kilometri 'l bogħod?
  Don Juan reġa’ libes il-kappell tiegħu u daħak b’leħen qawwi.
  "Insibha interessanti ħafna li nkellmek, Don Jose. Huwa ħasra li m'intix wieħed li jbassar u qatt mhu se tkun," qal, wara li daħak.
  U mbagħad reġa’ sar serju.
  "Għandek raġun, ma nistax nagħmlek ħsara bħalissa. Mhux minħabba d-distanza, imma xorta waħda hija vera. Fi ftit snin... iva, f'sitt snin..."
  “X’se jiġri sitt snin oħra?” staqsa s-sid, iżda don Juan evita li jwieġeb, u qal:
  - Madankollu, bħalissa nista' ninteressak.
  “Kompli,” qal is-sid b’ton kalm.
  Negozjati, negozjar, diplomazija – kollox bħas-soltu...
  "Dan it-tfajjel..." don Juan waqaf, bħallikieku kien qed jagħżel kliemu, "se jagħmel ħaġa waħda importanti ħafna—se jaqra d-dokumenti miktuba mill-antenati mbiegħda tiegħi. U emminni, ħadd aktar ma jista' jagħmel dan."
  “Għaliex għandi nemmen dan?” staqsa s-sid.
  Don Ġwann xeħet spallejh ftit.
  “Imma int temmen,” qal, bħallikieku qed jgħid xi fatt. U s-sid induna li kellu raġun.
  "Madankollu, il-qari ta' dawn il-manuskritti mhuwiex il-ħaġa prinċipali," kompla don Juan. "Ma nistax ngħid fiċ-ċert, imma hu se jagħmel xi ħaġa li tista' tbiddel id-dinja."
  “U qed titlobni biex inħallih waħdu?” staqsa s-sid b’mod sarkastiku.
  “Int u sħabek għamiltu l-istess ħaġa – qlibtu d-dinja ta’ taħt fuq,” wieġeb is-saħħar bl-istess ton.
  “Allura, iż-żagħżugħ Cromlech se jibda rivoluzzjoni?” iċċara s-sid.
  "Ħafna aktar—se jibdel l-istruttura tad-dinja. U dan se jinvolvi ħafna bidliet. Pereżempju, l-Istati Uniti jistgħu ma jibqgħux jeżistu..."
  Għajnejn is-sid xegħlu, imma hu xeħet spallejh.
  "Ma nistax ngħid li nifhem," irrimarka. "Imma fi kwalunkwe każ, jekk nemmenek, hemm periklu kbir f'dan iż-żagħżugħ."
  "Int raġel raġonevoli, Don José, u għandek tifhem li se jsir figura importanti għal pajjiżek ikun x'ikun. M'hemm l-ebda punt li teqred xi ħaġa li tista' ġġib ġid kbir fil-futur."
  "Tajjeb," qabel is-sid. "Imma kif taf dan kollu? Nifhem—int saħħar, demonju, jew xi ħaġa bħal dik... Imma nixtieq li jkolli xi bażi konkreta għad-deċiżjoni tiegħi."
  — Il-preżenza tiegħi hawn ma tikkonvinċikx li għandi poteri lil hinn minn dawk ta’ raġel ordinarju?
  “U madankollu,” insista s-sid, “nixtieq inkun naf kif intom... dawk li jafu l-veduta bi ħsiebkom tużaw lil dan iż-żagħżugħ.”
  "Jien stess ma nafx in-natura eżatta ta' dak li għamel," ammetta l-Indjan. "Imma jien ċert li hu biss jista' jikkoreġi d-distorsjoni li ġarrbet it-tradizzjoni tiegħi bl-invażjoni Spanjola. Ma nistax ngħid aktar."
  - U kif se tikkonvinċini jekk int stess m'intix infurmat sew?
  F'daqqa waħda, mingħajr ebda raġuni apparenti, Don Juan reġa' nfaqa' f'daħk qawwi. U—sparixxi.
  Is-sid sab ruħu ħdejn nixxiegħa tħabbat qrib Gori, art twelidu, u b’għajta ta’ ferħ daħħal rasu fiha, u nesa għalkollox lill-viżitatur ta’ billejl.
  Imma meta qam—bħas-soltu, eqreb lejn nofsinhar—ftakar lil don Juan perfettament. Barra minn hekk, induna b'mod ċar li ma kienx ħolma stramba. Tal-anqas, mhux eżattament ħolma.
  L-ewwel ħaġa li għamel kienet li jitkaxkar minn taħt il-kutra, resaq saqajh mikxufa lejn il-mejda, ħa flixkun Borjomi u xrob direttament minn għonqu.
  Ħsibijieti saru aktar ċari.
  Daħal fil-kamra tal-banju, ħareġ liebes libsa twil, xegħel il-fuklar, għalli l-kitla u għamel it-te.
  Huwa qagħad bilqiegħda, jixrob u jħares lejn l-art.
  Medda idejh għal sigarett, iżda mbagħad tbissem, qam bilwieqfa, mexa lejn il-komodina, u ħareġ l-ewwel pipa li sab mill-kollezzjoni estensiva tiegħu. Qatta’ ħin twil jimlieha bit-tabakk estratt minn sigarru mfarrak. Xegħelha u nefaħha bi pjaċir. Ċrieki trasparenti ta’ duħħan ifuħ niżlu minn naħa għall-oħra tal-kamra.
  Is-sid ħaseb.
  L-ateiżmu tiegħu dejjem kien pjuttost relattiv. Aktar minn darba f’ħajtu, iltaqa’ ma’ affarijiet inspjegabbli mill-perspettiva tal-materjaliżmu, li għalih kien biss għodda oħra ta’ dominanza.
  Għalhekk ma kellu l-ebda dubju li Satana jew wieħed mis-subordinati tiegħu kien żaruh dak il-lejl. X'kien ħażin? Is-sid kien ċert li kien qarraq b'Alla nnifsu. Għaliex ma jittestjax issa s-saħħa tiegħu kontra l-avversarju Tiegħu? "Don José" kellu ħafna kunfidenza fih innifsu.
  Naturalment, ma ħalliex lis-saħħar insolenti jipperswadih. L-ewwel ħsieb tiegħu kien li jarresta lit-tifel u lill-familja kollha tiegħu. Imma hekk kif it-tabakk fil-pipa tiegħu beda jpejjipx, is-sid beda jikber il-kurżità. Jekk id-demonju kellu raġun, it-tifel kien isir studjuż kbir. U dan kien ikun tajjeb għall-pajjiż, u għalhekk għas-sid tiegħu. Mill-banda l-oħra, għalissa, it-tifel deher kompletament bla ħsara.
  U mbagħad kien hemm l-Istati Uniti. Dawn kienu qed jirritaw lis-sid dejjem aktar dan l-aħħar. U hu bassar li l-affarijiet kienu se jmorru għall-agħar magħhom.
  "Strett imsemmi għall-Kamarat Stalin bejn il-Kanada u l-Messiku, tgħid?" ħaseb. "Bluha, ovvjament, imma pjaċevoli... Forsi għandi nħallih jiġri madwaru għalissa. U se nżomm għajnejja fuqu mill-qrib. Arah, xi tirann żgħir... Don Juan... Don hu..."
  Is-sid xeħet ir-riċevitur fl-ashtray u għafas il-buttuna tas-sejħa.
  "Kolazzjon," ordna lill-uffiċjal tad-dazju, li deher minn imkien. "U ċempel lil Lavrenty... Le, ċempel lil Abakumov. Iva, hawn stess. U malajr."
  Qabeż minn fuq is-siġġu bil-ferħ. Kellu jaħdem.
  7
  
  Fyodor Kopenkin. USSR. Krasnoyarsk Krai. Evenki Okrug Nazzjonali. Żona tax-Xmara Podkamennaya Tunguska. 1 ta’ Novembru, 1950.
  Fyodor kellu tnax-il sena meta s-serp Dyabdar niżel mis-smewwiet. Aktar tard, ix-xjuħ tkellmu dwar għasafar tal-ħadid mibgħuta mid-dinja ta’ fuq mill-anzjan Agdy, dak li jagħmel ir-ragħad. Imma Fyodor kien hemm u ra kollox. Liema ragħad...
  In-nannu ta’ Agdy joqgħod fis-sema u jitfa’ għasafar tal-ħadid mal-art—veru. Imma dak li ra Fyodor dakinhar ma ġiex mis-smewwiet—bogħod, lil hinn kien hemm il-moħba tas-serp tan-nar, li kien infirex mas-sema kollu f’dik il-għodwa ta’ Ġunju. Imbagħad ġiet sajjetta għamja. Qam riħ minn quddiemu, u kiser siġar tal-arżnu ta’ sekli sħaħ bħal sulfarini. In-nies għajtu, il-klieb għajtu, kull annimal fit-taiga għajjat. L-art tregħdet, bħallikieku kienet qed tmut b’deni qawwi. U mbagħad ġiet daħla ta’ għajta terribbli—bħallikieku s-sema kien inqasam. Id-daħla baqgħet sejra, u deher qisu din id-dinja għamja u torox issa kienet se ddum għal dejjem.
  Iż-żagħżugħ Fedka panikkja u ddeċieda li kien qed imut hu wkoll. Qatt ma kien sema’ xi ħaġa bħalha qabel. U ma kienx sema’ xi ħaġa bħalha għal għaxar snin oħra—sakemm sab ruħu fuq quddiem, jiġġieled kontra l-Bolxeviki li kienu qed javvanzaw, bħala parti mill-korp tal-Ġeneral Pepeliaev. Imma lanqas il-kanuni ma setgħu jitqabblu mal-għajta li nstema’ fis-17 ta’ Ġunju 1908, ħdejn ix-Xmara Dulgu Katenna, magħrufa lokalment bħala l-Podkamennaya Tunguska.
  Ix-xjentisti ewlenin li aktar tard ġew bl-ispedizzjonijiet sejħulu l-"meteorita ta' Tunguska." Imma hu, Fedka, kien jaf aħjar—kien is-serp Dyabdar.
  Issa, ix-xwejjaħ Fyodor kien bilqiegħda mhux 'il bogħod minn fejn kien meta ż-żjara tas-serp kienet qed issirlu. Issa biss, ix-xitwa kienet qed toqrob, u x-xaman xwejjaħ kien verament qed imut.
  Ma kellu l-ebda dubju li kien inqatel mill-istess serp tan-nar li kien sejjaħlu fid-dinja tal-ispirti ħafna snin ilu. Għax wara dak il-jum terribbli ta’ Ġunju, Fedka kien inqabad mill-marda xamanika—marda li kien ilu jantiċipa b’ansjetà minn meta sar konxju tiegħu nnifsu. Kienet laqtet tmien ġenerazzjonijiet tal-antenati tiegħu, għalkemm ħadd minnhom ma kien talabha. Madankollu, jekk persuna hija destinata li tidħol fin-nengo, se tidħol. L-ispirti ttormentawh għal ħafna jiem, iqattgħuh f’biċċiet u jwaħħluh lura flimkien. L-imħawda assedjawh, kull wieħed minnhom talab l-attenzjoni tiegħu. Fl-aħħar, Fedka ċeda, u l-ispirti libsuh b’lombolon u avun u tawh tanbur. Sar xaman—minn barra l-istess Fedka, imma internament ma baqax iħossu uman.
  Matul ħajtu, huwa drajja jikkomunika mal-ispirti tat-tliet dinjiet kollha, mal-mejtin, u max-xamani rivali—xejn ma beżżgħu jew iddisturbah. Sakemm ra raġġ żgħir f'Uchami.
  Li Dyabdar jirrappreżenta fond infinitament imbiegħed mid-dinja bit-taiga, iċ-ċriev, ix-xmara, in-nies, u l-ispirti tagħha kien fatt inkontrovertibbli għal Fyodor Kopenkin. L-ispirti kollha theżżu bit-terrur—kif għamlu n-nies—meta s-Serp il-Kbir waqa’ mal-art b’rabja kbira. U x-xwejjaħ Fyodor esperjenza xokk simili meta, fis-sajf li għadda, ħalq Dabdar infetaħ fuqu minn tifel Russu ordinarju jismu Zhenka.
  Ried jispjega lill-konsulent tiegħu x’kien qed jiġri, imma xorta ma kienx jifhem. Kieku trid tkun viżjonarju daqs Fedka biex twassal dak li kien għadu kif skopra, permezz ta’ ħjiel mhux ċari u, l-aktar importanti, permezz tas-sensazzjoni tal-preżenza ta’ forzi kożmiċi li jkexkxu. Għalhekk lissen xi ħaġa dwar il-musdy u n-nengo lill-professur, konxju b’mod iddisprat li kien qed jagħmel minnu nnifsu iqarqu.
  Ma setax ma jwettaqx ir-ritwal dakinhar, avolja kien jaf li kien se jkun l-aktar ritwal diffiċli ta’ ħajtu. Le, ma fehem xejn dakinhar... Għax dak ir-ritwal irriżulta fatali għalih.
  F'xi punt, id-destin kollu miġnun tal-kreatura li kienet bilqiegħda fit-tinda tiegħu, fil-forma ta' tifel b'moħħ sfigurat, deher quddiemu—imġebbed fil-ħin u l-ispazju, mibrum b'mod intrikat fil-fond tal-ispazju. Fyodor innifsu ma baqax jifhem jekk kienx it-tifel quddiemu jew is-Serp divin, jiddi, bla ħniena, infinitament qawwi, mimdud bil-mod fit-tliet dinjiet kollha.
  Imma t-tifel kien hemm ukoll. X'imkien f'dan l-isplendur ta' theddida, li l-moħħ tal-bniedem ma setax jifhem, ruħ imbeżża' u mitlufa kienet qed titnikket u tibki. U kien id-dmir ta' Fyodor li jsalvaha milli tinbela' mir-radjanza irridixxenti tax-Xmara Ċelesti, billi jiġbdu lejn l-istilla ħamra Holbon. Fyodor ħass—le, diġà kien jaf—li din ir-radjanza kienet taħbi dlam kbir, jistenna li d-dinja kollha taqbadha u tiekolha, bħal linċi bil-ġuħ liebru.
  Imma x-xaman ma setax isib ir-ruħ tat-tifel. Kien diġà beda jxerred demmu ma’ kullimkien—infirex fi ċraret strambi, bħal demm ta’ ċerv f’te sħun. Madankollu, deher biss bħal demm; fir-realtà, kienet il-forza tal-ħajja tiegħu. L-ispirti kieluh b’regħba, imma ma kellhom l-ebda għaġla biex jgħinu.
  It-telf tal-enerġija, il-vjaġġ fid-dinjiet, il-laqgħat mal-ispirti, id-dehra ta’ allat ta’ theddida jew imbeżżgħin kienu eżawrew lil Fyodor bil-kbir. Huwa kien diġà qed jitħabat biex jaħrab mill-ħjut imħalltin tal-infinità b’saħħtu kollha meta ħass il-preżenza ta’ xi ħadd kompletament aljen u qawwi.
  La spirtu, la Mugda, u lanqas alla. Imma lanqas bniedem. Xaman, imma... lanqas xaman. Veġġent. Wieħed b’saħħtu ħafna. Fyodor ħass il-preżenza tiegħu bħal blata kbira tal-granit li taqa’ f’xmara mgħaġġla, timblokka l-korsa tagħha, kwieta u ostili bħall-mewt. Kien qisu dan ix-xaman aljen kien qed jimbuttah ’il barra mid-dinjiet kollha, sat-tarf tal-ħolqien.
  “Ħej, min hemm?” għajjat Fyodor b’ansjetà.
  Leħnu fl-ispazju astrali sar tqil u ta’ theddida, bħal għajta ta’ ors.
  "Min int? Għaliex qiegħed hawn? Ħej, ħej, ħej, għaliex ġejt? X'trid?" għajjat Fyodor.
  It-tweġiba ġiet minn kullimkien u kważi farrku.
  - Ajkla!
  U tabilħaqq, fl-abissijiet bla limitu tal-ispazju, dehret quddiemu xi ħaġa li tixbaħ ajkla kbira, li timla l-infinità. Il-ġwienaħ suwed tagħha kienu jħaddnu t-tliet dinjiet kollha, u sidru abjad kien jiddi b’mod tgħammix. U f’din id-dija, ir-ruħ ta’ Fyodor kienet miġbuda b’mod qawwi, bħal trab tal-ħadid lejn kalamita qawwija. U fuq kollox, għajn tan-nar kienet iddur u ddur bħal rota ġganteska, tosserva—ix-xaman kien konxju b’mod ċar ta’ dan—kull ma kien jeżisti, f’kull rokna ta’ kull dinja.
  Fyodor kien jaf x’kien—il-Vojt il-Kbir, li tkellmu dwaru l-lamas fid-datsan, ix-Xitan misħut mill-qassisin Russi. Għal Fyodor, kien Khalgi, l-avversarju tal-ispirtu tal-ħajja, Seveki—il-mejtin ħajjin li jitma’ mill-erwieħ, ix-xejn assolut u l-orrur etern, indeskrivibbli, li jġib il-mewt finali.
  Ix-xaman induna li kien mitluf għalkollox u lesta biex jisparixxi. Ma kien hemm l-ebda ħniena jew ħniena x’tistenna minn din il-kreatura.
  Iżda mbagħad, qamħa ramel brillanti nfirdet mid-dija fuq sider il-mostru u tellgħet lejn ix-xaman. Hekk kif resqet lejh, Fyodor ra li kienet bajda tiddi, magħmula minn flagelli tgħammex u jiċċaqalqu kontinwament.
  Ix-xaman induna li ra lill-avversarju tiegħu u ħassu meħlus, peress li ma kellux għalfejn jiġġieled mal-Ajkla, ġlieda li magħha kienet kompletament bla tama.
  Il-bajda tleqq resqet f’wiċċ l-ilma qrib ħafna, u l-kontorn tal-Ajkla nħall fid-dawl tagħha.
  Issa quddiem Fyodor kien wieqaf raġel enormi, nofsu għarwien, b’ġilda tal-bronż, liebes ġilda bit-tikek ta’ xi tip—bħal ta’ linċi, biss akbar—imgeżwra fuq spallejh. Ir-ras titbissem tal-mostru kienet isservi bħala l-elmu tal-barrani. F’idu, kien qed iżomm mazza twila u ċatta, li t-truf tagħha kienu jleqqu matt b’tarf imqatta’ u qisu ħġieġ.
  Wiċċ l-għadu kien bla espressjoni, għajnejh bla ħajja għalkollox—bħal xquq dojoq fil-vojt tal-ispazju. Imma Fyodor kien jaf li minn dawk ix-xquq, Xi ħaġa kienet qed tħares lejh b’attenzjoni.
  Ix-xaman ma kienx jaf kif rah. Forsi hu wkoll kien bajda tiddi—hekk tidher kwalunkwe persuna għall-viżjoni speċjali ta’ min jara. Jew kaċċatur żagħżugħ, b’pala twila u qawwija f’idejh. Ma kienx jimporta—f’livelli bħal dawn ta’ eżistenza, il-battalji kienu jsiru mingħajr l-għajnuna ta’ muskoli u armi, li hawn kienu sempliċiment fantażmi.
  “Għaliex qiegħed hawn?” gerger Fyodor.
  “Ġejt nara lit-tifel,” wieġeb il-barrani.
  Leħnu kien qawwi imma monotonu, bħal leħen ta’ raġel mejjet. Xorta kien jidwi kullimkien, għalkemm ma kienx daqshekk tal-biża’ daqs ta’ Orel—xorta waħda, kien hemm xi ħaġa umana dwaru.
  - Trid teħodlu miegħek?
  Fyodor tella’ siġra tal-palm. Ma setax jagħti lit-tifel—inkella, x’tip ta’ xaman kien ikun?
  “Irrid biss inkellmu,” wieġeb l-avversarju b’mod indifferenti, iżda huwa wkoll xejjer il-mazza tiegħu, lest biex jitfa’.
  “Le!” għajjat Fyodor, waqt li beda jattakka.
  Id-daqqa tiegħu kienet qawwija u bla ħniena. Il-pala messha nifdet lill-avversarju tiegħu. Imma ma għamlitx hekk. Qabeż lura, waqt li fl-istess ħin xeħet l-arma tiegħu. Fedor intefa’ lura bħallikieku minn buffura qawwija ta’ riħ.
  "M'hemmx għalfejn niġġieldu," qal il-barrani. "Nkellmu u mbagħad nitlaq."
  “Trid teħodu! Imma mhux se nħallik!” għajjat Fyodor, waqt li reġa’ attakka.
  Din id-darba, is-siġra tal-palm nifdet l-ispalla tal-aljen, u nxtered id-demm. Kien imdendel f’biċċiet f’dan l-ispazju inkredibbli, bħad-demm ta’ Fyodor, imma ma kienx aħmar, imma blu-iswed.
  L-għadu deher li kien qed jikber bir-rabja. Qabad il-ferita tiegħu. Il-qawwa waqfet tiċċirkola.
  Huwa ħares lejn Fyodor b'għajnejn saħansitra aktar magħluqin u qal b'leħen baxx:
  - Jien iktar b'saħħti. Ma tistax tissaportiha.
  Fyodor kien jafha hu stess—kien diġà tilef wisq saħħa. Barra minn hekk, kien xjieħ, għajjien, u mbeżża’ minn Dyabdar. Imma għal xi raġuni, kellu jkompli l-ġlieda. Mingħajr ma kien jaf għaliex, kien ċert li ma kien hemm l-ebda ħarba, jew l-affarijiet kienu se jmorru għall-agħar ħafna.
  Huwa attakka mill-ġdid, din id-darba pprova jaqta’ lill-avversarju tiegħu. U mbagħad il-pala f’idejh inbidlet f’oġġett kompletament mhux mistenni. In-nies ta’ Fyodor sejħulha lokoptyn u dendlu sagrifiċċji lill-ispirti fuqha. U n-nies tar-Ray sejħulha kires, u l-alla tagħhom dendel fuqha.
  Fyodor, avolja kien tgħammed minn qassis li kien qed iżuru, xorta ma setax jifhem kif Alla seta’ jiġi mdendel ma’ siġra u maqtul. U għaliex kien għadu Alla wara dan. Huwa ħass l-importanza ta’ dawn iċ-ċirkostanzi, iżda ma kinux komprensibbli għalih.
  U qatt ma ra lill-Alla Russu fil-vjaġġi tiegħu fid-dinjiet ta’ fuq u ta’ isfel. Għalkemm ra ħafna allat oħra—mhux biss l-allat Evenk, iżda ħafna oħrajn, li wħud minnhom qatt ma kien sema’ lanqas.
  Imma issa, f’idejh—forsi fl-aktar duell importanti ta’ ħajtu kollha—kellu kires minflok arma. U Fyodor laqat lill-avversarju tiegħu bih.
  Huwa ħareġ għajta tal-biża’. L-għajta tiegħu dwiet mad-dinjiet kollha, u l-ispirti u l-allat reġgħu beżgħu mit-terrur. Wiċċ l-aljen tgħawweġ b’mibegħda miġnuna. Kires daħal f’ġismu, u beda jiddiżintegra.
  Fyodor kien mimli bit-trijonf malizzjuż tar-rebbieħ. Daħak b’mod sarkastiku u għolla l-kires tiegħu għal daqqa oħra. Iżda reġgħet inbidlet f’siġra tal-palm, li, barra minn hekk, inkisret minn nofs.
  U l-għadu li kien qed jiddiżintegra, b’konvulżjonijiet, dawwar il-mazza tiegħu u sempliċement qata’ lil Fyodor.
  Terz tal-ġisem tax-xaman, inkluż rasu, spalltu, u driegħu, li kienu għadhom qed iżommu x-xaft imkisser, infirdu bla xkiel mill-bqija u telgħu 'l fuq. Nixxigħat ta’ demm imlew l-ispazju bħal girlandi mostrużi—tant ħoxnin li Fyodor, iħares mistagħġeb lejn iz-zokk tiegħu taħtu, ma rax aktar lill-avversarju tiegħu.
  Fjodor f'daqqa waħda sab ruħu f'tundra vasta miksija bil-borra. Issa kien f'saħħtu, bla ġrieħi, u deher fil-forma tiegħu tad-Dinja tan-Nofs—raġel xiħ qasir u rqiq b'wiċċ imkemmex, forehead għoli, u ħarsa penetranti taħt ħuġbejn ħoxnin u mingħajr ħuġbejn. Kien wieqaf imgeżwer f'mantell antik, mibdul mingħand ġeologu Russu għal ġilda ta' renna. Xagħru griż twil u maħlul kien jittajjar mar-riħ.
  Sab ruħu f’nofs deżert bla tmiem u ma kellu l-ebda idea x’għandu jagħmel. Kien kiesaħ ħafna—Fyodor kien imdorri b’kull tip ta’ ġlata, imma qatt ma kien esperjenza xi ħaġa bħal din. Xagħru malajr inkesa bil-ġlata, u fforma tip ta’ kuruna trasparenti u irridixxenti ’l fuq minn rasu.
  Huwa kien jaf tajjeb ħafna fejn kien spiċċa - fil-ħajja ta’ wara l-mewt tal-buni, li minnha hemm u ma jistax ikun hemm ritorn.
  Fedor kien maħkum mid-disperazzjoni.
  Mill-bogħod, seta’ jinstema’ t-tinkijiet ta’ qanpiena—xi ħadd kien qed jirkeb fuq renna. Fyodor ħares b’uġigħ minn naħa għall-oħra tal-pjanura bajda, imma ma ra lil ħadd, avolja t-tinkijiet bdew jinstemgħu aktar.
  Hemmhekk deher li jimla kollox madwaru, u Fyodor induna li xi spirtu qawwi u forsi perikoluż kien qed jirkeb. Jew saħansitra xi alla.
  It-tgergir kien qrib ħafna, Fyodor diġà seta’ jisma’ l-irqad ta’ ċerv—ċerv żgħir b’saħħtu ħafna. Imma xorta ma ra lil ħadd.
  U mbagħad ħakmitu r-realizzazzjoni li ma kien se jara lil ħadd, li għalih, ix-xaman tad-disa’ ġenerazzjoni Fyodor Kopenkin, din il-vista kienet ipprojbita. Iżda din ir-realizzazzjoni b’xi mod kienet paċifika u ferrieħa. Bla mistenni, Fyodor waqa’ għarkupptejh u difen rasu fil-borra.
  Ċerv għadda jiġri minn ħdejh—ix-xaman semgħu b’mod ċar. Xi impuls fl-aħħar ġagħlu jgħolli wiċċu. U mbagħad malajr niżżlu mill-ġdid u niżel għarkupptejh sakemm it-tink tal-qanpiena sparixxa fid-distanza miksija bis-silġ.
  Imma ftakar għall-bqija ta’ ħajtu qasira x’ra f’dak il-mument qasir.
  Seveki ħares lejh. Seveki kien l-Alla Russu—eżatt kif kien muri fuq l-ikoni mdendlin fil-knejjes. Wiċċ Alla kien kalm u paċifiku. Fyodor ħass b’mod ċar li Alla kien jaf kollox dwaru u kien se jiġġudikah għal dak kollu li kien għamel fil-ħajja stramba tiegħu. Imma dan ma kienx se jiġri s’issa.
  Alla qagħad bilqiegħda dritt fuq iċ-ċerv, donnu ma tħawwadx bil-pass mgħaġġel tal-bhima. F’idejh kellu għasfur żgħir itir, u Fyodor kien jaf x’kien.
  “Seveki, Ġesù Kristu qed iġorr ir-ruħ tat-tifel lura fuq ċerva,” lissen Fyodor, u qam mimdud fuq l-art tat-trab tat-tinda tax-xaman tiegħu.
  "Qum, int raqadt matul il-gost kollu," qal ix-xjentist xwejjaħ tar-raġġi, waqt li ta daqqa ta' imbottatura lit-tifel, li wkoll kien qed jiġi f'sensih. "Għedtlek biex ma tiekolx dawk l-agariki tad-dubbiena."
  Fyodor ħares b’mod selvaġġ lejn il-mistednin ħerġin mit-tinda, imbagħad waqa’ f’abbiss iswed ta’ silenzju. L-assistenti tiegħu, imdorrijin bil-perjodi ta’ ħass ħażin tiegħu wara r-ritwali, ma qatgħuhx qabel filgħaxija. Imbagħad fl-aħħar inkwetaw u reġgħu lura lejn it-tinda. Fyodor kien mitluf minn sensih, jitniehed u jitħabat. Qatta’ l-ġurnata kollha ta’ wara f’dan l-istat, u jqum biss filgħaxija.
  Ir-Russi ġew isellmuh. L-għalliem tat-tifel ried jagħtih aktar sigaretti u flixkun vodka—deher li ħaseb li Fyodor kien qed jinsisti fuq il-marda tiegħu biex jikseb aktar flus. Iżda x-xaman irrifjuta l-offerta b’mod indifferenti.
  Ħassu ma jiflaħx ħafna—saħħah kienet qed tonqos u tkompli tinħeles minn ġismu u minn ruħu kollha. Kien diffiċli anke li jitkellem. Imma dar lejn Zhenya, li ħarset lejh b’simpatija u—Fyodor raha—fehimha.
  "Terġa' tiltaqa' miegħu," kważi lissen ix-xaman, u mill-ewwel induna li t-tifel diġà kien jaf. "Tabbandunax lil Kires," kompla. "Il-barrani jrid dan, u int ma tabbandunahx. Lanqas f'ebda dinja."
  “Għaliex?” staqsa t-tifel.
  Hu verament kellu bżonn ikun jaf.
  Imma x-xaman ħawwad rasu ftit biss.
  — Ma nafx. Rajt lil Alla HEMM?
  Zhenya xeħtet spallejha. Fyodor induna li ma tantx kien jiftakar mill-vjaġġ tiegħu fid-dinjiet.
  "Ma nafx jekk Hux se jgħinek aktar. Kun b'saħħtek int stess," qal ix-xaman.
  It-tifel għamilha b’rasu. Iva, se jkun b’saħħtu.
  Fyodor għalaq għajnejh u reġa’ tilef minn sensih. L-aħħar ħaġa li sema’ kienu l-kliem tar-raġġ xwejjaħ:
  — Dwar xiex tip ta’ bla sens kien qed jitkellem?
  Fyodor qatta’ l-bqija tas-sajf marid, jaħseb li qatt ma kien se jfiq. Imma mbagħad fl-aħħar ħassu ftit aħjar. Hekk kif seta’ jiċċaqlaq, ġabar tużżana renna u telaq fit-taiga. It-triq tiegħu wasslitu lejn il-post fejn, fi żgħożitu, kien ra l-Konverġenza ta’ Dyabdar.
  Meta sab vojt żgħir fit-taiga, waqqaf tinda hemmhekk u beda x-xogħol iebes. Għaġġel, għax kien jaf li kellu ftit ħin. U hekk għamel: sakemm bdew iduru l-borra fl-arja, xi ħaġa bla preċedent kienet dehret fit-taiga.
  Fyodor bena pjattaforma magħmula minn injam, li fuqha poġġa barrakka kwadra magħmula minn arbli b'saqaf imżerżaq. Warajha, bena "kalir"—"ċerv" sagru magħmul minn injam, simili għal dak li dejjem kien joqgħod quddiem it-tinda fejn kien iwettaq ir-ritwali xamaniċi tiegħu.
  Fuq il-kalir poġġa tliet lokoptyns, li r-raġġi jsejħulhom kires - tliet kires, kull wieħed bi tliet crosspieces, poġġa Fedor.
  Wara li temm xogħlu, tbiegħed fil-ġenb, waqa’ eżawrit fuq zokk miksi bil-borra u ammira x-xogħol ta’ idejh.
  Fyodor bena tinda sagra għall-Alla Russu, billi kkopjaha bl-aħjar mod li seta’ minn dawk id-djar kbar fejn il-qassisin Russi kienu jdendlu ċ-ċensers. Hu stess ma kienx jaf verament għaliex għamilha, imma kien jaf li kienet meħtieġa.
  Ħaseb li għandu jdendel sagrifiċċju—ġilda ta’ renna friska mqaxxra—mal-kires, kif dejjem jagħmlu n-nies tiegħu. Imma wara ftit ħsieb, iddeċieda li ma jagħmilx hekk, ħall ir-rabta tar-renna, u mexa bil-mod lura lejn it-tinda. Ġismu kollu kien iweġġgħu—il-marda tiegħu kienet irritornat.
  Ma setax iqum għal żmien twil, jaħseb bil-kalma li dalwaqt kien se jitlaq bil-kwiet mit-tinda tiegħu lejn il-buni. Imma dak il-lejl, ħass ħeffa f’ġismu, qam, u tela’ fis-sema.
  Id-dinja kienet mgħottija bil-borra u mgħaddsa fid-dawl tal-qamar. Kien hemm silenzju profond; anke l-ispirti ffriżaw. Kien hemm biss xi tnehida u tfaqqigħ tal-borra okkażjonali mir-renni—ma kinux ħarbu, iżda komplew iħaffru l-likeni fil-vojt.
  Fyodor baqa’ wieqaf għal ħin twil, bħallikieku mgħaddas fid-dawl tal-qamar. Il-kliem tal-kanzunetta li kien qallu wieħed mir-raġġi tad-dawl dawwru f’rasu. Fyodor qabel kien iqishom bla sens, imma issa, għal xi raġuni, ġew f’moħħu.
  Pesta sewda.
  Borra bajda.
  Tleqqija ta' stilel.
  
  Għelieqi tas-silġ
  Tfaddil żejjed
  U s-skiet.
  
  Kollox huwa sieket,
  Bħallikieku rieqed.
  Dlam, dellijiet...
  
  Pesta Sewda,
  Borra bajda
  U ċ-ċerv...*
  Wara li sellem lill-ispirti familjari tal-musun, lill-ispirti li jgħinuh, is-sebgħa, liċ-ċriev, liċ-chum u lit-taiga, Fyodor tela’ taħt il-pjattaforma, imtedd b’rasu lejn it-tliet kires u beda jistenna.
  Is-serp terribbli Dyabdar kien għadu mdendel fuqu, u ħalqu kien jaqbad, iżda Fedor kien diġà nġabar u ttrasportat mix-Xmara tas-Smewwiet.
  U issa kien fit-tundra bla tmiem, miksija bil-borra u silġ tad-dinja tal-buni. Buffuri tar-riħ qalgħulu l-mantell imqatta’ u l-bqija ta’ ħwejġu minn fuqu, iħarbtu u kesħulu xagħru, li reġa’ tela’ ’l fuq minn rasu bħal kuruna trasparenti u tleqq. Fjodor innifsu malajr inbidel fi statwa tas-silġ, imma ma ndunax. Stenna bla ma jiċċaqlaq sakemm jinstema’ t-tinkling tal-qniepen tar-renni fil-bogħod. Ma kienx jimpurtah kemm idum jistenna...
  
   * Nikolai Lesovsky
  8
  
  Ilona Linkova-Delgado. Russja. Moska. 2 ta’ Novembru, 2029
  Ilona mxiet malajr tul is-sqaqien imdawwrin miksija bil-borra. Din is-sena, it-temp kiesaħ kien wasal kmieni wisq, qabeż fuq il-belt kapitali bħal qattiel minn wara l-kantuniera. Kienet kiesħa immens, tipprova bla suċċess tgeżwer f’libsa sewda qasira b’għonq wieqaf—moda, iżda kiesħa għall-aħħar. Saqajha, fl-istivali dojoq stiletto tagħhom, kienu wkoll imneżżgħin sal-punt li ma setgħux jarawhom.
  Hija ftakret b’xenqa l-intern sħun u komdu tal-karozza pulita tagħha, li kienet ilha ġimgħa għat-tiswijiet, u dan kien iġegħelha tirkeb is-subway u tiffriża fit-triq.
  Madankollu, il-kesħa ġabet għall-inqas xi varjetà fid-dipressjoni taċ-ċomb li kienet ilha ma' Ilona għal ħafna xhur.
  Għall-ewwel, beżgħet li kienet qed titlef il-kontroll u marret għand it-tobba. Huma tawha parir biex tistrieħ u ordnawha għadd kbir ta’ pilloli, li hija rrifjutat li tieħu. U sabitha skomda meta rrealizzat li t-tobba raw quddiemhom biss mara xwejħa mġedda li kienet diġà bdiet tiżżerżaq fl-għar mudlam tad-dimenzja.
  Imma mbagħad verament riedet tmur ġenn - allura dak kollu li kien qed jiġrilha seta’ jiġi spjegat bħala delirju.
  Naturalment, ma qalitx kollox lit-tobba, avolja kienet taf li kien żbaljat. Imma sempliċement ma kinitx kapaċi tpoġġih fi frażijiet sensibbli, koerenti u li jinftiehmu.
  U ma kien hemm ħadd aktar lil min tgħid—Ilona kienet kompletament waħedha. Il-familja u l-ħbieb tagħha kienu jew mejta jew 'il bogħod, u ma riditx tgħid lil dawk fil-qrib. U qatt ma kellha ħafna ħbieb. L-istaff żagħżugħ tal-mużew ħares lejha bħal relikwa storika—b'rispett u xi konfużjoni li hi, studenta u (missekjata) maħbuba tal-EVK innifsu, kienet għadha ħajja u saħansitra dehret qisha mara.
  Wara l-mewt ta’ żewġha, Ilona bdiet taħseb li setgħet tidra s-solitudni. Imma ma ndunatx li din litteralment kienet ħierġa minn għajnejha, u kulħadd madwarha seta’ jarah b’mod ċar. Lanqas ma kienet taf li din is-solitudni straordinarja u qawwija kienet ilha mwaħħla f’ruħha bħal blokka tal-ħadid fondut anke matul il-ħajja ta’ żewġha, Antonio. Kienet stabbiliet ruħha fiha ħafna snin ilu, f’lejla traġika bid-dawl tal-qamar fil-Messiku, taħt l-għajta tal-ġenn taċ-ċikadi.
  Hija kienet għadha rrabjata ma' EVK... Zhenya... X'kien għamlilha?! Għaliex kien telaq, x'ried jgħid bis-suwiċidju tiegħu?..
  Jekk kien suwiċidju, ovvjament. Il-pulizija investigat il-każ b'diliġenza. Huwa mexa fil-ġungla sal-fdalijiet ta' Chichen Itza, għal żmien twil, waqaf darba, qabbad nar, saħansitra mimdud. Huwa ħaraq l-injam fin-nar u—Ilona ma setgħetx tifhem jew taħfer dan—biċċiet ġilda taċ-ċerv.
  L-investigaturi sabu provvista vojta ta’ tagħmir tal-iskuba moħbija fil-ġungla. Milli jidher, dan sar fuq talba tiegħu minn xi ħadd lokali.
  Instabu wkoll qtar tad-demm ħdejn in-nar. Id-demm tiegħu. Bilfors li weġġa’ lilu nnifsu waqt li kien qed jiġġieled triqtu fil-ġungla. It-traċċa tad-demm wasslet saċ-ċenote u mbagħad spiċċat.
  ...Imma għaliex ħaraq il-kodiċi? Huwa studjuż! Jekk iddeċieda li jitlaq, għaliex ma ħalliex dan il-manuskritt tal-għaġeb lilha—l-aqwa studenta tiegħu u... l-mara tiegħu?
  Jew forsi kien għax il-manuskritt kien falz, maħluq minnu għal xi skop mhux magħruf? Madankollu, hi stess ma emmnitx din it-teorija—anke jekk kienet rat il-kodiċi għal ftit sekondi biss, kienet konvinta li kien ġenwin.
  Imbagħad Zhenya ġie fis-cenote, libes it-tagħmir tal-iskuba tiegħu, u niżel 'l isfel. Għal dejjem.
  Qalu ħafna affarijiet. Pereżempju, li kien fis-sakra. Il-Messikani kienu ndunaw li l-mistieden distint tagħhom ma kienx 'il fuq minn xarba qawwija. Irrakkontaw storja dwar kif il-president tal-pajjiż, bħala sinjal ta' rispett, bagħatlu flixkun vodka lussuż u enormi, u x-xjenzat Russu venerabbli u l-assistent presidenzjali li wassluhulu qagħdu hemm fil-kamra tal-lukanda. L-assistent kellu jiġi rrianimat mill-mediċi, iżda l-EVK kien f'saħħtu ħafna.
  L-istorja, mill-mod, hija kompletament vera. U xejn sorprendenti—EVK kien jixrob ħafna u spiss. Imma qatt ma kienet ratu jitlef moħħu mix-xorb. Seta’ jsir ferrieħi b’mod iblah, jew ironiku b’mod kiesaħ, jew introspettiv b’mod imdejjaq. Imma ma setgħetx timmaġinah fi stat bħal dan iwettaq att suwiċidali, bħal għadis bil-lejl f’cenote. U ma kienx fis-sakra meta mar hemm.
  Ilona kienet konvinta li Zhenya kellu raġunijiet konvinċenti biex jagħmel dak li għamel. Iżda dawn ir-raġunijiet ma kinux komprensibbli, u dan żied l-ansjetà tagħha.
  Jew seta’ sempliċement inqatel. L-għaġla u l-għaġla tal-aġenziji sigrieti tal-intelligence madwaru kienu prattikament ta’ rutina. Huwa qalilha diversi drabi li kien ħarab mirakolożament mill-arrest matul il-ħajja ta’ Stalin. U anke dakinhar, is-sorveljanza sigrieta kompliet—karattri dubjużi kienu jidhru kontinwament fiċ-ċirku tiegħu, il-korrispondenza kienet tieħu ħafna żmien biex tasal u kienet tiġi skannjata b’mod ċar, u nies mill-“uffiċċju” kellhom taħditiet preventivi ma’ xi wħud mill-kollegi tiegħu. Għaliex kienu jimpurtahom minn lingwista u storiku li l-interessi akkademiċi tiegħu, jekk kienu jmissu l-politika, kienu limitati għall-politika tal-Amerika pre-Kolombjana—Ilona ma setgħetx tifhem.
  Madankollu, dejjem issuspettat li Zhenya ma kinitx qed tgħidilha ħafna dwar ħajtu. U forsi ma riditx tkun taf wisq—xi drabi, il-personalità tiegħu sempliċement beżżgħetha.
  Barra minn hekk, kien ċar li l-Cromlech kien ta’ interess mhux biss għall-aġenti tal-KGB innifsu, iżda wkoll għall-kontropartijiet tal-Punent tagħhom. Fil-Messiku, l-aġenti tas-CIA kienu sempliċement qed iduru bħad-dubbien. Wara kollox, it-tisħin tar-relazzjonijiet kien bilkemm beda, u l-aġenziji tal-intelligence kollha kienu għadhom qed joperaw skont il-loġika tal-Gwerra Bierda. Ilona ftakret li kien hemm xi inċidenti strambi f’pajjiżhom, li dwarhom l-EVK kienet tefgħet ħjiel inkwetanti b’mod każwali.
  Imma issa, issa x’għandhom bżonn – meta diġà għaddew erbgħin sena minn meta sparixxa minn wiċċ id-dinja?..
  Hija istintivament ħaffet il-pass tagħha—kienet għadha 'l bogħod mid-dar, u kważi ma kien hemm ħadd għaddej fit-triq, kulħadd jinħeba mill-kesħa. Ħassitha skomda, għalkemm qatt ma kienet beżżiegħa. Ma kienx magħruf x'kien se jiġri biex Ilona Maximovna tippanikkja. Il-moħħ kalm u razzjonali ta' xjenzata, id-drawwa tagħha tas-sistematizzazzjoni u l-oġġettività ma tantx ħallew lok għall-biża'. Ħlief, forsi, għal ansjetà ta' wġigħ li teqred ir-ruħ...
  Fil-qosor, ma kellha l-ebda raġuni razzjonali biex temmen dak li l-korda spinali tagħha kienet ilha tgħidilha l-ħin kollu—li xi ħadd kien qed isegwiha l-ħin kollu, mingħajr ma jinduna biha u b'mod persistenti.
  U kellha saħansitra inqas raġuni biex tissuspetta xi ħaġa fantastika f’ħajjitha. Ħaġa bħal din sempliċement ma setgħetx tiġri.
  Imma din il-konklużjoni kompletament sensibbli u ta’ faraġ ġiet imfarrka minn fatt implawżibbli li kien lil hinn minn kull komprensjoni: fil-fatt kien ġara!
  Dak l-iskeletru kien hemm, u ma kien hemm l-ebda mod kif taħrab minnu. Issa kien fil-Belt tal-Messiku, u l-analiżi tiegħu setgħet tieħu snin, iżda hija diġà kienet taf li d-DNA tar-raġel midfun ma kienx ġie ppreservat. Għalhekk, kien għad fadal ċertu bilanċ bejn il-ħajja normali u l-ġenn sfaċċat. Dan kien jaqbel lil Ilona—hi sempliċement ma riditx tħaffer dik il-linja ta’ xagħar iswed oħxon mill-moħba sigrieta tagħha, tagħmel analiżi tad-DNA, u tqabbel id-DNA tagħha ma’ dik ta’ għadam antik li kien ta’ Alla jaf min.
  Kien iktar ta’ faraġ. Imma minbarra l-għadam, kien hemm ukoll it-testi tal-qabar. Diversi speċjalisti issa kienu qed jippruvaw jiddeċifraw frażijiet kumplessi, li l-kliem tagħhom kien fil-biċċa l-kbira ċar, iżda t-tifsira tagħhom kienet ma kinitx magħrufa mir-riċerkaturi. Ħlief għaliha, Ilona. Hija ħasbet li kienet qrat il-messaġġ, imma li tgħid lil xi ħadd mill-kollegi tagħha dwaru kien inkonċepibbli.
  Fost affarijiet oħra, il-KEFA żviluppat is-semjotika etnika—qasam interdixxiplinari li sar għodda utli għad-deċifrar ta’ testi antiki. Tabilħaqq, kwalunkwe test. L-essenza tiegħu tinsab fil-fatt li kull kultura speċifika tiżviluppa l-mudelli tagħha stess għat-trażmissjoni tal-informazzjoni. Dan jinkludi mhux biss sistema ta’ sinjali miktuba, iżda wkoll, pereżempju, espressjonijiet tal-wiċċ, ġesti, diskors, ċerimonji, ritwali, eċċ. Fehim adegwat ta’ test antik mingħajr ma tkun taf u tqis dan il-kuntest huwa impossibbli. Anke jekk taqra s-sinjali miktuba u tifhem il-kliem li jirrappreżentaw, it-tifsira tat-test kollu tista’ tibqa’ misteru jew, agħar minn hekk, tinftiehem ħażin.
  Għalhekk, għal lingwista li jiddeċifra, l-għarfien u l-fehim tal-istorja tan-nies li ħolqu l-iskritti li qed jaħdem fuqhom huma ta’ importanza kritika. Imma xi ngħidu jekk... dan il-kuntest jirrappreżenta mikrokultura, li toħroġ permezz tal-interazzjonijiet ta’ bnedmin individwali? Wara kollox, żewġ ħbieb tal-qalb dejjem jaqsmu memorji li huma biss jistgħu jinterpretaw b’mod korrett, kliem, ritwali u ġesti li huma mifhuma għalihom biss.
  Bla sens? Imma pprova "tiddeċifra" nota miktuba fi kliem li jinftiehem perfettament minn mara li tħobb lil żewġha li ilha miżżewġa tletin sena. Jekk ma tafx lill-koppja, u mhux sew, it-test jista' jidher bla sens għalik.
  "Lona l-Qattusa," sejħilha, u dawn kienu l-ewwel kliem mill-qabar ta' Kukulkan li deċifrat. Għaliha, dan kien l-istess bħalma kienu l-ismijiet ta' Ptolemy u Cleopatra fuq il-Ġebla Rosetta għal Champollion. Dawk li ppruvaw jifhmu t-testi mingħajr suċċess issa jistgħu għal dejjem jaħsbu dwar it-tifsira tal-frażi: "Il-mara jaguarundi, isimha huwa l-grotta tan-nisa." Hi biss, Ilona, kienet taf dan. Jew hekk ħasbet li kienet taf...
  Hija fehmet b'mod ċar li l-iżball inizjali kien se jwassal għal qari ħażin tat-test kollu. Dan kien ġara qabel fix-xogħol tagħhom, pereżempju, meta kienu qed jiddeċifraw l-iskrizzjonijiet taċ-ċivilizzazzjoni Proto-Indjana. U jekk "Lona l-Qattusa" kienet issuġġerita lilha mill-ġenn tagħha, kull ħaġa oħra li ġabret mill-iskrizzjoni kienet żibel semantiku, bla sens.
  Hekk ikun!
  Ilona saħansitra waqfet u ddrittat ruħha b’rabja.
  Hija riedet li l-iskrizzjoni twassal it-tifsira tal-għaġeb li żvelatilha. Anke jekk kienet biss tislima mill-paranojja dejjem tikber tagħha u ħajja futura f'sala ta' niket ta' sptar psikjatriku!
  Huma segwewha!
  Issa kienet mitt fil-mija ċerta minnha. Siluwett mudlam teptip fid-dellijiet kesħin fit-tarf l-ieħor tas-sqaq. U dehret li ffriżat hemm, taqbad il-moviment ta’ Ilona.
  Ħakmitha l-biża’, iżda rażżnieha b’rieda qawwija. Waqt li għamlet tabirruħha li kienet qed tirranġa xi ħaġa taħt ħwejjiġha, malajr tat ħarsa madwarha. Il-bini kien abbandunat, mimli uffiċċji. Ftit dwal kienu għadhom mixgħula, li jfisser li kien għad hemm impjegati li kienu se jaslu tard. Xi ħadd seta’ jinnota l-għajjat u jċempel lill-pulizija. Iżda l-mistoqsija kienet, x’kienu se jagħmlulha qabel ma tasal l-għajnuna?
  M'hemm ħadd fis-sqaq, li huwa sorprendenti anke meta wieħed iqis it-temp kiesaħ u l-aħħar filgħaxija tal-Ġimgħa.
  Deher li dak li kien moħbi fid-dellijiet beda jiċċaqlaq - ħoss artab beda jiġġerra fl-arja silġ tul is-sqaq, jirrifletti mill-ħitan sofor.
  Setgħet ċemplet lill-pulizija hi stess. Ilona tat ħarsa lejn iċ-ċirku li kien fih telefon, kompjuter, u diversi apparati oħra. B'żewġ movimenti, setgħet tattiva l-buttuna tal-paniku fuq il-monitor virtwali, u huma kienu jiskopruk immedjatament permezz tas-satellita.
  Allura x'se tgħid dwar l-ilbies? "Siluwett skur qed isegwini"?
  “Ilonka, qed issir miġnuna,” qalet lilha nfisha.
  Kien fadal żewġ blokki 'l bogħod mid-dar, b'xi mod se jasal hemm.
  Hija kompliet miexja 'l quddiem, tħoss b'daharha li l-persuna li kienet qed issegwiha kienet bdiet tiċċaqlaq ukoll.
  Ma jimpurtax, fadal biss ftit...
  Veru, issa kien ikun hemm sqaq dejjaq ħafna u mudlam, imxaqleb lejn il-bieb tad-dar tagħha. Dak kien wara l-kantuniera, u minn hawn kien jagħmel is-sqaq jidher qisu triq mingħajr ħruġ.
  Meta neħħiet l-ingwanta tagħha, ħasset iċ-ċurkett, li, fost affarijiet oħra, kien fih iċ-ċavetta tal-bieb. Il-kwadru spettrali tal-monitor kondiviż teptip quddiemha fid-dlam semi-semiku.
  Id-dellijiet ħoxnin fit-tarf tas-sqaq f'daqqa waħda bdew jiċċaqalqu, u kixfu żewġ figuri.
  U warajha semgħet passi mgħaġġlin. Xi ħadd kważi kien qed jiġri lejha.
  Qatgħet l-ingwanta minn idha l-oħra b’snienha u ppuntat subgħajha lejn il-buttuna tal-paniku li kienet diġà murija fuq il-monitor.
  Il-buttuna messha ppulsat ħamra, iżda baqgħet griża u inattiva.
  Hija ġiet attakkata minn żewġ naħat f'daqqa, b'mod qawwi u fis-skiet, bħal qattiel b'esperjenza li qed iqatta' lil xi ħadd f'qalbu b'veloċità sajjetta.
  Biss ma qatluhiex.
  Ir-raġel li ġera warajha qabditha b’mod qawwi. Ilona aġixxiet awtomatikament—ippruvat tinżel bilqiegħda, filwaqt li fl-istess ħin tat bis-sieq kemm felħet fid-dell li kien deher quddiemha.
  Id-daqqa dehret li kienet suċċess—ħasset l-għarqub ta’ sieqha jegħreq fil-laħam li kien qed iċedi u semgħet għajta ta’ wġigħ. Imma t-tieni wieħed, li kien qabeż minn quddiemha (għal sorpriża qasira tagħha, kien raġel iswed), f’daqqa waħda taha daqqa ta’ ponn f’żaqqha, u b’hekk qabżet nifs fil-fond u tilfet sensiha għal mument. Dak li kien warajha kompla jagħfas fuq l-arterja karotide tagħha. Kollox għadda minn quddiem għajnejha.
  L-aħħar ħaġa li rat kienet id ġejja b’siringa.
  Waslet id-dlam.
  Madankollu, dehret li ġiet f’sensiha malajr ħafna, mingħajr ma rrealizzat mill-ewwel li s-sitwazzjoni kienet inbidlet drastikament.
  Ilona qagħdet bilqiegħda fuq l-asfalt miksi bil-borra, tipprova tieħu nifsha b’mod frenetiku u tħares b’konfużjoni ddisprata lejn il-battalja li kienet għaddejja madwarha.
  Diversi rġiel iġġieldu fis-skiet u bil-qalba bejniethom. L-uniċi ħsejjes kienu tħarħir u daqqiet mgħaġġla.
  Ilona dawwret ftit għonqha li kien qed iweġġagħha ħafna u rat wiċċ kalm perfettament ħdejha, b’għajnejh iħarsu ’l fuq lejn is-sema mudlam. Milli jidher, kien ir-raġel li kien qabadha minn wara. U milli jidher, kien mejjet!
  L-orrur ta’ dak li kien qed jiġri fl-aħħar laħaqha, qabżet bil-wieqfa f’daqqa u ġriet mitlufa minn sensiha ’l isfel mis-sqaq lejn il-bieb fl-ilqugħ tal-kannizzata.
  Mingħajr ma ndunat li kien miftuħ, Ilona ġriet lejn id-daħla, u attivat iċ-ċavetta waqt li kienet għaddejja.
  Kien biss wara li għalqet il-bieb tal-appartament warajha u mbuttat daharha miegħu li ddgħajfet u lestiet biex tiżżerżaq mal-art bla sahha. Iżda xokk ieħor kien qed jistennieha.
  Fid-dlam, indunat li l-appartament kien f’diżordni ovvja, xi ħaġa li Ilona Maksimovna, li kienet tant pulita sal-punt tan-newrożi, ma setgħetx ikollha b’definizzjoni.
  Mingħajr ma tħares, xegħlet is-swiċċ u ħarset madwarha b’xokk kbir lejn id-devastazzjoni: għamara maqluba, ħwejjeġ maqtugħin mill-armarji, kotba mxerrdin mal-art.
  “Fittixna, fittixna, fittixna!” kienet qed tħabbat f’ras Ilona.
  Issa kienet taf x’riedu l-aggressuri tagħha. U x’ma kinux sabu fl-appartament tagħha—għax dejjem kienet iġġorru magħha, u ma kinitx tafdah fil-postijiet fejn kienet tinħeba jew fil-kompjuter tagħha, li minnu kienet ħassret il-fajls kollha tad-deċifrar li kienu jaħdmu.
  Bilkemm iċċaqilqet fuq saqajha jitriegħdu, daħlet fil-kċina. Stramba biżżejjed, id-devastazzjoni hemmhekk kienet ħafna inqas. Żgur, il-kabinetti kollha kienu miftuħa beraħ, imma Ilona ma rat l-ebda platti mkissrin.
  Ħadet flixkun konjak nofsu vojt li ma kienx intatta mill-kabinett, ferrgħetu b’ġenerożità ġo tazza u xorbitu minnufih. Uġigħ fil-gerżuma ħaraq bħal nar, imma immedjatament ħassitha aħjar. Mingħajr ma qagħdet bilqiegħda, ferrgħet u xorbot aktar. Imbagħad waqgħet fuq ippurgar.
  Wara li qagħdet bilqiegħda għal ftit minuti, fetħet il-buttuni tal-ġakketta u l-bluża tagħha. Borża żgħira tal-ġilda, imdendla ma’ ħabel madwar għonqha, dehret. Minnha, ħarġet folja karta mitwija u fetħitha.
  "Lona l-Qattusa. Inti tibża' u ma temminx, imma taf li jien. Jien ma għamiltx dak li għamilt. Dan iż-żmien kollu [dejjem?] suppost konna [konna?] flimkien. X'inhu l-ħin?.. Ma nafx. Kollox inbidel, imma int ma tifhimx. Irrid li tiltaqa' miegħi u tgħaddi minn [il-vaġina l-kbira jew membrana ta' transizzjoni] għal Bolon Yokta. Aħfer. Addiju. Għix."
  Hija ħasbet li din kienet traduzzjoni adegwata tat-testi mill-qabar ta’ Kukulkan. Għalkemm xorta baqa’ enigmatiku. Il-ħin?.. Ma għamilx dak li għamel?.. Il-Membrana Vaġinali l-Kbira?.. X’bla sens!
  Imma t-test tal-messaġġ kien eżattament hekk - hija avviċinat id-deċifrazzjoni bil-professjonaliżmu kollu li EVK kienet investiet fih.
  Naturalment, it-tifsira tat-traduzzjoni kienet ġenerali. Ilona pponnettjat u ddistillat is-sentenzi skont kif fehmitha hi stess. Kien hemm xi affarijiet li ma setgħetx tifhem sew, pereżempju, għaliex issemma Bolon Yokte. Milli jidher, kien importanti għall-... ħakkiem midfun hemmhekk.
  U x’kienu dawk il-kelmiet qabel l-isem tal-alla? “Għar, vaġina, tanbur tal-widna, sema”... Xi ħaġa dwar l-imħabba? Jew le? Twelid mill-ġdid, forsi?
  Is-sħana tal-konjak infirxet ġo fiha, kważi kkalmat ruħha, terġa’ taqra l-linji tal-għaġeb, tipprova tifhimhom sal-aħħar.
  It-telefon fuq subgħajja f'daqqa waħda beda jħabbat b'qawwa għolja.
  Ilona ħarset b’orrur, bħallikieku lejn serp velenuż, lejn ir-rubin artifiċjali li kien qed jaqbad u jisparixxi fir-ritmu tas-sinjal tal-ħoss.
  Imbagħad qabżet bil-wieqfa, injorat l-isfida, xegħlet il-berner tal-fuklar tal-gass u żammet il-karta prezzjuża mal-ilsna blu tal-fjamma.
  Il-werqa ħarqet malajr. Żammet magħha kemm felħet, imbagħad tefgħet il-fdalijiet fil-sink u ħaslithom b’kurrent qawwi ta’ ilma mill-vit.
  It-telefon waqaf jaħdem.
  Dak hu. Issa hi biss taf il-kontenut tal-iskrizzjoni tal-qabar. U mhux se tgħid lil ħadd. Qatt, taħt l-ebda ċirkostanza.
  
   Evgeny Valentinovich Kromlekh. Messiku. Chichen Itza. 2 ta’ Novembru, 1990.
  Xi kultant, is-sirena taċ-ċikadi kienet issir insopportabbli, iżda Evgeny dejjem kien kapaċi jastjeni ruħu miċ-ċirkostanzi esterni u bilkemm kien jinnota l-ħsejjes irritanti.
  Huwa mexa għal madwar siegħa fit-triq mil-lukanda, imbagħad dar fil-foresta. Kien ġie hawn darba biss qabel, imma ma kellu l-ebda dubju li kien se jsib triqtu lejn is-cenote. Il-ġungla hawnhekk kienet pjuttost popolata, b'ħafna mogħdijiet imsawta sew użati mit-turisti u n-nies tal-post.
  Fit-triq, baqa’ jiltaqa’ ma’ Messikani storbjużi u fis-sakra b’maskri makabri ta’ kranji—kienu qed jiċċelebraw id-Día de los Muertos*. L-uċuħ bojod u jitbissmu tal-maskri, ix-xemgħat spettrali jteptep fil-fanali, u d-daqq tal-kitarri fid-dawl tal-qamar ħolqu atmosfera misterjuża u ta’ dinja oħra. Madankollu, EVK ma tax l-iċken attenzjoni għaliha.
  Iżda l-bosk kien kwiet. Qamar enormi kien imdendel fuq is-siġar bħal fanal mostruż. Id-dawl tiegħu għamilha aktar faċli biex wieħed jinnaviga l-veġetazzjoni, iżda l-foresta ħadet dehra mhux tas-soltu, saħansitra xi ftit infernali.
  Kien hemm irwejjaħ strambi madwarna kollha, u ħsejjes mhux inqas strambi kultant setgħu jinstemgħu mill-ħaxix imqaxxar.
  Il-kromleċ ma tax kas ta’ xejn minn dan. Ħass it-tmiem ta’ vjaġġ twil ħafna u kien maħkum minn din is-sensazzjoni.
  Fl-istess ħin, għexieren ta’ ħsibijiet oħra daru fih. L-aktar dwar Ilona. In-niket li kellu jitlaqha kien ilu mċajpar. Wara kollox, kien ilu jaf snin sħaħ, anke qabel ma ltaqgħu, li xi darba jew oħra kien se jimxi f’dawn it-toroq. Issa kien qed jaħseb dwar l-aħħar konverżazzjoni tagħhom. Messu wrieha l-kodiċi mingħajr ma spjega xejn?
  Forsi kien jiswa. Xorta waħda ma kinitx se taċċetta l-verità—kienet wisq razzjonali għalissa, wisq dipendenti fuq fatti konkreti. Xi darba, dan kien se jġegħelha terġa’ tikkunsidra l-fehmiet tagħha, imma għalissa, kull ma seta’ jgħidilha x’aktarx kien se jqanqalha biex iċċempel lill-psikjatri u b’dispjaċir tagħti l-għalliema anzjana tagħha f’idejnhom.
  Hu nnifsu ma setax jifhem il-verità għal żmien twil ħafna—minkejja s-sinjali kollha li d-destin—jew xi ħadd ieħor—kien bagħatlu minn mindu kien żgħir. Imma kollox tant hu inkredibbli...
  Mill-istess jum li rritorna minn Kaliningrad, sab ruħu waħdu fl-appartament tal-ġenituri tiegħu, fetaħ il-kaxxa tal-lapsijiet tiegħu, u daħħal ruħu fil-kontemplazzjoni tad-dokument meraviljuż li kien kiseb, ix-xogħol tiegħu fuq it-test antik qatt ma waqaf. Kien x’kien jagħmel matul il-ġurnata, kien kemm kien jorqod fil-fond bil-lejl, fis-sakra jew sobri—il-marki tal-manuskritt baqgħu miegħu, u proċess titaniku kien għaddej fis-subkonxju tiegħu.
  Huwa dejjem qies ix-xogħol ta’ lingwista bħala simili għall-arkeoloġija: tħaffer sas-saff kulturali b’pala, imbagħad tqatta’ ħin twil u bir-reqqa taħdem b’pala, mgħarfa, pinzell, xkupilja tas-snien, anke b’stikek tas-snien, u tikxef il-frammenti ta’ ħajja tal-imgħoddi. Imbagħad tiġborhom f’oġġett sħiħ—l-ewwel mentalment, imbagħad fir-realtà—li jippenetra l-essenza tiegħu u b’hekk xi kultant iqajjem imperi li għebu.
  Minflok mgħaref u pniezel, huwa uża abbiltà qawwija li janalizza u intuwizzjoni daqstant qawwija.
  L-affarijiet mxew 'il quddiem aktar malajr meta sab kopji ta' tliet kodiċijiet Maja famużi u ktieb ta' Friar de Landa, li kien l-ewwel wieħed li ddeċifra l-kitba Maja bl-użu tal-għarfien ta' kelliem Maja ħaj. Fra Diego saħansitra kkompona alfabett Maja—kif Cromlech skopra aktar tard, żball fatali, għax l-Indjan li miegħu kien qed jaħdem il-patri kien qed juża ġeroglifiċi biex jirreġistra mhux ħsejjes, iżda l-ismijiet tal-ittri Spanjoli.
  Naturalment, dawn il-volumi ma setgħux sempliċement jiġu mislufa minn kwalunkwe librerija fl-USSR, jew minn xi mkien ieħor. Kopji saru speċifikament għalihom u ġew iċċirkolati fost grupp magħżul ta’ speċjalisti. Iżda darba minnhom, il-Professur Stolyarov talab lil Kromlekh biex jibqa’ fil-klassi wara l-lezzjoni. Minn taħt l-iskrivanija tiegħu, ta lil Zhenya borża maħmuġa magħmula minn spag li kien fiha pakkett kbir.
  “Ara, ser ikollok bżonnu,” qal fil-qosor.
  Il-pakketti kien fihom kopji tat-tliet kodiċijiet u l-ktieb ta’ Landa. Evgeny qatt ma staqsa lill-għalliem minn fejn ġabhom—kien jaf minn xi mkien li ma kienx jiswa.
  Mitluf fil-memorji tiegħu, EVK ma ndunax kif kien wasal fil-post fejn Antonio kien ħeba t-tagħmir tal-iskuba fuq talba tiegħu—taħt zokk ta’ siġra mmuffata. Salib kbir kien ġie mnaqqax f’siġra fil-qrib biex jimmarka l-post fejn kien jinħeba.
  “Raġel tajjeb,” ħaseb Evgeny, waqt li ħareġ biċċiet tagħmir.
  Meta EVK telaq lejn il-Messiku, naturalment fehem li ma setax iwettaq il-pjanijiet tiegħu hemmhekk mingħajr assistent. U għal darb'oħra, id-destin bagħatlu xjenzat Messikan żagħżugħ attent b'entużjażmu li kien ilu jsegwi lir-Russi. Antonio għamel kollox b'mod preċiż, mingħajr ma staqsa mistoqsijiet bla bżonn, u ma qal lil ħadd.
  Qabel ma wasal fiċ-ċenote, EVK kellu jagħmel xi ħaġa importanti ħafna. Kien għad hemm ħin. Wara li mexa ħamsin pass 'il bogħod mill-kenn, ġabar xi ħaxix u xegħel nar żgħir. Niżel għarkupptejh, ġibed il-kaxxa tal-lapsijiet prezzjuża minn sidru, fetaħha, u ħareġ il-kodiċi.
  Fid-dawl iteptep mill-fjammi, il-figuri strambi fuq il-ġilda mċarrta dehru jiċċaqalqu. Qabżu, ħawdu rashom, u mdendlin ilsienhom b’mod sarkastiku. Ma kienx gideb lil Ilona meta qal li l-istampi tawh iċ-ċavetta biex jiddeċifra l-kodiċi—u huma wkoll, naturalment. U l-alfabett Landa, li sempliċement kellu jintuża b’mod korrett. L-affarijiet bdew jimxu ‘l quddiem meta finalment induna li dawn is-sinjali ma kinux ideogrammi—kienu jirrappreżentaw sillabi.
  Iżda d-deċifrar tal-ewwel kliem xorta ħa ħafna snin. Kien xogħol bir-reqqa, kważi ta’ kontabilità: biex tinqabad it-tifsira ta’ sinjal partikolari, dan kellu jinstab f’diversi postijiet u jiġu derivati frażijiet sinifikanti. U dan kien jirrikjedi li s-sinjal jinqara bl-istess mod.
  Bil-mod il-mod, induna li l-kelma "che" tfisser "siġra" u "chel" tfisser "qawsalla", u li dan kien l-isem tal-alla Ixchel. L-istampi kienu ta’ għajnuna hawnhekk—kien magħruf li din l-alla tal-fertilità kienet tradizzjonalment deskritta bilqiegħda b’fenek f’ħoġorha, imdawwar b’simbolu astratt tal-qamar. Imma dan kollu ma kienx biżżejjed—wara kollox, il-predeċessuri tiegħu kienu diġà ddeċifraw kliem individwali. Kellu bżonn ukoll li jkun kapaċi fl-iskrittura u l-kitba individwali tal-iskribi Mayan—kien hemm ħafna varjazzjonijiet tal-kitba ġeroglifika. Kellu bżonn jissepara l-għeruq mill-partijiet li kien fadal tal-kliem, u mbagħad janalizza kemm-il darba s-sinjali kienu jiġu ripetuti u kif kienu jingħaqdu flimkien. U kien hemm ħafna aktar xi jsir.
  Matul dan iż-żmien, ħafna nbidlu fil-ħajja ta’ Evgeny: il-ġenituri tiegħu mietu, u kellu jiskambja l-appartament tagħhom f’San Pietruburgu. Irċieva appartament b’kamra waħda f’bini ġdid, iżda ma għoġbux u pprefera jgħix fil-kabinett ċkejken allokat lilu mill-Mużew tal-Etnografija tal-Popli tal-USSR, fejn Stolyarov irranġalu biex jgħix wara li jiggradwa mill-università.
  Xogħlu hemmhekk ma kienx partikolarment trab... jew aħjar, kien trab imma faċli—l-aktar kien jaħdem fuq twapet Turkmeni tal-kollezzjoni. Dan ħa madwar nofs siegħa. Il-bqija tal-ħin, kien joqgħod fil-kamra żgħira tiegħu, jaħdem fuq it-test tiegħu. U kien jixrob—kien ilu skopra li l-alkoħol jgħinu jaħseb, u ddeċieda li din il-proprjetà meraviljuża kienet akbar minn kwalunkwe ħsara li setgħet tikkawża. U l-vodka rrilassatu, li, minħabba t-tensjoni li kien ilu jissaporti għal snin sħaħ, kienet barka kbira.
  Lev, riċerkatur anzjan, spiss kien jingħaqad miegħu għal xarba. Kien ġie impjegat ukoll fil-mużew għal pożizzjoni bi ħlas baxx biex jipprovdi akkomodazzjoni u l-opportunità li jwettaq riċerka. Kien iben poeti rinomati; missieru kien ġie eżegwit fis-snin 20 talli wettaq kontro-rivoluzzjoni, u ommu kienet għadha kemm sofriet il-piż sħiħ tad-diżappunt Sovjetiku. Lev innifsu kien għadu kif inħeles mill-kampijiet. Żwieġ falz (jew forsi mhux kompletament falz) ma’ mara influwenti fid-dinja tal-mużewijiet għenu jirritorna lejn San Pietruburgu.
  Minkejja li Lev kien konsiderevolment ikbar minn Zhenya, kienu jitkellmu b’mod pjuttost amikevoli, xi kultant jaqsmu żewġ jew tliet fliexken inbid f’lejla. Evgeny kien igawdi d-diskors figurattiv ta’ ħabibu u l-erudizzjoni tal-għaġeb tiegħu fl-istorja u l-ġeografija. Lev kellu ideat interessanti dwar l-oriġini u l-iżvilupp tal-gruppi etniċi—Evgeny xi kultant kien jaqbel miegħu, u xi kultant kien jargumenta miegħu bil-qawwa. Il-kamra mdawwla b’mod mudlam kienet mimlija bid-duħħan tas-sigaretti qawwija ta’ Lev, is-sigaretti ta’ Evgeny, u r-riħa tal-alkoħol, u spiss kien jgħid rimarki li ma kinux jiġu stampati. Issa Evgeny ħaseb li kien l-isbaħ żmien ta’ ħajtu.
  Veru, Lev malajr sparixxa minn ħajtu—arrestat u mitfugħ il-ħabs għal darb'oħra, din id-darba bħala parti minn kampanja ideoloġika kontra ommu. Wara li nħeles, irritorna lejn Leningrad; hu u Kromlekh raw lil xulxin ftit drabi fil-qosor, iżda l-ħbiberija tagħhom qatt ma ġiet imġedda.
  U kien Lev li ddeduċa t-tifsira tal-aktar frażi Mayan importanti fil-ħajja ta' EVK. Waqt waħda mil-laqgħat tagħhom fil-gwardarobba, Evgeny wera lil ħabibu t-traduzzjoni ta' kliem mill-kodiċi TIEGĦU, li kien qed jibda jifhem xi ftit. Naturalment, ma qalx minn fejn ġab il-frażi, iżda sempliċement poġġa biċċa karta fuq il-mejda li fuqha kien kiteb il-kliem deċifrat. Individwalment, kienu perfettament ċari, iżda t-tifsira ġenerali kienet ta' konfużjoni: "Raġel ta' nisel nobbli, il-familja tiegħu tissejjaħ iċ-ċirku tal-ġebel sagru." Din il-frażi ġiet ripetuta diversi drabi fil-kodiċi.
  Lev ta daqqa t’għajn lejn il-gazzetta u nfaqa’ jidħak, jifga bid-duħħan tas-sigaretti u sogħla għal ħin twil wara. Evgeny ħares lejh b’konfużjoni.
  “X’qed tidħak bih?” staqsa.
  "Ma tifhimx?" Lev ħares lejh b'għaġeb u divertiment. "Jew qed tiddiżakkja bija?"
  - F'termini ta'?
  "Trid tgħid li tajtni traċċa ta' ismek," Lev reġa' daħak. "'Raġel ta' nisel nobbli' hija traduzzjoni litterali tal-isem Evgeny. U 'l-familja tiegħu tissejjaħ,' jiġifieri, iġġorr il-kunjom... Xiex?"
  — ...
  Evgeny lissen diversi kliem qawwijin ħafna fl-ispazju mimli duħħan tal-gwardarobba.
  "Iċ-Ċirku tal-Ġebel Sagru." Il-Kromlech! temm għal Leo.
  "Eżatt," kompla jidħak. "Imma ammetti li kont qed tipprova tagħmilli ċajta—il-Majas żgur ma kinux jiktbu ismek."
  “Eżatt, qbadtha,” wieġeb Evgeny mekkanikament, jipprova jifhem l-iskoperta inkredibbli li kienet ġratlu.
  Ħadlu sforz kbir biex ibiddel il-konverżazzjoni, billi b’diskrezzjoni neħħa l-biċċa karta minn fuq il-mejda. Madankollu, kien tard wisq, u f’qasir żmien Lev, jitbandal, telaq lejn id-dar.
  U Evgeny tħalla waħdu b'xi ħaġa enormi u inspjegabbli.
  
   * Jum il-Mejtin (Spanjol)
  9
  
  Il-Kodiċi ta' Kukulkan. Tradott minn Evgeny Kromlekh
  Jiena, il-Mulej Saċerdot Kukulkan, nikteb lilek fil-jum 9.8.11.6.10, u 13 Ok, u 18 Kekh, [raġel ta’ nisel nobbli, il-familja tiegħu tissejjaħ iċ-ċirku tal-ġebel sagru].
  Jiena int. Inti ibni u missieri. Imnissel minnek, jiena niggwidak.
  Jiena Kukulkan, jiena [raġel ta’ nisel nobbli, il-familja tiegħu tissejjaħ iċ-ċirku tal-ġebel sagru].
  Issa m'intix jien, imma se ssir jien.
  Int, [raġel ta’ nisel nobbli, il-familja tiegħu tissejjaħ iċ-ċirku tal-ġebel sagru], se tiġi minn taħt id-dinja, minn ġol-[vaġina jew membrana kbira tal-passaġġ], fejn [il-bokka tal-bir tas-sħaħar tal-ilma].
  Int se tmur għand [l-alla] Bolon Yokta, fejn hemm in-nagual.
  Int se tkun waħdek.
  Ma kontx waħdi. Kont qed ngħum fl-ilma. Hija kienet qed tgħum miegħi. Il-mara jaguarundi, isimha huwa l-grotta tan-nisa.
  Ish-Tab ħadha.
  O marti. Qed nibki.
  Se ngħid lil ibni biex jikteb dan [għaliha] fil-qabar tiegħi.
  Ma tistax taħrab minn Bolon Yokte, imma tirreżisti l-inevitabbli. Erġa' lura u kisser iċ-ċiklu.
  In-Nagual irid jieħu t-tonal.
  Niftakar it-tonal, niftakar in-nagual. Niftakar iċ-ċirku.
  Sabiex tiftakar iċ-ċirku, qed niktbilkom dan.
  Pinġi salib minn ġoċ-ċirku.
  Ibża’ mill-ajkla. Ibża’ mill-ajkla.
  [Raġel ta’ nisel nobbli, il-familja tiegħu tissejjaħ iċ-ċirku tal-ġebel sagru], [il-puma ta’ din l-art, bin l-iskribi] fehem dan. [Formola ta’ tislima] lilu.
  Tibżgħux mill-ajkla.
  
   Evgeny Valentinovich Kromlekh. Messiku. Chichen Itza. 2 ta’ Novembru, 1990.
  Kellu jaċċetta l-inkonċepibbli—li ismu kien miktub fuq dokument ta’ erbatax-il mitt sena. Li kienet ittra indirizzata lilu mill-passat. Għalkemm, fir-realtà, dik ma kinitx l-iktar parti diffiċli—Eugene kien iltaqa’ mal-inkredibbli wisq drabi f’ħajtu biex jiċħad spjegazzjonijiet mistiċi għalkollox.
  U kien tassew mistiċiżmu? Huwa fehem li l-proprjetajiet tal-ħin kienu mhux magħrufa u infinitament kumplessi. Naturalment, "magna tal-ħin" kienet xjenza fittizja, li, inċidentalment, kien igawdi jaqraha wkoll fil-ħin liberu tiegħu. Imma min seta' jiggarantixxi li l-ħin ma setax jirrepeti ruħu jew imur lura?
  Il-prinċipju ta' Sherlock Holmes: elimina l-impossibbli, u dak kollu li jibqa' se jkun il-verità. Irrispettivament minn kemm hu improbabbli. Cromlech għamel preċiżament dan.
  Għalhekk din l-ittra kienet tabilħaqq indirizzata lilu. Prova ulterjuri kienet is-sentenza ta’ qabel tal-aħħar. L-iljuni ma jgħixux fl-Amerika, iżda l-puma spiss tissejjaħ iljun tal-muntanji hemmhekk. Għalhekk, il-kodiċi kien fih talba diretta biex iwassal tislijiet lil Leo, bin kittieba... Li, mill-mod, Cromlech qatt ma għamel, u ħassu ħati dwar dan.
  Għalhekk, raġel jismu Kukulkan, qassis-ħakkiem imsemmi għall-alla serp bir-rix, wieħed mill-ħallieqa tad-dinja, kiteb il-kodiċi fit-2 ta' Novembru, 604. Jekk Kukulkan għandu jiġi emmnut, u Cromlech ma kellu l-ebda raġuni biex ma jasalx. U dan l-istess Kukulkan sostna li hu, Eugene Cromlech, kien se jasal x'imkien minn xi naħa t'isfel tad-dinja.
  Għal Yevgeny, kienu għaddew snin ta’ riflessjoni u studju taċ-ċivilizzazzjoni Maya—studju mill-bogħod, peress li Cromlech ma kienx permess li jivvjaġġa barra minn pajjiżu. L-affidabbiltà u l-lealtà tiegħu lejn ir-reġim Sovjetiku kienu f’dubju kbir; xi kultant saħansitra ħaseb li l-awtoritajiet sempliċement ma kinux jafu x’għandhom jagħmlu bih. Imma issa Yevgeny kien jaf kollox dwar is-cenotes u l-labirint ta’ għerien mimlija ilma taħt Yucatan—l-idrosistema li fuqha qamet iċ-ċivilizzazzjoni Maya.
  Għalhekk id-dokument iddikjara li kien se jidħol x'imkien minn dawn l-istess għerien—il-"ġewwa 'l barra" tad-dinja. U f'post speċifiku wkoll, għax il-frażi "bokka tal-bir tas-saħħara tal-ilma" kienet tirreferi għall-belt ta' Chichen Itza. X'aktarx, id-dokument kien qed jirreferi għas-Cenote Sagru li jinsab hemmhekk—mhux 'il bogħod, inċidentalment, mill-piramida tal-alla Kukulkan...
  Dan l-għarfien influwenza s-snin ta’ qabel b’ċerta antiċipazzjoni kerha. Evgeny qatt ma ddubita għal mument li kellu jagħmel eżattament kif kien preskritt mill-kodiċi. Kif seta’ inkella? Naturalment, kien se jagħmel minn kollox biex jasal sal-Yucatan, jogħdos fiċ-ċenote, u jidħol... Fejn?
  Bolon Yokte kien jirrappreżenta lil Mars. Din kienet ovvjament referenza għal xi ċirkostanzi astroloġiċi—il-Maya ma setgħux jgħixu mingħajrhom, billi allinjaw l-azzjonijiet kollha tagħhom mal-movimenti tal-kwiekeb u l-pjaneti.
  Ish-Tab, l-alla tas-suwiċidju, li toqgħod fuq il-friegħi tas-Siġra tal-Ħajja u skorta l-erwieħ tas-suwiċidji lejn Xibalba?.. Il-Maya kienu jqimu s-suwiċidju bħala virtù, iżda dan ftit li xejn għen biex jiċċara għaliex kienet imsemmija hemmhekk.
  Imma l-"membrana kbira tat-tranżizzjoni," magħrufa wkoll bħala l-vaġina għal xi raġuni... Kromlech ma kienx ċert, imma kull darba li kien jerġa' jaqra dawn il-kelmiet, memorja minn żgħożitu kienet tgħaddi minn ġo fih: tebgħa ħamra, oranġjo-krimżina, li kienet tinfirex fiċ-ċentru tad-dlam assolut. U l-kelmiet kienu jteptep f'moħħu: "Nengo," "Bibien," "Membrana."
  Dawn il-kelmiet kienu ilhom jidwu fil-ħolm strambi tiegħu matul is-snin li għaddew, meta sab ruħu darba wara l-oħra quddiem id-daħla tan-nar għall-mhux magħruf, jiġri hemm, iżda kull darba jqum fl-aħħar mument.
  Huwa sejjaħha l-Membrana—minħabba n-nuqqas ta’ isem aħjar. Meta jasal hemm, kien se jara x’kienet. U li kien se jasal hemm, Cromlech ma ddubitax għal mument.
  ...Il-qamar kien moħbi mis-sħab, u d-dlam immedjatament niżel fuq il-ġungla. Niżel is-skiet—għal xi raġuni, iċ-ċikadi u l-għasafar tal-lejl f'daqqa waħda skietu.
  Kromlech ħawwad il-friegħi jaqbdu fin-nar b’kaxxa tal-manuskritti u xeħtu fin-nirien. Nirien rgħiba bdew jilagħqu l-injam il-qadim, dan beda jpejjipx, u malajr sar il-laħam tan-nar tan-nar.
  Eugene ħares b’riflessjoni lejn il-kodiċi li kien fadal f’idejh.
  "Il-mara jaguarundi, isimha huwa l-grotta tan-nisa"...
  Huwa kien jaf dwar min kien miktub. U ma riedx jaħseb dwar it-tifsira ta’ din il-parti tal-manuskritt.
  Huwa ltaqa' ma' Ilona meta l-kodiċi kien kważi deċifrat, iżda għal żmien twil ma setax jifhem li kienet tassew hi—Lona l-Qattusa. Ma setax jimmaġina li l-imħabba mejta tiegħu kienet se ssir ferita li tigdem, toqba miftuħa fit-triq stramba, improbabbli, iżda għalih, inevitabbli tiegħu. U meta rrealizza dan, kien tard wisq.
  Il-kodiċi kien jgħid li kienu se jinfirdu—il-bqija sempliċement ma fehemx. Imma l-fatt li kien impossibbli li tistedinha magħha, li sempliċement ma kinitx se taċċetta r-rivelazzjoni tiegħu—tal-anqas issa—kien ovvju għalih. U għalhekk qatagħha minn idejh. Kien diffiċli—ħafna aktar diffiċli milli ħaseb. Imma għamilha.
  B'moviment mgħaġġel, Kromlech xeħet il-manuskritt b'mod deċiżiv fin-nar li kien qed jintefa. Il-fjammi immedjatament belgħu l-ġilda antika. Din malajr nixfet u nħallet fin-fjammi—bħall-ħajja kollha tal-passat ta' Kromlech.
  “Il-manuskritti ma jinħarqux, tgħid?” qal b’leħen baxx.
  F'daqqa waħda ħakmu għeja kbira. Iddeċieda li jistrieħ għal ħames minuti qabel ma jmur lejn iċ-ċenote, u b'għeja qiegħed rasu fuq it-tankijiet tal-iskuba tiegħu. Iżda mbagħad, fid-dlam tas-siġar żgħar, fergħa nqatgħet. Imbagħad oħra. Xi ħadd kien miexi lejh.
  Evgeny minnufih ħawwad in-ngħas tiegħu u għolla rasu b'ansjetà—ma kienx ħerqan li jiltaqa' ma' xi kaċċatur illegali jew, agħar minn hekk, ma' wieħed mill-kustodji tas-sit arkeoloġiku. Madankollu, x'aktarx kien biss xi bidwi f'xi festa ta' Jum il-Mejtin, jiġġerra fil-bosk miċ-ċimiterju sar-raħal twelidu.
  Imma ma kienx bidwi, kaċċatur illegali, jew kustodju. Mill-kaos ta’ arbuxxelli, ħaxix, u siġar li kienu jdawru b’mod imdejjaq in-nar li kien qed imut, ħareġ...
  “Antonio?” esklama Evgeny b’sorpriża.
  “Il-lejla t-tajba, Don Eugenio,” iż-żagħżugħ inklina rasu.
  Yevgeny Valentinovich kien iħobb lil Tony għad-dedikazzjoni sinċiera tiegħu għax-xjenza u, franchement, għall-ammirazzjoni mhux moħbija li ż-żagħżugħ wera għalih. Dan kien pjaċevoli. Ħafna inqas pjaċevoli għal Kromlech kienu l-ħarsiet passjonati li kien innota li Tony tefa’ lejn Ilona ftit drabi. "Ukoll, dik hija biss żgħożija," iddeċieda x-xjenzat anzjan, u sempliċement nesa dwarha, għax kellu fiduċja assoluta f'Ilona. Tony kien utli fin-negozjati man-nies tal-post u kien diġà solva diversi problemi li inevitabbilment inqalgħu f'pajjiż barrani.
  Imma issa Antonio deher differenti—aktar serju, saħansitra ta’ theddida. Jew kienet il-ġungla mudlama u d-dawl tan-nar fuq wiċċu li tawh dik l-impressjoni?
  “Stenna, dan Antonio?” ħsieb għadda minn moħħ Cromlech hekk kif induna li l-karatteristiċi tal-wiċċ taż-żagħżugħ dehru li qed jitċajpru, jinbidlu f’xi ħaġa kompletament differenti.
  Wiċċ il-barrani ma kienx għadu jixbah lil dak tal-istudent gradwat Messikan. Quddiem Kromlech kien hemm Latino qasir u xi ftit xaħmi ta’ età indeterminata, iżda b’mod ċar ma kienx għadu żagħżugħ. Kien liebes l-iswed, b’ħafna kaboċċi lussużi li jaqblu mal-libsa tiegħu, li minn taħthom għajnejh ħajjin kienu jidhru. Tbissima ta’ benevolenza dehret fuq wiċċu, u kixfet il-kuruni tad-deheb vulgari fuq snienu ta’ quddiem.
  L-aljen kien jidher ċar li kien qed jistenna li Kromlech jiġbor ħsibijietu. Ħass rogħda f’ġismu u togħma qarsa u ħażina f’ħalqu.
  "Qed nibża'?" staqsa lilu nnifsu Evgeny b'sorpriża. "Għaliex? X'jista' jbeżżagħni iktar hawn?"
  Il-biża’ sparixxa minnufih, u Kromlech qal b’mod ċar u mingħajr rogħda f’leħnu lill-barrani:
  — Nafkom. Int attendejt il-wirjiet kollha tiegħi fil-Messiku.
  Fil-fatt ftakar f’dan ir-raġel diskret—Alla jaf għaliex. Forsi għax dejjem kien joqgħod fl-aħħar ringiela, jisma’ d-diskors fis-skiet bl-istess tbissima mbiegħda u niedja li kien liebes issa. Kromlech, imdorri mal-istorbju sigriet ta’ madwaru, issuspetta li kien jew uffiċjal lokali jew aġent tas-CIA jew xi ħaġa bħal din. Madankollu, is-semmiegħ stramb qatt ma resaq lejh biex jibda konverżazzjoni.
  Il-barrani reġa’ nklina rasu ftit bi qbil.
  “L-aħħar ħaġa li għandi bżonn hija li nittratta ma’ informatur issa,” ħaseb Evgeny b’ansjetà u rabja.
  “Min int?” staqsa b’mod pjuttost aħrax.
  "Jisimni Carlos. Carlos Castaneda," wieġeb is-sinjur.
  Il-kliem li ħareġ minn fommu l-kbir kienu pjuttost ewfoniċi, iżda t-ton deher xi ftit sakkarin.
  
   Ilona Linkova-Delgado. Russja. Moska. 31 ta’ Diċembru, 2029
  Ilona Maksimovna ċċelebrat l-Ewwel tas-Sena waħedha. Din ma dehritilha l-ebda traġedja. Ħasset saħansitra ċertu serħan meta rrealizzat li kienet se tkun waħedha fl-appartament tagħha fil-lejl tal-31.
  Ħajjitha ma kkalmatx ruħha wara l-attakk. Hija rrappurtat lill-pulizija, naturalment, għalkemm immedjatament irrealizzat li l-"investigazzjoni" kienet se tkun purament formali. Fil-fatt, ma stenniet xejn inqas—kien ċar li t-terrur ta’ madwarha kien qed jiġi orkestrat mis-servizzi tas-sigurtà, u l-pulizija x’aktarx li ma kinux se jinvolvu ruħhom fih.
  Madankollu, ma ġara xejn barra mill-ordinarju minn dik il-lejla terribbli. Ilona marret l-istitut, għamlet xi qadjiet, u marret tixtri, mingħajr ma kienet taf bis-sorveljanza. Ma kien hemm l-ebda telefonati strambi, l-ebda emails suspettużi—xejn affattu. Wieħed seta’ jaħseb li wara dik il-kriżi, il-forzi mudlama kienu ħallewha waħedha.
  Veru, hi stess ma ħasbitx hekk.
  Xi kultant kienet saħansitra tixtieq li din il-kalma qarrieqa tisplodi—l-antiċipazzjoni ta’ xi diżastru mhux magħruf kienet insopportabbli. U f’Moska, ma kellha assolutament lil ħadd lil min setgħet tgħidlu x’kien qed jiġrilha. Għaddiet mill-ismijiet u l-uċuħ ta’ konoxxenti, li wħud minnhom kienet tqishom bħala ħbieb tagħha, u twarrabhom—kulħadd seta’ jkun għadu, kulħadd...
  Forsi hekk bdiet il-paranojja.
  Li kieku Tony kien ħaj!...
  Probabbilment billi ħassew il-burdata tagħha, ħafna minn dawk li kienet tinteraġixxi magħhom bdew jitbiegħdu minnha. Ilona ma kienx jimpurtaha.
  Huwa għalhekk li kienet bilqiegħda waħedha issa. Naturalment, kienet ġiet mistiedna f'diversi postijiet divertenti għal-lejl, iżda kienet irrifjutathom kollha. Kienet tip ta' agorafobija—kienet tibża' li tkun f'folla, fejn kulħadd seta' jkollu intenzjonijiet ħżiena lejha.
  Huwa għalhekk li ma tellgħetx lejn il-Belt tal-Messiku, fejn il-kollegi u l-ħbieb ta’ Antonio kienu stidnuha. Il-prospett ta’ karnival ta’ ġimagħtejn beżżagħha. U l-aktar importanti, kienet sempliċement tibża’ li tispiċċa fuq l-istess art li Evgeny kien mexa fuqha fl-aħħar mumenti tiegħu... Il-vjaġġ żgur li kien se jinkludi żjara f’Chichen Itza. Li tara ċ-ċenote misħut beżżagħha. Eżatt bħall-monument ta’ Zhenya li issa kien wieqaf ħdejh. Kien skulturat ibbażat fuq l-aktar ritratt famuż tiegħu, iżomm qattus, iżda, skont tradizzjonijiet artistiċi lokali antiki, nofs wiċċu kien kranju mikxuf. Deher tal-biża’. Le, mhux hemm!
  Ilona Maximovna ħarset b’xenqa lejn il-muntanja ta’ ikel li kellha bżonn tneħħi l-pakkett, u lejn is-siġra żgħira tal-Milied li kienet xtrat għal xi raġuni. Id-drawwiet li kienet tgħallmet minn mindu kienet żgħira kienu fis-seħħ, għalkemm deher li ma kienx hemm bżonn ta’ siġra tal-Milied...
  Qamet bilwieqfa b’daqqa ta’ nifs, ferrgħet l-ilma ġo buqar, waqqaf is-siġra tal-Milied, ħarġet id-dekorazzjonijiet li kienet xtrat ukoll dakinhar, u l-girlanda, u bdiet iżżejjinha. Din l-attività innoċenti u tat-tfal ikkalmatha xi ftit, u sakemm is-siġra ttrasformat, tiddi b’dwal ikkuluriti, Ilona kienet diġà fi stat kważi ta’ paċi.
  Wara li aġġustat l-iskrin tal-kompjuter sabiex dejjem ikun quddiem għajnejha, irrispettivament minn fejn iddur, xegħlet il-modalità tat-TV u indulġet fi tradizzjoni oħra, tidħaq għall-mija u ħamsin darba bl-avventuri ta’ mħabba ta’ Zhenya Lukashin.
  “Dan it-tabib it-tajjeb tassew hu ħażin,” għaddiet minn moħħha, ħsieb li kien jiġiha kull darba li kienet tara dan il-film. U mbagħad, bħal dejjem, insejtu.
  It-titlu fuq l-iskrin kien jgħid: "Diskors tas-Sena l-Ġdida mill-President tal-Kunsill tal-Istat tal-Imperu Russu." Fl-isfond tat-torrijiet tal-Kremlin bl-ajkli b'żewġt irjus tagħhom, deher ir-reġent eternament żagħżugħ.
  "Għeżież ħbieb! Sena ġdida, l-2030, waslet..." id-diskors mexa bla xkiel.
  Waqt li tisma’ bla ħsieb l-istorja li “s-Sena l-Ġdida hija, fuq kollox, festa tal-familja, iċċelebrata kif konna nagħmluha fit-tfulija: b’rigali u sorpriżi, b’sħana speċjali, b’antiċipazzjoni għall-bidliet importanti li żgur se jidħlu f’ħajjitna,” Ilona għerqet fi stat meditativ li ma kienx tipiku għaliha. Biss minflok mantra, frażi baqgħet tirrepeti ruħha bla tmiem f’rasha, indirizzata lil ħadd partikolari: “Jekk jogħġbok, jekk jogħġbok, ħalli dan kollu jiġi solvut, jekk jogħġbok, ħalli kollox jiġi solvut is-sena d-dieħla!...”
  "Paċi u prosperità lill-Imperu l-kbir tagħna, lir-Russja għażiża u unika tagħna! Glorja lill-Imperatriċi! Kun ferħana! Is-Sena t-Tajba!" ikkonkluda r-reġent, bħal dejjem, b'patos imrażżan.
  “Alla jsalva liż-Zar” għajtet, u Ilona rrealizzat li ma kinitx fetħet ix-xampanja. Irnexxielha tagħmel dan biss fl-aħħar mument, billi xerrdet ftit biss fuqha nfisha. Xrobt ftit mill-ħġieġ, poġġietu fuq il-mejda u kielet tartlet bil-kavjar iswed, għażla mill-ħelu tal-festa li kienet xtrat mis-supermarket fil-qrib.
  Madankollu, ma kinitx bil-ġuħ xejn. U l-melankolija li kienet baqgħet lura. Ilona ferrgħet ftit konjak f’tazza wiesgħa, xorbitu f’daqqa, gidmet għenba, u bdiet tivvapa, tħares lejn in-nofs wiċċha lejn ix-showmen imdejqin li kienu qed jiddevertu lil ommha tagħmel il-buffuna fuq l-iskrin.
  Għaddew ftit sigħat hekk. Il-flixkun ta’ Camus kien aktar minn kwart vojt, u Ilona ħasset li fl-aħħar setgħet torqod. Madankollu, konxja tal-insomnja reċenti tagħha, ħadet pillola Relanium bħala prekawzjoni.
  Imma l-irqad ma kienx jiġi. Ilona daret u tħawdet b’rabja kbira, tagħti daqqa ta’ ponn lill-imħadda tagħha, tipprova ġġiegħlu jieħu pożizzjoni aktar komda—kollox għalxejn.
  Bil-mod il-mod, il-mara waqgħet fi stat stramb ta’ la rqad u lanqas qawmien. Varjetà ta’ immaġni strambi dawwru bil-mod f’rasha bħal sħab ta’ fwar. U dejjem aktar, ħadu sfumaturi erotiċi. Mill-mewt ta’ Antonio, Ilona ma kinitx ma’ raġel, minkejja li dehret ħafna iżgħar minn sninha u kienet għadha tesperjenza l-ħarsiet sinċieri ta’ membri tas-sess oppost. Ix-xogħol kien ħa post ir-relazzjonijiet l-oħra kollha. Madankollu, matul is-snin, skopriet li l-libido tagħha qatt ma sfumat fix-xjuħija—ix-xewqat tagħha sempliċement niżlu aktar fil-fond fis-subkonxju u setgħu jinfaqgħu b’qawwa f’dan l-istat rilassat.
  Issa kienu qed iferrxu bħal funtana kapriċċuża. Irġiel dehru fl-immaġinazzjoni tagħha—mhux speċifiċi, iżda pjuttost immaġni kategoriċi, iwettqu azzjonijiet fuqha li Ilona Maximovna mhux biss qatt ma kienet tippermetti fir-realtà—xi wħud kienu sempliċement fiżikament impossibbli. Imma issa ma kienx jimpurtaha; kienet kompletament maħkuma minn languor ħelu u dejjem jikber, tfittex il-ħelsien.
  Hekk kif waqgħet dejjem iktar fil-fond fil-ħama tal-ħolm erotiku, kważi setgħet tħoss il-mess ta’ xi ħadd ieħor. Dawn ma kinux għadhom fantasiji li kienet ħolqot hi, fantasiji li fuqhom kellha xi kontroll—issa kienu jeżistu oġġettivament fir-rigward tagħha, u ċediet għar-rieda tagħhom.
  Idejn tas-sengħa ħakkruha fuq il-bżieżel u l-ispallejn, u ħasset il-piż ta’ ġisem ieħor fuqha. Riġlejn b’saħħithom fetħulha koxoxha bil-ħerqa, u r-raġel daħal fiha. Ilona nħakmet mix-xewqa u bdiet tgħin b’rabja, titgħawweġ ġisimha kollu.
  Ħasset li s-sess dam għal dejjem. F'xi punt, meta rrealizzat li kollox kien qed jiġri tassew, esperjenzat mument ta' orrur kbir, iżda dan inħasel immedjatament minn mewġa ta' pjaċir miġnun.
  Ma kinitx taf li kienet qed tgħajjat isem ta’ raġel f’dak il-mument, u ma kienx isem ta’ żewġha. U b’dik l-għajta qawwija, tellgħet x’imkien fejn prominenzi qishom il-qawsalla dawwru f’dawwir sbieħ li jiċċaqalqu bil-mod.
  “Ilonsita, mia gatita blanca!”*, semgħet f’widnejha, u nifs sħun ħakemha.
  Ilona għajtet qasira oħra, imma din id-darba kienet għajta ta’ orrur. Fetħet għajnejha beraħ.
  - Antonio!
  Wiċċ ir-raġel mejjet tagħha deher fuqha, ġismu sħun u mgħarraq ippressat sew ma’ tagħha.
  Ma kien hemm l-ebda mod kif dan kien ħolma, u dan kien Antonio—mhux il-metastasi emaċjat, isfar, qargħi, imħarbat mill-kimoterapija, imħarbat mill-fwied li kienet ratu l-aħħar darba. Le, dan kien Tony żagħżugħ u skur, b’xagħar iswed kaboċċi u għajnejn kannella vivaċi, li kien iqim lil Evgeny kważi b’mod reliġjuż, kien mitluf f’niket kbir bl-għajbien tiegħu, u mbagħad, għal żmien twil u persistenti, b’mod mistħi iżda passjonat, kien ġera warajha. Sakemm ċediet, meta rrealizzat li Evgeny ma kien sar xejn aktar minn memorja maestuża u ta’ niket.
  “Jien hu, Ilonsita,” qalet il-leħen baxx.
  Hija mbuttat lir-raġel 'il bogħod, u qamet bilqiegħda f'daqqa fis-sodda, waqt li nnotat fil-qosor li kienet kompletament għarwiena, għalkemm ftakret b'mod ċar li kienet marret torqod bil-piġama tagħha.
  Il-kamra tas-sodda ma kinitx inbidlet xejn—l-istess pultruna antika tas-seklu 19, li ngħatatilha mill-istitut għal għeluq is-60 sena tagħha, il-purtieri ħomor lewn iċ-ċirasa, u mal-ħitan—pittura ta’ Sergei Steblin ta’ pajsaġġ aljen fantasmagoriku u ritratt ta’ EVK ma’ qattus. Ħarstu severa nifdet lil Ilona.
  Qamar qadim u mejjet kien jiddi b’mod dgħajjef minn ġos-sħab tas-silġ mit-tieqa. Ilona ratu fuq ix-xellug u immedjatament ftakret fis-sinjal tat-tmaqdir: qamar forma ta’ “S” fuq l-ispalla tax-xellug—il-mewt. Ilona Maksimovna qatt ma kienet emmnet fis-sinjali tat-tmaqdir, imma issa l-pożizzjoni tal-qamar dehretilha ċirkostanza importanti ħafna u ta’ theddida.
  “Mewt,” qalet mekkanikament fl-arja.
  “Fuq xiex qed titkellem, għażiża tiegħi?” staqsa Antonio b’ansjetà.
  “Min int? X’qed tagħmel hawn?!” qabżet fuq ir-raġel li kien mimdud ħdejha.
  Huwa tgħawweġ bir-riżentiment.
  “X’għandek, Ilona?” staqsieh b’leħen imqaxxar.
  Hija nnutat li kien għadu jitkellem bl-Ispanjol. Iżda nnutat ukoll xi ħaġa oħra: kliemu ħareġ f’sħaba ta’ fwar u baqa’ mdendel fl-arja, miktub ukoll bl-Ispanjol.
  “Wara kollox kien ħolma,” ħasbet Ilona b’serħan.
  U jekk huwa ħolma, tista' tgawdiha.
  Hija tat ħarsa lejha nfisha. Ġisimha kien żagħżugħ, mingħajr is-sinjali orribbli tax-xjuħija.
  Hekk kif irrilassat, daret lejn żewġha.
  "Tajjeb, Tony. Immaġinajt xi ħaġa biss," qalet.
  Kliemha wkoll baqa’ mdendel fl-arja, jiddi lewn it-turkważ. Tony ma tax kas.
  Huwa messha fuq sidirha u ġibidha lejh. Ilona minnufih ħasset mewġa ġdida ta’ xewqa u qabditu sewwa minn għonqu. Huwa tkexkex u tniehed fil-qosor.
  “X’għandek?” staqsiet hi.
  "Ġbidt għonqi fil-ħaffer illum," wieġeb. "Xejn x'inhu, qattus abjad."
  U għal darb’oħra għafasha sewwa miegħu.
  Bewsu għal ħin twil, b’estasi kbira, bilqiegħda fuq is-sodda. Imbagħad xufftejn Tony niżlu lejn għonqha, imbagħad lejn sidirha, lejn żaqqha... Ħasset in-nifs sħun tiegħu mal-vulva tagħha u, titniehed b’antiċipazzjoni ħelwa, imxiet lura u fetħet saqajha.
  Qatt qabel ma kienet esperjenzat pjaċir daqshekk intens—la ma’ Tony, la ma’ xi raġel ieħor, li minnhom ma tantx kien hemm. Ma baqgħetx tħoss liema manipulazzjonijiet partikolari kien qed iwettaq is-sieħeb tagħha li kienu qed jikkawżawlha stat daqshekk estatiku; sempliċement telgħet ’il fuq u ’l fuq f’leħħa empireja b’kuluri impossibbli. U deher li kien idum għal dejjem.
  Ma setgħetx tisma’ l-għajjat tagħha stess, insiet fejn kienet, ma’ min, għaliex, jew saħansitra min kienet. Kien hemm biss stat infinitament hieni—la ħin, la spazju. U lanqas persuna.
  Kollox spiċċa bla mistenni. Ilona f'daqqa waħda sabet ruħha lura fis-sodda ma' żewġha l-mejjet, li kien deher minn imkien. U issa kienet assolutament ċerta li ma kinitx qed toħlom. Lanqas ma kienet imqajma, imma lanqas ma setgħet tkun ħolma.
  “Mhux Tony! Ma jistax ikun Tony!” ħsieb ċar u kiesaħ nifidha.
  Hija refgħet rasha u ħarset lejn żaqqha b’orrur. Ras stramba kienet qed tiċċaqlaq bejn koxoxha, u setgħet tisma’ u tħoss lir-raġel ikompli xogħlu b’tonqos passjonat, biss issa l-azzjonijiet tiegħu ma kinux għadhom qed iqanqluha xejn.
  Raġel?
  Ir-ras kienet griża, il-qtugħ tax-xagħar kien qasir, imma l-irġiel jilbsu xagħar bħal dan?..
  Il-kreatura li kienet imwaħħla magħha għolliet rasha, u Ilona reġgħet għajtet meta rat wiċċ il-mara.
  Hi, meta rat il-biża’ tagħha, tat daħka qasira u mxarrba.
  "Incubus, shuccubus—x'inhi d-differenza..." qalet ironikament bl-Ingliż, waqt li tgerger b'mod koketiku. "Sabiħ li narak, Ilona Makshimovna."
  Għal xi raġuni, Ilona ħassitha xi ftit imqawwija meta ġiet imsejħa bl-isem u l-patronimiku tagħha. Anke l-fatt li l-mara li dehret fis-sodda tagħha wieġbet għall-ħsieb mhux mitkellem, iddisprat u assurd tagħha dwar demonji erotiċi deher tajjeb għal Ilona.
  Sadanittant, il-mara qamet bil-ħeffa u qamet bilqiegħda fis-sodda. Dehret pjuttost ferrieħa u kuntenta. Ma kinitx żagħżugħa, iżda kien ovvju li darba kienet meqjusa bħala sbuħija. Anke issa, wiċċha, bl-għadam tal-ħaddejn kemxejn prominenti tiegħu, imnieħer imnaqqax, u għajnejn kannella malizzjużi forma ta’ lewż, kien pjuttost attraenti. U ġisimha mikxuf ma deher xejn antik—kien lixx u ikkunzat, għalkemm ftit muskolari wisq għal mara u mgħotti b’għaraq abbundanti. Sidirha għoli kien xi ftit imdendel, u l-bżieżel twal tagħha kienu ħerġin ’il barra.
  “Min int?” staqsiet Ilona kważi bil-kalma.
  Għalkemm ma kienx ħolma, lanqas ma kienet realtà, u għalhekk, irraġunat hi, ma kien hemm l-ebda punt li tippanikja sakemm is-sitwazzjoni ma ssirx aktar ċara.
  
   * Ilonsita, il-qattusa bajda tiegħi! (Spanjol)
  10
  
  Evgeny Valentinovich Kromlekh. Messiku. Chichen Itza. 2 ta’ Novembru, 1990.
  Cromlech, naturalment, kien jaf l-isem ta’ Carlos Castaneda, li kien sar famuż għoxrin sena qabel meta ġie ppubblikat ktieb taħt ismu, li fih antropologu Amerikan żagħżugħ irrakkonta storja affaxxinanti dwar kif sar student ta’ maġu Indjan jismu... don Juan.
  Evgeny ma kienx nesa, u ma setax jinsa, il-viżjonijiet li kellu fi żgħożitu fit-tinda tax-xaman. Minn dakinhar 'l hawn, kien qara muntanja ta' letteratura dwar is-sħaħar, ix-xamaniżmu, u l-okkult. Wara kollox, kien wieħed mill-ftit nies fl-USSR li setgħu jiksbu u jaqraw kotba bħal dawn mingħajr xkiel, peress li kienu relatati direttament max-xogħol xjentifiku tiegħu. Madankollu, xi wħud kellhom jinkisbu permezz ta' Stolyarov minn kollezzjonijiet speċjali. Fi kwalunkwe każ, Kromlekh qara l-kotba ta' Castaneda immedjatament wara l-pubblikazzjoni tagħhom, meta kienu għadhom ifuħu l-linka tal-istampar.
  Diffiċli tgħid li kien sorpriż meta għaraf lill-Indjan li deherlu bħala l-eroj ta’ ktieb li ħafna qiesuh bħala frott l-immaġinazzjoni tal-awtur. Il-fatt li ħajtu kienet marbuta mill-qrib ma’ manifestazzjonijiet sopranaturali ma kienx xi ħaġa ġdida għal Evgeny. Wara li qara t-testi ta’ Castaneda, Kromlech kiseb fehim aktar profond ta’ dak li kien qallu Don Juan fil-viżjoni tiegħu (jekk kienet viżjoni).
  Barra minn hekk, ġrajjiet fil-ħajja ta’ Yevgeny kienu jseħħu kontinwament li hu ssuspetta li kienu konnessi ma’ “dawk li jaraw” u “gwerriera.” Veru, qatt ma reġa’ ltaqa’ ma’ Don Juan, iżda raġel misterjuż kien jidher kultant fl-entourage tal-Cromlech, jidħol f’konversazzjonijiet ambigwi miegħu, u kienu jseħħu stramberiji oħra. Yevgeny ipprova jiddistanzja ruħu minn dan, billi rrifjuta li jinġibed f’dak li ssuspetta li kien relatat mal-maġija. Madankollu, kellu jammetti li din kienet diġà saret parti minn ħajtu.
  Għalhekk id-dehra reċenti ta’ Castaneda ma tantx sorpriżitu. Forsi kien stramb li ma kienx ikkuntattjah qabel.
  Iżda baqgħet mistoqsija importanti.
  “Fejn hu Antonio?” staqsa Evgeny b’mod qawwi.
  “Mhux hawn,” wieġeb il-maġu bil-kalma u reġa’ tbissem bil-ħlewwa.
  - Qtiltu int?
  Kromlech ħares lejn Castaneda b’għajnejh imdawra. Kien diġà qed jikkunsidra l-possibbiltà ta’ ġlieda, għalkemm ma kellu l-ebda idea kif jiġġieled kontra maġiku.
  "Ma tifhimx, Don Eugenio," wieġeb Carlos bil-mod, waqt li tgħawweġ spallejh ftit. "Antonio, bħala individwu separat, qatt ma eżista."
  “Spjega,” talab Cromlech.
  Castaneda tniehed bil-qawwa u għamel ġest stramb b’idejh.
  "Antonio huwa sopju. Id-doppju tiegħi," wieġeb. "Qrajt il-kotba tiegħi u għandek tiftakar din id-definizzjoni."
  "Ġisem tal-ħolm," qal Cromlech, waqt li ftakar. "Kopja tal-maġu. Entità maħluqa mill-enerġija tiegħu, iżda tidher u tinħass bħall-ħaġa reali."
  "Eżatt," Castaneda reġa' niżel rasu xi ftit. "Jien ħloqt lil Antonio, għax kont naf li xi darba jew oħra se jkolli bżonnu fin-negozjati tiegħi miegħek. Fil-fatt, il-benefattur tiegħi, magħruf għalik bħala Don Juan, wissieni dwar dan. Emminni, il-ħolqien ta' sostitut hija kwistjoni sempliċi għal saħħar li jaf x'qed jagħmel."
  Huwa tbissem xi ftit mistħija.
  "Nammetti," kompla jgħid, "it-teħid irnexxa tajjeb. Dawk li ħloqt s'issa kienu daqsxejn... ehm... aggressivi. U forsi daqsxejn inadegwati. Imma Antonio huwa raġel żagħżugħ mill-isbaħ. Jgħinek u romantiku. U, nassigurak, pjuttost passjonat."
  It-tbissima li jmiss tiegħu kienet waħda ta’ xewqa miftuħa.
  Evgeniya ħassitha qisha kienet xarbetha ilma kiesaħ.
  “Ħalli lil Ilona waħedha,” lissen bejn snienu.
  Castaneda xeħet spallejh.
  "Sfortunatament, dan m'għadux f'idejk, jew lanqas tiegħi, tassew. Ix-xogħol ta' Antonio tant huwa ta' suċċess li jista' jeżisti b'mod awtonomu, u ma nista' niddettalu xejn. U s-Sinjura Ilona tidher li togħġbu."
  It-tbissima sarkastika tal-maġu rrabjat lil Cromlech, iżda baqa’ lura għalissa, jistenna l-mument opportun.
  “Xi trid tgħid, ma jiddependix minni?” staqsa.
  "Sewwa, kif nifhem is-sitwazzjoni, int bi ħsiebek titlaq minn din id-dinja għal dejjem issa stess. U għandek bżonn tagħmel dan hawn u issa stess—nassigurak. Kwalunkwe ħin jew post ieħor mhux se jaħdem."
  - Kif taf?
  "Tiftakar iż-żjara tal-benefattur tiegħi, hux? Meta kont għadek żgħir ħafna?" beda Castaneda b'mod ingrazzjanti.
  Cromlech għamilha b’rasu.
  "Irrid nammetti," kompla s-saħħar, "don Juan żbalja dwarek. Huwa diġà għamel dan l-iżball qabel, inkluż miegħi. Madankollu, meta tkellem miegħek, hu stess kien għadu pjuttost żgħir, għalkemm dan ma kienx importanti għalih. Ikun xi jkun, ħaseb li jkun faċli biżżejjed li jsibek u jimbuttak fit-triq tal-gwerrier. Imma rriżulta li kien ħafna aktar diffiċli. Huwa sempliċement ma kkunsidrax id-devozzjoni tiegħek għall-kitba. L-istess bħalma għamel tiegħi fi żmieni."
  "Għaliex għandek bżonn timbottani f'xi triq?" staqsa Kromlech b'dispjaċir. "U x'għandha x'taqsam il-kitba magħha?"
  "Rigward dan tal-aħħar," spjega Castaneda b'ġentilezza, "il-ħidma bin-noti għal gwerrier li jara l-affarijiet hija biċċa xogħol mimlija tensjoni. Li tikteb xi ħaġa int stess, kif ukoll li tipprova tifhem in-noti ta' ħaddieħor, ifisser li taqbad parti perikoluża ħafna minnek innifsek. U aktar ma nsiru b'saħħitna, aktar issir distruttiva din il-parti. Il-gwerriera m'għandhomx ikollhom xi pussess materjali biex jikkonċentraw il-poter tagħhom fuqu, iżda jiffokaw fuq l-ispirtu, fuq li verament jittajru lejn l-inċert. Il-manuskritt antik li deċifrajt huwa piż li jżommok milli ssegwi t-triq tal-gwerrier. Pussess addizzjonali u tqil ħafna f'dinja fejn m'għandek ikollok xejn ħlief ħajja u mewt."
  “X’għandu x’jaqsam miegħi?” staqsa Kromlech b’ostilità.
  Huwa kien mimdud f’pożizzjoni rilassata, iżda għajnejh segwew mill-qrib kull moviment tal-interlokutur tiegħu. EVK kien raġel xiħ u marid, jixrob u jpejjep, iżda ma kellu l-ebda dubju li seta’ jegħleb liż-żagħżugħ b’saħħtu li kien wieqaf quddiemu. Barra minn hekk, istintivament ħass li r-raġel kien qed joqgħod attent minnu.
  "Iva, don Juan ma kellux ħin jispjegalek is-sitwazzjoni dakinhar, u ma tajtniex iċ-ċans minn dakinhar," is-saħħar ħeġġeġ rasu. "Il-punt hu, tista' tikkoreġi żvolta inġusta ħafna tal-istorja. Qed nitkellmu dwar iż-żmien meta seħħet id-diviżjoni bejn il-veġġenti l-ġodda u dawk il-qodma. Int issejjaħ dawn l-avvenimenti l-Konkwista."
  “Kif se nagħmel dan?” staqsa Cromlech.
  "Don Juan jappartjeni għal nisel antik ħafna ta' dawk li jbassru," beda Castaneda b'ħerqa. "Imma kien hemm ħafna nisel bħal dawn qabel. U kollha ġabru l-poter b'regħba mid-dinja—sakemm saru qawwija ħafna, ħafna. Mhux magħruf kif dan kien se jispiċċa—għalihom u għad-dinja. L-affarijiet tas-saħħara, naturalment, ftit li xejn għandhom x'jaqsmu ma' nies oħra li mhumiex mogħnija b'viżjoni vera, iżda xorta jinfluwenzaw ħafna d-dinja ta' barra. Dak iż-żmien, fl-Amerika Ċentrali, fin-nofsinhar tal-Amerika ta' Fuq, u fit-tramuntana tal-Amerika t'Isfel, kien qed jitħejja xi ħaġa enormi, xi ħaġa li setgħet tpoġġi l-istorja fi triq kompletament differenti. Twieldu popli ġodda, inħolqu ċiviltajiet, żviluppa qasam kulturali uniku. U fil-qalba ta' dan kollu kienet tinsab il-maġija ta' dawk li jbassru. Imma mbagħad waslu l-Ispanjoli, u l-biċċa l-kbira tan-nisel ta' dawk li jbassru ġew interrotti—sempliċement ġew meqruda."
  “Għaliex hekk, jekk kienu daqshekk b’saħħithom?” staqsa Evgeny, waqt li ftakar mill-ewwel li kien diġà staqsa l-istess ħaġa lil don Juan.
  Castaneda xeħet spallejh.
  "L-indovini tal-qedem ma kinux taqbila għall-Ispanjoli—minkejja l-abbiltà tagħhom li jittrasformaw f'annimali, jisfruttaw il-forzi tan-natura, u jimmanipulaw l-ispirti. Il-kultura tal-Ispanjoli kienet żviluppata ħafna u riġida, għalhekk il-maġija kellha ftit effett fuqhom. Barra minn hekk, huma operaw f'qasam konjittiv differenti, fi kliem ieħor, realtà differenti."
  Evgeny ħaseb li l-maġu qal l-aħħar sentenza b’malizzja moħbija. Madankollu, kompla jitkellem liberament, b’ġudizzju, u xi ftit b’mod sarkastiku.
  "Il-linjaġġ ta' Don Juan huwa wieħed mill-ftit li baqa' ħaj. Jiena komplejtu, u se jispiċċa miegħi—hekk ġara... Għall-ewwel, ttama li int tkomplih, imma malajr induna li ma stajtx tiġi ggwidat fit-triq tal-gwerrier minħabba l-iffissazzjonijiet tiegħek... U milli jidher, m'hemmx bżonn. Inti diġà fit-triq maġika, mingħajr ma tkun saħħar."
  - U fejn se jwassalni?
  Carlos reġa’ tbissem.
  “Ma nafux,” iddikjara, waqt li fetaħ dirgħajh b’mod drammatiku.
  Evgeniy qal ftit kliem bir-Russu, li Carlos deher li fehem perfettament, hekk kif tbissem b’mod konċiljatorju u qal:
  "Don Eugenio, titkellimx ħażin. M’aħniex profeti, la ċarividenti, u lanqas x’tgħidilhom. Ma naqrawx il-futur. Lanqas ma naqraw il-passat... Kieku kont floki, kont tifhem l-istorja bħala proċess kontinwu u simultanju. Għalina, m’hemmx kunċetti ta’ ‘kien’ u ‘huwa’; kollox qiegħed hawn u issa. Aħna ħaġa waħda mal-viżjonarji tal-qedem, u ma’ dawk li jiġu warajna. U anke ma’ dawk li qatt ma eżistew f’din id-dinja..."
  “Mela, intom esseri divini, mela?” staqsa Cromlech b’mod sarkastiku. Kien imxebba’ b’Castaneda.
  "Le, xejn affattu," ħawwad rasu l-maġu. "'Divinità' hija kelma bla sens. Aħna lkoll mortali, u t-tmiem tagħna huwa traġiku; f'dan, m'aħniex differenti minnek. Aħna sempliċement kapaċi nittraċċaw il-linji ta' forza li jiffurmaw id-dinja, u b'hekk nifhmu l-passat konvenzjonali u l-futur konvenzjonali."
  "Hekk ikun," Cromlech ħeġġeġ rasu. "U x'tifhem dwari?"
  Castaneda ħares lejh b’attenzjoni kbira.
  "Ftit, imma importanti," wieġeb mingħajr il-faċilità tas-soltu tiegħu, waqt li tkellem bil-mod. "Se ssib xquq bejn id-dinjiet. Se tgħaddi minnu. Se jiġri dalwaqt ħafna. U se tbiddel id-dinja b'tali mod li l-ħajjiet kollha li għexna jsiru irrilevanti. Pereżempju, il-linja ta' tagħlim ta' don Juan mhux se tispiċċa miegħi. U wkoll: dawk li jaraw il-veduta tal-qedem se jerġgħu lura..."
  “X’inhi dik ix-xquq?” staqsa Kromlech bil-kwiet.
  F'daqqa waħda reġa' ħassu għajjien ħafna u mbeżża'. L-ispirazzjoni li kienet mexxietu matul dawn is-snin kollha kienet sparixxiet.
  "Bejn dinjiet," tenna Carlos. "Bejn id-dinja tiegħek u d-dinja tad-diableros... dawk li jaraw. Xi sħaħar jgħaddu minnha u jibqgħu f'dik id-dinja, mingħajr ma jibqgħu jeżerċitaw ebda influwenza fuq tagħna. Hekk ġralu don Juan, u hekk se jiġrili xi darba. Imma miegħek, mhux hekk..."
  Huwa baqa’ sieket u deher iffriżat fil-ħsibijiet.
  “U kif?” staqsa Cromlech.
  "Diġà għedtlek," wieġeb Castaneda. "Int se tbiddel din id-dinja. Ma nafx kif, imma se jiġri. Aħna nsejħulu l-'Effett tal-Passers'."
  It-tnejn baqgħu siekta. Deher li l-maġiku kien qed jagħti lil Kromlech ċans biex jipproċessa dak li kien sema’. Sadanittant, Evgeny kompla jċedi għall-apatija stramba li kienet niżlet fuqu. Lanqas biss innota lil Castaneda f'daqqa waħda jersaq lejh, għalkemm deher li kien wieqaf bla ma jiċċaqlaq.
  F'daqqa waħda, minflok l-ansjetà melankonika li kienet ħakmet lil Evgeny, inħakem minn terrur silġ. Xi ħaġa inumana dehret fil-figura ta' Carlos. Deher qisu f'daqqa waħda dehret f'postha bhima predatorja u perikoluża ħafna, b'għajnejha jiddu sofor.
  "Tibżax, Don Eugenio," il-leħen tal-maġu sar jaqta', bħallikieku xi ħadd kien qed ikaxkar sikkina fuq folja tal-landa. "Għadna misterjużi u tal-biża' daqs din id-dinja inkomprensibbli."
  Issa d-daħq tiegħu kien jixbah id-daħka fgata ta’ jena.
  L-għajnejn jiddu terribbli f'daqqa waħda dehru eżatt quddiem wiċċ Cromlech, li kien għadu fi stupor.
  "Ħaġa oħra biss," qal il-maġiku b'leħen baxx. "Qabel ma titlaq, neħħi dan!"
  Evgeny ħass id qawwija fuq għonqu, fejn kien hemm il-ħabel tas-salib li kienet libset ommu. Kien baqa’ indifferenti għar-reliġjon sa issa, saħansitra spiss jikkundannaha f’argumenti ma’ dawk li jemmnu. Pereżempju, ma’ Lev, li kien imur il-knisja. Imma s-salib tal-fidda, issa iswed għalkollox, qatt ma telaq minn fuq għonqu. Lanqas biss innotah aktar, bħallikieku kien sar parti minn ġismu. U Evgeny ma kellu l-ebda intenzjoni li jneħħih.
  “Le,” qal b’mod ċar, waqt li ħares lejn il-wiċċ terribbli u bestiali.
  Għall-istagħġib tiegħu, induna li kien qalha fil-lingwa ta’ Quiché. Barra minn hekk, il-kelma ħarġet minn fommu fil-forma ta’ sħaba, bl-iskrizzjoni Maya korrispondenti tiddi ħamra fuqha.
  “Imbagħad, ħabib tiegħi, noqtlok u niekolek,” għajjat Carlos bil-ferħ.
  Idu ġibdet il-ħabel bil-forza, u l-maġu f'daqqa waħda waqa' mill-kamp viżiv ta' Evgeny, u deher warajh.
  Uġigħ indeskrivibbli ħakem gerżuma Cromlech—l-avversarju tiegħu kien qed jipprova jifgah bil-ħabel tas-salib tiegħu. Sadanittant, Eugene baqa’ daqstant ieħor bla qalb u kważi indifferenti għal dak li milli jidher kien ifisser il-mewt tiegħu.
  U Carlos kompla jdawwar il-bizzilla, waqt li żamm lil Cromlech mal-art b’idu l-oħra.
  U Eugene wkoll ħass snienu fuq spalltu, jigdmu bla ħniena fil-laħam.
  Uġigħ indeskrivibbli ħakem f’rasu, fejn kien hemm id-daqqa fil-kranju tiegħu. Mudelli jleqqu dehru quddiem għajnejn Yevgeny, bħal kalejdoskopju. Bil-mod il-mod ċeda għax-xejn, ħass il-forza tal-ħajja toħroġ minnu u tidħol fil-qattiel tiegħu, li assorbiha b’ferħ qawwi fil-bniedem kollu tiegħu.
  F'daqqa waħda, instema' klikk kerha fil-qiegħ ta' għonq Evgeny, eżatt wara t-trakea tiegħu. Ħassu aktar milli semgħu.
  “Dak hu. Ksirt għonqi,” ħaseb, waqt li lesta biex jiżloq fl-oblivjoni.
  Imma ma żelaqx.
  Kien hemm tħaxwix f’widnejh, imbagħad tħaxwix, imbagħad dehret sensazzjoni ta’ sħana fis-sema. Il-ħsejjes kollha saru ċari b’mod inkredibbli, il-qawwa u n-nixfa tagħhom ifakkruk fit-tħaxwix ta’ qanpiena kbira u mxaqqa. Evgeny deher li qed jivvibra u—f’daqqa waħda—inħeles mill-qabda fatali tal-għadu.
  Kien qisu kien qed iħares minn isfel lejn il-maġu, li kien qed jifga u jgħajjat b’rabja hekk kif jigdem il-ġisem imdejjaq.
  Il-langwa passiva u matt ta’ Evgeniy immedjatament ċediet post għal rabja ta’ ġlied. Hu—jew aħjar, xi ħadd li ħareġ minn ġismu—għolla idejh magħqudin u niżżilhom b’forza terribbli fuq għonq Carlos. Carlos ħareġ għajta qawwija u, bħallikieku maqtugħ, waqa’ fuq ir-raġel li kien qed joqtol.
  Evgeny, litteralment mitluf minn moħħu, reġa’ għolla idejh biex jolqot, iżda l-maġu tgerbeb b’veloċità inkredibbli, qabeż bilwieqfa, u, wara ftit movimenti strambi b’dirgħajh, saqajh, u ġismu kollu, qabeż lura fil-ħaxix. Minn hemm, għajnejh sofor ħarsu lejn Evgeny, il-friegħi qabżu, u mbagħad waqa’ s-skiet.
  U Evgeny reġa’ ħassu mimdud mal-art. Għonqu kien iweġġgħu bla ma tiflaħ, spalltu kienet taħraq, bħallikieku snien predaturi kienu għadhom qed jigdmuh.
  Kromlech dawwar rasu bi tbatija u ra li kien tabilħaqq hekk—kojott irqiq u bla mistħija kien qed iċarratlu spalltu. Milli jidher, ħaseb li Eugene kien mimdud ma’ katavru.
  “Bongu, kojott ċkejken. Kif int?” staqsa Kromlech b’leħen imqaxxar, bla mistenni.
  Il-bhima qabżet lura minnufih, tefgħet għajnejha sofor miġnuna lejn ir-raġel, u sparixxiet fil-ħaxix.
  Bi tbatija, Evgeny qam fuq saqajh. L-uġigħ baqa’ jaħkemlu minn għonqu, kemm minn ġewwa kif ukoll minn barra. Id-demm minn spalltu mqatta’ niżel ma’ driegħu u niżel mal-art.
  Billi injora dawn il-problemi żgħar kollha, Kromlekh libes it-tagħmir tal-iskuba tiegħu u kompla l-vjaġġ tiegħu fil-ġungla, li kienet waqgħet fis-skiet qabel is-sebħ għal ftit minuti, u dalwaqt wasal fiċ-ċenote.
  Kien abbandunat u kwiet hawn—bħallikieku fuq pjaneta oħra, jew bħallikieku n-nies kienu abbandunaw dawn il-postijiet żmien ilu u qatt ma rritornaw. B’mod sorprendenti, anke bil-lejl, messu kien hemm xi ħadd fuq l-art tal-kumpless arkeoloġiku. Imma l-ħaddiema kollha milli jidher kienu qed jiċċelebraw Jum il-Mejtin x’imkien. Qamar mostruż biss, bħal kranju abjad ġgantesk, kien jitbissem fuq il-piramida ta’ Kukulkan b’wiċċ kwadru, li s-siluwett skur tagħha kien jidher nofs kilometru ’l bogħod miċ-ċenote. U fuq in-naħa l-oħra tas-sema, stilla ħamra żgħira—Mars—kienet tiddi b’mod penetranti u allarmanti.
  Imma Evgeny kien jaf li ma kienx waħdu hawn. Is-sensi tiegħu, imqajma għall-estrem, dehru jirreġistraw id-dellijiet ta’ nies u ġrajjiet li kienu ilhom mejta. Kotra ta’ fatati kienu jgħixu f’dan il-post—jiġġerrew, iduru fid-dawl tal-qamar, maħkuma minn għatx bla qies biex jerġgħu jaqbdu ħajja mitlufa fix-xejn.
  Kien hemm oħrajn ukoll—immaterjali, inorganiċi, u b’saħħithom ħafna. Huma osservawh minn kullimkien, jheddu fis-skiet. Evgeny tregħid, ħass il-qawwa kbira u arkajka tagħhom.
  L-agħar ħaġa ma kinitx is-sentiment li jopponi forza maġika antika, iżda s-sentiment li kien qed jingħaqad magħha, li fil-fatt kien wieħed minn dawn il-kreaturi misterjużi u bla forma li kienu moħbija fil-blat jew fost is-siġar.
  Madankollu, l-EVK kellu xogħol urġenti quddiemu, u ma kellux ħin jirrifletti.
  Il-perimetru tal-bir kien miksi b’veġetazzjoni lush, imbagħad il-ħitan weqfin ta’ krater fond niżlu ’l isfel, b’dlam oħxon jinfirex fil-qiegħ. Evgeny kien jaf li matul il-jum, dan l-ilma kwiet kien deher bħala tebgħa ħadra kbira, iżda issa l-wiċċ tiegħu kien sar kompletament iswed, u kultant biss jiddi b’xi raġġ okkażjonali ta’ dawl tal-qamar.
  Din kienet id-daħla għas-saltna ta’ Chak, l-alla tax-xita, rgħib, għatxan għal dejjem għal-laħam tal-vittmi tiegħu. Iżda għalih, Evgeny, Ish-Tab, il-patruna tas-suwiċidju mbierek, setgħet tiftaħ dirgħajha hawn.
  Huwa tbissem b’mod skur mal-ħsieb u beda jilbes it-tagħmir tal-iskuba scuba tiegħu b’mod metodiku.
  Ma kienx qed iħossu tajjeb—forsi minħabba l-viżjoni selvaġġa li kellu fil-ġungla. Fi kwalunkwe każ, ma kienx inqas eżawrit milli kieku kien fil-fatt għadda minn ġlieda iebsa ma’ avversarju perikoluż. Saqajh kienu qed jirtogħdu, ħassu mdardar, imma kien determinat li jkompli dan kollu.
  Hekk kif libes il-maskra, ħass il-ħabel tas-salib ma’ għonqu—il-ħabel li kien kważi qatlu dan l-aħħar.
  “Jew dan kollu ħolma?” ħaseb Evgeny. “Le, mhijiex ħolma.” Subgħajh messulu ċ-ċikatriċi tħabbat fuq għonqu.
  Ried ineħħi s-salib—ma kienx xieraq fid-dinja ta’ taħt il-Maja. Imma xorta żammu u malajr nesa dwaru.
  Għal xi raġuni, ftakar fit-teorija folkloristika popolari tal-għaddas, mit imxerred komuni kważi mad-dinja kollha. Jirrakkonta dwar ċertu karattru—annimal, għasfur, raġel, jew alla—li jogħdos fl-ilmijiet tal-oċean primordiali u jiġbed l-art 'il fuq mill-qiegħ tagħha. Minn din l-art, imbagħad toħroġ l-art kollha, fejn il-pjanti, l-annimali, u n-nies jibdew jipproliferaw, u ġeneralment iseħħ kull tip ta' divertiment.
  Wieqaf fuq saqajh dejjem aktar jitriegħdu fit-tarf nett tas-cenote u jħares 'l isfel, Evgeny tbissem, jimmaġina li kien dak l-istess Għaddas. Li x'imkien taħt dawn l-ilmijiet fatali, dinja ġdida u brillanti kienet qed tistennieh, li kien se jiġbed u jġib fil-wiċċ, u b'hekk iġib l-hena lill-univers.
  “Dan mhux probabbli,” qal lill-univers u daħal fil-vojt.
   11
  
  Ilona Linkova-Delgado. Imkien, Qatt
  Jidher ċar li din ma kinitx għadha l-kamra tas-sodda ta’ Ilona. Pjuttost, kienet tixbah lil barrakka mdawwla b’mod mudlam. Kienet pjuttost sħuna u kellha riħa stramba u ħafifa. Kienu mimdudin fuq sodda tal-injam robusta u primittiva b’saqqu ħoxnin u iebes, iżda mingħajr ebda friex. Ħdejha kien hemm komodina, ukoll tal-injam mhux maħdum, b’oġġetti żgħar fuqha. Is-sodda kienet mgħollija, bħal pjattaforma. It-tiben kien imxerred b’mod ġeneruż mal-art. Qamar stramb, qawwi, abjad-vjola, żgħir u tond—mhux il-qamar nofs li Ilona kienet għadha kemm rat—daħal minn tieqa kbira taħt is-saqaf fuq il-pjattaforma bis-sodda. Xi ħaġa tleqq fuq il-lemin tas-sodda. Ilona tat ħarsa lejha. Kienet biċċa kbira ta’ mera antika, imxaqilba mal-ħajt. Lil hinn mill-appoġġi ta’ stikek maħduma b’mod mhux maħdum li kienu jisseparaw il-pjattaforma mill-kamra prinċipali, kien dlam; il-kontorni tal-oġġetti biss kienu jidhru b’mod ċajpar fid-dawl tal-qamar.
  “Naħseb li jien reali, imma int m’intix,” kompliet Ilona, waqt li tħares mill-qrib lejn il-mara.
  "Titkellimx bla sens," qalet hi b'ispallejn. "Jien reali daqsek. U aħna qegħdin f'dinja oħra. Wasalna hawn billi għaqqadna l-enerġiji tagħna."
  “Min int?” irrepetiet Ilona.
  — Jiena Carol Tash.
  L-isem kien vagament familjari għal Ilona. Kien iqanqal assoċjazzjonijiet man-nonsens okkult dwar is-saħħara Messikani.
  “Carlos Castaneda,” fakkret Carol.
  "Iva, kien hemm waħda, Tash," qalet Ilona bil-mod. "Hija ħadet ir-rwol ta' kap tas-setta ta' Castaneda wara mewtu."
  Ilona Maximovna, naturalment, kellha ftit interess fl-okkultiżmu modern, iżda t-tagħlim ta’ Castaneda kien imissu l-interessi akkademiċi tagħha. Għalhekk qrat. Bil-moħbi, irridu nammettu, bi ftit pjaċir.
  “Imma int... int diġà xwejjaħ ħafna,” ħasbet hi.
  Carol għamlet ħoss ta’ dispreġġjattiva.
  "L-ewwelnett, ma jimpurtax x'tgħid," qalet b'mod istruttiv. "It-tieni, mhijiex shekta, iżda korporazzjoni ta' reputazzjoni tajba li tbigħ il-maġija lil dawk li mhumiex maġi. Shprosh toħloq offerta, taf... It-tielet nett, Carlito mhix mejta."
  “Jiktu li miet,” oġġezzjonat Ilona għal xi raġuni.
  Hija ma setgħetx tiġbor ħsibijietha għalkollox għadha, iżda l-ħtieġa li targumenta ma kinitx ħallietha. Kien kollu tant tal-biża’ li t-tilwim bla sens offrielha dehra ta’ salvavita fl-oċean ta’ assurdità sfaċċata li fih xi ħadd kien tefagħha.
  "Ħaraq, ħaraq, fin-nar ġewwa," spjegat Carol mill-ewwel, waqt li mxiet lura fuq l-imħadda mhux maħduma u ħarset lejn Ilona b'mod makakk. "Issa qiegħed... f'post differenti. Bħal dak li qegħdin fih aħna issa..."
  “Qrajt li miet bil-kanċer,” insistiet Ilona b’ras iebsa.
  "Sewwa, iva," Carol qablet. "Ġismu kien maħruq mill-kanċer, l-ispirtu kien jaqbad ġewwa, Carlito kien mar... Seta' għamilha mod ieħor, imma ħabibek tah daqqa ta' ħarta kerha fuq għonqu meta kienu qed jirranġaw l-affarijiet."
  Il-mara għamlet wiċċha u ħakket għonqha stess.
  "Huwa qanqalni b'mod immaterjali, bl-enerġija," spjegat hi. "Tista' tgħid li ferini fatalment. Kieku Carlos għex hekk, ma kienx jagħmel storbju xorta waħda. Iddeċieda li jmut bil-kanċer. Deċiżjoni tajba, napprovaha—tfakkar fil-hara-kiri. U nifhem dawn l-affarijiet..."
  Carol daħqet.
  “Ħabibti?!” qalet Ilona b’ton qawwi.
  “Mela, iva,” Carol qablet. “Don Eugenio. Cromlech.”
  Mewġa ta’ sħana ħakmet lil Ilona. Qabżet mis-sodda f’daqqa. It-tiben beda jgħaffeġ taħt saqajha mikxufa.
  Carol ukoll qamet b’moviment wieħed fluwidu. Qagħdet fuq it-tarf tas-sodda, b’riġlejha miftuħa beraħ, idejha fuq koxoxha. Ma dehritx imbarazzata bl-għera tagħha, u saħansitra ħadet gost turiha.
  Għall-kuntrarju ta’ Ilona, li nnutat, fid-dawl baxx, li ġisimha kien qed jerġa’ juri sinjali ta’ età. Imma dan ma kienx importanti għaliha issa. Rasha f’daqqa waħda ċċarat.
  "Allura int kont dak li kont qed issegwi lil Zhenya?!" għajtet hi. "Fejn hu? Fejn poġġejtu?"
  “Ikkalma, ikkalma,” Carol xejret idha.
  Idejha u subgħajha kienu twal u sbieħ ħafna.
  "M'għandi l-ebda idea fejn hu. Nista' biss naħseb. U Carlos ma kienx jaf. Lanqas Don Juan."
  "Zhenya ltaqa' ma' Don Juan?" staqsiet Ilona.
  Naturalment, hija ftakret min kien don Juan.
  "Fix-Schne," spjegat Carol fil-qosor. "It-tnejn li huma raw ix-Schne fix-Schne."
  — Kif aħna issa?
  Carol qabdet b’rasha.
  — Eżatt. Rajtek u ġejt għandek. U kont mimlija bl-enerġija tal-memorji tiegħek ta’ żewġek. Għaqqadna l-enerġiji tagħna—ma ħsibtx li se jkollok daqshekk minnha. Jidher li Tony tiegħek kien qed iqajjem sentimenti qawwija fik... Jew ma kienx Tony?.. Ma jimpurtax, l-aktar ħaġa importanti hi li spiċċajna hawn.
  “F’dinja oħra,” kompliet Ilona għaliha.
  "Mhux shovshem," ikkoreġietha s-saħħara. "Fil-fatt, dan ix-sharay huwa lil hinn miż-żmien, l-ispazju, u d-dinjiet kollha. Post stramb... Qatt ma ħsibt li nerġa' nkun hawn. B'xi mod spiċċajna hawn ma' Carlito, żmien ilu. Bilkemm ħrabna."
  Wiċċha tgħawweġ xi ftit, iżda mbagħad immedjatament reġa’ sar kalm u makakk.
  “Allura attakkajtni?” kompliet tistaqsi Ilona.
  "Le, hija s-CIA," qalet Carol daħqet. "M'hemm l-ebda punt li tuża l-maġija jekk tista' tagħmel ix-xogħol minn xi ħadd ieħor. Il-maġija teħtieġ ħafna enerġija, u dik hija prezz għoli."
  “Allura x’tixtieq minna?” staqsiet Ilona, konfuża.
  Hija kienet imbeżża’ ħafna.
  - Sabiex tkun tista' tiċċara l-kodiċi tal-veġġent tal-qedem.
  Imma hawn Ilona ma eżitatx għal sekonda.
  “Le,” wieġbet hi b’ton xott, bħallikieku qed tħabbat bil-frosta.
  "Tgħaġġilx," daħqet is-saħħara. "Għadek ma tifhimx id-dettalji kollha. Nistgħu nħallsu, u nħallsu b'ġenerożità. X'differenza tagħmel għalik, apparti l-purtieri, li nafu t-tifsira tat-test? Eugenio tiegħek ilu li telaq. Ma jimpurtakx aktar..."
  Ilona Maksimovna fehmet dan hi stess, iżda r-reżistenza kienet qed tinfaqa’ fiha. Kien kompletament illoġiku, jekk taħseb dwarha.
  “Le,” irrepetiet hi b’leħen għoli.
  "Nistgħu nagħtuk subgħa," qalet Carol b'leħen għoli. "Wieħed li qatt ma ħlomt bih. Int single, hux? Trid tisseduċi lil kwalunkwe raġel li trid? Jew lil kwalunkwe mara, fil-fatt?..."
  Is-saħħara daħqet b’xewqa hekk kif rat wiċċ ta’ diżgust fuq wiċċ Ilona.
  "Tgħaġġilx," tenniet bil-mod. "Jien ukoll kont darba eterosesswali ħafna. Imma issa..."
  Hija telgħet spallejha mikxufa.
  "Nista' nagħmlek mara iperattiva," kompliet hi. "Tista' tilħaq l-orgażmu anke minn imnifsejn wieħed. Int qamla, minn rasek sa saqajk, u se tkun liebes biss il-vaġina tiegħek."
  Ilona ħasset mewġa ta’ sħana għal mument taħkitha, iżda mbagħad reġgħet ħassitha ma tiflaħx. Hija qalet ftit kliem lil Carol bil-kwiet bir-Russu.
  Hija wkoll ħarset lejha dritt f’għajnejha, u Ilona rat li għajnejn is-saħħara kienu jiddu aħdar, bħal dawk ta’ annimal predatorju kbir.
  Din id-darba, il-biża’ ma rażżnitx lil Ilona Maksimovna; għall-kuntrarju, ħeġġitha 'l quddiem, u ġegħelha teħles mill-apatija paralizzanti tagħha.
  “Mhux se tikseb dak li trid,” wieġbet lis-saħħara b’mod sod.
  Carol reġgħet daħqet, imma din id-darba mingħajr id-daħk tajjeb. U għal xi raġuni, f'daqqa waħda waqfet tgerger, titkellem b'mod ċar u fattwali, mingħajr l-iċken sinjal ta' affettazzjoni.
  "Nifhem għaliex Don Eugenio jħobbok," qalet hi, waqt li tefgħet għajnejha tal-biża' lejn Ilona. "Għandek ħafna poter. Eżatt bħalu. Nixtiequ nħalluk waħdek, imma verament neħtieġu dik it-traduzzjoni. Ilna nafu x'jgħid il-kodiċi għal żmien twil—l-aġenziji ewlenin kollha tal-intelliġenza tad-dinja għandhom kopji. Li jfisser li aħna wkoll għandna. Imma Cromlech u int biss, Ilona Delgado, tistgħu tispjegaw it-tifsira tat-test. Don Eugenio mhux aċċessibbli, imma int tista'..."
  “Ikollok taħseb dwarha int stess,” qaltilha Ilona.
  “Iġri! Iġri!” ħabat il-ħsieb f’rasha, minkejja l-fatt li deher li ma kien hemm imkien fejn taħrab.
  Imma xorta waħda ppruvat. Dawret f'daqqa u, bl-aġilità ta' qattusa, niżlet is-sellum tal-injam imxaqleb mal-pjattaforma.
  Il-qamar kien sar iktar qawwi sa dan il-punt. Madankollu, Ilona ddubitat serjament jekk kienx il-qamar. Minkejja dan, is-sitwazzjoni saret ħafna iktar ċara milli kienet għall-ewwel. Il-maħżen irriżulta li kien pjuttost kbir. Xkejjer u kaxxi kienu mqiegħda b'mod każwali tul il-ħitan tiegħu, iżda ċ-ċentru, miksi bit-tiben, kien vojt.
  Ilona malajr tat ħarsa madwarha. Fit-tarf l-ieħor tal-kamra, lemħet bieb magħmul minn twavel irfinuti ħażin u ġriet lejh. Ma kienx jimpurtaha li kienet kompletament għarwiena, li seta’ jkun hemm xi ħaġa terribbli warajh. "Iġri, iġri," tenniet lilha nfisha, waqt li rfa’ l-lukkett tal-injam.
  “Ieqaf! Ħalli xi ħaġa tidħol hawn!” għajtet Carol warajha, imma kien tard wisq—Ilona fetħet il-bieb b’ħoss ta’ ħoss ta’ tgergir.
  Għall-ewwel ma rat xejn - kienet għamja mid-dawl wara d-dlam semi-semiku tal-maqjel.
  Iva, kien jum barra, mhux lejl xejn.
  Mela, id-dawl fis-sema kien... ix-xemx... Għall-inqas, stilla. Probabbilment.
  Id-dettalji tal-pajsaġġ ħarġu gradwalment, bħal fil-proċess tal-istampar tal-fotografija ta' qabel id-diġitali.
  Pjanura għerja, blat u ramlija, imkissra hawn u hemm minn għoljiet immewġin bil-mod. Kuluri kannella ċar, ħamrani, aħdar, dehbi u kannella, bi ftit aħmar, vjola u blu. Dan kollu taħt sema ħamrani, li kontriha tebgħa qawwija ta’ dawl isfar ċar, imżejjen b’aureola irridixxenti ħafifa, kienet imxaqilba lejn l-orizzont.
  Xi ħaġa maestuża dehret fuq l-orizzont. Għall-ewwel, Ilona ħasbet li kienet sempliċement muntanja kbira u solitarja, iżda l-għajn esperta tal-arkeologu immedjatament għarfitha bħala piramida. Piramida magħmula mill-bniedem. Madankollu, Ilona, li kienet rat il-piramidi ta’ Giza, Palenque, Teotihuacan, u għadd kbir ta’ oħrajn, qatt ma kienet rat xi ħaġa bħalha. Kienet struttura ġganteska, li tisboq il-proporzjonijiet kollha konċepibbli, u b’hekk il-piramida ta’ Khufu tidher qisha paviljun żgħir meta mqabbla.
  Kien hemm xi ħaġa ħażina fil-piramida, xi ħaġa li Ilona nnotat subkonxjament. Lanqas biss kienet li kienet idjaq u aktar qawwija mill-piramidi fid-Dinja—bħal daga tal-ġebel immirata biex tittaqqab is-smewwiet. Kien hemm xi ħaġa oħra...
  Min-naħa l-oħra, kienet viżibbli għolja ċatta b'kontorni strambi, li fiha, madankollu, Ilona rat xi ħaġa familjari.
  Imma minnufih insiet dwarha, għax qrib ħafna rat grupp ta’ ħlejjaq ħajjin weqfin b’daharhom lejn il-maqjel. Kien stramb li ma kinitx innutathom mill-ewwel. Milli jidher, l-attenzjoni tagħha kienet distratta mill-kuluri mhux familjari tal-pajsaġġ u l-piramida imponenti.
  Il-kreaturi kienu weqfin iħarsu lejn l-għolja, daharhom lejn Ilona. Kienu ġganti, mill-inqas tliet metri għoljin. Rashom kienet tawwalija b'mod groteske, bħal dawk ta' karattri tal-kartuns. Kienu jew liebsin kpiepel twal ħafna, jew forsi elmi. Jew it-tnejn. Kienu lebsin ilbiesi twal u laxki, bil-kuluri tal-pajsaġġ u s-sema, immewġin fir-riħ qawwi. Meta l-materjal tela', armatura qawwija—qoxra jew kurazzi—ħarġet minn taħt. Jew forsi partijiet minn ilbiesi spazjali. Minħabba t-tul tal-ilbiesi tagħhom, Ilona ma setgħetx tgħid fuq xiex kienu wieqfa l-kreaturi—riġlejhom t'isfel kienu moħbija. Kull wieħed kellu b'mod ċar żewġ riġlejn ta' fuq, u kienu qed iċaqalquhom malajr, jew funzjonalment jew sempliċement b'ġesti. Ma kienx ċar għal kollox x'kienu qed jagħmlu. Forsi kienu sempliċement wieqfa u jitkellmu, iħarsu lejn l-għolja stramba, jew forsi xi ħaġa oħra għalkollox. Ma kinux umani...
  “Mhumiex nies!” il-ħsieb sploda f’moħħ Ilona u qanqal mewġa ġdida ta’ orrur, ħafna aktar qawwija.
  Sa issa, minkejja dak kollu li kien qed jiġri, fil-fond ta’ qalbha kienet konvinta li kienet, naturalment, fuq l-Art, fl-unika dinja possibbli tagħha, u li dak li kien ġralha fil-maħżen kien xi ċajta ħażina u sofistikata ta’ xi ħadd. Din il-konvinzjoni baqgħet imdaħħla sew fiha, minkejja n-natura fantastika ovvja ta’ dak li kien qed jiġri. Imma l-maħżen kien tant tad-dinja...
  Madankollu, id-dehra ta’ esseri ħajjin u senzjenti li ma kinux umani tefgħetha fl-abbiss ta’ għarfien ċar li dak kollu li kien qed jiġri kien eżattament kif deher li kien. Bir-rieda ta’ forzi mudlama, hija kienet ġiet ittrasportata lejn dinja oħra.
  “Agħlaq il-bieb!” Il-leħen irrabjat ta’ Carol wasal eżatt ħdejn widnejja.
  Iżda għal xi raġuni, Ilona ma setgħetx tagħmel dan. Minflok, estendiet idha 'l barra. Ħeffa inkredibbli nfirxet ma' ġisimha kollu. Deherilha qisu setgħet tilħaq il-Piramida l-Kbira b'qabża waħda. Kienet se taqbeż, iżda mbagħad tat ħarsa lejn idha, li kienet ħierġa mill-bieb.
  Ma kinitx aktar idu stess. Kienet blu, impossibilment tawwalija, miksija b’dak li deher qisu qxur qarnużi, b’swaba’ twal u b’saħħithom, mgħammra b’dwiefer jaqtgħu u erba’ ġogi. U bejn is-swaba’ kien hemm xibka. Fuq il-polzi, kien deher xi ħaġa bħal ringiela ta’ tazzi kbar tal-ġbid.
  F'daqqa waħda, Ilona ħakmet minn soffokazzjoni insapportabbli; fetħet ħalqha beraħ, iżda l-arja bilkemm daħlet f'pulmuniha. Rasha tbattlet u bdiet tħabbat, ħoss ta' tħarħir ħareġ minn gerżumha magħfus, u wiċċha deher li qed jespandi minn ġewwa. Wieħed mill-ġganti dar b'veloċità sajjetta, bħal serp li qed jolqot. Ilbiesu tperper bħal ġwienaħ ta' għasfur fantastiku, l-armatura tiegħu tiddi fir-raġġi tax-xemx.
  Imma Carol qabdet lil Ilona bil-forza minn spallejha u ġibitha ’l ġewwa, ġibditha iktar fil-fond fil-kamra u dawwritha tħares lejha. Il-bibien ingħalqu waħedhom, u d-dlam reġa’ lura.
  Ilona ħasset li kienet għadha kemm qamet minn ħmar il-lejl terribbli: qalbha kienet għadha tħabbat b’mod selvaġġ, imma diġà fehmet li xejn minn dan ma kien reali.
  “Għedtlek, hija borża maħmuġa...” qalet Carol, waqt li reġgħet qalet b’leħen baxx.
  Ilona kienet diġà nsiet dwar l-eżistenza tagħha, imma issa ftakret.
  “Dan kollu reali?” staqsiet lis-saħħara b’disperazzjoni.
  Ma fdatx lil Carol u kienet toqgħod attenta minnha. Imma wara kollox kienet bniedem, u Ilona istintivament kienet tinġibed lejha għall-protezzjoni.
  "Dik mistoqsija bla sens," qalet Carol bil-kesħa, waqt li telgħet spallejha. "Kulma jiġri, jiġri tassew."
  Hija kienet qed tippronunzja l-kliem b'mod korrett mill-ġdid.
  "Tajjeb li tibża' minni u ma tafdanix," kompliet hi. "L-iżolament u n-nuqqas ta' fiduċja huma perfettament naturali f'dan il-post. Tgħidli x'kien hemm fil-manuskritt meta tirrealizzah."
  Ilona, b’qalbha tibbies mill-ġdid, b’rasha iebsa ħasset rasha. Iżda mbagħad Carol lissnet:
  “Ara,” qalet, waqt li tipponta minn wara dahar Ilona.
  Il-bibien tal-maħżen infetħu xi ftit. Ilona reġgħet inħakmet mill-biża’—ħasbet li l-kreaturi tal-biża’ ta’ barra kienu se jidħlu ġewwa.
  Madankollu, ma kinux huma.
  Hija rat tifel. Tifel ordinarju tad-dinja.
  Kien irqiq, jidher ċar li kien għajjien u mbeżża’, liebes salopetti griżi maħmuġin u qalziet twal u mgħottija bil-ħmieġ. Tbajja’ skuri, li jfakkru fid-demm, kienu jidhru hawn u hemm fuq ħwejġu. Xagħru iswed u oħxon kien imħarbat, b’xfafar tal-ħaxix u weraq maqbudin fih.
  Ilona rtogħdet meta rat daqqa kerha fuq forehead għoli tiegħu.
  "Zhenya?" Bdiet timxi lejh, imma Carol waqqfitha b'id tal-ħadid.
  “Terġax qrib, mhux hawn,” lissnet hi.
  It-tifel ħares madwar il-maħżen b’konfużjoni, jipprova jadatta ruħu għad-dlam semi-semikuż. Ħarstu żżerżqet b’indiferenza fuq iż-żewġ nisa, avolja kienu weqfin żewġ passi ’l bogħod.
  Fl-aħħar, deher li ddeċieda fuq xi ħaġa, ġera lejn il-kantuniera l-oħra u beda jqatta’ biċċiet mis-siment bejn żewġ blat fil-qiegħ tal-bini.
  “Huwa Zhenya... X’qed jagħmel hawn?” lissnet Ilona.
  "Dan post stramb," qalet is-saħħara mill-ġdid. "Salib it-toroq tad-dinjiet."
  Sadanittant, it-tifel—Ilona ma baqgħetx tiddubita li kien iż-żagħżugħ Kromlekh—ġibed kaxxa tal-lapsijiet minn sidru u beda jimbottaha bil-forza fix-xquq li kien ħaffer bejn il-ġebel.
  Ilona Maksimovna kienet rat din il-kaxxa tal-lapsijiet qabel. Ma setgħetx tinsieha.
  Ix-xewqa mġedda li wieħed jiġri lejn it-tifel immedjatament sfaxxat. U t-tifel innifsu kien sparixxa—flok kien hemm raġel ieħor.
  Le, l-istess—Ilona rrealizzat dan meta Evgeny... jew il-fantażma tiegħu... dar lura mill-ġdid. Kien ikbar fl-età—mhux ħafna, imma b’mod notevoli. Marru l-qalziet u l-overalls mibrumin; kien liebes qalziet wesgħin b’mod assurdu, ġakketta b’żewġ sigaretti u spallejn, u l-għonq kbir tal-qmis tiegħu kien miġbud ’il barra bl-aktar mod vulgari, mifrux fuq l-għonq tal-ġakketta tiegħu.
  Imbagħad indunat li Zhenya kien qed joħroġ il-kaxxa tal-lapsijiet tiegħu, mhux jaħbiha. Kien qed iżomm kaxxa tal-injam f’idu.
  F'daqqa waħda, iż-żagħżugħ Kromlech dar f'daqqa u ta ħarsa inkwetata madwar il-maħżen. Imma xorta ma rax lin-nisa. Reġa' dawwar ħarstu lejn il-kaxxa tal-lapsijiet, fetaħha, u ħareġ manuskritt...
  "X'. Huwa. Miktub. Hemm?" staqsiet Carol b'leħen għoli.
  Id-diskors tagħha nbidel mill-ġdid—b’mod orribbli. Sar iqarmeċ u mekkaniku, bħall-vuċi ta’ magna mblukkata. Iżda kien hemm kwalità tqila u dominanti fit-ton tagħha li, Ilona ħasset mill-ewwel, kienet faċli ħafna biex tobdiha.
  Billi nsiet il-fantażma ta’ Cromlech, daret biex tħares lejn l-avversarja tagħha. Għal xi raġuni, dan irriżulta diffiċli ħafna.
  U kien saħansitra aktar diffiċli li tħares lil Tash f’wiċċu.
  Madankollu, Ilona fehmet li din ma kinitx għadha Carol Tash, jew saħansitra persuna, iżda l-personifikazzjoni ta’ forza antika u ostili b’mod inkredibbli. Kienet konvinzjoni perfettament ċara, li nqalgħet mix-xejn u mingħajr ebda raġuni apparenti. Wiċċ is-saħħara ma kienx inbidel xejn, iżda s-sentiment tal-personalità tagħha kien inbidel bil-kbir. Ilona kienet diġà ħasset awra reżiljenti madwarha, waħda li ma kellha x’taqsam xejn mas-saħħa fiżika. Imma issa kienet għarfien ċar ta’ qawwa inkredibbli u qawwija. Lanqas malizzjuża—qawwa ta’ dan il-livell sempliċement ma jimpurtaha xejn min-nies, mis-sentimenti u x-xewqat tagħhom, u li takkużaha b’krudeltà lejn in-nies kien bħallikieku takkuża persuna tal-istess talli b’mod każwali togħrok insett żgħir fil-ħaxix.
  "Int. Għidilna. Lilna," stqarret il-kreatura bl-istess leħen misterjuż. "Jew. Imutu."
  Ġisimha kollu tregħid hekk kif ħarset lejn il-mostru f’forma ta’ mara għarwiena. Riedet tiġri, imma saqajha mikxufa dehru mwaħħlin mal-art. Madankollu, irnexxielha tħawwad rasha.
  “Le,” qalet bilkemm tinstema’ u rrepetiet ruħha b’mod ħafna iktar sod. “Le!”
  "Ħares. Lejja.," ordnat il-kreatura.
  Ilona ma riditx tara, imma għamlitha kontra qalbha.
  "Jiena. Raġel. Jiena. Mara," qalet f'widnejn Ilona.
  Il-kreatura qabditilha idha u poġġietha fuq sidirha. Ilona ħasset is-sodità tal-laħam tagħha u l-ebusija tal-bżieżel tagħha. Ippruvat tinħeles, iżda l-id grazzjuża żammitha b’qabda inumana.
  Wiċċ il-kreatura resaq qrib ħafna ta’ dak ta’ Ilona. Għajnejha dehru jimlew l-ispazju kollu. Ma baqgħux l-għajnejn għatxana għad-demm ta’ predatur, iżda roti ġganteski tan-nar iduru, jiġbdu lil Ilona ’l ġewwa b’veloċità tal-biża’, minkejja r-reżistenza kollha tagħha.
  Xufftejha ħarqu bħan-nar hekk kif ħalq l-aljen niżel fihom. Ilona ħasbet li l-kreatura kienet se stupraha, u esperjenzat parossiżmu ta’ terrur. Iżda orrur saħansitra akbar ħakemha meta rrealizzat l-intenzjonijiet veri tal-avversarju tagħha.
  Ilona kienet litteralment qed tinxef mingħajr informazzjoni—flimkien mas-sentimenti, ix-xewqat, il-memorji tagħha, u anke ruħha. U ma kien hemm l-ebda mod kif tirreżisti dan il-ħmar il-lejl.
  Jew kien hemm?..
  Ilona ddgħajfet u tbandlet f’dirgħajn id-demonju hekk kif kompliet tiġbed il-ħajja minn ġo fiha. Hija rrealizzat li dan seta’ jispiċċa biss bil-mewt tagħha. F’attentat iddisprat biex tiddefendi lilha nfisha, qabdet lil Carol minn wara għonqha b’żewġ idejn u bdiet tagħfas kemm felħet.
  Instema’ għajta ddisprata. Il-vuċi ta’ Carol kienet normali. Dirgħajha ddgħajfu, u rtirat iktar fil-fond fil-maħżen, waqt li żammet għonqha b’tnehida ta’ wġigħ.
  “Kro-omlekh!” għajtet, u din id-darba, għal xi raġuni, kienet leħen ta’ raġel, mimli uġigħ.
  F'daqqa waħda, Carol bdiet tagħmel movimenti strambi b'ġisimha kollu, b'idejha, u b'riġlejha. Il-veduta ħakmet lil Ilona xxukkjata, li kienet qed tipprova tieħu n-nifs wara l-bewsa fatali.
  Fil-mument ta’ wara, kemm Tash kif ukoll il-maqjel kollu sparixxew minn sensiha. Kollox sparixxa.
   12
  
  Sigriet Superjuri, Sensittività Għolja. Kumitat Magħżul tas-Senat tal-Istati Uniti dwar l-Intelligence. Traskrizzjoni tal-intervista mal-Aġent Caleb Jagielski, Kap tat-Task Force Speċjali taċ-Ċentru tal-Operazzjonijiet Speċjali, CIA, bħala xhud fl-operazzjoni sigrieta Polyglot. 21 ta' Diċembru, 2029.
  Is-Senatur Henry McKinnon, President tal-Kumitat:
  — Nixtiequ nisimgħu l-kummenti tiegħek dwar l-operazzjoni falluta f'Moska fit-2 ta' Novembru ta' din is-sena, li rriżultat fil-mewt ta' aġent wieħed u l-qbid ta' tnejn mill-għadu, u sussegwentement irriżultat fl-iskoperta mill-FSB ta' parti min-netwerk tal-intelligence tagħna.
  Aġent Jagielski:
  "Aħna... Jiena ssottovalutajt lill-għadu. Ma rrealizzajniex fil-ħin li Ilona Delgado kienet taħt sorveljanza tal-kontro-intelligence Russa għall-aħħar ġimgħat. Madankollu, fid-difiża tiegħi, nista' ngħid..."
  Senatur McKinnon:
  "Ħadd mhu qed jakkużak b'xejn s'issa, allura tista' żżomm l-iskużi tiegħek għall-proċess. Il-kumitat bħalissa huwa determinat li jiddetermina kif ittieħdet id-deċiżjoni biex titwettaq din l-operazzjoni assurda."
  Aġent Jagielski:
  "Jekk qed tirreferi għad-deċiżjoni li naqbdu lis-Sinjura Delgado, ħadtha wara li analiżi bir-reqqa tad-dejta żvelat li l-informazzjoni li kellna bżonn kienet tinsab biss fil-memorja tagħha. Kellna l-ħsieb li ninterrogaw lis-Sinjura Delgado. Nammetti li kienet mossa ddisprata, iżda s-sitwazzjoni..."
  Senatur McKinnon:
  "Is-sitwazzjoni hija preċiżament dik li ma nifhmux. Fil-fatt, mhijiex ċara għal kollox, Aġent Jagielski. Tim sħiħ tas-CIA ilu snin isegwi xi test antik mingħajr suċċess, imbagħad jipprova jaħtaf mara għarfa... X'qed jiġri? Għaliex proġett ta' intelliġenza daqshekk twil ħarab mill-attenzjoni tagħna dan iż-żmien kollu? X'inhu dan id-dokument?"
  Aġent Jagielski:
  "Ħa nibda bid-dokument. L-isem uffiċjali tiegħu huwa Codex IV, imma aħna nsejħulu l-Ittra tad-Doomsday..."
  Senatur McKinnon:
  — Min hu dan l-“int”?
  Aġent Jagielski:
  — Kulħadd involut fl-Operazzjoni Polyglot. Diġà hija... kif nista' nispjegahielkom? Essenzjalment, hija tip ta' kultura fi ħdan l-amministrazzjoni... Unjoni ta' nies li jaħsbuha l-istess, jew xi ħaġa...
  Senatur McKinnon:
  — Setta?..
  Aġent Jagielski:
  — F'dan il-każ, ma nagħtix lil din id-definizzjoni konnotazzjoni negattiva.
  Senatur McKinnon:
  "Dak tal-għaġeb! Allura qed tgħid li grupp sigriet ta' fanatiċi ilu jopera fil-fond tal-intelligence tal-Istati Uniti għal snin sħaħ?!"
  Aġent Jagielski:
  "Sinjur, ma nixtieqx niddefinixxiha b'dak il-mod. Barra minn hekk, jekk jogħġbok innota li l-attivitajiet tal-grupp Polyglot huma sanzjonati mingħajr kundizzjonijiet mill-maniġment."
  Senatur McKinnon:
  — It-tmexxija tal-Aġenzija Ċentrali tal-Intelligence?
  Aġent Jagielski:
  — Oriġinarjament mill-Uffiċċju tas-Servizzi Strateġiċi... mill-Ġeneral Donovan fl-1945.
   Tgergir ta’ sorpriża fost il-membri tal-kummissjoni.
  Is-Senatur Marco Rubio ( wara pawża ):
  "Qed tgħid li fi tmiem it-Tieni Gwerra Dinjija, f'nofs l-operazzjonijiet kumplessi kollha li kien qed jieħu ħsieb id-dipartiment tal-Ġeneral Donovan, sab il-ħin u r-riżorsi biex joħloq tim biex jistudja xi manuskritt antik li kien għadu ma ġiex skopert? U xjenzat Russu li kien għadu student żagħżugħ dak iż-żmien?"
  Aġent Jagielski:
  "Dak hu eżattament li ridt ngħid, Onorabbli Senatur. Għandi niċċara li l-manuskritt kien diġà nstab sa dak iż-żmien, u saħansitra kellna idea approssimattiva ta' fejn kien moħbi. U l-Professur Cromlech tal-futur kien diġà qed isegwi dan is-suġġett b'mod attiv."
  Senatur McKinnon:
  "Tifhem li nixtiequ nkunu nafu d-dettalji. U aħna wkoll pjuttost kurjużi dwar għaliex għandek din l-informazzjoni. Nifhmu li anke l-imgħallem tiegħek, id-direttur tad-dipartiment, m'għandux. Nissuspetta li l-president innifsu lanqas biss jaf biha..."
  Aġent Jagielski:
  "Għandi nikkoreġik: Il-President Cruz jaf. Ġeneralment, kif għamlu l-presidenti preċedenti kollha minn mindu twaqqaf il-grupp. Fir-rigward tas-suċċessjoni tal-aċċess għal din l-informazzjoni, din hija stabbilita mill-hekk imsejjaħ 'Memorandum ta' Dulles,' li l-kontenut tiegħu l-kap tal-grupp li se jħalli l-kariga huwa meħtieġ li jaqsam mas-suċċessur tiegħu. U mas-suċċessur tiegħu biss."
   Tleqqija oħra ta’ sorpriża.
  Senatur McKinnon:
  — Qed tfisser is-Sur Allen Dulles?..
  Aġent Jagielski:
  — Preċiżament hu. Huwa abbozza l-Memorandum, safejn naf jien, ftit wara li sar kap tas-CIA.
  Senatur McKinnon:
  - Int trid tagħtina dan id-dokument.
  Aġent Jagielski:
  - Ma nistax, Senatur, sur.
  Senatur McKinnon ( wara pawża ):
  — Inti konxju tal-konsegwenzi tad-dikjarazzjoni tiegħek?
  Aġent Jagielski:
  — Pjuttost. Madankollu, qed insegwi l-ordnijiet tat-tmexxija tal-aġenzija, ikkonfermati minn diversi presidenti tal-Istati Uniti.
   Pawża.
  Senatur McKinnon:
  — Il-kumitat jeħtieġ aktar informazzjoni. Niddikjara pawża.
   Wara l-pawża.
  Senatur McKinnon:
  "Aġent Jagielski, se niddeterminaw il-firxa tar-responsabbiltà tiegħek aktar tard, imma għalissa se nħallu fil-ġenb il-kontenut tad-dokument li inti ssejjaħ il-'Memorandum ta' Dulles.' Madankollu, nitlob li tipprovdi dikjarazzjoni kemm jista' jkun kompluta tal-fatti li taf li wasslu għall-ħolqien tiegħu u għall-ħolqien tal-grupp Polyglot."
  Aġent Jagielski:
  "Lanqas jien m'għandi l-istampa sħiħa. Naf li lejn tmiem il-gwerra, il-Ġeneral William Donovan, kap tal-Uffiċċju tas-Servizzi Strateġiċi, għamel kuntatt ma' ċertu brujo Indjan."
  Senatur Catherine Cortez-Masto:
  - Brujo?
  Aġent Jagielski:
  - Iva, Senatur, sinjura. Hekk isejħu lis-sħaħar Indjani.
  Catherine Cortez-Masto:
  - Naf...
  Senatur McKinnon:
  — Dwar liema bla sens qed titkellem?!
  Aġent Jagielski:
  — Qed ngħid il-fatti, sinjur.
  Senatur McKinnon ( wara pawża ):
  — Kompli.
  Aġent Jagielski:
  Brujo jismu Juan Matus ipprovda lil Donovan b'xi informazzjoni li qiesha estremament importanti. Madankollu, dak iż-żmien, id-dipartiment tiegħu sempliċement ma kellux ir-riżorsi biex jiżviluppaha bis-sħiħ. Donovan iddelega ċerti passi lis-Sur Dulles, li kien stazzjonat fl-Ewropa u kellu aġenti, inkluż fil-Prussja tal-Lvant, fejn kienet tinsab il-figura ewlenija, Polyglot innifsu, dak iż-żmien.
  Senatur McKinnon ( jagħmel sinjal b'rasu ):
  — Il-Professur Cromlech. Imma dak iż-żmien kien għadu biss tifel...
  Aġent Jagielski:
  — Madankollu, il-ġeneral iddeċieda li dan iż-żagħżugħ kien ta’ importanza kbira. L-istess bħall-Codex-4 li kien waqa’ f’idejh.
  Senatur McKinnon:
  "Nannu kien jaf lil Donovan. Kien Kattoliku Irlandiż. Spiss jemmnu f'kull xorta ta' bla sens—elves, leprechauns..."
  Aġent Jagielski:
  "Bir-rispett kollu, Senatur, safejn naf jien, il-Ġeneral William Donovan kien raġel estremament sensibbli. Madankollu, nista' nitkellem mill-esperjenza. Jiena xjenzat u mdorri nirriċerka u nivverifika l-fatti. Madankollu, waqt li kont qed immexxi l-grupp Polyglot, ripetutament iltqajt ma' affarijiet li, fil-konvinzjoni profonda tiegħi, ma jistgħux jiġu spjegati mix-xjenza moderna... Madankollu, is-Sur Dulles ħa din l-informazzjoni wkoll bis-serjetà ħafna, u meta ħa f'idejh is-CIA, reġa' waqqaf il-grupp Polyglot, li kien ġie xolt wara t-tluq ta' Donovan u l-abolizzjoni tal-OSS."
  Senatur McKinnon:
  — Dulles kellu wkoll kuntatti ma’ dan... Juan Matus?
  Aġent Jagielski:
  — Naf ftit, iva. Kien preċiżament b'riżultat ta' dawn il-kuntatti li abbozza l-Memorandum.
  Il-Professur Michael McFaul:
  - Sur President, ħa nistaqsi mistoqsija lix-xhud.
  Senatur McKinnon:
  - Jekk jogħġbok, professur.
  Il-Professur McFaul:
  — Aġent, fl-opinjoni tiegħek, l-intelliġenza Russa dak iż-żmien kienet konxja tal-problema?
  Aġent Jagielski:
  "Żgur iva, Professur McFaul. Dan sar ovvju wara li l-Grupp Ċentrali tal-Intelligence tilef l-aġent fil-Prussja tal-Lvant li kien qed jgħasses lil Polyglot. Konna nafu li Kromlech kien sejjer hemm biex jiġbor l-Ittra tad-Doomsday. Madankollu, l-aġent ġie eliminat mir-Russi."
  Senatur Cortez-Masto:
  "Aġent, tista' tispjega għaliex din l-ittra u d-deċifrazzjoni tagħha huma kkunsidrati daqshekk importanti? Safejn nifhmu aħna, huwa test antik ta' interess purament akkademiku..."
  Aġent Jagielski:
  "Id-dettalji jinsabu fil-Memorandum, u m'iniex liberu li niżvelahom. Nista' ngħid biss li l-kontenut tal-ittra u l-identità nnifisha tal-Professur Cromlech huma tal-akbar importanza għall-Istati Uniti. Fil-fatt, l-eżistenza nnifisha ta' pajjiżna tinsab f'riskju..."
   Storbju ġenerali.
  Senatur McKinnon:
  "Sinjuri, insejħilkom għall-ordni. Maż-żmien, se nitolbu lix-xhud jiċċara din id-dikjarazzjoni skandaluża. Bħalissa, il-kompitu ristrett tagħna hu li niddeterminaw ir-raġunijiet għall-falliment tal-operazzjoni ta' Moska. Kollox ieħor huwa sempliċement materjal supplimentari għall-investigazzjoni tagħna."
  Aġent Jagielski, nifhem li ma kontx involut fl-operazzjoni Polyglot dak iż-żmien. Imma żgur taf għaliex dan id-dokument, daqshekk importanti, ma ġiex ikkonfiskat? Għaliex il-Professur Kromlech ma ġiex reklutat jew, fl-aħħar mill-aħħar, maqbud? Għandi l-impressjoni li l-grupp sigriet tiegħek ilu jaħli l-flus tal-kontribwenti għal għexieren ta' snin...
  Aġent Jagielski:
  "Mhux daqshekk sempliċi, Senatur, sur. L-aġenti tal-kontro-intelliġenza Russi rritrattaw id-dokument qabel ma Kromlech kiseb f'idejh. Malajr irċevejna dawn ir-ritratti mingħand in-nies tagħna fl-MGB Russu. Madankollu, dak iż-żmien, ħadd, lanqas Kromlech, ma kien għadu jaf jaqra l-iskrittura Maya. Ippruvajna ninkoraġġixxu r-riċerka ta' Dr. John Thompson, li kien qed jaħdem fuq id-deċifrar tagħha f'pajjiżna. Madankollu, kif irriżulta aktar tard, kien fit-triq ħażina, u Kromlech qablu. Eżatt kif kien bassar Don Juan..."
  Senatur McKinnon:
  — Imma meta Cromlech iddeċifra l-iskrittura Maya, inqara l-Kodiċi IV?
  Aġent Jagielski:
  "Dażgur. Imma ma rriżulta xejn—għal darb'oħra, kif bassar il-brujo. It-tifsira tat-test baqgħet mhux ċara, u l-Cromlech biss seta' jispjegaha. Dik kienet il-konvinzjoni tagħna."
  Senatur McKinnon:
  — Tiegħek?
  Aġent Jagielski:
  - Tiegħi u ta' dawk ta' qabli.
  Senatur McKinnon:
  - F'dak il-każ, kellek taħdem b'mod aktar attiv mal-Cromlech.
  Aġent Jagielski:
  "Sinjur, id-dokumenti tiegħek fihom rapport dwar l-azzjonijiet kollha meħuda b'konnessjoni mal-proġett Cromlech. Kien hemm ħafna... Madankollu, ħassejna kontinwament l-aktar reżistenza qawwija mill-għadu, li kkontrolla litteralment kull mossa tiegħu. Barra minn hekk, Cromlech innifsu huwa karattru diffiċli biex jiġi reklutat, xjenzat kompletament mgħaddas fix-xogħol tiegħu. Fi kwalunkwe każ, ma wieġebx għall-metodi tas-soltu tagħna. Ksibna xi tama meta beda relazzjoni ma' student gradwat, iżda ma kienx imħasseb għal kollox dwar li jiġi kompromess; ir-relazzjoni tagħhom kienet kompletament miftuħa, u li niġbdu xi ħaġa minnha kienet sfida għalina."
  Senatur McKinnon:
  — Qed titkellem dwar is-Sinjura Delgado attwali?
  Aġent Jagielski:
  — Eżatt dwarha. Wara l-għejbien tal-Cromlech...
  Senatur McKinnon:
  — Ammett minnek!
  Aġent Jagielski:
  "Iva, sinjur, hija t-tort tiegħi, għalkemm l-azzjonijiet tiegħu ma kinux previsti. Għalhekk, wara li l-professur tefa’ lilu nnifsu fil-bir f’Chichen Itza, żammejna t-tama għal xi żmien li qabel kien qasam il-kontenut tad-dokument mas-Sinjura Delgado, dak iż-żmien is-Sinjorina Linkova. Malajr indunajna li dan ma kienx il-każ, iżda fi kwalunkwe każ, is-sors tagħna issa kien kontinwament magħha."
  Senatur Rubio:
  — Qed tirreferi għall-aġent Messikan tiegħek li sar żewġha?
  Aġent Jagielski:
  "Iva, Antonio Delgado. Suspettajna li kien qed jilgħab logħba doppja, imma użajnieh għax kien utli."
  Il-Professur McFaul:
  — Ħadem għar-Russi wkoll?
  Aġent Jagielski:
  "Le. Naħseb li kien parti mill-grupp ta' maġi li tawna l-informazzjoni inizjali. Għall-iskopijiet tagħhom stess, naturalment."
  Il-Professur McFaul:
  — Maġi?.. Professur Jagielski!..
  L-Aġent Jagielski ( jgħolli l-ispallejn ):
  "Qed niddikjara l-fatti. L-interpretazzjoni tagħhom hija tiegħek..."
  Senatur McKinnon:
  - Kompli, aġent.
  Aġent Jagielski:
  "Imbagħad kien hemm perjodu twil ta' kalma. Konna ċerti li s-Sinjura Delgado ma kinitx taf xejn dwar it-tifsira tal-Ittra tad-Doomsday—Dr Delgado kkonferma dan. Għalhekk osservajnaha biss, għalkemm dan sar problematiku wara mewtu. Ir-Russi lanqas ma wrew attività madwarha. Kollox inbidel bl-iskoperta tagħha sena ilu tal-qabar tal-kap taħt il-piramida ta' Kukulkan. Konna ċerti—u għadna ċerti—li t-testi tal-qabar kien fihom informazzjoni vitali, li kienet fil-pussess tas-Sinjura Delgado biss, minħabba l-viċinanza tagħha mal-Poliglotta. Għalhekk it-tentattiv li tinħataf."
  Senatur McKinnon:
  "Ċerti ċirkostanzi li ġew għall-attenzjoni tiegħi matul il-ħin tal-mistrieħ ġegħluni nissospendi l-interrogazzjoni tax-xhud għalissa. Il-membri tal-kumitat u l-esperti mistiedna se jiġu nnotifikati separatament dwar il-laqgħa li jmiss."
  Aġent Jagielski:
  — Sur President, nista' nagħmel stqarrija?
  Senatur McKinnon ( wara pawża ):
  — Qed nisimgħu.
  Aġent Jagielski:
  - Ma naħsibx li se tisma' aktar ix-xhieda tiegħi.
  Storbju fis-sala.
  "Jiġifieri, mhux se nkun nista' nipprovdihom. Jiena diġà s-sitt kap tal-grupp Polyglot minn mindu twaqqaf. L-ebda wieħed mill-predeċessuri tiegħi ma baqa' ħaj aktar minn xahar wara li telaq minn din il-kariga. U wara din il-laqgħa, jien ukoll se nkun imġiegħel nitlaq... Ilni żmien twil li aċċettajt dan ir-riżultat, peress li ilni nġorr il-piż ta' informazzjoni estremament perikoluża għal ħafna snin u kontinwament qed niffaċċja fatti li jikkonfermaw b'mod ċar li d-dinja tagħna, l-ewwel nett, hija 'l bogħod milli tkun l-unika waħda fl-univers, u t-tieni nett, m'aħniex kapaċi nifhmu bis-sħiħ il-liġijiet tagħha. Hija l-konvinzjoni profonda tiegħi li l-investigazzjoni tiegħek se tispiċċa fix-xejn—bħall-oħrajn kollha bħalha. Iva, kienu..."
  Hemm inkwiet fis-sala.
  "Iżda l-fatt li s-Senat tal-Istati Uniti, li jwettaq investigazzjonijiet bħal dawn, u korpi governattivi oħra f'pajjiżna, u pajjiżna nnifsu, għadhom jeżistu huwa prova li x-xogħol tal-grupp tagħna qed jagħti l-frott. Għalhekk, il-każ Polyglot jibqa' miftuħ, u l-grupp se jkompli x-xogħol tiegħu. Grazzi tal-attenzjoni tiegħek."
  Senatur McKinnon:
  — Grazzi, Professur Jagielski. Niddikjara l-laqgħa magħluqa.
  
  The Bard Free Press, pubblikazzjoni ta' Bard College, Annandale-on-Hudson, New York, l-Istati Uniti. 7 ta' Jannar, 2030
  B’dispjaċir kbir qed inħabbru l-mewt traġika ta’ wieħed mill-membri tal-fakultà li ilhom iservu l-aktar fil-kulleġġ tagħna, il-Professur Caleb J. Jagielski. Waqt li kien qed jirritorna minn New York lejn Annandale wara l-vaganzi tal-Milied, kien involut f’inċident tat-traffiku. Il-brejkijiet fallew fit-toroq jiżolqu, u l-karozza ħabtet ma’ siġra. Huwa miet immedjatament.
  Il-Professur Jagielski mexxa d-dipartiment tas-soċjoloġija u l-antropoloġija tal-kulleġġ tagħna għal ħafna snin u kien wieħed mill-aktar lekċerers popolari tiegħu, maħbub mill-istudenti. Illum, nibku l-mewt tiegħu flimkien mal-ħafna studenti tiegħu—l-alumni tal-kulleġġ tagħna—madwar id-dinja.
  Se jkun diffiċli ħafna għalina lkoll li naċċettaw din it-telfa, li ħalliet vojt kbir fl-istituzzjoni edukattiva tagħna.
  
   Ilona Linkova-Delgado. Russja. Moska. 7 ta’ Jannar, 2030
  Ilona sabet ruħha bilqiegħda fuq siġġu fl-iskrivanija tagħha fl-uffiċċju tagħha fl-istitut. Mal-ħajt oppost, ritratt ta’ EVK, b’qattus f’dirgħajh, ħares lejha b’rabja kbira.
  Hija ħarset madwarha b’konfużjoni. Ma kien hemm l-ebda saħħara, l-ebda maħżen, l-ebda dinja stramba u tal-biża’ madwaru. Kollox kien familjari u xieraq.
  Ħlief li kienet għadha kompletament għarwiena.
  “O Alla tiegħi, kemm xrobt!” Ilona kienet allarmata.
  Tajjeb, ikkalma, ikkalma. Kienet waħedha d-dar, kien l-Ewwel tas-Sena, xorbot xampanja u konjak. Mhux ħafna. Imbagħad ħadet trankwilizzant, imtedd... U mbagħad kellha ħolma kerha, miġnuna, inkredibbli.
  Kollox jagħmel sens. Imma kif spiċċat fuq ix-xogħol?!
  Ilona ħarset mit-tieqa nofsha magħluqa. Is-saqaf tal-bini fil-qrib miksi bil-borra kien jidher. U kien dawl tax-xemx qawwi—kemm jista’ jkun possibbli f’Moska fix-xitwa.
  Kien jidher ċar li kien hemm xi ħadd wara l-bieb fil-kuritur. Probabbilment is-segretarja.
  "O Alla tiegħi, tassew ġejt hawn nidher hekk?! Le, dan ma jistax ikun..."
  Ilona bdiet tħares madwarha b’mod frenetiku, bit-tama li tara l-affarijiet imxerrdin mal-art. Iva, konjak u Relanium—dak cocktail tassew sabiħ. Setgħet tiġġenna għal ftit, daħlet fl-istitut mitlufa minn sensiha, u tinża’ fl-uffiċċju.
  Imma ma kien hemm l-ebda ħwejjeġ imkien.
  Ilona qabżet bilwieqfa. Ħasset storduta u xi ftit dardir, imma malajr għaddiet.
  B’riġlejn jitriegħdu, hija mxiet lejn il-kabinett, fetħitu, u ħarġet sett ta’ ħwejjeġ ta’ taħt li żammet hemm għal kull eventwalità, żraben tax-xogħol qodma u mikulin, u libsa griża li kienet tilbes meta kellha bżonn taħdem ma’ artefatti antiki.
  Qabel ma setgħet lanqas tilbes, xi ħadd fittex iċ-ċavetta fil-bieb, u dan fetaħ. Is-segretarja daħlet fl-uffiċċju. Jew aħjar, malli rat lill-imgħallem tagħha, iġġammet fil-bieb bħal statwa tal-ġebel.
  “Il... Ilona Maximovna!” qalet b’diffikultà, waqt li tħares lejha bħallikieku kienet xi fantasma. “Kif spiċċajt hawn?”
  Mill-ħarsa selvaġġa tagħha, Ilona rrealizzat li l-istitut ma kienx raha tasal. Dak kien tajjeb. Issa kull ma kellha tagħmel kien li tigdeb b'mod aktar konvinċenti.
  "Wasalt kmieni dalgħodu—kelli xogħol urġenti hawn. Illokkjajt ġewwa u bdejt naħdem."
  "Imma llum għadha btala," it-taħwid f'għajnejn is-segretarja ma sparixxax.
  "U mela?" staqsiet Ilona, waqt li għamlet wiċċ serju. "Ġejt illum int stess, Sofia. Tlift ix-xogħol ukoll? Mill-mod, is-Sena t-Tajba lilek."
  — Is-Sena t-Tajba, Ilona Maksimovna. Jiena... Ġejt hawn għar-ritratt tiegħek...
  — Ritratt? Għaliex għandek bżonnu?
  — Għall-p... pulizija!
  Sofija f'daqqa waħda nfaqgħet tibki.
  "Ilona Maksimovna, inti sparixxiet. Ilek nieqsa mill-Ewwel tas-Sena, mill-appartament tiegħek. Ħadd ma rakom," qalet it-tfajla bid-dmugħ f'għajnejha. "Għall-ewwel, ma fittxewkx, ħasbu li kont bilqiegħda d-dar għall-vaganzi, ma twieġebx it-telefon tiegħek. Imbagħad beżgħu, daħlu fl-appartament, u int ma kontx hemm! U l-modulu tat-telefon tiegħek kien għadu hemm. U ħadd ma jaf fejn int! Illum irrappurtajna lill-pulizija; għall-ewwel, ma ridux jiftħu każ, imma d-direttur ġegħelhom! Talbuni r-ritratt tiegħek. Allura mort niġbru... U mbagħad int...!"
  Segwiet sensiela ġdida u qawwija ta’ biki.
  "U kellhom raġun li ma fetħux każ," qalet Ilona bil-kalma, imma minn ġewwa kienet qed tissikka. "Daqshekk ftit ħin għadda..."
  "Huwa daqshekk żgħir," kompliet tibki s-segretarja. "Għaddiet diġà ġimgħa... Hija s-seba' llum."
  Xi ħaġa nfaqgħet f'Elon.
  "Sonya, kollox sew," qalet b'leħen imqaxxar. "Mur ċempel lil kulħadd, sibtkom. Kont fid-dacha ta' ħabiba, u xorta waħda m'hemmx riċezzjoni tat-telefon hemmhekk. Ħallejt il-modulu d-dar, għandi ieħor, mingħajr telefon. Ridt biss naħrab minn kollox."
  Kompliet tibki, Sonya ġriet b’rasha ’l quddiem fil-kamra tar-riċeviment, u għalqet il-bieb warajha.
  Ilona waqgħet tqila fuq is-siġġu.
  Wara li qagħdet hemm għal ftit minuti storduta, ħarġet sigaretta elettronika mill-kexxun tal-iskrivanija tagħha u bdiet timla l-kamra b'fwar ifuħ b'pass mgħaġġel.
  Ġimgħa... Sebat ijiem... O Alla tiegħi, x'kien dak?! Fejn kont?!
  Ilha tħoss xi skumdità f’sieqha x-xellugija għal xi żmien issa, u issa kienet saret insopportabbli. Ilona ġibdet is-siġġu tagħha 'l bogħod mill-mejda, neħħiet iż-żarbun tagħha, u eżaminat sieqha.
  Kienet tiben żgħira li daħlet taħt dwiefri u kienet qed tniggiżli subgħajja...
   13
  
  Evgeny Valentinovich Kromlekh. Messiku. Chichen Itza. 2 ta’ Novembru, 1990.
  ...Eugene tar minn ġo kurituri tal-ġebel mgħarrqa. Il-vjaġġ tiegħu kien tassew titjira, jew f'wiċċ l-ilma f'gravità żero. Qatt ma kien esperjenza l-gravità żero, imma assuma li dak hu li wieħed iħoss hemmhekk, nuqqas ta' kwalunkwe pressjoni.
  Is-snin kienu telquh—ma kellux aktar età. Ħassu żagħżugħ u antik fl-istess ħin.
  “Jew forsi,” il-ħsieb għadda minn moħħu, “m’għadnix hawn aktar…”
  Dan kien Xibalba—it-Taraġ Kiesaħ għar-renju tal-mejtin, fejn il-laħam jitfarrak u l-ispirtu uman, wara li ġarru tul it-toroq tad-dinja għal tant snin, jiġi llivellat. Hawnhekk, l-allat jevalwaw il-kreazzjonijiet tagħhom, isibuhom frivoli wisq, u jeqirduhom mingħajr ħniena.
  "Mill-art, mit-tafal, iffurmaw laħam uman. Imma raw li kien falla. Kien dgħajjef, kien artab, bla moviment, bla saħħa; kien qed jaqa', kien dgħajjef; rasu kienet kompletament immobbli, wiċċu kien imxaqleb lejn naħa waħda; il-vista tiegħu kienet kompletament imċajpra, u ma setax jara minn warajh. Għall-ewwel, seta' jitkellem, imma ma kellux intelliġenza. Malajr għerreq bl-ilma u ma setax joqgħod bilwieqfa," frażijiet mill-Popol Vuh baqgħu jidhru f'moħħu b'mod persistenti.
  Evgeny ma kienx jaf jekk kienx ilu jgħum għal minuti jew sigħat. Ħassu bħal eternità, jiżżerżaq fil-passaġġi mdawwrin u li jaqtgħu lil xulxin. Ma kienx jimpurtah mill-vjaġġ tar-ritorn, għax kien jaf li ma kienx se jirritorna fi kwalunkwe direzzjoni.
  Ma kienx għaddas tas-skuba b'ħiliet kbar. Ilona kienet għallmitu jogħdos fil-Baħar l-Iswed u spiss kienet tgħajru minħabba t-tentattivi goffi tiegħu biex jikkontrolla l-elementi ta' taħt l-ilma. Għalhekk, kieku kien qed jippjana li jirritorna, qatt ma kien jgħum daqshekk 'il bogħod. U, fil-fatt, qatt ma kien jogħdos f'cenote waħdu bil-lejl.
  Jiġifieri, huwa possibbli li fil-fatt huwa suwiċida ordinarja ħafna, li b'mod xieraq idawwar ħsibijietu lejn Ish-Tab...
  Deher li kien qed jispiċċalu l-ossiġnu. Tikek suwed żifnu quddiem għajnejh, u xi kultant sempliċement iddallam, bħallikieku d-dawl ta’ torċa ntfiet. Uġigħ matt ħakemlu rasu, u beda jikber. Ftit wara, ingħaqad miegħu tisfir ikrah f’widnejh, li nbidel f’tħaxwix kostanti.
  L-għawm sar dejjem aktar diffiċli, u f'daqqa waħda niżel fuqu għeja kbira. Il-movimenti tiegħu saru kajmana u ineffettivi.
  Milli jidher, kien qed imut.
  "Sewwa," iddeċieda Evgeny, "il-vjaġġ kien interessanti u edukattiv. U dan mhuwiex l-agħar tmiem. Huwa biss ħasra li kollox irriżulta li kien gidba."
  Il-Kodiċi, l-ittra ta’ Kukulkan, tinda f’rokna remota tat-taiga, bniet tal-fly agaric u saħħar Messikan sarkastiku, u l-Castaneda tal-biża’... Dan kollu kien biss il-fantasija ta’ introvert miġnun li kien ivvinta dinja speċjali għalih innifsu, maħsuba għalih biss.
  Ukoll, min jimpurtah!
  Is-soffokazzjoni kienet qed tikber—bħallikieku kien qed jipprova jieħu n-nifs minn drapp trab u mhux maħdum. Id-dijossidu tal-karbonju żejjed fid-demm tiegħu qanqal viżjonijiet ħajjin, trasformati mill-memorji tiegħu ta’ qabel mewtu. Id-dlam tal-għar bl-ilma ngħaqad mas-semi-dlam tat-tinda niedja, id-dawl mit-torċa sar ħuġġieġa kerha fejn l-ispirti żifnu. Il-ħoss monotonu f’widnejh inbidel fil-kant insensibbli ta’ xaman.
  Reġa’ ħass it-tgħanniqa sħuna tal-agariċi tat-tiġieġ seduttivi, iżda dawn ingħaqdu mat-tgħanniqa tan-nisa kollha li kien qrib magħhom f’ħajtu, ibda mill-mara Ġermaniża Monica, li kienet għerqet fl-oblivjoni, u spiċċat b’... Ilona.
  Ilona... Lona... Il-Qattusa Lona.
  Kellu sebgħa u erbgħin sena meta ġiet għandu. Għall-ewwel, EVK ma għażilhiex fost il-grupp ta’ studenti gradwati tiegħu—l-istudenti tal-bieraħ li għadhom ma ggradwawx. Kollha dehru l-istess għalih, kollha b’imħuħ mhux żviluppati u għarfien inkredibilment fqir. Kien jieħu ħsiebhom biss għax kien obbligat.
  Iżda bil-mod il-mod, din l-iskojjattla ta’ wieħed u għoxrin sena bdiet tispikka għalih mill-ġemgħa ta’ żgħażagħ akkademiċi li kienu dejjem jidħku. Kienet tistaqsi mistoqsijiet pertinenti, u kultant saħansitra tagħmel kummenti insightful. U wara l-frivolezza żagħżugħa tagħha, ra persistenza serja u interess ġenwin fis-suġġett tiegħu.
  Imbagħad induna li kienet sabiħa. Probabbilment. Għalkemm Cromlech ma kienx konoxxitur kbir tas-sbuħija femminili. Kien ħabb ħafna nisa f’ħajtu, u saħansitra aktar nisa kienu jħobbuh. Qatt ma ħassu mistħi jew skomdu madwarhom, u jekk kienu jattirawh, sempliċement kien jieħuhom—il-lum jew għada. Jew—jekk kienu jibqgħu inaċċessibbli għal żmien twil wisq—ma damx ma kien jinsahom. Imma x’kien jiġbdu lejhom, ma kellu l-ebda idea—sempliċement jew ried mara jew ma riedx. Id-dehra baqgħet fattur sekondarju. Għalih, mara sabiħa kienet waħda mixtieqa.
  U jekk sab sbieħ l-għadam tal-ħaddejn jaqtgħu ta’ Ilona, il-gidma kemxejn mgħawġa, l-imnieħer iebes b’ras iebsa, ix-xagħar iswed lixx u l-għajnejn ħodor, il-ġenbejn puliti, ir-riġlejn irqaq, l-ispallejn tondi u s-sider żgħir imqabbeż ’il barra, allura rriżulta li ried lil din it-tfajla...
  Dan sarlu ovvju meta rnexxielha timbarazzah darbtejn b’xi tricks ta’ tfajla. Ma weriehx, ovvjament, imma f’qalbu sejjaħ lilu nnifsu kelb xiħ.
  Il-kromlech kien waħdu, kompletament waħdu, iżda s-solitudni ma kinitx tagħbsu xejn. L-idea li jibda familja, li jkollu t-tfal, qatt ma kienet għaddietlu minn moħħu. Dejjem ħaseb li t-triq ta’ ħajtu kienet tant aljena mit-triqat ordinarji ta’ dawk ta’ żmienu li kien ikun delitt li jkaxkar lil oħrajn miegħu. U kieku kellu t-tfal... X’dritt kellu jkaxkar ħajjithom ipotetika fil-vortiċi tal-biża’ tiegħu stess?
  Forsi, madankollu, fil-fond ta’ qalbu beża’ mit-tbatija li setgħet tikkawżalu t-telf ta’ xi ħadd maħbub. Ftakar fil-melankolija ħoxna u soffokanti li kien għex biha għal xhur sħaħ wara l-mewt tal-qattusa Siamese maħbuba tiegħu, Aska, minn età xjuħija. Għaddew sentejn qabel ma ddeċieda li jieħu qattus ieħor, minkejja l-imħabba kbira li kellu għalihom.
  Ma kienx iħalli lil sħabu jersqu qrib wisq tiegħu, għalkemm kien jixrob magħhom, ikollu konversazzjonijiet twal u intelliġenti sa nofsillejl, iħallihom joqogħdu bil-lejl, u jaqsmu l-hangovers ta’ filgħodu. Kienu jafu li setgħu jistrieħu fuqu; kien iwettaq skrupolożament dmiru bħala ħabib meta kienu jitolbu l-għajnuna, u ma kienx jinsa joffriha hu stess meta ħass li kienet meħtieġa. U mbagħad, imqanqal mill-impazjenza, kien jirritorna għax-xogħol tiegħu.
  U ma ħalliex lin-nisa jersqu qrib wisq tiegħu. Hekk kif bdiet relazzjoni, kien diġà jaħseb kif kienet se tispiċċa. Xi affarijiet kienu jdumu żmien twil, u n-nisa kienu jemmnu b’mod ċar li kienet xi ħaġa dejjiema, imma dejjem kienu jispiċċaw bl-istess mod—kienu jitilqu. Barra minn hekk, ġeneralment kienu jaħsbu li kienu qed jagħmluha minn jeddhom, li dan ir-raġel affaxxinanti b’dehra attraenti kien se jsir insopportabbli f’relazzjoni intima fit-tul bit-tibdil f’daqqa fil-burdata, kliem strambi, u azzjonijiet.
  U meta kienu jitilqu, kien jitniehed bis-serħan u jerġa’ jibda jaħdem. Naturalment, mhux dejjem—xi kultant it-tluq tagħhom kien iħalli vojt qawwi f’ruħu. Li, madankollu, kien ifiq malajr.
  L-istess ħaġa kienet se tiġri lil Ilona. Tal-anqas, kien ċert minnha meta beda kollox.
  It-torċa ntefgħet—issa tassew. Cromlech sab ruħu fid-dlam sħiħ, mitluf fost il-mini taħt l-ilma. Qatt ma kien se jaħrab; ġismu dalwaqt kien se jiddendel hemm, maqbud ma’ xi għerq li kien niżel hawn mid-dinja tal-ħajjin, u jsir ikel għall-kreaturi akkwatiċi voraċi hawn.
  Ma kienx jimpurtah xejn. Moħħu li kien qed imut kien qed jerġa’ jgħix dik il-lejla stess—l-ewwel waħda tiegħu ma’ Ilona.
  Hija ġiet tarah u tarah il-kopji prezzjużi l-oħra tiegħu—ma setax ikun ġabhom l-istitut. Qatt ma kkunsidra kemm minn dan kien pretest, kemm min-naħa tiegħu kif ukoll min-naħa tagħha.
  Qabżu l-paġni, imxaqilbin fuq il-mejda fid-dawl tal-lampa tal-iskrivanija. Idejhom kultant messu lil xulxin, u ħass xokk jgħaddi minnu. Sinċerament ikkonvinċa lilu nnifsu li ma kienx se jagħmel avvanzi lejn din it-tfajla, kunfidenti li x-xewqa dejjem tikber kienet se tirbaħ, li sempliċement kienu se jħarsu lejn il-kotba, kien se jagħtiha te u ħelu, u hi kienet se titlaq.
  U liema pjanijiet kellha t-tfajla nfisha, Evgeny, naturalment, ma kellu l-ebda idea - bħal kull raġel f'sitwazzjoni simili.
  Madankollu, ħadu ftit tè—bil-konjak. Evgeny ħassu ħafif u ferħan. Kien jiċċajta, jitkellem ħafna, u deher li kien qed jirrakkonta stejjer interessanti. Tal-anqas, Ilona kienet qed tħares lejh b’għajnejn ileqqu. F’xi punt, istintivament qabadha idha u kompla jitkellem, jilgħab b’subgħajha rqaq. Imbagħad, bla mistenni, refa’ idha ma’ wiċċu u biesha l-pala miftuħa tagħha. Imbagħad...
  ...Kien qisu xi ħadd kien qed jiggwidah, avolja hu stess xtaq b’mod iddisprat jagħmel dak li kien qed jagħmel. F’daqqa waħda ħass ħalqha, ilsienhom jingħaqdu, għall-ewwel malajr u b’mod mistħi, imbagħad jintrabtu f’tgħanniqa mxarrba. Sadanittant, idejh niżlu taħt ħwejjiġha.
  Lanqas biss kellu ħin itemm il-ħsieb tiegħu jew itemm is-sentenza tiegħu, meta dik li kienet għadha kemm kienet l-istudenta tiegħu f'daqqa waħda saret il-mara tiegħu.
  Ma ftakarx kif kienu spiċċaw fil-kamra tas-sodda, kif ħwejjiġhom kienu sparixxew—kollox deher mgħotti b’ċpar qawsalla, ileqq bid-deheb u d-djamanti. Għamel eżatt il-movimenti meħtieġa f’kull mument, fetaħ ġisimha b’tiegħu, u nfetaħ. U meta nfetaħ kompletament, tefa’ ruħu fih, bħallikieku qed jogħdos f’ilma kiesaħ f’sħana qawwija.
  Lona għajtet bl-uġigħ, u ħass tisfir qawwi ta’ tenerezza hekk kif induna li kienet verġni. Ried jieqaf, imma hi wieġbet b’leħen imdejjaq, “Iva, iva.”
  U telqu.
  Kien tassew bħallikieku qed ittir bla piż minn ġo nebulosi tal-qawsalla maġiċi. It-tnejn għajtu b’leħen għoli, maħsula darba wara l-oħra minn mewġ kolossali ta’ pjaċir tant intens li kważi sar turment iddisprat.
  Huma ttieħdu lejn l-infinità b'veloċità inkredibbli, impossibbli fin-natura tagħha, filwaqt li fl-istess ħin baqgħu fi kwiet sħiħ u paċi assoluta. U l-kwiekeb għamew l-erwieħ tagħhom bid-dawl qawwi tagħhom.
  F'xi punt, it-tnejn ħassew lilhom infushom isiru xejn, maħlula fil-kożmos rebbieħ, ingħaqdu kompletament mal-vojt tiegħu. U mbagħad ġiet l-isplużjoni finali, li dawwret l-esseri tagħhom minn ġewwa 'l barra, qattgħethom f'biċċiet żgħar, reġgħet ġabrithom flimkien, b'xi mod reġgħet waħħlithom flimkien bil-kolla, u ħalliethom bla ħajja fuq is-sodda mkemmxa u niedja.
  L-odissea spazjali spiċċat. Id-dinja daret lura għalkollox.
  Evgeny, waqt li kien qed jerġa’ jgħix dan kollu qabel tmiemu f’Xibalba, f’daqqa waħda ħass sens profond ta’ dispjaċir. B’kuntrast mal-ħsibijiet kuraġġużi tiegħu ta’ qabel dwar ħajja mgħixuta tajjeb, iddispjaċieh immens li nesa dak il-ħsieb sempliċi u veru f’dik il-lejl imbiegħed: l-aktar mara importanti f’ħajtu kollha kienet mimduda ħdejh. Min jaf fejn ikun issa, kieku aċċetta l-inevitabbiltà li kollox ikun kompletament differenti.
  Iżda l-vjaġġ tiegħu, mibdi f’bitħa trab f’San Pietruburgu, kompla wara dik il-lejl. U issa kien qed imut waħdu, u Ilona kienet ’il bogħod—bħallikieku fuq in-naħa l-oħra tal-univers.
  Ħassu qisu ma jiċċaqlaqx, għalkemm fir-realtà baqa’ jgħum fl-ilmijiet taċ-ċenote. Il-Maja kienu jsejħulhom “verġni” u kienu jemmnu li dawn l-għerien kienu l-ġuf kbir li minnu ħarġet il-ħajja kollha.
  “Lona... Lona...” lissen Cromlech fid-delirju tiegħu.
  Biex wieħed jitwieled, kellu jmut, għalhekk il-qiegħ tas-cenote huwa mimli bl-għadam tal-vittmi mgħarrqa. Dalwaqt l-għadam tiegħu se jingħaqad magħhom. Imma mhux se jerġa’ jitwieled.
  "Lona! Lona!"
  Deherlu li kien qed jgħajjat b’leħen għoli, u bi tweġiba għall-għajjat tiegħu, reġa’ kien mgħotti minn mewġ grandjuż ta’ kuluri mhux tad-dinja.
  "Lona!"
  Kien magħha mill-ġdid, iħobbha b’mod feroċi u altruwista, iħares b’għaġeb, bħallikieku lejn miraklu kbir, lejn wiċċha maqtugħ b’għajnejha magħluqa. Wiċċ ta’ anġlu mejjet. Wiċċ ta’ alla li qed tqum mill-imwiet.
  Mill-imwiet?..
  Meta ra l-metamorfożi terribbli li kienet laqtet lill-maħbuba tiegħu? Kienet tassew mejta! Wiċċ minfuħ, griż blu b’tikek bħal kadavri, għajn waħda magħluqa sew, l-oħra nofsha miftuħa, li tikxef pupilla mejta u mdawwra lura. Ċikatriċi kerha, griża blu minn ħabel fuq għonqha. Il-ħabel innifsu, oħxon, magħmul minn fibra tal-agave, kien imdendel bħal serp imdgħajjef minn għonqha fuq sider kbir u mdendlin b’bżieżel blu.
  U ma kinitx Ilona, għalkemm kienet tixbaħha vagament. Kromlech ħares b’orrur lejn wiċċ il-mara Indjana mejta: għadam tal-ħaddejn għoli, għajnejn dojoq, imnieħer enormi, u xufftejn blu. Tebgħa kbira bħal kadavru nfirxet fuq ħaddejha x-xellugija. Xagħar iswed fuq il-kranju deformat u mtawwal tagħha kien imħabbel fi ħjut diżordinati, jidher qisu bejta ta’ sriep reqdin.
  L-iktar ħaġa tal-biża’ kienet li ma setax iwaqqaf l-att ta’ mħabba. Terrur qawwi paradossalment ingħaqad mal-pjaċir, u bħal nekrofilu miġnun, kompla l-movimenti frenetiċi tiegħu fil-laħam kiesaħ.
  Fl-aħħar, ħakmitu s-sensazzjoni ta’ eruzzjoni imminenti. Kienet intensa u qawwija daqs xafra, kważi bl-uġigħ. U verament weġġagħha hekk kif beda jeġakula fil-katavru. Il-pjaċir sfuma, u ħalla biss biża’ u disgust; matul l-aħħar konvulżjonijiet, kważi rremetta.
  U mbagħad l-għarusa tal-biża’ tiegħu fetħet għajnejha, tħares dritt lejh. L-abjad ta’ għajnejha kien imdemmi, u l-pupilli tagħha kienu miftuħin bħal toqob suwed f’universi oħra fejn kien impossibbli li bniedem jeżisti.
  "Ish-Tab isellmek, gwerrier," qalet b'leħen tal-biża' u jgħajjat bil-lingwa Quiche. "Int ħloqt lilek innifsek."
  Il-kliem ħarġu minn fommha b’mod viżibbli, mimli b’snien jaqtgħu u limati u ilsien vjola minfuħ, u mdendlin bħal sħaba quddiem il-Cromlech. Kienu miktuba b’simboli Mayan. Flimkien magħhom, riħa tinten kienet toħroġ mill-mejjet.
  Evgeny għajjat bl-orrur. Kien qed jirtogħod, jiddgħajjef, u sar bla saħħa, bħal pupa tal-gomma nofsha mċaħħda. Kien mimdud bla saħħa u bla saħħa fuq il-ġisem kiesaħ tal-alla mejta.
  Ish-Tab daħak b’mod xott u, billi neħħiet il-ħabel minn għonqha, poġġietu madwar ta’ Evgeny, u għattiet is-salib żgħir u mudlam li kien għadu kif ftakar fl-eżistenza tiegħu u mbagħad immedjatament nesa. Huwa ħares b’orrur hekk kif il-ħabel indawwar ma’ għonqu, bħallikieku kien ħaj. U tabilħaqq, kien ħaj, u ma kienx ħabel xejn, imma... serp. Rasu merfugħa ’l fuq, għajnejh irrabjati ffissati fuq Kromlech, ilsienu furkettat iċaqlaq, bħallikieku qed jipprovokah. Mill-istrixxa sewda dejqa fuq rasu, Kromlech għaraf totonacus—is-serp rattlesnake ta’ Yucatan, velenuż u perikoluż. Huwa ħass il-ġisem mhux maħdum tar-rettili jiżżerżaq fuq ġildu u jagħfsu għonqu, jieħu n-nifs bl-agunija hekk kif il-vista tiegħu ċċajpar.
  Id-daħka niexfa ta’ Ish-Tab, bħall-ħoss tal-ħaxix taħt passi tqal, daqqet f’widnejh. Biex jeħles minn dan il-ħoss fatali, Evgeny beda jirrepeti mentalment mill-Popol Vuh:
  — U l-Omm il-Kbira u l-Missier il-Kbir, il-Ħallieq u l-Ħallieq, Tepeu u Kukumatz, kif jgħidu isimhom, qalu: “Il-ħin tas-sebħ qed joqrob; mela ħa jitlesta x-xogħol tagħna.”...
  Quddiem għajnejh f'daqqa waħda deher Serp ġgantesk, mifrux mal-univers iswed. Kien miksi b'rix li kien jiddi bħal ġojjelli. Dawwar rasu u ħares lejn Kromlech b'għajnejn umani niedja, fetaħ ħalqu, li minnu ħareġ ilsien tan-nar imqatta'. U kliem.
  Il-kliem kompla l-linji ta’ epika antika. Taru minn fomm il-mostru u ttajjar fl-ispazju b’kitba Maya tan-nar: "...U ħalli jidhru dawk li għandhom jitimgħuna u jappoġġjawna, il-kreaturi tad-dawl, ulied id-dawl; ħalli l-bniedem, l-umanità, tidher fuq wiċċ l-art!" Hekk tkellmu."
  Is-serp inbidel f’kmiem mimli kwiekeb li jiddi fid-dlam.
  Imma wkoll intefa, u d-dlam waqa’ fuq Evgeny.
  Fejn twieled punt ċkejken iżda qawwi ħafna. Dan kiber, infirex f'prominenzi, u fl-aħħar sar xquq kbir u qawwi, probabbilment jokkupa aktar minn galassja waħda. Meta mqabbel miegħu, Evgeny lanqas biss ħassu bħal nemla, iżda bħala mikrobju insinifikanti.
  Imma l-orrur tiegħu għadda, ġismu ma baqax jitħawwad mit-tregħid disgustanti, intess u kien lest.
  Għal xiex?
  Huwa fehem b'mod ċar li kieku jidħol fil-ġuf tan-nar, kien se jieqaf jeżisti, għalkollox. U b'kull bniedem tiegħu, ġera hemm.
  In-nar resaq b’veloċità inkredibbli. Dan kien in-nar oriġinali, antik, iż-żifna furiża tal-enerġija li minnha ħarġet l-eżistenza kollha.
  - Membrana!
  Meta din il-kelma qawwija nqalgħet fil-Cromlech, deherlu li rasu kienet infaqgħet u l-iżgħar biċċiet tagħha kienu xterdu mal-ispazju kollu.
  Fil-mument ta’ wara kien mgħotti minn fjamma primordiali.
  Huwa għajjat b'mod selvaġġ u ma baqax jeżisti.
   14-il sena
  
   It-tieni parti
   Ish-Tab Loop
  
  Evgeny Valentinovich Kromlekh. Aztlan tal-Lvant, Chicomoztoc, Kanarja (Gżejjer Fortuna). 5 ta’ Awwissu, 1980 (12.18.7.2.12, u 6 Eb, u 15 Shul)
  — Kromlekh-tsin, kif ġietlek l-idea li tikteb rumanz bħal dan?
  It-tfajla li staqsiet il-mistoqsija kienet Guanche tipika—twila, irqaq, b’xagħar ċar, b’wiċċ delikat. Ftit indiġeni puri bħal dawn baqgħu fuq il-Fortunas—il-Kawkasi lokali kienu kważi sparixxew fil-massa ta’ aljeni Atlantojdi.
  “Nistaqsi,” ħaseb Cromlech, “kieku l-Ewropej okkupaw lil Fortuna l-ewwel, kien ikun aħjar id-destin tan-nies tal-post?”
  Fil-fatt, il-Gżejjer tal-Beati kienu magħrufa anke fl-Ewropa tal-qedem, u qabel l-Aztlans, il-Venezjani salpaw hawn, iżda qatt ma stabbilew bażi hemmhekk.
  "Mela, ejja nibdew bil-fatt li ma kontx l-ewwel wieħed li ħriġt b'dan il-mezz letterarju," beda t-tweġiba tiegħu Evgeny, mingħajr ma rrealizza għal kollox li tkun idea tajba li tinkludi plott li jinvolvi l-kolonizzazzjoni tal-gżejjer... mill-Ispanjoli, pereżempju. "Dan il-ġeneru... probabbilment jista' jissejjaħ 'storja alternattiva.' Ġie ivvintat mill-istoriku Ruman Titus Livy, li ddeskriva konfrontazzjoni possibbli bejn l-Imperu Ruman u r-renju ta' Alessandru l-Kbir. Naħseb li ideat bħal dawn jinqalgħu fil-punt tat-tidwir tal-epoki, meta tinħass ċerta inċertezza fis-soċjetà, anke jekk, mal-ewwel daqqa t'għajn, kollox ikun sejjer tajjeb... Imma xi nies involontarjament jistaqsu lilhom infushom: 'X'kien jiġri kieku...' Pereżempju, kieku l-Maja u ċiviltajiet oħra tal-kontinent Atlantiku kienu rtiraw fihom infushom? Kieku ma kinux l-Aztlans li kienu salpaw lejn l-Ewrasja, iżda l-Ewropej lejn l-Atlantis? Kif kienet tidher id-dinja issa? Hekk twieled ir-rumanz tiegħi.
  "Id-dinja li ħloqt hija tal-biża'. L-isterminazzjoni tal-Atlantiżi, id-dominanza tal-Kristjaneżmu, l-istati krudili maħluqa fuq artna mill-Ewropej... U madankollu tiddeskrivi dan kollu b'simpatija ovvja. Tassew togħġbok din id-dinja orribbli daqshekk?"
  Imma dan il-kelliem huwa b'mod ċar Aztlan, u lanqas wieħed lokali, imma minn barra l-pajjiż. Hawnhekk, fil-Lvant ta' Aztlan, kienu tħalltu konsiderevolment ma' Ewropej u Afrikani, u dan kien immedjatament ovvju. Imma fil-Gran Aztlan, xorta baqa' tip purament Atlantiku, bħal fl-affreski antiki—imnieħer enormi, kważi jibda minn fuq il-forehead, ġilda ħamranija, għajnejn dojoq, figuri b'saħħithom...
  Il-mistoqsija saret b'ton provokattiv; għall-Aztlans, bil-kortesija pretenzjuża tas-soltu tagħhom, instema' sempliċement banali.
  “Qed jibda,” ħaseb Evgeny.
  Huwa kien ippreparat għal dan. Wieħed jista’ saħansitra jgħid li aċċetta l-istedina biex jiltaqa’ mal-qarrejja f’Fortuna speċifikament għal dan il-għan. Ir-rumanz tiegħu ġġenera biss interess moderat fl-Ewrasja, iżda fiż-żewġ Aztlans—u f’pajjiżi oħra taż-żewġ Atlantidi—“Ir-Raġel bil-Qattus” qanqal tifqigħa nazzjonali ta’ emozzjoni. Barra minn hekk, parti waħda mis-soċjetà talbet li l-qalb tal-kittieb Ewropew vili tinqala’ f’Teocalli, filwaqt li oħra, ferm iżgħar iżda influwenti ħafna, ammirat ir-rumanz. Ix-xogħol letterarju f’daqqa waħda ġab fid-dawl l-imrar li deher diġà maħruq tal-Gwerra l-Kbira.
  Dan kien ħażin, naturalment, iżda eċċellenti għall-promozzjoni tar-rumanz. Huwa għalhekk li l-aġent letterarju ta’ Cromlech insista fuq il-vjaġġ tiegħu lejn il-“kamp tal-għadu.” Tal-anqas lejn l-avampost tiegħu fid-Dinja l-Qadima—l-Aztlan tal-Lvant, biex nibdew. U Evgeny nnifsu kien interessat li jesperjenza direttament kif ix-xogħol ta’ ħajtu kien perċepit mill-avversarji preċedenti tiegħu.
  “U dawk ta’ bħalissa wkoll,” għadda minn moħħu ħsieb li messu żamm għalih innifsu.
  "Qarrej-tsin," wieġeb b'riflessjoni ħafifa, il-prefiss edukat jinstema' bħal ċanfira grazzjuża, "Ma naħsibx li ktibt imkien fir-rumanz li nħobb din id-dinja. U dan huwa impossibbli—wara kollox, l-istorja hija rrakkuntata mill-perspettiva ta' xi ħadd li ma jaf xejn dwar dinja oħra. Fir-rigward tal-perspettiva tiegħi stess, nemmen li dik id-dinja fiha ħafna problemi terribbli li d-dinja reali m'għandhiex. Pereżempju, l-umanità hija mbuttata lejn ix-xifer tal-annihilazzjoni bħala riżultat ta' gwerra potenzjali bejn superpotenzi li jużaw armi mostrużi. U fil-fantasija tiegħi, kien hemm żewġ gwerer dinjija terribbli, mhux waħda, kif fir-realtà... Min-naħa l-oħra, naturalment, hemm fenomeni ta' niket fir-realtà tagħna li ma jeżistux f'dik id-dinja."
  "Hekk ikun," l-Aztlanjan li kien ingħaqad mad-diskussjoni b'ras iebsa ħawwad. "Imma, fl-opinjoni ta' ħafna ċittadini ta' Aztlan, intom tistmerru lin-nies tiegħi!"
  "Tassew?" qal Cromlech b'mod pjuttost qawwi issa. "U dan minn xiex isegwi?"
  Iva, dan kien eżattament dak li wissiet dwaru l-Aġent Letterarja Diana: kienu se jibagħtu klawċers li kienu se jipprovokawh. Kellu jipprova jissaporti dan—Kromlech seta’ malajr jaqbad ir-rabja u jgħid il-ħaġa ħażina. Madankollu, kien jaf kif jikkontrolla lilu nnifsu, u ħalef lil Di li kien se juża din il-ħila.
  Fil-fatt, is-suġġett kien iċ-Chilam Balam—il-Lega tal-Iskribi nnominat lil Cromlech għal dan, l-aktar premju letterarju prestiġjuż fid-dinja. Fl-Aztlan il-Kbir, il-lega kellha reputazzjoni bħala ġabra ta’ ħassieba ħielsa, għalkemm pjuttost influwenti. Ħafna minnhom kienu Buddisti jew Taoisti, oħrajn kienu jistqarru l-ateiżmu, u ftit saħansitra kienu jistqarru l-Kristjaneżmu. Kien hemm saħansitra xnigħat li xi membri tal-lega kienu qed jiffinanzjaw bil-moħbi l-Cruzobs ta’ Yucatan.
  Fil-qosor, Cromlech kellu ċans li jirbaħ iċ-Chilam Balam—ħafna mill-ġurija kienu se jivvutaw għalih sempliċement biex jagħmlu ħsara lil Tenochtitlan. Imma ttama li ma jitlifx issa...
  Biex irażżan ir-rabja li kien qed iħossu, Evgeny ħakk il-daqqa f’rasu b’subgħajh. Imbagħad ħares ’il barra mill-folla u lemaħ wiċċ Monica mħasseb. Tbissemilha ftit: “Kollox se jkun sew.”
  "Għax," qalet il-figura ostili b'mod kiesaħ, "tiċħad lill-antenati tagħna d-dritt li jiżviluppaw iċ-ċivilizzazzjoni b'mod indipendenti. Fil-ktieb tiegħek, qatt ma kienu kapaċi joħolqu stati daqs dawk fl-Ewropa fis-saħħa, u ġew faċilment konkwistati mill-Insara."
  "Imma l-istorja setgħet faċilment spiċċat b'tali mod li l-konglomerat ta' bliet Mayan ma kienx joħloq stat wieħed," wieġeb Evgeny bil-mod, issa jikkomponi ruħu. "U l-popli tal-Meso-Atlantis ma kinux jilħqu l-oċean miftuħ. Li jfisser li ma kinux jirċievu teknoloġiji ġodda mix-Xlokk tal-Asja, inkluż il-metallurġija, l-annimali domestiċi, u kull ħaġa oħra. Li jfisser li kienu jibqgħu fl-Età tal-Ġebel. U l-Ewropej kienu faċilment jegħlbuhom... Ftakar li l-biċċa l-kbira taċ-ċiviltajiet Afro-Ewrasjatiċi qamu u żviluppaw ukoll permezz tat-tixrid kulturali."
  “Dan kollu huwa dibattibbli ħafna!” qal l-Aztlanjan.
  "Imma jien kittieb," Kromlech xeħet spallejh ftit. "Għandi d-dritt għall-interpretazzjoni tiegħi stess, hux? Jew għandi?"
  "Ċertament," qal il-moderatur tal-laqgħa, raġel żagħżugħ b'dehra pjaċevoli, li kien jidher allarmat bit-tensjoni li kienet qed teskala. "Imma ejja nistaqsu xi ħaġa oħra lill-mistieden tagħna."
  Il-kromleċ kien grat lejh—kien qed isir dejjem aktar diffiċli biex jikkontrolla lilu nnifsu. "Raġel tajjeb," ħaseb. "X'jismu mill-ġdid? Antonio... Iva, Antonio Delgado. U ħares lejja b'rispett ovvju, waqt li tani tifħir għar-rumanz. Għalkemm Alla jaf x'qed jaħseb verament."
  L-Aztlans bojod kellhom reputazzjoni li kienu pjuttost makakki u dupliċiti. Cromlech, naturalment, fehem li dan ma setax japplika għalihom kollha, iżda kien iltaqa’ ma’ individwi li jaqblu ma’ dik id-deskrizzjoni.
  - Nista', Kromlekh-tsin?
  Il-mara dehret li kienet squaw mill-Konfederazzjoni Iroquois. Madankollu, Evgeny ma kienx espert wisq fit-tipi antropoloġiċi tal-Atlanteani—forsi kienet minn Lakota, Araucanía, jew Comancheria, jew xi mkien ieħor. Tajjeb, ma jimpurtax.
  "L-eroj tiegħek..." beda l-qarrej, "Yuri Knorozov... Ifakkarni ftit fik. Smajt saħansitra nies li jafuk jgħidu li jixbħuk ħafna—fid-dehra u l-personalità. Immudellajtu fuqek innifsek? Huwa l-'Mary Sue' tiegħek, kif jgħidu?"
  Ir-rabja naqset għalkollox, u Evgeny tbissem waħdu.
  "Meta wieħed iqis is-sess tiegħi, xorta waħda huwa 'Marty Sue,' qarrej ta' Qin," huwa niżel rasu ftit. "Imma rrid inwieġeb il-mistoqsija tiegħek—le. Lanqas biss huwa li jien u l-karattru tiegħi għandna mogħdijiet ta' ħajja differenti: pereżempju, hu twieled fl-Ukrajna, u jien kont fis-Siberja, jew li d-destini tagħna fi żmien il-gwerra huma kompletament differenti... Jien u Yuri differenti ħafna fl-ispirtu, fl-aspirazzjonijiet, u fil-mudelli ta' mġiba. Ukoll, forsi naqsmu interess fl-istorja arkaika. U mħabba għall-qtates. Għalkemm, forsi, Knorozov jinkorpora l-ħolma tat-tfulija tiegħi li nsir arkeologu.
  Ħarstu reġgħet laqtet wiċċ Monica fil-kuritur. Martu, li ilu miżżewweġ tletin sena, kienet taf li ma kienx qed ikun sinċier għalkollox dak il-ħin.
  U deher quddiemu wiċċ femminili familjari ieħor, żagħżugħa, iffukata u—Eugene b’xi mod fehem dan b’mod ċar—ftit interessata fis-suġġett attwali tal-laqgħa.
  Imma minnufih nesa dwarha—mistoqsijiet ġodda, xi wħud b’intenzjonijiet tajbin, oħrajn mhux daqshekk tajbin, ġew f’munzell. Iċċajta, għamel rimarki sarkastiċi, żamm lura l-attakki tad-dettratturi, u rrakkonta fid-dettall kemm b’uġigħ u metikoluż, bħal arkeologu b’pinzell, kien skopra dinja oħra mill-fond tar-realtà. Dinja li l-ħolm tagħha kien ilu jturmentah sa minn tfulitu—minn meta ġebla kienet ħalletlu ċikatriċi fuq forehead waqt ġlieda fil-ġnien.
  
   Ilona Linkova. Aztlan tal-Lvant, Chicomoztoc, Kanarja (Gżejjer Fortuna). 5 ta’ Awwissu, 1980 (12.18.7.2.12, u 6 Eb, u 15 Shul)
  Bilkemm semgħet x’kien qed jgħid Kromlech—xogħolha kien li tisma’ u tosserva l-avversarji tiegħu. U għajnha mħarrġa litteralment nifdithom bħal X-ray.
  It-tfajla li staqsiet il-mistoqsija tradizzjonali waqt laqgħat ma’ Kromlech, li l-qofol tagħha kien is-silta: "Kif ġietu n-nonsens li hija l-idea għar-rumanz tiegħu?" kienet ovvjament ma tagħmilx ħsara. Il-fatt li kienet ta’ etnija Guanche naqqas b’mod sinifikanti ċ-ċansijiet li kienet qed taħdem għall-għadu. U l-vasomoturi tagħha indikaw li kienet ġenwinament kuntenta bl-opportunità li tistaqsi mistoqsija lill-kittieb famuż, iżda wkoll imbarazzata ħafna. Żgur mhux klijenta ta’ Ilona, it-Tieni Logutenent Linkova, sejħa sinjal "Laska," aġent speċjali tal-Persunal Ġenerali tal-GRU tal-Imperu Russu.
  Imma dan l-Aztlan spjaċevoli... Ilona kienet taf min kien: Teteuctin Chimalpopoca. Il-fatt li uffiċjal tal-intelligence tal-karriera, Malinalco, kien qed jintuża bħala provokatur f'laqgħa ma' kittieb Russu qajjem suspetti allarmanti. Mill-inqas, dan kien ifisser li grupp qawwi tal-intelligence mill-Aztlan il-Kbir kien qed jopera fuq il-gżejjer. U Laska kien kompletament waħdu hawn, mingħajr kopertura. Iċ-Ċentru, milli jidher, ma tax wisq importanza lil dan l-inkarigu—li jipproteġi kittieb famuż u skandaluż internazzjonalment barra minn Malta.
  "Huwa proġett kumpless," wissieha l-imgħallem tagħha fl-uffiċċju antikwat tiegħu fit-tielet sular tad-Dar tal-Ħġieġ. "Huwa pjuttost rasu iebsa. Imma ma nara l-ebda problema partikolari hemmhekk."
  Naturalment: l-inkarigu ideali għal intern tal-Akkademja huwa li jkun l-anġlu kustodju ta' xi kittieb informatiku li, għal xi raġuni mhux magħrufa, ikun ta' interess għall-awtoritajiet.
  “Għaliex il-ġendarmi ma jieħdux ħsiebu?” staqsiet hi bil-kalma.
  “It-Tieni Logutenent!” għajjat il-kap b’mod ta’ theddida, u Ilona qagħdet attenta.
  Madankollu, ma kinitx partikolarment allarmata—il-Kurunell Stolyarov ma kienx wieħed li jħobb ħafna relazzjonijiet formali. U issa, b’daqqa ta’ nifs qasira, spjega s-sitwazzjoni lis-subordinat tiegħu bil-kalma:
  "Il-ġirien ma ġrewx warajh—huwa eroj tal-gwerra, b'intenzjonijiet tajbin, u m'għandu l-ebda rabtiet ma' dawk li jikkaġunaw l-inkwiet, terroristi, jew klijenti oħra tal-ġendarmerija. Kien parti minn xi grupp tax-xellug fi żmien l-istudent tiegħu, imma min hu bla dnub?"
  Il-kurunell ta daqqa t’għajn lejn Ilona, li niżżlet għajnejha imbarazzata. Kien jaf kollox... Bħala żagħżugħa boloh, darba kienet iffirmat petizzjoni lill-gvern tal-Ewropa Magħquda biex jaħfer lit-terrorista notorju Ilyich Ramirez, imlaqqam Coyote, li kien qed jitlef il-paċenzja f’ħabs ta’ Burgundy. Kienet ħasbet li kien insejt kollox. Issa kienet taf biżżejjed dwar il-prattiki tal-gruppi terroristiċi biex personalment, mingħajr ebda emozzjoni, tispara lill-ħalliel.
  "Imma għal xi raġuni, l-intelliġenza Aztlan qed iddur mal-Cromlech," kompla Stolyarov. "U qed josservaw biss; ma ppruvawx jirreklutawh. Nissuspettaw li qed jippjanaw xi tip ta' provokazzjoni. U meta wieħed iqis li hu l-kandidat ewlieni għal Chilam Balam din is-sena, tista' tkun kwistjoni kbira. Allura, It-Tieni Logutenent Linkova, kollox f'idejk. Żomm għajnejk fuqu, ivvaluta s-sitwazzjoni, u aġixxi kif xieraq. Se tirċievi l-materjali kollha meħtieġa mill-uffiċċju."
  "Imma, Nikolai Alekseevich..." bdiet Ilona.
  “Int liberu,” għajjat Stolyarov, u minnufih reġa’ libes l-iskuża ta’ boxx serju.
  “Iva,” sellmet Ilona u ħarġet tiġri mill-uffiċċju.
  Għall-ewwel, kollox mexa sew, u Ilona kienet saħansitra ferħana li, grazzi għall-Uffiċċju, kienet irnexxielha tqatta’ vaganza mill-isbaħ fil-Fortunas. Hija faċilment mexxiet lill-koppja Cromlech mit-toroq antiki ta’ Chicomoztoc, fid-dell tar-ringieli delikati tas-siġar tad-datteri. Huwa saħansitra sorprendenti li l-koppja ma ndunawx bis-sorveljanza—Ilona rrilassat ftit fix-xemx tikwi, mingħajr sinjali ta’ periklu. Flimkien mal-Cromlechs, hija żaret il-mijiet ta’ ħwienet tas-souvenirs li kienu jiksi t-toroq tal-belt, imxew fis-suq mimli ħajja, ħarset lejn il-bosta każinos bil-patolli u r-roulette, ħarset lejn it-Teocalli l-Kbir, viżibbli minn kull punt tal-belt, u marret fuq eskursjonijiet—minn mergħat miksija bi fjuri eżotiċi, u għelieqi tal-kannamieli u l-qamħ. Hija żaret irħula sbieħ bi djar bojod taħt soqfa tat-tiben. Jien imteddt fuq bajjiet tad-deheb, mort kunċerti u mużewijiet.
  Fil-gżejjer tal-Lvant ta’ Aztlan—it-territorju oriġinali tiegħu, l-ewwel wieħed li ġie stabbilit mill-invażuri barranin—il-ħajja issa kienet raffinata, b’mess ta’ għażż aristokratiku. It-traċċi tal-ibbumbardjar tal-Alleati kienu diġà tħassru, u l-pajjiż kien irkupra b’mod ċar mit-telfa tiegħu—mhux mingħajr l-għajnuna tal-patrija kbira tal-punent tiegħu, li kienet ġiet affettwata ħafna inqas mill-gwerra.
  Il-koppja Cromlech ġabet ruħha hawn bħal turisti Ewropej jew Afrikani ordinarji, u ftit nies indunaw li r-raġel twil, b’xagħar skur ta’ ċerta età, b’forehead għolja u sfigurata u għajnejn blu penetranti kien kittieb ta’ fama mondjali.
  Madankollu, xorta kien jiġi rikonoxxut perjodikament. Kienu jersqu lejh, jitolbuh awtografu, u xi kultant saħansitra jgħidu xi ħaġa malizzjuża. Fiż-żewġ Aztlans, Cromlech kien dejjem aktar magħruf milli fl-Ewropa jew saħansitra fir-Russja. Fil-fatt, kiteb xi wħud mix-xogħlijiet bikrin tiegħu bin-Nahuatl, u dawn raw id-dawl għall-ewwel darba barra minn Malta. Huwa wera attitudni fantastika għal-lingwi anke fit-tfulija bikrija, f'Krasnoyarsk, is-Siberja, fejn twieled fil-familja ta' kurunell Kosakk, eroj tal-Gwerra Ġappuniża. Ilona, li studjat bir-reqqa l-fajl tas-suġġett, ftakret li kien jitkellem mhux biss bin-Nahuatl iżda wkoll biċ-Cholti, li kien iservi f'Aztlan dak li l-Latin darba kien iservi fl-Ewropa. Huwa kien jaf ukoll il-Yucatec, il-Quiche, u diversi lingwi Atlanteani oħra, kif ukoll l-Atlantino, mitkellem fil-Lvant ta' Aztlan. Naturalment, il-lingwi Ewropej—il-Franċiż, il-Ġermaniż, u l-Ingliż—kienu preżenti wkoll. Jidher li kien jifhem ukoll l-Għarbi, iċ-Ċiniż, il-Ġappuniż u l-Korejan.
  Għalhekk, matul il-gwerra, inizjalment serva bħala traduttur fl-intelliġenza militari. Madankollu, aktar tard ġie trasferit għall-forzi speċjali, u Ilona kienet taf li kien ipparteċipa f'diversi operazzjonijiet ta' ġlied li kienu għadhom klassifikati. Bħala riżultat ta' waħda minnhom, Cornet Kromlekh ingħata l-Ordni ta' San Ġorġ, ir-raba' grad, u ġie promoss għal kaptan tal-istaff.
  Beda jikteb minn meta kien għadu tifel, u l-ewwel stejjer tiegħu ġew ippubblikati fil-gazzetta provinċjali u fl-almanakk Yenisei. Madankollu, ma kellu l-ebda intenzjoni li jsir kittieb—ried jirreġistra fid-Dipartiment tal-Atlantiku tal-Università Imperjali ta’ San Pietruburgu. Fl-età ta’ 18-il sena, ippubblika artiklu li jqabbel ix-xbihat tas-serp ċelesti fix-xamaniżmu Siberjan u r-reliġjonijiet antiki tal-Meso-Atlantis. Iżda mbagħad faqqgħet il-Gwerra Patrijottika l-Kbira, u Yevgeny Kromlekh, wara li temm kors aċċellerat għall-uffiċjali, sab ruħu fuq il-front.
  Bħala kittieb, sar famuż wara l-gwerra—l-ewwel għall-istejjer tiegħu ta’ żmien il-gwerra, imbagħad għar-rumanzi storiċi tiegħu dwar l-Atlantide Russa. U issa dan ir-“Raġel bil-Qattus” stramb, affaxxinanti, kważi ta’ dinja oħra.
  Fir-rigward ta’ Monika Kromlech, kellha storja pjuttost mhux tas-soltu. Yevgeny iltaqa’ magħha fl-aħħar nett tal-gwerra fil-Prussja tal-Lvant, fejn l-armata Russa kienet dawret grupp ta’ għadu, u kien qed iwettaq missjoni fil-linji tagħhom. It-tfajla tar-raħal ħbietu fil-maħżen tad-dar tal-ġenituri tagħha. Wara l-gwerra, l-uffiċjal żagħżugħ irritorna lejn ir-raħal u talab lill-ġenituri tagħha għaż-żwieġ. Fil-fond ta’ qalbha, Ilona—tfajla perfettament normali, għalkemm uffiċjal kwalifikat tal-intelligence imperjali—intlaqtet minn din l-istorja.
  Imma l-affarijiet ma marrux tajjeb ma' binhom...
  Madankollu, hawn fuq Fortuna xemxija, kollox kien perfett. Sakemm din il-laqgħa mal-qarrejja, li daħlet fil-mistrieħ radjanti b'dissonanza qawwija. Ilona kienet għaddejja b'mod sħiħ bl-"intuwizzjoni" leġġendarja tal-iscouts—sentiment effimeru, ġej minn sors mhux magħruf, iżda li l-eżistenza tiegħu ma kinitx l-iċken dubju fost il-kollegi tat-Tieni Logutenent Linkova.
  “Periklu!” xegħel id-dawl aħmar.
  U Ilona ssikkat, iżda paradossalment irrilassat. Issa xejn minn dak li kien qed jiġri fil-kamra ma ħarabha—il-ħsejjes, l-espressjonijiet tal-wiċċ, il-ħarsiet skambjati. Rat lil Kromlech iħares lejn martu u mbagħad lura lejha. "Diġà ra lili," il-ħsieb għadda minn ġo fiha, iżda malajr irtira fil-fond ta’ koxjenza tagħha—ma kienx importanti issa. Chimalpopoca għamel ġest bilkemm perċettibbli b’subgħajh lil xi ħadd warajh. Mhux l-iskwaw li kienet staqsiet dwar "Mary Sue"—ma dehritx li kienet waħda mill-kumpanija tiegħu. Iżda l-kamra kienet mimlija aġenti tal-għadu—Ilona ħassitha b’għadamha. "Nistaqsi jekk lemħunix diġà?" Issa dan kien importanti. Kien importanti ħafna. Kienet kompletament waħedha hawn. Kellha kuntatt, iżda issa kien barra mil-limitu. U l-aktar li seta’ jagħmel kien li jirranġa biex hi u l-Kromlechs jiġu evakwati mill-konsulat Russu.
  "Idjota, vaganza, iddiżappuntajt ruħek, ja idjota," qalet Ilona b'leħen ħażin lilha nfisha, iżda din ir-rabja kienet tħassib sekondarju. Saħansitra għenitha tikkalma ruħha. Ilona fasslet b'mod frenetiku pjan għall-operazzjoni—l-operazzjoni tagħha stess. Waħda perikoluża għall-mewt. Li kienet diġà bdiet.
   15
  
  Blagoy ma' Ezeeveli. Egrossimoyon, madwar għaxar miljun sena ilu fid-Dinja.
  "Ma kien hemm xejn li kien jeżisti, li seta' jeżisti; kien hemm biss ilma kiesaħ, baħar kalm, waħdu u kwiet. Ma kien jeżisti xejn."
  Il-linji fil-quiche komplew jitturmentawh hawn ukoll.
  Imma fejn hu dan - hawn?..
  Ma setax jgħix dak li kien ġralu. Kien impossibbli li jgħix xi ħaġa bħal dik. Għalkemm ftakar biss il-vortiċi kożmiċi miġnuna u b'ħafna kuluri li kienu qattgħuh f'biċċiet, dan kien biżżejjed.
  Imma kien ħaj, u deher li kien għadu qed jgħum fl-ilma. Mhux f’mina mgħarrqa—kien qed jgħum fuq il-wiċċ. Ħassu b’ġismu kollu, avolja ma setax jarah—kien dlam.
  Evgeny ħa nifs fil-fond. L-arja kienet niedja, kiesħa, mimlija b’riħa barranija. Kien faċli tieħu n-nifs, imma... stramba. U ġismu ħassu mhux familjari. Mexxa idejh u tbiegħed b’daqqa ta’ ħarta—malajr b’mod improbabbli.
  Dirgħajh ma kinux dirgħajn xejn! Kienu kibru twal ħafna, miksija b’ġilda bil-qxur. Subgħajh ukoll kienu mġebbda, issa kellhom erba’ ġogi u dwiefer twal u jaqtgħu. U mbagħad kien hemm it-tazzi tal-ġbid u l-istrixxi!
  Huwa refa’ waħda minn riġlejh u għaddieha minn fuq spalltu. U ma kinitx ġilda, imma xi ħaġa mhux maħduma u iebsa!
  Il-kromlech panikkja u beda jħabbat l-ilma bl-erba’ saqajn u b’denbu.
  B'denb?!
  "Mulej, jien annimal!.. Mulej, għinni!.. Irrid inqum!.."
  Imma ma kienx ħolma.
  Issa Evgeny seta’ jara—għajnejh kienu adattati għalih. Id-dlam kien illużorju għall-ewwel—sempliċement kien stenna li jkun hemm. Imma issa ra dinja stramba ta’ lewn oranġjo-ħamrani b’tikek ikkuluriti. Deher li seta’ saħansitra jagħraf it-temperaturi b’daqqa t’għajn. Paradossalment, seta’ jara wkoll bil-mod tas-soltu—il-kontorni, il-linji, u d-dawl u d-dell li jiffurmaw ix-xbieha tad-dinja.
  Kien lag taħt l-art ġgantesk, li jestendi fid-distanza inviżibbli—medda mudlama mingħajr siġra waħda tar-rowan. Il-qlugħ tal-għar kien tant għoli li kien jintilef fil-fwar imdawwar.
  Is-skiet irrenja madwaru kollu, imma b’xi mod Evgeny ħass li l-lag kien mimli ħajja. U li kien konness ma’ għerien oħra. Li kien dinja abitata sħiħa.
  Il-ferħ tas-sejba ħakmu, imma mbagħad ta daqqa t’għajn lejn ġismu u reġa’ waqa’ fil-ġenn tad-disperazzjoni.
  "Jien rettili! Alla tiegħi! X'għandi nagħmel? Fejn jien?! Xi ħadd jgħinni!..."
  Ħsibijiet panikati bdew igergru b’mod kaotiku, bħal grupp ta’ ħut żgħir f’ilma baxx. Imma mbagħad iffriżaw, hekk kif tweġiba ċara u preċiża ġiethom, dehret dritt f’rasu.
  "Ġejjin għandek, Tajjeb!"
  Huwa ra kreaturi simili għalih jgħumu lejh u tilef sensih.
  "Hekk inħolqot l-art meta ġiet iffurmata mill-Qalb tas-smewwiet, il-Qalb tal-art, kif jissejħu, minn dawk li l-ewwel għamluha produttiva meta s-smewwiet kienu fi stat ta’ oskurità u l-art kienet mgħarrqa fl-ilma."
  
  Tifħir lis-Serp bir-Rix. Lekċer mill-Professur Jakub Jagielski fl-Università Kattolika ta’ Lublin. ‎ Lublin, Litwanja. 18 ta' Settembru, 1979 (12.18.6.4.10, u 9 Ok, u 18 Mol)
  — Vitam, sinjuri! Ftit huma dawk li x'aktarx jargumentaw li wieħed mill-aktar avvenimenti importanti fl-istorja tal-bniedem, forsi t-tieni biss wara l-inkarnazzjoni ta' Sidna Ġesù Kristu, kien il-Ġabra taċ-Ċirku taċ-Ċivilizzazzjonijiet fis-seklu erbatax. Fl-1346, il-vapuri ta' Ixtlilxochitl, it-Tlatoani ta' Texcoco, li kienu rribellaw kontra l-Hueytlatoani tal-Aztlan il-Kbir, Acamapichtli, u ġew megħluba, dehru fil-Gżejjer Azure. Is-sena ta' wara, waslu fil-Fortunas, li dak iż-żmien kienu sal-kosta Afrikana.
  Xnigħat ta’ gwerriera b’ġilda ħamra li dehru minn barra l-pajjiż waslu l-Ewropa ħafna aktar tard, iżda anke dakinhar, l-Ewropej, li mietu bil-massa mill-Mewt l-Iswed, ma rrealizzawx li r-rota tal-istorja kienet daret. Naturalment, l-Ewropej kienu jafu li kienu jeżistu imperi qawwija ’l bogħod lejn il-lvant, lil hinn mill-art tal-Khan il-Kbir u anke minn Cipango. Iżda ħadd ma immaġina li n-nies minn dawn l-artijiet mitiċi kienu se jaslu bil-baħar mill-punent.
  ...Iva, iva, nifhem li ħafna minnkom issa ridtu tikkoreġuni. Naturalment, l-isferiċità tad-Dinja ma kinitx sigrieta għax-xjenzati dak iż-żmien. Barra minn hekk, l-idea li wieħed jasal sal-artijiet tal-lvant billi jbaħħar lejn il-punent kienet ġiet f’moħħ ħafna ħassieba—Albertus Magnus, Roger Bacon, Pierre d'Ailly, Raymond Lully, Ibn Sina... Madankollu, dawn kienu ftit imħuħ eċċellenti, filwaqt li l-pubbliku ġenerali, inklużi baħħara tas-sengħa f’vjaġġ bħal dan, sabu l-idea barranija.
  Naturalment, dan kien jiġri xi darba jew oħra—probabbilment sa tmiem is-seklu 15, meta l-Ewropa finalment irkuprat mill-Pesta l-Kbira, il-popolazzjoni kienet kibret, u beda jinħass nuqqas ta’ riżorsi. U xi saltna Ewropea, ngħidu aħna l-Ingilterra, jew Kastilja, wara li għelbet lill-Għarab, żgur li kienet tagħmel spedizzjoni bħal din. Min jaf kif kienu jiżvolġu l-ġrajjiet dakinhar. Imma dak li ġara kien dak li ġara—l-Aztlans kienu l-ewwel li waslu l-Ewropa.
  Il-fatt li d-Dinja hija sfera kien magħruf fil-kontinent Atlantiku forsi saħansitra aktar kmieni milli fl-Ewropa. Kukulkan, pereżempju, artikola dan b'mod ċar ħafna fit-tagħlim tiegħu lil uliedu subien. Huwa magħruf li l-ewwel vjaġġi Maya madwar l-Oċean Paċifiku, li wasslu għall-iskoperta tagħhom ta' Hawaii, imorru lura wkoll għal żmienu, filwaqt li l-Peruvjani fuq ċattri tal-balsa kienu diġà qed iżuru l-gżejjer tan-nofsinhar tal-Oċeanja. Madankollu, fl-Atlantiku, il-baħħara Mesoatlantiċi esploraw biss il-gżejjer tal-Baħar Taino u esploraw b'mod pjuttost kawteljuż il-kosta ta' Atlantis tan-Nofsinhar. Din il-kawtela kienet fil-biċċa l-kbira dovuta għan-natura bellika tal-Karibi.
  Madankollu, l-Aztlans kienu ilhom jafu fiċ-ċert dwar l-artijiet lil hinn mill-oċean mill-inqas mill-1305 AD, meta l-fdalijiet tal-flotta ta’ Sultan Mamadou, mgħammra biex tfittex artijiet ġodda, dehru fil-Karibew. Il-flotta kienet imxerrda u parzjalment għerqet minn maltempati matul it-triq; il-bastimenti li fadal laħqu diversi gżejjer. Ħafna mill-wasliet ġodda mill-Afrika nqatlu mill-Karibew, iżda xi wħud inqabdu u aktar tard ittieħdu lejn il-kapitali Aztlan, Tenochtitlan. Il-priġunieri malajr tgħallmu jikkomunikaw bin-Nahuatl u qalulhom dwar pajjiżhom. Għalhekk, l-ispedizzjoni ta’ Ixtlilxochitl, għalkemm riluttanti, ma twettqitx bl-addoċċ. Il-parteċipanti tagħha—jew aħjar, il-kmandanti tagħhom—kienu jafu li l-pajjiż għani tal-Mali kien quddiemhom, u kienu jafu wkoll dwar il-gżejjer fl-Atlantiku, u ftit dwar l-Ewropa. Il-baħħara u l-gwerriera sempliċi, naturalment, kienu mmexxija mill-idea li jsibu art twelidhom mitlufa mill-antenati tagħhom – is-Seba’ Għerien leġġendarji ta’ Chicomoztoc.
  Mela, iva, kienu l-popli Ewrasjatiċi-Afrikani li l-ewwel waslu Atlantis—biex ma nsemmux il-vjaġġi Vikingi preċedenti u li ilhom minsija lejn Vinland. Għalkemm il-memorja tagħhom hija ppreservata fil-leġġendi Iroquoian, m'hemm l-ebda evidenza li dan kien magħruf fil-Meso-Atlantis. Jista' jkun li kien hemm tentattivi oħra, anke dawk ta' suċċess, biex jaqsmu l-Atlantiku mil-lvant. Iżda l-ebda wieħed minnhom ma kellu impatt sinifikanti fuq il-kulturi lokali.
  Minn meta l-vapuri tal-gwerra Aztlan dehru fuq il-kosta Ewropea mill-Afrika, il-Kristjani Iberiċi, li dak iż-żmien kienu preokkupati bil-gwerer mal-Musulmani, qiesu lil dawk li kienu ġejjin bħala sempliċiment tribù Għarbija oħra involuta fil-piraterija marittima. Il-feġġ ta’ tielet potenza fid-dinja tagħna deher biss meta l-Aztlans, billi bbażaw ruħhom fuq il-bażi fortunata tagħhom, ikkonkwistaw il-Mali u, wara li ħatfu l-kontroll tar-riżervi vasti tad-deheb tiegħu, l-ewwel bil-baħar u aktar tard bl-art, mill-Marokk, bdew l-attakk tagħhom fuq il-Pirinej.
  Sa dak iż-żmien, ma baqgħux jitqiesu bħala ribelli u emarġinati f’Aztlán il-Kbir. Ġongs ġodda waslu minn barra l-pajjiż b’rinforzi—l-aktar merċenarji Caraíb—porvli, "lanez tan-nar," balestri tqal, u provvisti militari oħra. Madankollu, it-twemmin komuni li kien l-armi superjuri tagħhom fuq l-Ewropej li kellu rwol ewlieni fis-suċċess ta’ Aztlán mhuwiex kompletament preċiż. Wara kollox, il-porvli kien diġà magħruf fl-Ewropa sa dak iż-żmien, u l-kanuni kienu jintużaw fuq il-kamp tal-battalja. Iżda l-Ewropa kienet f’nofs dipressjoni demografika profonda wara pesta li ħakmetha, u qerdet sa terz tal-popolazzjoni.
  Barra minn hekk, il-poteri tan-nazzjonijiet Ewropej ġew imminati mill-kunflitt militari Anglo-Franċiż dwar kwistjonijiet dinastiċi, ir-revolti tal-bdiewa, l-ereżiji, ix-Xiżmu l-Kbir tal-Knisja tal-Punent, u t-tnaqqis tal-awtorità tal-papat. Dawk li ġew ġodda, fil-biċċa l-kbira, ma kellhom xejn x’jitilfu—ħadd ma kien qed jistenniehom in-naħa l-oħra tal-oċean. Kellhom jerġgħu jieħdu lura darhom jew imutu. “M’hemm xejn aħjar mill-mewt fil-gwerra, xejn aħjar mill-mewt fl-aqwa tagħha, tant prezzjuża għad-Donatur tal-Ħajja: għax naraha mill-bogħod, u qalbi tixxennaq għaliha,” qalu, u aġixxew kif xieraq.
  
  Eugene u Monica Cromlech. Aztlan Oriental, Chicomoztoc, Canaria (Gżejjer Fortuna). 5 ta' Awwissu, 1980 (12.18.7.2.12, u 6 Eb, u 15 Shul)
  Il-ġurnata sħuna tat lok għal lejla sabiħa, sħuna u ħelwa. Evgeny kien għajjien iżda kuntent – il-laqgħa kienet marret sabiħa. Huwa kien irnexxielu jevita l-mistoqsijiet provokattivi kollha, qatt ma tilef il-paċenzja, u l-burdata ġenerali tal-udjenza dehret interessata u kważi ta’ ħbiberija.
  — Mein Herz*, kont kbir!
  27 sena żwieġ miegħu ma ħelsux lil Monica mill-aċċent Ġermaniż qawwi tagħha.
  Evgeny ta daqqa t’għajn bi pjaċir familjari lejn il-figura ħafifa ta’ martu, kompletament mhux imħassra miż-żmien. U madankollu kienet sentejn ikbar minnu... Meta ltaqgħu, kienet meqjusa bħala xwejħa fir-raħal. Ma kienx jimpurtah: kien ħolom b’din il-Fraulein li kienet salvatu f’lejla mudlama u bix-xita tar-rebbiegħa, għex fl-antiċipazzjoni tal-laqgħa tagħhom għax-xhur li kien fadal tal-gwerra, sal-waqgħa ta’ Beladvalid, u ġie għaliha malli seta’. Naturalment, il-ġenituri tagħha ma setgħux jirrifjutaw uffiċjal fl-armata li kien għeleb kemm lis-segwaċi miġnuna tal-Führer Prussjan kif ukoll lill-krudeltà infernali tal-Aztlans. Fir-rigward tal-ġenituri ta’ Zhenya, żgur li kienu xxukkjati, imma ma kienx se jċedi għat-twissijiet tagħhom. U Monika—kienet sempliċement kuntenta.
  Imma kien kuntent, Eugene Kromlekh?..
  “Kollox għalik, mein Schatz**,” tbissem lil martu, u hi tbissmet lura.
  - Għalliem, sinjura, sodisfatt/a?
  It-tbissima b’snien bojod ta’ Antonio, li kien qed jospita l-laqgħa (imħassra biss, kif inhi d-drawwa lokali, minn par kuruni tad-deheb) kienet xi ftit qarsa, iżda sinċiera u dħulija.
  "Aħna kuntenti, Delgado-cin," Evgeny inklina ruħu b'ċerimonja. "Serata mill-isbaħ, laqgħat mill-isbaħ."
  “Ninsab tassew kuntent,” qal Delgado, bit-tbissima tiegħu twessa’.
  “Issa għandna itakatl żgħir iżda solenni ppjanat,” qal Delgado, waqt li pponta lejn id-daħla tas-sala biswit, fejn l-udjenza magħżula kienet diġà mxiet.
  Itacatl—"ikel ħafif ta' matul il-jum"—kien isir fl-istil Ewropew, li dan l-aħħar kien ħa post il-festi Atlantiċi tqal u sedentarji f'avvenimenti bħal dawn. L-appetizers kienu jitqiegħdu fuq xi mwejjed, ix-xorb fuq oħrajn; il-mistednin kienu jieħdu lilhom infushom mill-platti u t-tazzi tagħhom stess, jiċċaqalqu liberament madwar il-kamra u jitkellmu.
  Bil-ġuħ u l-għajjien sew, Evgeny ta daqqa t’għajn bi pjaċir lejn il-muntanji ta’ tamales mimlijin fuq l-imwejjed, skutelli ta’ ceviche u diversi salsas, laħam charqui mnixxef, barbacoa moqlija fi skutelli tal-enamel, u munzelli ta’ larinġ, banana, u tamal, miġbura friski fl-Afrika fil-qrib. Il-fatt li Aztlán Oriental kien, fil-fatt, pajjiż Afro-Ewropew kien imsaħħaħ aktar mill-ħelu tal-Maghreb fuq mejda separata: baklava, cookies makrud bit-tin, u indulġenzi oħra mhux tajbin għas-saħħa.
  “Oħroġni minn hawn malajr,” lissnet Monica, tosserva siltaha, tiekol il-kejkijiet tal-lewż Mshevka b’għajnejha.
  “Darba biss biżżejjed,” qal Evgeny daħka ħafifa, waqt li ġibed lil martu lejn l-imwejjed, iżda Antonio, li deher minn imkien, interċettahom u mexxiehom lejn mejda separata.
  Evgeny verament ried jirrilassa bl-alkoħol, u ma ra l-ebda raġuni biex ma jagħmilx hekk. Ix-xorb alkoħoliku ewlieni hawn kien il-mescal, li l-Aztlans ma setgħux jgħixu mingħajru, u, naturalment, ir-rum famuż tal-gżira. Cromlech ma kellu l-ebda oġġezzjoni għax-xarba tal-pirati Fortunjani kuraġġużi tal-Medju Evu. Imma fuq il-mejda riservata għalih, bħala sinjal ta’ rispett għal mistieden mill-imperu kbir tat-tramuntana, kien hemm flixkun vodka Russa mgħottija bis-silġ, friska mis-silġ. U wkoll vażun bil-kavjar iswed, li kien jiswa ammont esaġerat hawn.
  Evgeny tbissem b’sodisfazzjoni hekk kif ferra’ xarba. Monica, li ma kinitx tixrob biżżejjed, tbissmet b’indulġenza hekk kif xorbot iċ-ċikkulata tagħha.
  Il-vodka kiesħa bħas-silġ splodiet f’żaqqu b’daqqa ta’ sħana, u immedjatament belgħetlu ġismu kollu, sa moħħu. Evgeny ħassu ħafif u seren. Kollox kien perfett. Tbissem lil Monica, imma mbagħad xi nies resqu lejh bin-nuċċali, u l-attenzjoni tiegħu marret fuqhom.
  
   * Qalbi (Ġermaniż)
  ** Darling (Ġermaniż)
  
  Ilona Linkova. Aztlan tal-Lvant, Chicomoztoc, Kanarja (Gżejjer Fortuna). 5 ta’ Awwissu, 1980 (12.18.7.2.12, u 6 Eb, u 15 Shul)
  Bħala kawtela, Ilona ma attendietx l-itacatl, għalkemm setgħet faċilment tagħmel dan. Iżda kien ikun iffullat wisq—il-miri kollha tagħha u aġenti tal-għadu li għadhom mhux identifikati, imħalltin maċ-ċivili. U dan kien ikun estremament perikoluż, f'termini ta' esponiment. Mill-banda l-oħra, "komunikazzjoni informali" hija pjattaforma eċċellenti għal kull tip ta' provokazzjonijiet. Madankollu, wara kollox, kien hemm impjegat tal-konsulat lokali hemmhekk—dan Delgado. Il-prevenzjoni ta' affarijiet bħal dawn kienet, fil-fatt, ir-responsabbiltà diretta tiegħu. U Ilona ma kinitx temmen li kien se jiġri xi ħaġa aktar serja fir-riċeviment.
  Għalhekk ħadet post fuq il-veranda tal-kafetterija faċċata taċ-ċentru kulturali fejn kienet qed issir il-laqgħa, qabdet tazza champurrado, u bdiet tosserva.
  Għadda xmara ta’ nies ferħanin u bla ħsieb ta’ kull kulur tal-ġilda u turisti li kienu qed ifittxu divertiment ta’ filgħaxija. Ħafna, inklużi t-turisti, kienu lebsin l-istil ikkulurit tal-pachuco—ġkieket twal ikkuluriti b’ispallejn enormi, ġgieget u buttuni kullimkien, qomos ikkuluriti, qliezet qishom xkejjer b’ktajjen twal tal-arloġġi mdendlin kważi mal-art, u kpiepel wesgħin, xi kultant imżejna b’rixa jgħajjat. In-nisa, anke fis-snin ta’ qabel, kienu lebsin b’mod saħansitra aktar stravaganti. L-ilbiesi twal tagħhom, b’kull kulur tal-qawsalla, ħafna drabi b’disinji, issikkati minn fuq u rotob u mżejna bi frills minn isfel, dehru jgħajtu lis-smewwiet li dawk li jilbsuhom kellhom l-intenzjoni li jibqgħu għal dejjem żgħażagħ f’din id-dinja eterna u abbundanti.
  Ilona tbissmet.
  Madankollu, l-istil pachuco ma kienx uniku għal Aztlán. Qabel il-gwerra, infirex mad-dinja kollha permezz tal-komunitajiet Atlanteani fl-Ewrasja u kontinenti oħra, għalkemm kellu reputazzjoni pjuttost sinistra. Kien hemm sterjotip li l-pachucos kienu esklussivament banditi u ħuljani ta' Aztlán. Tassew, dan kien parzjalment veru. Qabel il-Gwerra l-Kbira, meta t-tensjonijiet eskalaw, iż-żgħażagħ fl-Ewropa bdew jiġu msawtin minn ċittadini oħra, u l-gruppi tal-pachucos wieġbu. Segwew bosta ġlied imdemmi. Il-gwerra libset nofs id-dinja bil-khaki, u wara, ma semgħu xejn dwar il-pachucos għal ftit deċennji. Iżda f'dawn l-aħħar snin, l-istil beda jerġa' jieħu l-ħajja kemm f'Aztlán kif ukoll, ftit ftit, fil-bqija tad-dinja. Il-ġenerazzjoni l-ġdida sempliċement ma ftakritx il-passat li kien hemm wara dawn iċ-ċraret ikkuluriti.
  It-toroq ta’ Chicomoztoc kienu mdawlin u storbjużi b’mod mhux tas-soltu dal-lejl. Il-ħsejjes tal-kitarri u strumenti saħansitra aktar antiki—tnabar, gongs, rattles, u flawti tal-għadam—instema’ kullimkien. Purċissjoni vibranti, liebsa ħwejjeġ tassew arkajiċi, mgħottija b’disinji antiki ta’ Atztlan u mżejna b’rix eżotiku, għaddiet minn ħdejn il-kafetterija, ixxerred din il-mużika qawwija u inkwetanti.
  “Illum huwa Jum is-Serp bir-Rix,” ftakret Ilona.
  Iva, festa antika ddedikata lill-alla kap, li l-Majas kienu jsejħulu Kukulkan u l-Aztecs kienu jsejħulu Quetzalcoatl. Il-Jiem tas-Sagrifiċċju.
  "Madankollu," ħasbet Ilona b'diżgust żgħir, "dejjem ikollhom sagrifiċċji kullimkien."
  Iż-żewġ Aztlans kienu ilhom żmien li għaddew liġijiet li jipprojbixxu s-sagrifiċċju uman, iżda baqgħu jippersistu xnigħat persistenti li sagrifiċċji mhux uffiċjali kienu għadhom isiru perjodikament, għalkemm forsi inqas lussużi u solenni milli kienu jsiru fiż-żminijiet antiki. Madankollu, is-sagrifiċċji tal-annimali u t-tixrid tad-demm ritwali qatt ma sparixxew mill-kultura Aztlan.
  Ilona poġġiet it-tazza tagħha ta’ champurrado nofsha lesta u mxiet lura fis-siġġu tal-qasab. Għajnejha nġibdu minnufih lejn il-quċċata kwadra u mudlama tat-Teocalli l-Kbira, li kienet tidher fuq il-belt. Qamar nieżel kien jiddi fuqha, b’mod fatali.
  "Qamar b''s' ifisser mewt..." Ħsieb spjaċevoli dwar sinjal stupidu ħakk miegħu u mbagħad sparixxa. Is-"sens" tal-Aġent Lasky reġa' ġie attivat, id-dawl aħmar teptip b'mod furiż.
  Hi rat lis-sudditi tagħha, imdawrin minn grupp ta’ ammiraturi, ħerġin mid-daħla prinċipali. Il-Konsulari Delgado kien fil-qrib. Ilona rtogħdet hekk kif ftakret fil-ħarsa żejtnija li kien litteralment laqagħha biha waqt l-unika konverżazzjoni qasira tagħhom. Kellha dokumenti mill-ambaxxata Russa f’Beladvalid, flimkien ma’ storja kopertura li kienet intbagħtet minn hemm biex tiżgura li kollox imur sew maż-żjara tal-Cromlech. Inċidentalment, din l-istorja kopertura kienet vera.
  Imma xejn minn dan ma kien jimporta issa. Mill-kantuniera ta’ għajnejha, Ilona lemħet grupp żgħir ta’ rġiel moħbija fid-dell tas-siġar tal-palm. Wieħed seta’ jassumi li kienu biss nies tal-post, mhux ċerti x’għandhom jagħmlu bihom infushom, imma l-istint tagħha... Dan beda jgħajjat dejjem aktar b’urġenza, u Ilona ma tantx rat kif ħasset it-tensjoni tagħhom—aggressiva ħafna. Kienet taf fiċ-ċert, għalkemm ma setgħetx tispjega kif, li kienu qed jistennew speċifikament il-Cromlechs.
  U rrealizzat ukoll b'ċarezza assoluta li f'dak il-mument xi ħadd ostili kien qed iħares lejha mill-qrib - kważi ħasset fiżikament ħarsa tqila u kiesħa mid-dlam.
  Għalhekk, l-għadu qed iżomm għajnejh fuqha wkoll. Mhux se jħalluha tieħu pass wieħed jekk toħloq theddida għall-operazzjoni tagħhom.
  Minn dak il-mument 'il quddiem, Ilona saret miġbura u kalma. Miġbura u kalma ħafna.
  Ma kienx hemm ħin biex tgħajjar lilha nfisha. Għalkemm kien hemm raġuni biex tagħmel dan. Kienet saret wisq kompjaċenti. Tabilħaqq, is-servizz tal-intelliġenza Imperjali Russu kollu kien sar wisq kompjaċenti—matul is-snin trankwilli ta’ wara l-gwerra, meta Aztlan megħlub deher li kien qed jaħseb biss dwar li jintegra bl-aktar suċċess possibbli fil-familja umana. Naturalment, kien għad hemm Britannia t-tajba l-qadima, iżda l-ħażen tagħha kien prevedibbli u abitwali.
  Imma issa Aztlan, milli jidher, kien beda jaġixxi, u l-kwistjoni—Ilon kien litteralment megħlub bir-realizzazzjoni—ma kinitx fil-Cromlech. Mhux biss fih, xorta waħda.
  Dawn il-ħsibijiet għaddew minn rasha bħal għasafar li jtiru minn ħdejn ajruplan, mingħajr ma jaffettwaw il-moviment tiegħu xejn. Għax l-Aġent Laska kienet diġà bdiet taġixxi.
  Xorta waħda, hija kienet diġà lestiet xi wħud mill-proċeduri li ġew mgħallma fiha fl-akkademja, u issa kienet qed tippjana li tużahom tajjeb. Pereżempju, hija kienet studjat bir-reqqa ż-żona operattiva, għażlet post għall-osservazzjoni, u mmappjat rotot ta’ ħarba minn qabel.
  Ilona tat ħarsa lejn il-Cromlechs. Evgeny kien qed jitkellem mal-squaw ta’ qabel. Kienu involuti f’konverżazzjoni mħawda u ma dehrux li kellhom l-ebda intenzjoni li jtemmuha s’issa. Sadanittant, Delgado u żewġ Aztlans oħra kienu qed iduru ma’ Monica. Għandu jkun hemm ħafna ħin.
  Ilona fetħet il-borża tagħha b’mod każwali, ħarġet lipstick, qamet bilwieqfa, u, ħalliet il-borża tagħha fuq is-siġġu b’mod ostentattiv, telqet tiġri lejn il-kamra tal-banju. Ma kien hemm xejn importanti jew neċessarju fil-borża tagħha: dawn l-oġġetti kollha kienu moħbija fuq ġisimha taħt—grazzi t-tjubija!—is-sundress bla forma li kien moda dan l-istaġun. Il-lipstick, madankollu, seta’ jkun utli.
  It-tieqa tal-kamra tal-banju. Ilona kienet diġà kkonfermat li l-qafas ma kienx imwaħħal sew—it-traskuraġni tas-soltu tal-Aztlans. Hija ġibdet kaxxa tal-ġilda li kien fiha għodda multifunzjonali minn taħt il-libsa tagħha u fetħet it-tornavit. Ftit sekondi wara, il-qafas u l-ħġieġ kienu mxaqilbin mal-ħajt wara t-tojlit. Li tidħol bil-mod fil-bitħa mudlama u imbarazzata—parti essenzjali ta’ kwalunkwe dar hawn—kien saħansitra aktar malajr. L-aħħar darba, Ilona kienet studjat il-bitħa perfettament fid-dawl tax-xemx. Kienet taqbel perfettament magħha, u l-aktar karatteristika apprezzata tagħha kienet il-ħamiem li kien jogħla ’l fuq mill-ħajt ta’ barra. U ma kien hemm l-ebda ħamiem—milli jidher, is-sid tal-kafetterija kien diġà xwi l-abitanti ta’ qabel kollha għall-mistednin, u l-lott il-ġdid kien għadu ma wasalx.
  B’attenzjoni iżda malajr, Laska telgħet fil-kamra tal-għasafar, imżejna b’tinqix tradizzjonali kkomplikat. Kienet mudlama u kienet tinten ħafna kamra tat-tiġieġ. Ilona daħlet fil-maqjel imdawwar b’ċint tal-wajer minn bieb żgħir. Il-kalkoli tagħha kienu korretti—il-veduta taż-żona li kienet interessata fiha minn hawn kienet saħansitra aħjar milli kienet immaġinat.
  Kien impossibbli li tara lil Ilona mit-triq imdawla sew, iżda għal aktar sigurtà, imteddtet ċatta fuq l-art miksija bit-tiben, tipprova ma taħsibx dwar x'se jiġri minn ħwejjiġha wara. Għal diversi minuti, is-sitwazzjoni fit-triq baqgħet l-istess: il-Cromlechs kienu għadhom qed jitkellmu mal-Aztlans, u l-grupp suspettuż ta’ rġiel żgħażagħ kompla jdur fid-dellijiet.
  Imma Ilona kienet primarjament interessata fl-osservatur li ħasset ħarstu fil-kafetterija. Bdiet teżamina bir-reqqa ż-żona tal-madwar, settur b'settur, u malajr sabet dak li kienet qed tfittex: xi ħaġa kienet tiddi f'waħda mit-twieqi fit-12-il sular tal-bini għoli forma ta' piramida b'ħitan ħomor stil Maja, fejn kien jinsab iċ-ċentru kulturali. Binokli. Jew forsi mira teleskopika... It-Tieni Logutenent Linkova rtogħdet xi ftit.
  Hija kienet ċerta li r-raġel bilqiegħda hemmhekk ma kienx qed jaraha biss, iżda wkoll lill-grupp li kien fih il-Cromlechs. U kien improbabbli li kien konness mal-grupp l-ieħor li kien moħbi barra. Kien possibbli, ovvjament, imma kien dubjuż.
  Is-sitwazzjoni dehret kerha. Ilona ma kellhiex għażla ħlief li tersaq lejn ix-xena. Hija ħadet azzjoni malli ddeċidiet li tagħmel dan. Hija neħħiet il-ġakketta bajda tagħha (għalkemm wara l-eżerċizzji fil-ħamiem, ma kinitx daqshekk bajda aktar) u neħħiet is-sundress tagħha. Hija xkupiljathom it-tnejn bir-reqqa u dawwrithom minn ġewwa 'l barra. Is-sundress bil-fjuri kien iktar ċar minn ġewwa, filwaqt li l-ġakketta kienet sewda—ħafna inqas notevoli fil-folla, fost affarijiet oħra. Hija rabtet iċ-ċineg tas-sundress b'għoqod, u b'hekk iqsarha ferm.
  It-tfajla kienet wieqfa f’ħamiema mudlama u maħmuġa liebsa biss il-ħwejjeġ ta’ taħt speċjali tagħha—kemm il-bra kif ukoll it-tajts tagħha kienu sistemi ta’ appoġġ elastiċi ddisinjati b’mod intelliġenti. L-ispettaklu kien surreali u erotiku, għalkemm ma kien hemm ħadd biex japprezzah.
  Hija malajr libset ukoll il-ħwejjeġ kollha tagħha mill-ġdid. It-trasformazzjoni tlestiet b'ċinturin dejjaq marbut taħt sidirha, li taha xebh żgħir ma' tfajla żagħżugħa mir-rumanzi ta' Pushkin. Barra minn hekk, ħarġet par nuċċali b'lentijiet sempliċi mill-vest tagħha. Biex tlesti dan kollu, ħawdet sew xagħarha qasir, u immedjatament ħolqot hairstyle ta' "waqgħet mill-maqjel". Issa, anke kieku kellha tiltaqa' wiċċ imb wiċċ magħha, min kien qed isegwiha x'aktarx ma kienx jagħrafha mill-ewwel.
  Niżlet fis-skiet mill-ħamiem, malajr qabżet il-ħajt baxx u sparixxiet fid-dlam impenetrabbli tas-sqaq dejjaq biswit id-dar. Ma kinux għaddew aktar minn għaxar minuti minn meta kienet marret it-tojlit.
   16
  
  Tifħir lis-Serp bir-Rix. Lekċer mill-Professur Jakub Jagielski fl-Università Kattolika ta’ Lublin. ‎ Lublin, Litwanja. 18 ta' Settembru, 1979 (12.18.6.4.10, u 9 Ok, u 18 Mol)
  — Il-personalità ta’ Nezahualpilli, it-tielet tlatoani tal-Lvant ta’ Aztlan u neputi ta’ Ixtlilxochitl I, l-iskoperta tal-Ewropa, kellha rwol kbir fil-ġrajjiet sussegwenti. Bis-saħħa tat-talenti diplomatiċi tiegħu u l-viżjoni mirakoluża tiegħu (tabilħaqq, kien tassew jappartjeni għal waħda mit-tradizzjonijiet tal-veġġenti tal-Atlantiku), l-Aztlans ħolqu alleanzi fil-Pirinej ma’ Kastilja, il-Portugall, Aragona, u l-emirati Musulmani, u, diġà matul ir-renju ta’ Ixtlilxochitl II, bin Nezahualpilli, huma ssottomettew il-biċċa l-kbira tal-peniżola.
  Fi gwerer sussegwenti, huma ħakmu lil Gascony u Toulouse, u wara dan Aztlan tal-Lvant daħal f'sensiela ta' gwerer li damu kważi seklu mal-Ingilterra fuq Aquitaine. Dalwaqt, inċidentalment, l-Ingliżi ppruvaw jistabbilixxu ruħhom barra minn pajjiżhom, fit-Tramuntana ta' Atlantis. Sir Walter Raleigh ikkonkluda trattat ma' Hiawatha III, il-Gran Sachem tal-Iroquoisia, li stabbilixxa l-kolonja ta' Roanoke fuq il-kosta tal-lvant. Madankollu, ftit snin wara, Sachem Metacomet, li kien iddiżerta mill-Konfederazzjoni Iroquois, qered l-insedjament, u ħa lill-Ingliżi kollha fil-jasar. It-tentattiv li jmiss, aktar ta' suċċess, mill-Ewrasjatiċi biex jippenetraw l-Atlantis seħħ biss f'nofs is-seklu 17, meta waslu r-Russi.
  Imma ejja nerġgħu lura għall-istorja tagħna. Koalizzjoni pan-Ewropea ffurmata kontra l-Aztlans. Il-pedamenti tagħha kienu reliġjużi. Imma dawk li ġew ġodda nfushom kienu wkoll qed isegwu t-triq tal-monoteiżmu, li d-dogma tiegħu ġiet finalment ifformulata minn Tlatoani Nezahualcoyotl, li, fost affarijiet oħra, kien poeta u teologu eċċellenti: "Fid-disa' grad tal-Kawża ta' Kollox, tagħna u tal-ħwejjeġ maħluqa kollha, hemm Alla wieħed biss, li ħalaq il-ħwejjeġ kollha, kemm viżibbli kif ukoll inviżibbli."
  Dalwaqt, il-kult tat-Tloquenahuac Uniku—iffurmat bis-sħiħ, preżumibbilment, mhux mingħajr l-influwenza tal-Kristjaneżmu u l-Islam—ġie adottat mill-biċċa l-kbira tal-Aztlans tal-Lvant. Infirex ukoll barra minn pajjiżhom lejn art twelidhom storika. Hemmhekk, il-kunċett tal-"gwerra tal-fjuri"—is-sagrifiċċju tal-massa tal-priġunieri tal-gwerra—kien ġie abbandunat. Kien fixkel l-iżvilupp tal-imperu, billi aljena lill-popli ġirien. Barra minn hekk, dan il-kunċett iltaqa' wkoll ma' oppożizzjoni qawwija fi ħdan Aztlan innifsu, fost is-segwaċi ta' Quetzalcoatl-Kukulkan, li, kif inhu magħruf sew, kien avversarju qawwi tas-sagrifiċċju uman. Inċidentalment, l-Imperu Inka Peruvjan ta' Tawantinsuyu kien soppressa din il-prattika saħansitra qabel, li fil-parti l-kbira jispjega s-suċċess tagħha fir-rivalità tiegħu ma' Aztlan.
  Naturalment, din it-tradizzjoni ma sparixxietx u għadha teżisti, għalkemm hija kkundannata uffiċjalment mill-gvernijiet taż-żewġ Aztlans. Iżda wara s-seklu 15 tal-era Kristjana, is-sagrifiċċji umani qatt ma reġgħu ħadu l-forma ta’ ekatombi tal-massa. Madankollu, l-Aztlans li waslu fl-Ewropa wettquhom ta’ spiss biżżejjed biex kemm il-Kristjani kif ukoll il-Musulmani jipperċepixxuhom bħala pagani ħżiena u għatxana għad-demm. Barra minn hekk, iż-żewġ naħat kienu rrabjati bl-aderenza ta’ ħafna mill-ġodda għall-iskejjel tradizzjonali tal-maġija Atlanteani. L-Inkwiżizzjoni kważi kompletament bidlet il-kaċċa tal-eretiċi għall-ġlieda kontra l-veġġenti. Ta’ min jinnota wkoll li l-wasla tal-Aztlans serviet bħala katalist biex jingħeleb ix-xiżma fil-Knisja Kattolika Rumana. U l-ewwel Papa rikonoxxut mill-Ewropa kollha, Martin V, iddikjara kruċjata kontra l-Aztlans.
  Is-sitwazzjoni tagħhom kienet gravi: il-Kruċjati kienu qed jagħmlu pressjoni fl-Ewropa, u l-Berberi u l-Għarab fl-Afrika. Barra minn hekk, kienu involuti fi gwerra kontinwa mal-Ingilterra fuq il-baħar u fin-nofsinhar ta’ Franza. L-Aztlans kienu fil-periklu li jitilfu l-pussessjonijiet kollha tagħhom fuq il-kontinent, u baqgħu biss fuq il-gżejjer. Madankollu, Tlatoani Cacamatzin wettaq qabża ġeopolitika brillanti billi alleat mas-Sultan Ottoman Selim I.
  Imbagħad it-Torok, wara li finalment ħakmu lil Biżanzju, intensifikaw l-attakk tagħhom fuq l-Afrika ta’ Fuq u n-Nofsinhar tal-Ewropa. U minkejja l-attitudni negattiva tal-Musulmani lejn l-Aztlans, l-alleanza tagħhom kontra l-Mamluks tal-Eġittu u l-Venezjani, appoġġjata mill-Ingilterra, kienet ta’ benefiċċju għaż-żewġ naħat. Din l-alleanza kompliet taħt it-tmexxija ta’ bin Selim, Suleiman il-Magnifiku, u ddeterminat fil-parti l-kbira s-suċċessi militari tat-Torok fl-Ewropa tal-Lvant u l-Aztlans fit-Tramuntana tal-Italja u l-Pajjiżi Baxxi. Sa dak iż-żmien, l-armata tagħhom kienet meqjusa bħala l-aktar b’saħħitha fil-kontinent; it-tercio Aztlan rinomat kien invinċibbli. Kien dan il-metodu ġdid ta’ gwerra, aktar aħrax u aktar pragmatiku, li finalment ġab fi tmiem l-era tal-kavallierija, bis-sbuħija u n-nobbiltà kollha tagħha.
  It-tercios kienu magħmula minn rappreżentanti tal-popli Iberiċi li kienu kkonvertew mill-Kristjaneżmu u l-Islam għall-Fidi tal-Wieħed Tloquenahuac. Sa dan iż-żmien, il-qassisin tagħhom kienu involuti fi proselitiżmu mifrux—bla dubju influwenzat minn reliġjonijiet oħra tad-dinja. Dan ipprovoka oppożizzjoni saħansitra aktar intensa mill-Ewropa Kristjana—sal-punt li l-Kattoliċi tal-Punent u l-Ortodossi tal-Lvant, ġeneralment opposti għal xulxin, iffurmaw front magħqud kontra t-Torok u l-Aztlans. Il-Papa Sistu V appella liż-Zar Russu Ġwanni V biex jingħaqad mal-Lega Mqaddsa, u hekk għamel.
  L-isforzi tan-nazzjonijiet Ewropej, li għaqqdu l-forzi tagħhom għal żmien qasir, taw il-frott: it-Torok sofrew telfa f'Lepanto, Vjenna, u Molodi, filwaqt li l-Aztlans sofrew telfa fil-Kanal Ingliż u f'Rocroi. L-alleanza tagħhom iddiżintegrat, kif għamlet il-Lega Kattolika-Ortodossa. Dak li segwa kien gwerra twila bejn l-Orjent Aztlan u l-Port Ottoman fuq l-Eġittu, li dgħajfet iż-żewġ naħat u, fil-fatt, salvat lill-Ewropa mid-diviżjoni bejn l-Aztlans u t-Torok.
  Dawn l-avvenimenti sawru l-kors tal-istorja sal-lum. Kien dakinhar li bdiet l-Era l-Ġdida, u nħolqot il-konfigurazzjoni politika tad-dinja moderna, li, b'xi modifiki, għadha teżisti llum...
  
   Eugene u Monica Cromlech. Aztlan Oriental, Chicomoztoc, Canaria (Gżejjer Fortuna). 5 ta' Awwissu, 1980 (12.18.7.2.12, u 6 Eb, u 15 Shul)
  Evgeny qata’ sew l-ewwel darba: it-tfajla kienet tabilħaqq Iroquoian. Mohican minn familja ta’ sachem f’belt żgħira fuq ix-Xmara Muhekunetuk, kienet qed tistudja l-antropoloġija fl-Università ta’ Manahatta. Isimha kien Lenmena. Cromlech sab il-konversazzjoni magħha faċli u pjaċevoli. Fil-fatt, wara li xorob l-ewwel xarba tiegħu, u mbagħad ftit oħra, niżel fuqu ferħ kwiet. Il-premonizzjoni anzjuża u r-rabja li kienu ħakmuh mill-bidu ta’ dan il-vjaġġ naqsu, bħallikieku piż tqil kien inħeles minn ruħu. Għalhekk daħal fil-konversazzjoni mal-Atlanteana żagħżugħa. Huwa saħansitra deher li kien qed jifflirtja magħha xi ftit—jiċċajta u jitkellem b’mod elokwenti, bl-aħjar mod li seta’ meta kien interessat f’mara, billi jindirizzaha solennement bħala ichpochticintli, "sinjorina żagħżugħa," li ħoss pjuttost formali. Hija ħaġa tajba li Monica kienet impenjata titkellem mal-qarrejja u l-ammiraturi l-oħra tiegħu u ma ndunatx bil-logħob ta’ żewġha.
  "Emmnuni, Ichpochticintli, ħafna drabi ma jkollix idea minn fejn ġew ir-realtajiet tar-rumanz tiegħi," assigura b'entużjażmu. "Pereżempju, il-gżejjer li qegħdin fuqhom issa jissejħu l-Kanarji fid-dinja tiegħu..."
  “Fi żminijiet antiki, il-Guanches li kienu jgħixu fuq din il-gżira kienu jissejħu Canaries,” interrompiet Lenmena, waqt li ħarset lejn il-kittieb b’għajnejn kannella brillanti. Kien diffiċli tifhem kif verament ħassitha dwar kliemu.
  "Eżatt," kompla Cromlech, "Canarias—minn 'klieb.' Re Moris salpa hawn qabel l-era tagħna u sab li l-gżejjer kellhom għadd kbir ta' klieb. Hekk kienu jissejħu fid-dinja tiegħi... ejja nsejħulha 'dinja tnejn'—Gżejjer Kanarji. Imma kienu magħrufa fl-Ewropa ħafna qabel dak ir-re u kienu jissejħu l-Beati, jew Fortunae bil-Latin. Madankollu, skoprejt dan kollu biss wara li indunajt li l-gżejjer li lejhom salpaw il-jongs ta' Ixtlilxochitl minn Aztlan fid-'dinja waħda' tagħna huma speċifikament imsejħa l-Kanarji fid-'dinja tnejn.' U l-gżira ewlenija hija Gran Canaria, mhux sempliċement Canaria, kif fir-realtà."
  “Fl-opinjoni tiegħi, fid-dinja tiegħek... ‘dinja tnejn’, Ixtlilxochitl għexet ftit aktar tard milli fid-dinja tagħna,” innutat it-tfajla.
  “Eżatt,” Cromlech ħeġġeġ b’rasu, “u lanqas jien ma nista’ nispjega dan id-dettall – sempliċement qiegħed hemm...”
  “Allura,” refgħet għajnejha misterjużi lejh, “taħseb li ‘d-dinja tnejn’ teżisti x’imkien, barra mir-rumanz tiegħek, bħala fatt?”
  Il-mistoqsija ġiegħlet lil Cromlech jirtogħod minn ġewwa.
  “Taf, Lenmena-tsin, jien stess spiss ħsibt dwar dan,” qal bil-kwiet.
  It-tfajla baqgħet siekta.
  L-Ithacatl intemm, u l-mistednin, wara li sellmu b’ċerimonja lill-Cromlechs u lid-Delgados, telqu. Evgeny u Monica segwew l-aħħar grupp barra. Barra, inħaddnu mill-lejla sħuna ta’ Chicomoztoc, mimlija b’mużika qawwija u mhux familjari, għajjat u daħk ferrieħi, u splodiet b’għagħa ta’ murtali.
  “Iva, illum hija l-festa ta’ Kukulkan, magħruf ukoll bħala Quetzalcoatl,” ħaseb Cromlech.
  Ix-xahar ta' Shul fil-kalendarju Maja. Xahar ta' ċelebrazzjonijiet, orġiji sfrenati, u sagrifiċċji abbundanti. "Shul" tfisser "tmiem." Darba kien tassew l-aħħar xahar tas-sena, iżda minħabba ineżattezza astronomika, il-kalendarju Maja antik, adottat mill-popli kollha ta' Mesoatlantis, żelaq bil-mod il-mod fiż-żmien, u issa Shul kien jgħix fi tmiem is-sajf.
  Fil-fatt, Aztlán—l-ewwel dak tal-Lvant, u mbagħad dak barrani—kien diġà qaleb għall-kalendarju Ewropew erba’ sekli ilu. Iżda n-nies komplew jgħixu skont il-kalendarju antik. Il-qabda tqila tat-tradizzjoni...
  “Ninsab kuntenta li ma ngħixux tliet mitt sena ilu,” qalet Lenmena bil-kwiet, bħallikieku qed twieġeb il-ħsibijiet tiegħu, u dehret mill-ġdid fil-qrib.
  Hu fehem mill-ewwel dwar xiex kienet qed titkellem.
  "Tliet mitt sena, iva... Imma oriġinarjament, ma saru l-ebda sagrifiċċji lil Kukulkan. Hu stess kien kontra s-sagrifiċċju uman."
  Ir-reliġjon uffiċjali ta’ Aztlán kienet ilha żmien twil il-monoteiżmu, u l-allat tal-qedem kienu kkunsidrati jew bħala inkarnazzjonijiet tal-Wieħed Tloquenahuac jew, bħal Quetzalcoatl, bħala eroj sagri. Iżda n-nies xorta waħda kienu jqisuhom bħala allat, u ħadd ma kien jindaħal b’mod partikolari.
  “Iva, l-Akbar kien kontra dan,” qablet it-tfajla bil-kwiet, waqt li niżżlet għajnejha.
  Kromlech xorta ma kellu l-ebda idea dwarha, l-ebda idea x’kienet qed taħseb. Dan kien rari fl-interazzjonijiet tiegħu man-nies—kien perspikativ ħafna. Kultant saħansitra qalu li kien tal-biża’...
  Imma x'differenza tagħmel? X'aktarx qatt mhu se jerġa' jara lil dik it-tfajla minn barra l-pajjiż.
  Evgeny b’edukazzjoni sellmilha u dar biex ifittex lil martu. Hi wkoll kienet diġà nfirdet minn sħabha u kienet qed tersaq lejh. Hi biss kienet taf titbissem hekk: it-tbissima nnifisha ma kinitx tidher fuq wiċċha, biss ħjiel fil-kantunieri ta’ ħalqha. Imma kienet tbissima, u mhux inqas enigmatika minn dik ta’ Delavega da Vinci.
  Monica mxiet bla xkiel u b’mod sabiħ, u Evgeny għal darb’oħra ammiraha involontarjament.
  “Mela, mein Herz, irbaħt lil din il-Fraulein b’ġilda ħamra?” staqsiet, u Evgeny, bħas-soltu, ma setax jgħid jekk il-mistoqsija mitkellma bil-mod kinitx se tkun segwita minn daqqa ta’ ħarta jew bewsa.
  “U int, dak it-tip b’ħalqek tad-deheb?” staqsa bl-istess ton, u Monica daħqet bil-kwiet.
  "Irrid immur għal mixja," ġibditlu l-minkeb.
  Evgeny ma oġġezzjonax—xorta ħassu meraviljuż. Ried iġorr din il-ferħ aktar ’il quddiem, fil-lejl sħun, fit-toroq festivi ta’ din il-belt sabiħa.
  U l-belt daqqet, tleqq, u għamlet wiċċ imdejjaq. Purċissjonijiet ta’ mummers u buffi, folol ta’ nies lebsin b’mod jgħajjat. Cromlech darba kien attenda karnival Venezjan. Hemmhekk ukoll, kien jgħajjat, qawwi, u sabiħ, imma b’xi mod... mhux pjuttost sinċier. Dik iċ-ċelebrazzjoni kienet bħal antikità wara ħġieġ ta’ mużew—għadha sabiħa daqs qatt qabel, imma issa nieqsa mill-ħajja. Sempliċement monument. Hawnhekk, kollox kien differenti—wara l-ferħ kemmxejn isteriku, wieħed ħass spontanjetà u xewqa għall-ħajja. Ħaġa oħra kienet li kienet imqiegħda ħdejn l-antiċipazzjoni tal-mewt, u dan ġab nota sinistra lill-proċedimenti.
  Wara l-festa ta’ Shul, ikun hemm ħamest ijiem “vojta” fi tmiem is-sena. Żmien tal-ispirti, meta wieħed mhux biss ikun ipprojbit milli jaħdem, iżda wkoll milli joħroġ mid-dar, jinħasel, u jixxotta xagħru. Wieħed ikollu jifhem l-indafa ossessiva tal-Aztlans biex jifhem li huma jsejħu dan il-perjodu ta’ ħamest ijiem “tmiem id-dinja” għal raġuni.
  Imma issa l-belt, wara li rkuprat mis-sħana tal-ġurnata sa filgħaxija, kienet qed tintilef f’ċelebrazzjoni bla rażan, anke xi ftit isterika. Dalwaqt kienet se tilħaq il-qofol tagħha, u l-għajjat tal-klieb tas-sagrifiċċju kienu se jidwu mal-belt kollha. Il-klieb sfortunati kienu l-annimal totem tax-xahar u kellhom jintbagħtu lill-allat benevolenti. Il-qassisin tal-Wieħed b’mod għaqli ppreferew li jqisu dan bħala drawwa folkloristika rispettata.
  Eugene rtogħod.
  “Ejja mmorru l-bajja,” qal lil martu.
  "Kont se nissuġġerixxih jien stess," wieġbet. "Irrid ftit silenzju."
  "Mhux probabbli li ssibha fuq il-bajja hawn f'lejl bħal dan," qal Evgeny bi tbissima. "Imma tal-anqas mhux se joqtlu klieb hemmhekk."
  Il-biżgħat tiegħu ma kinux fondati—il-bajja li laħqu kienet kważi deżerta. Milli jidher, in-nies kollha tal-belt u t-turisti kurjużi issa kienu miġbura fil-belt. Aktar tard, naturalment, kienu se jirtiraw hawn, idoqqu mużika qawwija, jixorbu rum u mescal, jieħdu sehem fil-logħba illegali tal-azzard tal-patolli, jitgħawġu f’żfin senswali, iqabbdu ħuġġieġa, u jieklu barbacoa. Imma għalissa, ma kien hemm ħadd aktar fuq it-tapit mhux naturali lixx ta’ ramel iswed imnikket.
  Il-marea kienet baxxa, l-ilma kien irtira, u ħalla marsa li testendi sal-orizzont. Imma l-Cromlechs ma kellhom l-ebda intenzjoni li jgħumu; sempliċement qagħdu bilqiegħda fuq blata kbira u baqgħu siekta.
  Il-lejl tropikali nifshom b’mod umduż. L-oċean kien jgħajjat bil-mod fil-bogħod. Hemmhekk, lil hinn mill-orizzont, kienet tinsab l-Afrika—dinja ta’ deheb u ramel, bliet medjevali tal-melħ, teocalli oppressivi, stupas Buddisti. U r-Russja kienet saħansitra aktar ’il bogħod. Issa deher lil Evgeny li Svyatoaleksandrovsk, titjira ta’ disa’ sigħat ’il bogħod, ma kinitx teżisti, li din il-belt kapolavur fuq ix-xtut tal-Golf ta’ Izhora darba kienet sempliċement ħolma. Kemm ħolom tant affarijiet: Moska b’koppla tad-deheb, mgħaddsa fil-pjetà kwieta, il-muntanji mqaxxrin u x-xmajjar kolossali tas-Siberja, l-isteppi bla tmiem tal-Mongolja, il-widien miksija bis-silġ u l-kanjons strambi tal-Atlantis Russa... Dan kollu kien irreali, bħall-ħolm l-ieħor tiegħu—ta’ dinja oħra: belt bl-isem stramb ta’ Leningrad, iż-żiggurats ta’ Moska li jtaqqbu s-sema, despoti miġnuna, boia bla heda, u raġel stramb, bħalu, li kien jadura l-qtates...
  — Issa Yura jkollha sitta u għoxrin sena...
  Il-leħen kwiet ta’ Monica nifsu bħal xokk elettriku. Għal mument, ħass rabja, li minnufih ġiet sostitwita minn melankoniku matt... Għaliex ftakret?!
  L-uġigħ tat-telfa ta’ ibni ma kienx naqas fi tmien snin, lanqas biss kien tbatta. Sempliċement baqa’ ġewwa fija, bħal vulkan qawwi, kultant jiżbroffa lava ħruq. Irrid nammetti, dan kien jiġri dejjem inqas ta’ spiss.
  Ma kienx jaf kif ħassitha Monica—qatt ma tkellmu dwarha. Probabbilment ħassitha saħansitra agħar.
  Mingħajr ma jħares, poġġa idu fuq tagħha.
  "Kien ikun jogħġbu hekk," beda jgħid. "Kien jogħġbu dak it-tip ta'... Kien iħobb artijiet imbiegħda, affarijiet eżotiċi..."
  Evgeny ħass li kien qed jgħid bla sens niexef u falz.
  Binhom, Yuri, verament kien igawdi l-eżotiċità. Kien biss wara mewtu li l-ġenituri tiegħu skoprew li kien qatta’ tliet snin f’kult klandestin ta’ adoraturi tal-alla Aztlan Ish-Tab.
  Evgeny xtaq li seta’ jinsa l-wiċċ tal-biża’ ta’ ibnu hekk kif ġibed lil Yura mill-ħabel wara s-suwiċidju ritwali tiegħu. Imma ftakar kollox tajjeb wisq. Għall-kuntrarju tal-jiem ta’ wara. Milli jidher, Evgeny kien imbagħad waqa’ f’forma partikolari ta’ katatonija, li kienet taħkmu perjodikament wara li kien ikun ferut f’rasu fit-tfulija: kien jidher li jirtira x’imkien, f’kmamar imbiegħda fil-fond tal-personalità tiegħu, u jinħeba hemm, waqt li ġismu kompla jitkellem u jaġixxi fid-dinja ta’ barra, mingħajr ma jagħti l-ebda indikazzjoni li ma kienx qed jiġi kkontrollat.
  Mill-inqas wara l-mewt ta’ Yura, l-awtoritajiet innutaw il-kulti mifruxa ta’ Aztlan fost iż-żgħażagħ u bdew jinvestigawhom. Investigazzjoni dwar il-grupp li Yura kienet tappartjeni għalih wasslet għal aġent tal-intelliġenza mill-Great Aztlan...
  Eugene ħass l-uġigħ jaħkem lil martu.
  “Nika, xejn ma jista’ jiġi rranġat issa,” qal b’diffikultà wara pawża.
  "Iva," wieġbet hi b'ton fatali.
  Reġgħu waqgħu fis-skiet, iżda l-paċi kienet diġà telqitu.
  Madankollu, l-irritazzjoni u l-imrar naqsu bil-mod il-mod. Evgeny reġa’ nħakem mill-ferħ kwiet iżda intens li kien ilu jtektek ġo fih il-lejla kollha.
  Huwa ħa nifs fil-fond u għannaq lil Nika, li ma tbiegħditx. Evgeny messilha rasha u għonqha. Ħassu żagħżugħ mill-ġdid, imħabba selvaġġa u kuraġġuż. Il-karezzi tiegħu saru dejjem aktar espliċiti. U ġismu Nika wieġeb b'mod ċar—inġibed tensjoni għal mument, imbagħad sar fluwidu u ċedi. Evgeny refa' ras martu mill-geddum u ħares f'għajnejha griżi jleqqu, u ra fihom l-istess xewqa li diġà kienet qed tinqered fih.
  Huwa ressaq wiċċu qrib tagħha—qrib ħafna, kważi jmissu. Għajnejha saru l-univers tiegħu, u għereq fihom, jinħall fil-mewġ immewġin tal-ferħ li ħassewhom bħal nebulosi tal-qawsalla magnífico.
  Monica għajtet bil-mod. Evgeny kompla jgħannaqha b’estasi sakemm ħass li xi ħaġa kienet ħażina. Tħabat biex joħroġ mill-oċean ta’ passjoni li kien qed jgħannqu u ħares f’wiċċ martu. Wiċċ mejjet. Sabiħ, delikat, ifakkar f’xi statwa Etruska—imma mejjet għalkollox.
  Dellijiet fondi waqgħu taħt il-tebqet il-għajn magħluqa tagħha, u qatra rubin dehret mill-kantuniera ta’ ħalqha. Evgeny ra b’orrur hekk kif, bħal munqar ta’ fellus li jinfed qoxra tal-bajda, ponta sewda u mtebbgħa bid-demm ħarġet minn bejn is-sider abjad u li qabel kien perfett ta’ martu, kull wieħed bil-bżieżel delikati tiegħu. Titjira sħuna niżlet fuq sider mikxuf ta’ Evgeny.
  Ħalla lil Nika u qam bilwieqfa ħesrem. Bħallikieku xi ossessjoni kienet spiċċat, ra lilu nnifsu minn barra—wieqaf fuq il-katavru ta’ martu, imdawwar minn diversi qattiela armati li kienu resqu bil-moħbi fis-skiet.
  X'kien qed jaħseb meta marru f'dik il-bajja deżerta?!
  Imma kien tard wisq biex jaħsbu issa. Kien hemm erbgħa minnhom. Dak li kien wieqaf faċċatu—qasir u b’saħħtu—kien qed iżomm sikkina Fortuna twila u mdemmija. Evgeny rażżan ix-xewqa li jinxteħet l-ewwel fuq il-qattiel ta’ Nika, lemaħ bastun nieżel mill-kantuniera ta’ għajnejh mix-xellug, u evitah, waqt li fl-istess ħin ta daqqa ta’ minkeb lejn il-lemin. Ma setax jara lir-raġel wieqaf hemm, imma d-daqqa dehret li kienet waqgħet—instema’ tnehida ta’ wġigħ, u l-aggressur tfixkel lura.
  Imma r-raba’ wieħed, li kien resaq minn wara l-oħrajn, kien diġà fil-qrib. Raġel iswed kwadru, liebes nuċċali skuri minkejja l-lejl, ġakketta twila tal-ġilda tas-serp b’boutonniere, u kappell aħmar b’xifer wiesa’ b’rixa ta’ pappagall. Evgeny rah b’mod ċar u distint, għalkemm kellu biss frazzjoni ta’ sekonda biex jagħmel dan. Il-pachuco iswed għolla bastun ċatt, li t-truf tiegħu tleqq fid-dawl tad-dwal tal-belt li kienu qed jilħqu l-bajja.
  "Għadhom jużaw il-macuahuitl, bħall-qedem. Biss issa, minflok il-ġebel, hemm l-azzar mat-truf." Il-ħsieb kien astratt u kalm, li, fiċ-ċirkostanzi, deher kompletament miġnun.
  Imma Evgeny lanqas ma ħaseb li jidħol fil-kapriċċi tal-psikoloġija—waqt li kien qed jagħmel l-osservazzjoni storika-militari tiegħu, fl-istess ħin tefa’ daqqa ta’ ħarta lejn il-ġenb, u l-klab li suppost ikkawżalu ferita fonda għadda minn ħdejh.
  Huwa ta daqqa ta’ sieq lil dak bis-sikkina ’l isfel, iżda mbagħad Kromlech finalment intlaqat fuq l-ispalla b’bastun. Huwa rċieva daqqa ħafifa minn xi ħaġa bħal ponot tal-bronż fuq in-naħa tal-lemin ta’ ħaddejh, u mbagħad daqqa oħra mill-bastun fuq in-naħa tax-xellug—din id-darba f’rasu. Evgeny waqa’ fir-ramel, iżda rnexxielu jfixkel lir-raġel gustuż b’saqajh u jwaqqgħu mal-art. Madankollu, ir-raġel gustuż qabeż bil-wieqfa minnufih u reġa’ għolla l-macuahuitl tiegħu.
  “Dak hu,” ħaseb Evgeny b’sens stramb ta’ serħan. Kien lest biex imut u saħansitra ferħan li ma kellux għalfejn jgħix mingħajr Nika.
  Kien hemm erba’ klikks ħfief wara xulxin. Pachuco rtogħod, iġġammja, u waqa’ eżatt fuq Evgeny, u għaffġu bil-piż tiegħu. Stordut, Kromlech istintivament issikka, tefa’ l-ġisem minn fuqu, qabeż bil-wieqfa, u ħares madwaru. Tliet aggressuri kienu mixħutin fuq ir-ramel, tnejn bla ma jiċċaqalqu, wieħed għadu jitriegħed. L-aħħar wieħed kien qed jiġri kemm jista’ jkun malajr lejn il-belt.
  Żewġ klikks oħra, u l-ġerrej ħass bħallikieku ngħata imbottatura qawwija minn wara. Waqa’ wiċċu ’l isfel u baqa’ hemm.
  Evgeny dar u ra mara żagħżugħa liebsa nuċċali. Huwa ra b'mod ċar it-tbajja' maħmuġin fuq il-libsa tas-sajf tagħha, li kważi telgħet sal-qadd fuq naħa waħda, u kixfet riġel irqiq, it-tiben imħabbel f'xagħarha mħawwad, u l-għaraq imniżżel fuq imnieħerha mdendel b'mod riġidu. Kienet qed iżżomm revolver fiż-żewġ idejn.
  Huwa kien ra lil din it-tfajla qabel.
   17
  
  Ilona Linkova. Aztlan tal-Lvant, Chicomoztoc, Kanarja (Gżejjer Fortuna). 6 ta’ Awwissu, 1980 (12.18.7.2.13, u 7 Ben, u 16 Shul)
  Għal darb'oħra żżerżqet inviżibbli wara l-Cromlechs minn ġo Chikomoztok bil-lejl, biss issa ma ħassitha xejn bħal vaganza fuq gżira eżotika. Għal sorpriża tagħha, il-grupp ta’ rġiel li kienu qed jistaħbew fl-arbuxxelli ma segwewx lill-koppja hekk kif mexjin fit-triq. Oħrajn kienu qed jarawhom—tal-anqas tnejn. Tal-anqas hekk rat Ilona. Forsi kien hemm oħrajn. Forsi kienu qed jaraw permezz ta’ lentijiet mit-twieqi. Kwalunkwe ħaġa.
  Jew forsi kienet żbaljata, u dawk in-nies ma kinux verament interessati fil-Cromlechs? Le, l-istint tagħha xorta qalilha mod ieħor. Imma fi kwalunkwe każ, ma kellhiex għażla—kellha ssegwi l-miri tagħha.
  Il-koppja kienet sempliċiment qed timxi fil-belt ta’ filgħaxija, bla ħsieb u bla skop. Ilona żammithom faċilment fil-vista, għall-kuntrarju ta’ dawk li kienu qed jarawhom. Wieħed minnhom, raġel dgħajjef u liebes ħażin, kien jidher ċar li kien pjuttost tas-sengħa fis-sorveljanza; Ilona baqgħet ma tarahx. L-ieħor, raġel iswed kbir u liebes b’mod stravaganti, kien inqas tas-sengħa u serva bħala punt ta’ riferiment utli għat-tfajla.
  Sadanittant, il-Cromlechs waqfu, skambjaw ftit kelmiet, u daru fi triq sekondarja li twassal għax-xatt tal-oċean. Ir-raġel iswed segwiehom, u Ilona tilfet lir-raġel fraġli mill-ġdid. Imma ma baqgħetx timpurtaha minnu—segwiet il-Cromlechs u lil min kien qed isegwihom għal bajja żgħira, kważi deżerta bir-ramel iswed.
  Madankollu, ir-raġel iswed kien sparixxa wkoll x'imkien. Dan inkweta lil Ilona, imma ma setgħetx tinqasam fi tnejn. Kellha żżomm għajnejha fuq il-koppja. Li hekk għamlet, billi sparixxiet fl-arbuxxelli tal-kosta.
  Il-kromleċi qagħdu bilqiegħda fuq blata sewda u ħarsu lejn il-baħar. Kollox deher li sejjer sew. Ilona rrilassat xi ftit. Kienet għajjiena mejta—ġisimha kollu kien iweġġagħha, rasha kienet tqila. Qagħdet bilqiegħda dritt fuq ir-ramel, mingħajr ma baqgħet tagħti kas tas-sarafan tagħha—kienet se jkollha tarmih wara l-eżerċizzji tal-lum xorta waħda.
  Ħsibijietha kienu mħalltin bl-għeja; imserrħet daharha maz-zokk ta’ siġra tal-akaċja, iżda minnufih iddrittat ruħha, meta rrealizzat li kienet se torqod. Xi ħaġa oħra ġibdet l-attenzjoni tagħha, xi ħsejjes ġodda u kwieti. Ilona ħarset b’kawtela mill-arbuxxelli, u mewġa sħuna ta’ imbarazzament ħakmitha. Il-kromleki fuq il-bajja kienu qed jagħmlu l-imħabba. Kienu għadhom bilqiegħda, iżda t-tnejn issa kienu għarwenin sa qaddhom u mdawrin sewwa f’tgħanniqa. Ilona ħassitha skomda u daret. U kien hemm xi ħaġa oħra fir-reazzjoni tagħha għax-xena quddiemha. Setgħet tkun l-għira?
  Kemm jekk kienet l-imbarazzament tal-mara ta’ Smolensk jew l-għira—dawn l-emozzjonijiet kollha, ta’ ħsara għal skaut, lagħbuha ċajta krudili. Meta Ilona refgħet rasha mill-ġdid, l-orrur ħakemha. Grupp ta’ rġiel kienu qed joqorbu malajr iżda bil-kwiet ħafna lejn il-koppja torox u għamja. Fosthom kien hemm l-istess raġel iswed li kienet tilfet, iżomm mazza ċatta stramba. Qabel ma t-tfajla setgħet tagħmel xi ħaġa, kienu diġà dawru l-Cromlechs. Ilona rat wieħed mill-attakkanti jxejjer driegħu b’mod qawwi wara Monika.
  Minn dak il-mument 'il quddiem, l-għeja u l-konfużjoni ta' Ilona sparixxew mingħajr traċċa. Hija aġixxiet b'kalma u preċiżjoni. Mill-vest marbut ma' qaddha taħt is-sarafan tagħha, hija ħarġet revolver "Grumbler" sieket—l-aħħar żvilupp sigriet tal-armiera ta' Tula—u l-Aġent Laska ħarġet tiġri mill-arbuxxelli.
  L-attakkanti ma ndunawx biha—kienu qed jippruvaw jittrattaw ma’ Kromlekh, li ġġieled b’mod mhux mistenni b’mod feroċi u b’ħila kbira, billi waqqa’ tnejn mill-avversarji tiegħu. U Ilona ħasbet li lanqas biss kienu qed jippjanaw li joqtluh. Imma dan ma kienx importanti. Ftit metri qabel il-ġlieda, refgħet ir-revolver tagħha biż-żewġ idejn u sparat erba’ balal, bilkemm timmira—li titlef kien impossibbli. L-ewwel tnejn laqtu l-pappagall iswed li kien qed jerfa’ idu lejn Kromlekh, il-bqija lejn it-tnejn l-oħra. Ir-raba’—l-istess gżira żgħira li kienet tilfet l-ewwel—dar u ġriet. Ilona riedet tisparalu bl-aħħar balla tagħha, imma żammet ruħha—ma setgħetx tibqa’ b’arma mhux mgħobbija. Refgħet it-tarf tal-libsa tagħha, ġibdet l-iskartoċċi mill-but elastiku fuq ġenbejha, malajr reġgħet imliet ir-revolver, u sparat lir-raġel li kien qed jaħrab darbtejn f’dahru. Waqa’ wiċċu ’l isfel u ma ċċaqlaqx aktar.
  Hija kienet irrabjata ħafna—kienet ġiet ingannata għat-tieni darba dak il-lejl. Issa kollox kien ċar: meta l-Cromlechs daru fuq il-bajja, l-għassiesa indunaw fejn kienu sejrin. Imbagħad ir-raġel dgħajjef ġera biex iwissi lill-oħrajn, u r-raġel iswed inħeba, bħal Ilona, fl-arbuxxelli, jistenna l-bqija tal-grupp. Imbagħad attakkaw.
  Iżda kienet se tanalizza l-ġrajjiet fid-dettall aktar tard—fl-uffiċċju ta’ Stolyarov—u dak il-proċess ma wiegħedx li jkun pjaċevoli. Għalissa, kellha bżonn b’xi mod ittaffi l-konsegwenzi tal-falliment katastrofiku tagħha.
  Il-kromleċ ħares lejha b’ħarsa miġnuna. Ilona baqgħet tiftakar dan il-mument sal-mewt tagħha: il-bajja sewda, il-kwiekeb iteptep, l-għagħa tal-marea li ġejja, u raġel, għarwien sa qaddu, mgħotti bid-demm, il-qagħda tiegħu tesprimi tensjoni estrema, wiċċu mimli disperazzjoni.
  “Irridu mmorru,” qalet b’leħen raħsi, waqt li refgħet id-libsa tas-sajf tagħha iktar ’il fuq biex taħbi r-revolver fiċ-ċinturin ta’ qaddha.
  Imma Cromlech, mingħajr ma wieġeb, ġera lejn il-katavru ta’ martu.
  Hija kienet mejta—Ilona kienet tafha mill-ewwel. U Kromlech żgur kien jaf li kienet mejta, imma baqa’ jħawwadha minn spallejha, għadu sieket, u ħareġ biss tnehida mrażżna minn snienu magħluqin.
  Din l-inkarnazzjoni tad-disperazzjoni wġigħet qalb Ilona bil-ħniena, iżda hija rrepetiet b'mod aħrax:
  "Hi mejta. Irridu mmorru. Dalwaqt se jkun hemm oħrajn hawn."
  Kromlech deher li ma setax jinstema’. Imma kienet biss id-dehra tiegħu. Huwa niżżel id martu u, b’sorpriża għal Ilona, ħa id il-qattiel mejjet tagħha. Is-sekonda ta’ wara, hi wkoll rat tatwaġġ arkaiku fuq il-polz tal-mejjet—mara mdendla b’saqajha mgħawġa.
  “Ish-Tab,” qal Cromlech b’leħen mejjet.
  Ilona kienet taf is-sinifikat ta’ din l-alla Aztlan f’ħajtu. Hija resqet lejn ir-raġel mejjet l-ieħor u ħarset. Kellu l-istess tatwaġġ. U l-oħrajn kollha.
  "Dawn huma xi tip ta' fanatiċi, se nirranġaw dan aktar tard," qalet.
  Il-kromlech għolla wiċċu.
  "Ma jimpurtax min huma," qal bil-kwiet.
  Għajnejh kienu bħal ħofor tan-nar, wiċċu msaħħan, dellijiet li kienu jidhru sew fil-qosor fuq il-forma ta’ ġbinu. Ilona rtogħdet—qatt qabel ma kienet ħasset mibegħda daqshekk pura.
  “Ejja mmorru,” kien kull ma setgħet tirrepeti.
  “Għandi bżonn arma,” qal Cromlech b’mod kmandanti.
  Hija kienet taf li kien stressat, inadegwat, u perikoluż. Imma xi ħaġa f’dik il-vuċi... jew f’dawk l-għajnejn demoniċi... Bażikament, ħasset li ma setgħetx tirreżistih.
  Kellha terġa’ terfa’ s-sarafan tagħha biex tiġbor il-Glock 17 moħbija fuq il-ġenbejn l-ieħor tagħha—l-avversarji ta’ qabel tagħha issa kienu qed ibigħu l-armi tagħhom b’abbundanza fir-Russja. Din id-darba, f’daqqa waħda ħassitha imbarazzata li kienet għarwiena quddiem Kromlech, iżda hu ma tax l-iċken attenzjoni lil ġisimha, sempliċement estenda idu b’nuqqas ta’ sabar.
  “Tajjeb,” ħasbet Ilona, “wara kollox, uffiċjal tal-ġlied armat ma jagħmillix ħsara issa...”
  Daħħal il-pistola wara ċ-ċinturin tiegħu u xeħet qmis fuqha, waqt li qabadha mir-ramel. Kien hemm demm fuq il-qmis ukoll, iżda t-tbajja’ kienu moħbija mid-drapp imtebba’.
  “Ejja mmorru,” qal issa u mexa max-xatt, mingħajr ma jħares aktar lejn il-ġisem ta’ martu.
  Malajr u fis-skiet waslu fil-ħaxix u waqfu hemm.
  “X’jismek?” staqsa Kromlech bla mistenni.
  “Dan importanti?” staqsiet Ilona.
  Il-kromlech ġab ruħu b'mod li ma kienx skont ktieb tal-psikoloġija.
  "Ilek issegwina minn meta wasalna, allura taf min aħna," qal b'ton qasir. "Naturalment, irrid inkun naf x'jismek."
  Ilona kienet ixxukkjata - kemm bir-raġunament tiegħu f'ċirkostanzi bħal dawn, kif ukoll bil-fatt li, jirriżulta, kien "ikkopjaha" żmien twil ilu.
  Imma, naturalment, ippruvat ma turihx is-sorpriża tagħha u introduċiet ruħha fil-qosor:
  - Ilona.
  U mbagħad baqgħet ixxukkjata meta sabet ruħha tagħti isimha veru—anke jekk ma kellhiex dritt f’sitwazzjoni bħal din. Dan ir-raġel kellu effett stramb fuqha...
  “GRU?” staqsa mill-ġdid.
  Hija sempliċement qabdet b'rasha.
  - X'ġara?
  Leħen Cromlech tħarrek ma’ din il-mistoqsija. It-tfajla rat dmugħ jinżlu minn għajnejh. Wara kollox, kien persuna ħajja...
  "Jien... ma nafx," ammettiet. "Kont biss qed ngħatti għalik."
  Huwa ħares lejha fis-skiet għal mument twil, u hija ħasset mistħija ta’ wġigħ.
  “It-tfajliet ta’ Smolensk huma l-uniċi li qed jaħdmu f’Steklyashka issa?” qal fl-aħħar bil-kwiet.
  Ilona kienet lesta biex tisparixxi fix-xejn. Imma hu kien diġà biddel is-suġġett tiegħu:
  "Ġejt drogat bl-itakatl. Xi ħaġa bbażata fuq il-koka, naħseb. Ma ndunajtx li kont qed niġi segwit. U ma rajtekx... Għalkemm messni rajt."
  Wiċċu tgħawweġ għal mument, imma immedjatament iġbor ruħu.
  “Dan ma messux ġara,” qalet Ilona.
  Kromlech għamel ġest ta’ sabar b’idu, bħallikieku qed ineħħi kliemha.
  “Ġara,” qal b’mod aħrax. “X’inhu l-pass li jmiss?”
  L-Aġent Laska kienet għelbet ukoll ir-riflessi tagħha. Kellha bżonn tkompli taħdem.
  “Lejn il-belt,” wieġbet hi. “Hemm raġel hemmhekk li jista’ jgħinna.”
  “Widdi t-triq,” qal Cromlech.
  Ilona baqgħet miexja, mistagħġba minn ġo fiha kif dan ir-raġel kien irnexxielu jsir il-wieħed ewlieni fit-tandem tagħhom fi ftit minuti biss.
  
  Tifħir lis-Serp bir-Rix. Lekċer mill-Professur Jakub Jagielski fl-Università Kattolika ta’ Lublin. ‎ Lublin, Litwanja. 18 ta' Settembru, 1979 (12.18.6.4.10, u 9 Ok, u 18 Mol)
  Imma kien żvilupp bħal dan inevitabbli? Le, u għal darb'oħra, le! L-istoriċi, naturalment, ma jagħrfux il-mod tas-subġuntiv, imma nirrakkomanda li taqraw xogħol letterarju notevoli—ir-rumanz "Ir-Raġel bil-Qattus" mill-kittieb Russu Yevgeny Kromlekh, li jiddeskrivi b'mod metikoluż u maħsub storja alternattiva tal-umanità, fejn il-popli ta' Atlantis baqgħu lura fl-iżvilupp u ntlaħqu l-ewwel mill-Ewropej, li rebħuhom u qerdu l-kulturi tagħhom.
  Nammetti, mhux akkademiku ħafna min-naħa tiegħi li nikkwota rumanz tax-xjenza fittizja, aħseb u ara nirrakkomandah lill-istudenti. Madankollu, Cromlech b'xi mod fehem b'mod intuwittiv l-aktar mument importanti fl-istorja mhux biss tal-kultura l-kbira tal-Maja, iżda wkoll taċ-ċiviltajiet Meso-Atlanteani sussegwenti kollha, u tabilħaqq tal-popli tal-bqija tal-Atlantis. Huwa ma jiddikjarax dan espliċitament, iżda meta janalizza r-rumanz tiegħu, isir ċar fejn jinsab il-punt ta' bifurkazzjoni—il-mument fejn l-istorja reali u l-immaġinazzjoni tal-kittieb jiddiverġu.
  Qed nitkellmu dwar il-figura kolossali tas-Serp bir-Rix—Kukulkan-Quetzalcoatl, li l-Atlantiżi bir-raġun isejħulu l-Akbar. Ir-rumanz ma jiddeskrivihx fid-dettall—fid-dinja alternattiva, ma kienx daqshekk sinifikanti daqs fir-realtà, u, barra minn hekk, għex diversi sekli wara. U kien preċiżament minn din id-diskrepanza li twieldet id-dinja tal-biża’ iżda affaxxinanti maħluqa mill-Cromlech. Tabilħaqq, mingħajr l-influwenza ta’ Kukulkan, huwa impossibbli li timmaġina ż-żieda qawwija fiċ-ċivilizzazzjoni li laqtet lil Atlantis fl-ewwel millennju tal-era Kristjana. Dan jista’ ma jidhirx ovvju mal-ewwel daqqa t’għajn, imma ejja nagħtu ħarsa aktar mill-qrib.
  Kif tafu, il-bnedmin waslu fil-kontinent Atlantiku aktar tard milli f'kontinenti oħra—madwar tletin elf sena ilu. U għal żmien twil ħafna, il-popolazzjoni umana hemmhekk żviluppat b'mod iżolat. Infiltrazzjonijiet każwali individwali minn kontinenti oħra ma kellhom l-ebda rwol sinifikanti, la ġenetikament u lanqas kulturalment.
  Nafu wkoll li l-iżvilupp tal-popli Atlantejani kien, sa ċertu punt, pjuttost bil-mod—meta mqabbel mal-Afro-Ewrasja. Għaliex dan? Kien għax l-Atlantejani kienu aktar stupidi? Xejn minn dan—l-eżiljati minn Aztlan fis-seklu 14, kif diġà semmejna, kellhom teknoloġiji aktar avvanzati mill-Ewropej indiġeni. Jew ħa nfakkarkom fil-fatt magħruf sew li wieħed mit-tlieta jew erba’ postijiet fuq il-pjaneta fejn il-kitba ġiet ivvintata b’mod indipendenti jinsab fl-Atlantis Ċentrali. Madankollu, jekk inqabblu l-proċess storiku fuq iż-żewġ naħat tal-Oċean Atlantiku f’kronoloġija assoluta, huwa ċar li filwaqt li l-Afro-Ewrasja diġà kellha stati żviluppati u anke imperi, il-popli tal-Atlantis kienu għadhom kemm għaddew minn ekonomija ta’ approprijazzjoni għal waħda produttiva. Filwaqt li l-Età tal-Ħadid kienet tirrenja madwar l-Ewrasja u ħafna mill-Afrika, il-ġebel baqa’ l-bażi tal-industrija Atlantejana, bi ftit postijiet biss, u bil-mod ħafna, jibdew jaqilbu għar-ram u l-bronż. L-Atlantej ma kinux jużaw ir-rota, u anke l-pruwa u l-vleġġa nġiebu lilhom mill-Asja mill-Inuit, li waslu f'Atlantis konsiderevolment aktar tard mill-bqija tal-popolazzjoni.
  Naturalment, ma kinitx kwistjoni ta’ għażż jew intellett dgħajjef min-naħa tal-Atlantiżi. Huma fehmu affarijiet ġodda malajr u b’mod affidabbli, kif muri mit-tixrid tal-pruwa, li dehret malajr fost il-popli kemm tat-Tramuntana kif ukoll tan-Nofsinhar tal-Atlantiżi. Biex inwieġbu l-mistoqsija dwar għaliex seħħ dan id-dewmien, ejja nikkunsidraw l-eżempju speċifiku tar-rota msemmija hawn fuq. L-Atlantiżi kienu jafu l-prinċipju tagħha, iżda użawha... bħala ġugarell tat-tfal. Imma kif setgħu jużawha mod ieħor? Biex joħolqu trasport bir-roti, l-annimali tat-tkaxkir kienu meħtieġa—wara kollox, l-irbit tan-nies mal-karretti mhuwiex produttiv.
  Imma għaliex l-Atlantej ma kellhomx bhejjem? Għaliex ma ddomestikawx żwiemel, baqar, ħnieżer, nagħaġ, u għadd kbir ta’ annimali oħra, kif għamlu fl-Ewrasja? Għall-aktar raġuni sempliċi: fiż-żewġ Atlantej, kważi ma kien hemm l-ebda speċi ta’ annimali selvaġġi adattati għad-domestikazzjoni. Jew aħjar, kien hemm ħafna inqas minnhom milli fl-Ewrasja. B’riżultat ta’ dan, l-Atlantej iddomestikaw biss dundjani fix-Xlokk ta’ Atlantide tat-Tramuntana, kif ukoll llamas u alpacas fl-Andes. U xi kreaturi żgħar oħra, bħall-fniek tal-Indi jew il-qattus jaguarundi. Il-kelb, madankollu, wasal mal-ewwel bnedmin li stabbilew ruħhom f’Atlantide.
  Iżda l-akbar sfortuna tal-Atlantej (jew forsi l-akbar barka tagħhom, skont kif tħares lejn l-iżvilupp taċ-ċivilizzazzjoni) kienet li ż-żwiemel kienu spiċċaw estinti sa meta l-bnedmin waslu fil-kontinent. Mhux ċar jekk il-bnedmin qerduhomx. U meta l-ewwel żwiemel marbuta mal-karretti, u mbagħad ir-rikkieba, dehru fuq l-isteppi Ewrasjatiċi, dawn l-annimali ma kinux għadhom preżenti f'Atlantis. Imma ma tistax tibni imperu kbir bil-mixi... Jew aħjar, tista', imma bil-mod ħafna. Li huwa preċiżament dak li ġara f'Atlantis sa madwar nofs l-ewwel millennju WK.
  Għal sekli sħaħ, iċ-ċiviltajiet fil-Lbiċ ta' Atlantis tat-Tramuntana, il-Wied tal-Mississippi, il-Meso-Atlantis, u l-Andes, kollha relattivament avvanzati iżda ferm lura mill-kontropartijiet Ewrasjatiċi tagħhom, bil-mod il-mod issostitwixxew lil xulxin. Sakemm, fis-sena 552 WK, matul l-aqwa żmien tal-kultura Maja f'Atlantis Ċentrali, raġel jismu Kukulkan deher fil-belt li issa tissejjaħ Chitzen Itza, iżda dak iż-żmien magħrufa bħala Yucuabnal.
  
   Blagoy - Kukulkan. Yucatan. Yucuabnal (Chichen Itza). 9.5.18.10.16, u 12 Kip, u 4 Kech (1 ta' Novembru 552)
  Wara eternità mgħoddija fix-xejn għama tal-abbiss jaqbad tal-kaos primordiali, huwa baqa’ wieqaf fid-dlam u l-paċi, jikkontempla l-miraklu tal-koxjenza tiegħu.
  “Jien hu,” għadu kif irrealizza.
  Dan kien l-ewwel u l-aktar pass serju. Sar aktar faċli wara dan. Għax jekk jeżisti, allura bilfors li hemm xi ħaġa li "mhijiex hu." Sewwa?
  Jidher li kien kapaċi jerġa' lura għall-eżistenza...
  Stenna. Ġie hemm qabel?
  Iva, u 'l bogħod ħafna. Imma forsi jkun aħjar li ngħidu "żmien ilu"?
  Min jimpurtah.
  Issa seta’ jippronunzja l-isem tal-post bħala Egrossimoion. Fir-realtà, il-kelma kienet tinstema’ kompletament differenti. Fil-fatt, ma kienet tinstema’ bħal xejn.
  Jew forsi kien fil-fatt Xibalba?.. Jidher li din il-kelma hija aktar xierqa hawnhekk.
  U m'għadux hemm. Għaliex?
  Iva, għax għaddejt...
  “Membrana!” il-kelma grandjuża reġgħet daqqet f’moħħi.
  Huwa għadda mill-Membrana mill-ġdid u hawn hu.
  U fejn?
  Ukoll, għallinqas fl-ilma. Għalkemm ma sparixxax fin-nar mill-ilma. Le, kien... Kien mudlam, kiesaħ, u tal-biża' ħafna hemmhekk. Xi ħaġa ħażina, xi ħaġa ħażina, kienet qed tiġri hemmhekk...
  Nesa kollox. Tajjeb, jiftakar aktar tard.
  Ir-sens ta’ ġismu reġa’ kiseb. Ħass saqajh b’saħħithom, denbu enormi iżda flessibbli—bilanċ perfett fl-ilmijiet. Il-garġi b’saħħithom tiegħu assorbew bil-mod il-mod il-likwidu li jagħti l-ħajja.
  Kien għarwien, bħallikieku kien id-dar. Imma... ma kienx hemm. Ma kellux ikun għarwien.
  U, fl-aħħar mill-aħħar, min hu xorta waħda?!
  “Jiena s-Seelie,” ma qalhiex, imma pinġitha f’moħħu. L-immaġni mentali kienet ċara, vivida, u pjuttost rikonoxxibbli.
  Irnexxielu - ħareġ b'mod differenti!
  U wasal fejn kien qed jimmira għalih? Forsi. Madankollu... hawn m'għandux ikun Seelie. Hawnhekk għandu jsir... x'kien jissejjaħ?..
  Iva, bniedem. Minn Ezoeeveli. Jiġifieri... iva, mid-Dinja.
  U jekk din hija d-Dinja, mhuwiex Wieħed Tajjeb, imma...
  Imma għadu f’ġismu? Għaliex qed jieħu n-nifs fl-ilma u jżomm bilanċ fuq denbu?
  Dan kollu kellu jiġi ċċarat. Li kien ifisser li kellna nimxu 'l quddiem.
  Malli qal hekk sar. Il-Beatu għamel arkata ta’ ġismu kollu u beda jiżżerżaq fil-mini mudlama u mimlija ilma, jinseġ bejn stalattiti u għeruq ta’ pjanti nieżla li kienu jixbħu strumenti ta’ eżekuzzjoni.
  Imma l-għawm kien diffiċli—ħafna aktar diffiċli mis-soltu. Ħassu qisu qed jitħabat bil-mod f’ilmijiet li b’xi mod kienu ħoxnu għall-konsistenza ta’ ġulepp, minflok ma jiżżerżaq malajr fihom, kważi mingħajr reżistenza, bħas-soltu.
  "Il-forza tal-gravità hija ħafna akbar," qata'.
  Dan waħdu indika li kien fuq l-Art. Għal darb'oħra. U malajr sar kompletament ċert—meta deher raġġ ta’ dawl fl-ilma.
  It-Tajjeb theżżeż għal mument, jaħseb li kien qed jerġa’ jara riflessjoni ta’ DIK il-fjamma li tikkonsma kollox li minnha kien għadda eoni ilu.
  Imma jidher li kien għadu kif jersaq lejn il-wiċċ u ra d-dawl tax-xemx.
  U hekk kien—minn taħt l-ilma, ħares lejn it-tmewwiġ fuq wiċċu jleqq fix-xemx. Għal raġel—anke wieħed imdorri jgħodos—il-veduta kienet sabiħa. U għalih ukoll—ma kienx tħassar mir-riflessjonijiet tax-xemx fuq l-ilmijiet...
  Fejn it-tmewwiġ tal-ilma kien iktar qawwi, il-post deher iktar mudlam; fejn kien iktar dgħajjef, deher iktar ċar. In-negattività tad-dinja...
  Imma ma messux raha hekk...
  Tela’ fil-wiċċ, ħareġ rasu bil-galbu mill-ilma, u issa seta’ jħares lejn din id-dinja tad-dinja. Għalkemm għalissa kulma seta’ jara kien toqba tonda li minnha kien qed jinfaqa’ sema għamja.
  U figuri mudlama fit-truf ta’ dan it-toqba. Ħlejjaq ħajjin. Egrosi... Le, nies!
  Blagoy ħass vibrazzjonijiet ġejjin minn fuq, li jfixklu l-molekuli tal-likwidu li kien qed jgħattih. Dawn kienu ħsejjes—kien jaf x’kienu u seta’ jiddistingwihom. L-għajta ta’ folla, u xi ħaġa li tixbaħ il-mużika... Iva, kienet tabilħaqq il-mużika ta’ għadd kbir ta’ strumenti strambi—ħoss, tgergir, tħabbit, u tħabbit ritmiku.
  Imma ma pperċepiex sinjali sinifikanti mill-imħuħ kif kien imdorri bihom. Għax in-nies m'għandhomx il-ħila li joħorġuhom.
  Kellu jaċċettah ukoll, biex ma kinux jafu li kien hemm. U ma setgħux jarawh b’għajnejhom fl-ilma mċajpar, wieqaf b’daharhom lejn ix-xemx. Hu, madankollu, rahom perfettament. U fuq kollox, rah wieqaf fuq it-tarf tat-toqba.
  Mara. Żgħira—bħalhom kollha. Liebsa ħwejjeġ ikkuluriti ħafna, imma b’miftuħ... x’inhu dak... iva, glandoli nutrittivi—jitimgħu liż-żgħar b’ġisimhom. Korda ħoxna u kkulurita kienet iddur magħha qaddha, bit-tarf tagħha jibqa’ warajha. Għajnejha kienu magħluqa—deherlu li kienet preżenti biss fil-ġisem, mhux fl-ispirtu.
  Il-mara kienet imgeżwra fi sħab ta’ duħħan, li wkoll kienu qed jitilgħu mill-wiċċ. Id-duħħan kellu riħa qawwija—mhux spjaċevoli, imma... mhux tas-soltu.
  Imma d-duħħan malajr sparixxa, u miegħu l-għajta tal-folla u l-mużika naqsu. Xi ħadd għajjat xi ħaġa qawwija u qawwija, u l-mara... le, it-tfajla qabżet u waqgħet!
  Hi waqgħet fl-ilma mhux 'il bogħod minnu, u tellgħet sħaba ta' raxx ileqq, u għal mument ra wiċċ bla demm bil-biża'.
  “Leenmiin!” għajjat f’moħħu, iżda l-mara li kienet qed tegħreq ma semgħetux.
  Issa fl-aħħar ftakar min kien, fejn kien qabel, u għaliex kien ġie hawn. Iva, issa kienet iċ-ċans tiegħu!
  Blagoy ħareġ tisfir ta’ theddida u qabeż mill-ilma fuq il-ħajt wieqaf tal-bir, waqt li qabad sew miegħu bit-tazzi tal-ġbid qawwija fuq saqajh.
  Madankollu, il-qabża kienet ukoll ħafna iktar diffiċli għalih mis-soltu. Xejn sorprendenti.
  Beda jċaqlaq saqajh malajr, jitla’ ’l fuq, minn fejn instemgħu għajjat ta’ orrur - fl-aħħar deher.
  Imma hu injorahom—it-tixbit kien diffiċli, għalkemm għal għajn umana kien qed jagħmilha b’veloċità tal-għaġeb. Ħabel oħxon u kkulurit kien imġebbed ħdejh, jinżel ’l isfel. Kien għadu jitriegħed—it-tfajla fil-bir kompliet tiġġieled għal ħajjitha.
  Fl-aħħar, rasu telgħet ’il fuq mit-tarf tal-bir u x-xemx qawwija... Adelinaam... le... iva, laqtetlu għajnejh. Ried jgħattihom bit-tielet tebgħa tal-għajn tiegħu, imma... ma kellux aktar it-tielet tebgħa tal-għajn.
  Lanqas biss kellu l-ventouses fuq saqajh—kienu spiċċaw. Qam fil-ħin u tela’ jitkaxkar sal-wiċċ; sekonda wara, kien se jiżżerżaq lura fl-ilma.
  Blagoy qam kemm kien għoli, imxaqleb fuq denbu (kien għad kellu wieħed) u ħares madwaru lejn il-folla konfuża.
  Dawn in-nies kollha... Iffriżati f'diversi pożi, jibżgħu jieħdu n-nifs - nies bi ħwejjeġ ikkuluriti, b'ġisimhom miżbugħ u xi tip ta' kpiepel kumplessi b'mod esaġerat... Jew huma biss il-hairstyles tagħhom?..
  Kollha ħarsu lejh b’orrur u baqgħu siekta. Fis-skiet sħiħ, kienu biss il-qxur li kienu jżejnu l-ħwejjeġ tan-nisa kultant iħabbtu.
  Iċ-ċensier kbir tal-ġebel kien qed joħroġ l-aħħar linji ta’ duħħan pikkanti.
  Ix-xemx kienet tiddi.
  Qabad il-ħabel b’idu x-xellugija u beda jerfgħu b’isforz kbir quddiem l-għajnejn siekta tan-nies. Dawwar il-ħabel bil-mod madwar siequ, kuntent li ma kienx tilef is-saħħa tiegħu. Għalkemm messu kien—kien xiħ... xiħ ħafna skont l-istandards tal-bniedem. Kien se jaħseb dwar dan aktar tard.
  It-tfajla dehret minn fuq it-tarf tal-bir—rasha mitfugħa lura, ġisimha mdendel bla saħħa. Imma hu kien jaf li kienet ħajja. Qabadha b’siequ l-oħra, poġġieha bil-galbu mal-art, waqt li nnota fil-qosor li siequ kienet saret id—id normali ta’ bniedem.
  U denbu kien mar ukoll.
  Meta reġa’ ħares ’il fuq, it-Tajjeb skopra li l-vista tiegħu wkoll kienet inbidlet—kienet saret aktar qawwija, imma kienet tilfet il-ħila li tiddistingwi bejn is-sħana u l-kesħa. Beda jgħajjat, kważi bħal tgergir, mid-drawwa, imma gerżumu beda joħroġ il-kliem:
  — Sagrifiċċji bħal dawn... mhux se jkunu... aktar. Għidtha jien, it-Tajjeb... Le — jien, il-Cromlech. Jien — il-Cromlech!
  Id-dinja msejħa Egrossimoion kienet qed titlaqh... titlaqh għalkollox.
  Ahav Kan Hol, Lord Snake Skull, il-qassis il-kbir tal-belt ta’ Yuukuabnal, ra b’għajnejh miftuħin beraħ bl-orrur hekk kif alla kbir ħareġ miċ-Cenote Sagra, fejn riedu jitfgħu tifla skjava bħala sagrifiċċju lill-alla Chak, sabiex jeħilsu min-nixfa li kienet laqtet lid-dinja.
  Kien enormi—darbtejn id-daqs ta’ kwalunkwe bniedem—u tal-biża’, bħal kukkudrill wieqaf fuq saqajh ta’ wara. Madankollu, ħadd ħaj qatt ma kien ra kukkudrill bħal dan.
  Il-ġilda ħadra tagħha kienet mgħottija b’disinn iswed kumpless li deher lill-qassis bħal rix ta’ theddida.
  Rasu l-gremxula enormi u bil-kresta kienet ukoll sfigurata minn daqqa terribbli.
  Huwa fetaħ ħalqu terribbli u għamel ħsejjes ta’ theddida u inkomprensibbli.
  U mbagħad, lil hinn mit-terrur bla limitu, il-qassis inħakem minn ferħ kbir. Għax kien ra xi ħaġa li ftit mir-razza umana qatt raw. U dan kien ifisser il-favur kbir tal-allat lejn il-belt ta’ Yukuabnal u għalih, il-qassis Ahav Kan Khol.
  L-arja kienet tqila bl-aroma pikkanti tar-reżina fragranti li kienet titpejjep waqt is-sagrifiċċju. Strumenti mużikali, imwaqqgħin minn idejn dawk li jdoqqu l-mużika, u affarijiet tajbin offruti lill-allat kienu mxerrdin ma’ kullimkien—platti sbieħ, troni tal-injam imnaqqxa, biċċiet drapp ikkulurit, rix prezzjuż tal-quetzal, ġojjelli magħmula mill-ġada, kristall tal-blat, għadam, madreperla, ambra, ram, u oniċi. In-nies miġbura għaċ-ċelebrazzjoni tħabtu biex jiġu f’sensihom, jaraw il-mostru li kien ħareġ direttament minn Xibalba jittrasforma quddiem għajnejhom f’raġel. Wieħed mhux tas-soltu, imma raġel xorta waħda.
  U mbagħad Ahab Kan Hol ipproklama:
  — Ifirħu, nies ta’ Yukuabnal! Wasal ferħ kbir! Deher Kukulkan, is-Serp bir-Rix! Deher il-Wieħed il-Kbir!
  Flimkien mal-folla kollha, il-qassis niżel għarkupptejh quddiem il-kreatura li kienet wieqfa fuq it-tarf taċ-cenote.
   18-il sena
  
  Eugene Kromlekh. Aztlan tal-Lvant, Chicomoztoc, Kanarja (Gżejjer Fortuna). 6 ta’ Awwissu, 1980 (12.18.7.2.13, u 7 Ben, u 16 Shul)
  Ma setax ineħħi saqajn din... Ilona minn rasu. Seta’ kien ġenwinament mistagħġeb bil-ħażen tiegħu stess—hekk kif telaq minn ħdejn il-ġisem ta’ martu jiksaħ fuq bajja barranija, f’moħħu ġab stampa tat-tfajla grazzjuża, bħal qattusa, b’tarfha mgħolli b’mod oxxen, saqajha bojod u tensi fuq ir-ramel iswed lixx, idejha rqaq iżommu ġugarell fatali...
  Madankollu, Evgeny fehem li dan kien il-mekkaniżmu ta’ difiża tal-psike tiegħu, li kien iżomm ma’ immaġni ċara biex ma jħallihx jaħseb dwar...
  Taħsibx dwar Nick! Taħsibx! Iktar tard.
  Imbagħad, meta jasal għand dawk li għamlu dan u jagħmel dak li hu sewwa magħhom, dakinhar biss se jaħseb dwar...
  Demm iswed fuq ramel iswed. Ħalq kemxejn miftuħ b’qatra demm. Il-wiċċ għadu jirrifletti l-intossikazzjoni tal-passjoni. Wiċċ mejjet.
  Taħsibx!
  Aħseb minflok f’riġlejn Ilona. Riġlejn bojod fuq ir-ramel iswed. Wiċċha ta’ tfajla ddisprata hekk kif ħarset lejn in-nies li kienet għadha kemm qatlet.
  Jidher li qatt ma qatlet qabel. Imma hija mħarrġa sew. Yevgeny tgħallem l-intelliġenza l-aktar permezz tal-prattika, filwaqt li l-uffiċjali tal-lum huma mħarrġa fl-akkademja.
  Imma x'inhu l-punt? Ma setgħetx issalva lil Nika...
  Taħsibx!
  It-tfajla, naturalment, ma kellhiex tort—ma setgħetx tbassar li l-Aztlans f'daqqa waħda kienu se jsiru miġnuna minn imkien. M'hemm l-ebda mod ieħor kif tispjega x'ġara. Evgeny ma setax jemmen li hawn, fil-Lvant ta' Aztlan, xi fanatiċi, mingħajr sanzjoni uffiċjali, setgħu f'daqqa waħda jattakkaw figura Russa importanti u joqtlu lil martu...
  Taħsibx!
  Mela, din hija provokazzjoni ppjanata u ppreparata. Imma għaliex, għal imħabba t’Alla, spjega? Allura ma kienx se jieħu lil Chilam? Jagħtuh wara mewtu, b’pompa saħansitra akbar. Il-Lega tal-Iskribi kapaċi tinjora anke ordni diretta mill-Hueytlatoani—aħseb u ara l-iskemi sigrieti tal-għorrief ta’ Malinalco.
  U Malinalco nnifsu—iċ-ċentru tal-poter ta’ Great Aztlan—mhuwiex xi ħaġa waħda. Mill-inqas żewġ fergħat antiki tal-kasta tal-gwerriera, l-ajkli u l-ġagwari, darba kienu jikkompetu hemm. Illum, iservu bħala ż-żewġ dirgħajn muskolari ta’ Aztlan—wieħed għall-għedewwa esterni, l-ieħor għal dawk interni. U, bħas-soltu, wieħed spiss ma jafx x’qed jagħmel l-ieħor...
  Din is-sitwazzjoni kienet tikkorrispondi mad-duwalità tal-poter suprem ta’ Aztlan. Flimkien mal-imperatur, il-Hueytlatoani, kien hemm ukoll iċ-Cihuacoatl—il-prim ministru u l-kap tas-saċerdozju. Formalment, kien meqjus bħala l-id il-leminija tal-imperatur, iżda matul is-sekli, kollox seta’ jiġri... Fi kwalunkwe każ, f’dawn l-aħħar snin, dawn kienu żewġ ċentri tat-teħid tad-deċiżjonijiet kważi ugwali. Iċ-Cihuacoatl kien jissorvelja wkoll il-pulizija, inkluża dik politika. Dan kien ifisser li l-Jaguars, li tradizzjonalment kienu jaqdu fil-pulizija, kienu jiġbdu lejh. U l-Eagles kienu jiġbdu lejn l-imperatur, li kien jikkontrolla l-armata u l-intelliġenza barranija. U, naturalment, kull naħa kienet appoġġjata minn diversi klani finanzjarji, il-Pochteca—intraprendituri ewlenin.
  Din l-istruttura tal-poter kienet ilha teżisti għal diversi mijiet ta’ snin u, b’mod sorprendenti, ġeneralment ma kinitx fattur ta’ instabbiltà. Madankollu, għal xi ħadd minn barra, dawn l-intriċċitajiet politiċi kienu diffiċli biex jifhimhom.
  "Taf min huma?" staqsa Evgeny lil Ilona, li kienet miexja ħdejh.
  Lanqas biss induna li kien beda jċemplilha informalment.
  Hija ħawdet rasha.
  "Kont qed tiġi segwit minn żewġ gruppi," qalet hekk kif telqet 'il bogħod. "Wieħed lemħuni, u kelli nitlaq. Ma naħsibx li kienu konnessi u kellhom missjonijiet differenti."
  Evgeny baqa’ sieket.
  Huma mxew fit-toroq, kompletament inosservati fost il-folla eċċitata. Il-belt kienet diġà mimlija b'għajjat ta' niket mortali u għajjat qawwi. L-Aztlans kienu qed jifflattjaw il-klieb jitriegħdu, jiftħulhom sidirhom bis-skieken, u jaqilgħulhom qlubhom—eżatt kif kienu għamlu l-antenati tagħhom lin-nies tat-teocalli. L-arja, diġà mimlija dħaħen, issa kienet mimlija riħa ta’ demm. F’xi postijiet, il-katavri tal-klieb imqaxxrin kienu diġà ġew imbeċċlin, mgħorok b’taħlita ta’ ħwawar, u mqiegħda biex itektek f’fran tal-fuħħar mibnija eżatt fil-btieħi tad-djar.
  Ilona ħaditu fil-belt il-qadima, li rarament tiġi miżjura mit-turisti—taħlita ta’ toroq dojoq, sqaqien, u toroq mingħajr ħruġ, li jispiċċaw mal-ħitan vojta ta’ djar iżolati. Din l-arkitettura kaotika ħalltet elementi ta’ Atlantide Ċentrali, l-Afrika ta’ Fuq, u l-Pirinej.
  "Hawn," qalet b'mod qawwi, waqt li waqfet ħdejn il-ħajt ta' dar żgħira. Kienet bini tipiku lokali tal-adobe, iżda mħassar ħafna. U għalkemm kuruna tal-fjuri kienet imdendla fuq il-bieb fil-ħajt maħmuġ, li kienet tindika s-sigurtà ta' Ilona, il-bieb innifsu ma kienx imsakkar.
  “Xi ħaġa ħażina,” qalet it-tfajla, waqt li ħarset madwarha u ħarġet revolver.
  Din id-darba, Evgeny ma baqax biss iħares lejn il-proċess—hu wkoll ħass il-periklu li kien qed jiżdied u ħareġ il-pistola tiegħu.
  Huma nfaqgħu mill-bieb skont ir-regoli kollha - f'pożizzjoni baxxa, jgħattu lil xulxin, jikkontrollaw is-settur spazjali settur b'settur.
  Il-bitħa dejqa kienet vojta, ftit pjanti biss f’kontenituri kienu mal-ħajt.
  “Manuel suppost kellu jistenna llum u ma jmur imkien,” muttered Ilona, mingħajr ma niżżlet il-pistola tagħha.
  Iva, Manuel kien qed jistennihom fid-dar. Kien mimdud wiċċu 'l isfel mal-art f'kamra b'għamara skarsa. Wara rasu kien imċappas bid-demm.
  "Ġie ttorturat," innota Evgeny, waqt li eżamina l-qtugħ u l-ħruq friski fuq dirgħajh u dahru. Il-ġilda kienet imqatta’ f’postijiet.
  Ilona baqgħet siekta—kienet qed tħossha ħażin ħafna. Kienet iltaqgħet biss ma’ din il-Pirinejana li kienet marret toqgħod Fortuna darbtejn. Imma dakinhar, kien hemm tant mewt madwarha—wisq għaliha.
  “X’inhu l-pass li jmiss?” staqsa Cromlech.
  "Jistgħu jgħassu d-dar," bdiet Ilona, iżda immedjatament interrompiet lilha nfisha. "Le, inkella kienu jkunu diġà hawn."
  "Mhux bilfors," Evgeny xeħet spallejh. "Jafu li aħna armati u li int qtilt lil dawk fuq il-bajja. Jista' jkun li sempliċement qed jibżgħu u qed jistennew rinforzi. Imma jekk nidħlu l-belt issa, żgur li se jaqbduna hemm."
  "Għandek raġun," qablet Ilona, lanqas biss konxja li kienet bdiet issir familjari mal-kittieb famuż. "Irridu nissaħħu hawn u nistennew sal-għodu. Mhux probabbli li jattakkaw—huma ovvji wisq."
  “Fejn se mmur filgħodu?” staqsa Evgeny.
  "Għall-konsulat, ovvjament," qalet Ilona. "Manuel għandu barrakka; għandu jkollha għall-inqas bibien b'saħħithom."
  Hija indikat lejn il-bibien imkissrin tad-dar. Cromlech sempliċement ħeġġeġ rasu.
  Tabilħaqq kien hemm bibien fil-maħżen, u pjuttost b’saħħithom. Kif kien ukoll il-blokka tal-ħadid li kienet issakkarhom. Għaliex il-mejjet Manuel kien biddel bini barra minn darha f’xi ħaġa li tixbah fortizza ffortifikata—Alla jaf, imma kien proprju dak li kellhom bżonn il-maħrubin issa. Huma għalqu l-bieb bil-ħadid u t-tnejn waqgħu, eżawriti, f’munzell tiben.
  Il-maħżen kien żgħir u mudlam, b’qamar mgħawweġ biss jitfaċċa mit-tieqa mċajpra, ixerred riflessjonijiet ħfief mad-dlam. Jekk wieħed jiġġudika mir-riħa ħafifa, xi annimali darba kienu għexu hawn, forsi għasafar jew fniek, imma issa l-maħżen kien vojt, u kien ilu hekk għal żmien twil.
  It-tnejn fehmu li l-periklu ma kienx sparixxa, anzi kien sar aktar serju. Iżda moħħhom ma setax jibqa’ jimmobilizza ġisimhom, li, wara t-tensjoni kbira, kien qed jgħajjat għall-paċi. Ilona u Evgeny baqgħu siekta u bla ma jiċċaqalqu, bil-mod il-mod niżlu għal stat ta’ ngħas.
  Kromlech kompla b’mod iddisprat iwarrab il-ħsibijiet qawwija u jaħarqu tal-mewt ta’ Monica. Biex b’xi mod jipproteġi lilu nnifsu minnhom, beda jaħseb dwar kif seta’ nqabad. L-ansjetà kienet ilha tinqabad fuqu perjodikament anke qabel il-vjaġġ, iżda attribwixxaha għall-eżawriment tas-sena li għaddiet. Dawn l-attakki saru saħansitra aktar intensi fuq il-Fortunas. Meta induna li kienu qed jiġu segwiti, iddeċieda li din kienet l-għerq tal-ansjetà tiegħu. Madankollu, wara li induna li kienu qed jiġu mmexxija mill-istess mara bajda, apparentement kompatrijotta, wasal għall-konklużjoni korretta—is-servizzi sigrieti tiegħu stess kienu qed jgħattuh. Billi kien espert fil-metodi tal-intelliġenza, Kromlech fehem li jekk mara waħda biss, u mhux grupp sħiħ, kienet qed timmirah, l-anġli kustodji tiegħu ma kinux se jaraw xi periklu reali. Dan ikkalmah xi ftit, iżda l-ansjetà ħakmitu aktar minn darba—sakemm sar l-Itakatl fiċ-ċentru kulturali. Imbagħad finalment irrilassa.
  Il-vodka kienet imħallta ma’ droga—possibilment simili għall-pozzjoni użata biex tikkalma s-sagrifiċċji tat-tfal fit-Tahuantinsuyu medjevali. Kienu jidħku u jifirħu sakemm il-bastun tal-qassis jaqa’ fuq rashom. Għalkemm, seta’ kien kwalunkwe ħaġa—il-laboratorji sigrieti ta’ Aztlan kienu magħrufa għall-veleni tagħhom għal kull kontinġenza ta’ gwerra sigrieta.
  U mbagħad ġara dak li ġara...
  Wiċċ ta’ mara mejta b’qatra demm fil-kantuniera ta’ ħalqha... Wiċċ ta’ tifel mejjet - mgħotti b’tikek aħmar, b’ilsien minfuħ u mdendel...
  Taħsibx!
  Issa kien aktar faċli—moħħu nofsu skonnettjat inbidel għal suġġett ieħor ħafna aktar faċilment. Kromlekh beda jaħseb dwar Ilona mill-ġdid. In-nisa kienu ħadmu fl-intelliġenza sa minn żminijiet antiki. F’ċertu sens, kienu aktar adattati mill-irġiel għal dan it-tip ta’ ġlied. Bħala storiku, kittieb, u suldat, Kromlekh kien jaf dan aħjar minn ħafna oħrajn. Iżda n-natura konservattiva ta’ iben Kosak Siberjan Ortodoss irribellat kontra l-immaġni li reġgħet dehret quddiemu: grazzja felina, saqajn bojod fuq ramel iswed, pistola titfa’ l-mewt f’idejn irqaq...
  Evgeny ta daqqa t’għajn lejn it-tfajla mimduda ħdejh. Kienet mitlufa f’rqad fil-fond, imħassba b’ħolm tqil—tgerger xi ħaġa minn taħt snienha u kultant tibki bil-mod. Xagħarha kien saħansitra aktar imħarbat, b’ħafna aktar tiben fih. Evgeny ħares lejn saqajha maħmuġin, spalltha mikxufa, esposta mir-rabta mżerżqa tal-libsa tas-sajf tagħha, il-bżieżel kbar tagħha viżibbli b’mod ċar minn taħt id-drapp. Sentimenti li ma kinux jogħġbuh qamu u intensifikaw fih mill-ġdid. Din id-darba, ma kienx spostament—kien ġenwinament miġbud b’mod ġenwin lejn din it-tfajla, żgħira biżżejjed biex tkun bintu.
  Hu wkoll għafas snienu u dawwar wiċċu. Il-qamar deher li kien qed jiddi aktar qawwi, u b’hekk l-inħawi kienu aktar viżibbli. Cromlech kien xi ftit sorpriż meta sab li l-maħżen kien akbar milli kien ħaseb—it-tarf l-ieħor tiegħu kien mitluf fid-dell. Irriżulta wkoll li l-munzell tiben li kienu waqgħu fih kien fuq tavla mgħollija.
  Evgeny dar lura lejn Ilona, qisu għajnejh kienu miġbuda lejh minn kalamita. Hi mxiet waqt l-irqad, u t-tarf tal-libsa tas-sajf tagħha tela’ saħansitra ogħla. Saqajha kemxejn miftuħa dehru jistiednu... Barra minn hekk, deher lil Evgeny li wiċċha b’għajnejha magħluqa ma baqax jirrifletti t-turment ta’ ħmar il-lejl, iżda l-passjoni ta’ ħolma erotika.
  Evgeny involontarjament tniehed bil-kwiet minn snienu minn xewqa li bilkemm rażżan, iżda sab is-saħħa biex idur 'il bogħod.
  "Ħudha diġà, ħabib tiegħi," instema' leħen ta' tmaqdir.
  Kien ċar u niexef ħafna, bħallikieku ħoss fl-arja silġ.
  Kromlech dar. Il-pistola dehret li dehret f’idu, ippuntata lejn il-figura mudlama wieqfa b’daharha lejn id-dawl mit-tieqa.
  "Le, le," qal il-barrani b'daħka ħafifa. "Ma tkunx tista' tispara. La hawn u lanqas issa."
  Evgeny ra l-kliem itir minn fomm il-kelliem bħal sħab ta’ fwar fil-kesħa, jifforma ittri. Hu stess ma kienx jaf jekk kienx qed jismagħhom jew jaqrahom f’Atlantino.
  "Delgado," qal Cromlech b'sorpriża. "Kif ġejt hawn?"
  U l-frażi tiegħu wkoll baqgħet imdendla fl-arja.
  
   Tifħir lis-Serp bir-Rix. Lekċer mill-Professur Jakub Jagielski fl-Università Kattolika ta’ Lublin. ‎ Lublin, Litwanja. 18 ta' Settembru, 1979 (12.18.6.4.10, u 9 Ok, u 18 Mol)
  L-ewwel rakkonti dwar Kukulkan huma vagi u leġġendarji. Il-ftit sorsi bil-miktub jirrappurtaw li ħareġ mis-Cenote Sagru waqt sagrifiċċju ċerimonjali, li inizjalment ma kienx uman fid-dehra, iżda aktar tard ħa d-dehra tal-bnedmin kollha, għalkemm b'dehra mhux tas-soltu. Naturalment, ħafna miti akkumulaw matul is-sekli madwar figura ta' kobor bħal dan. Barra minn hekk, is-sorsi għal dak il-perjodu tal-istorja Mesoamerikana huma estremament skarsi. Il-kodiċijiet Maya, miktuba fuq karta amatl jew ġilda, iddekomponew malajr fil-ġungla umda. Iżda ħsara saħansitra akbar ġiet ikkawżata mill-invażjoni Tolteka, li qerdet bosta monumenti miktuba Maya.
  Madankollu, l-attivitajiet sussegwenti ta’ Kukulkan huma magħrufa sew, peress li kien meqjum mit-Tolteki, u aktar tard mill-Mexica u popli oħra ta’ Aztlan, li jsejħulu Quetzalcoatl bil-lingwa Nahua. Għall-ewwel, l-abitanti ta’ Yucuabnal, immexxija mir-re tagħhom, bdew iqimuh bħala l-inkarnazzjoni tad-divinità antika tas-Serp bir-Rix. Madankollu, huwa ddikjara li kellu l-poter politiku, li, naturalment, ma setax jogħġob lill-ħakkiema lokali. Iżda l-għadd ta’ adoraturi ta’ Kukulkan kiber, is-saċerdozju lokali ħa n-naħa tiegħu, u eventwalment, faqqgħet gwerra ċivili fil-belt. Kukulkan għeleb lill-elit antika u sar il-ħakkiem tal-belt. Minn dan il-punt ’il quddiem, bdew ir-riformi tiegħu.
  Ta' min jinnota li maż-żmien, il-belt saret magħrufa bħala Chichen Itza, iżda mhux ċert li l-prefiss "Itza" jirreferi għat-tribù Mayan li kienet tgħix hemm. X'aktarx li hija taħlita tal-kliem "Itz ha," li tfisser "sħaħar tal-ilma."
  Għalhekk, rigward ir-riformi, l-istorja ppreservat dokument imsejjaħ "It-Tagħlim ta' Kukulkan." Huwa indirizzat lil uliedu, primarjament l-akbar wieħed, li kellu l-isem Messikan Topiltzin—milli jidher, kien iben waħda min-nisa ta' Kukulkan li jitkellmu bin-Nahua. Fil-fatt, it-"Tagħlim" huwa tip ta' programm għad-dixxendenti, għal ħafna ġenerazzjonijiet li ġejjin. F'ċerti postijiet, it-test ifakkar b'mod impressjonanti fit-trattati tax-xjenza politika ta' perjodu aktar tard. Huwa maqsum f'sezzjonijiet tematiċi ddedikati għall-agrikoltura, in-navigazzjoni u l-kummerċ, l-iżvilupp teknoloġiku, l-amministrazzjoni pubblika, l-affarijiet militari, u l-kultura. Huwa f'din l-ordni li ddawwal b'mod interessanti l-ġerarkija tal-valuri ta' Kukulkan.
  Ikun xi jkun, it-test jagħmilha ċara li dan ir-raġel bla dubju kien avvanzat għal żmienu. Bil-bosta. Barra minn hekk, jidher li bassar proċessi globali li bdew ħafna aktar tard. Pereżempju, huwa jappella għall-iżvilupp ta’ relazzjonijiet, inkluż il-kummerċ, mar-renji tat-Tramuntana tal-Perù. Min-naħa l-oħra, iwissi lil uliedu li xi darba jew oħra dawn ir-renji se jingħaqdu f’imperu vast li se jsir rivali perikoluż.
  Kif nafu mill-istorja, seba’ sekli wara, l-imperu Inka ta’ Tawantinsuyu fil-fatt ħareġ fuq il-kosta tal-punent tan-nofsinhar ta’ Atlantis, u sar l-għadu ewlieni taż-żagħżugħ Aztlan. Wieħed ma jistax ma jħossx li Kukulkan saħansitra bassar li ma kienx se jibqa’ l-istat Mayan li kien se jikkonfronta dan l-imperu, iżda li n-nies tiegħu kienu se jsiru parti integrali mill-Gran Aztlan. Imma kienu tassew in-nies tiegħu?
  Meta tkellem dwar ir-relazzjonijiet mal-istati Peruvjani, Kukulkan daħal fil-fond fi kwistjonijiet li jidhru li ma jistħoqqilhomx l-attenzjoni ta’ ħakkiem kbir, bħat-trobbija tal-bhejjem. Huwa jikteb dwar il-Peruvjani li jużaw il-llamas bħala mezz ta’ trasport u jissuġġerixxi li dawn l-annimali jiġu importati f’pajjiżhom. Imbagħad ikompli jikteb xi ħaġa tassew rivoluzzjonarja—dwar il-possibbiltà li jintużaw il-llamas biex jaħdmu l-għelieqi. Kif inhu magħruf sew, dak iż-żmien, l-ebda nies fl-Atlantis ma kienu jużaw annimali tat-tkaxkir. Sempliċement ma kienx hemm annimali adattati, għax anke l-llamas huma dgħajfa wisq biex jaħartu. Iżda l-previżjoni brillanti ta’ Kukulkan ħalliet il-frott diversi mijiet ta’ snin wara: meta l-bufli mix-Xlokk tal-Asja waslu fl-Atlantis, l-idea li jintużaw annimali biex jaħdmu l-għelieqi kienet diġà pjuttost komuni hemmhekk.
  Barra minn hekk, is-suġġeriment ta’ Kukulkan li l-llamas setgħu jintużaw għall-gwerra żgur li deher bħala fantasija fi żmienu. U fir-realtà, huwa impossibbli li tinħoloq kavallerija tal-llamas, anke jekk dawn l-annimali huma relatati mal-iġmla. Madankollu, meta ż-żwiemel aktar tard inġiebu miċ-Ċina lejn il-Meso-Atlantis mit-Tolteki, l-idea ħadet ton kompletament differenti...
  Kukulkan tenna b'mod persistenti l-ħtieġa għall-esplorazzjoni tal-art u tal-baħar. Fil-fatt, hu stess poġġieha fil-prattika matul ir-renju tiegħu. Pereżempju, huwa ħeġġeġ l-iżvilupp tal-bini tal-vapuri—taħtu, il-Maya bdew iżidu l-ġnub tal-kenuri kbar tagħhom li jbaħħru fl-oċean u jużaw qlugħ u outriggers. Kien fuq bastimenti bħal dawn—qabel ma l-Atlantej adottaw il-jong Ċiniż—li l-baħħara Maya bdew jikkolonizzaw il-gżejjer tal-Baħar Taino fil-lvant, u fil-punent, skoprew Hawaii, u aktar tard komplew il-vjaġġi tagħhom sa Sampaguita, Malaya, il-Ġappun, u ċ-Ċina.
  Kukulkan kien jiffrekwenta l-ppolom—korporazzjonijiet merkantili—li żviluppaw kontinwament ir-rotot kummerċjali tagħhom bl-art u bil-baħar. Il-kummerċ mal-kosta Peruvjana sar regolari sa tmiem ħajjet Kukulkan. Il-ppolom penetraw sa Cahokia fuq il-Mississippi fit-tramuntana, sa l-Gżejjer Lucayan fil-lvant, u sa ħalq il-Paranatingo fin-nofsinhar.
   19-il sena
  
  Blagoy ma' Ezeeveli. Egrossimoyon, madwar għaxar miljun sena ilu fid-Dinja.
  Huwa qatta’ kważi ġurnata sħiħa fil-grotti tal-għarfien. Il-perċezzjoni tal-mogħdija taż-żmien kienet il-ftit li kien fadal mill-eżistenza preċedenti tiegħu. Mhux ta’ b’xejn—hawn fuq Egrossimoion (kien jiftakar il-kelma qasira “Mars” inqas u inqas spiss), il-ġranet kienu biss ftit itwal milli fuq Ezoeeveli. Jiġifieri... iva, lejn id-Dinja.
  Naturalment, taħt il-wiċċ tal-pjaneta, fin-nuqqas ta’ xemx, il-kunċett innifsu ta’ jum kien konvenzjoni pura. Iżda konvenzjoni ppreservata bir-reqqa minn ċivilizzazzjoni li kienet marret taħt l-art 55 miljun sena ilu. Issa, inċidentalment, kien qed jipprova jifhem is-sistema kulturali kumplessa, li, f’għajnejn eks bniedem, kienet tirrappreżenta taħlita sabiħa ta’ tradizzjonijiet kompletament inkomprensibbli, kodiċi kreattiv aljen iżda affaxxinanti, u għarfien intellettwali tal-għaġeb. Sistemi spiritwali sottili, kunċetti xjentifiċi emozzjonalment iċċarġjati, u ċerimonji żviluppati b’reqqa minsuġa f’viżjoni waħda tad-dinja, li paradossalment jikkumplimentaw lil xulxin. U fuq dan kollu kien hemm velu ta’ dwejjaq melankoniku u sens qawwi tat-traġedja tal-eżistenza.
  Forsi hekk għandha tara lilha nnifisha ċivilizzazzjoni, milquta minn forza kożmika għamja mat-tluq, iżda mhux meqruda għalkollox, tibqa' ħajja fl-ispazju limitat ta' għerien taħt l-art, xi wħud mimlija bl-ilma, xi wħud niexfa. U tibqa' ħajja b'dan il-mod għal eoni twal.
  Għax fi żmien lil hinn mill-firxa tal-bnedmin ta’ ħajja qasira—65 miljun sena ilu, skont il-kalkolu ta’ Ezoevely—Egrossimoyon, li aktar tard tissejjaħ Mars mill-bnedmin tad-dinja, intlaqtet minn kometa li ħabtet mit-truf tas-sistema solari. Dak iż-żmien, ċivilizzazzjoni sabiħa iżda krudili ffjorixxiet fuq Mars—renju vast, li kien ikopri nofs il-pjaneta. Ftit qabel il-katastrofi, sar l-uniku wieħed fl-emisferu tat-tramuntana (l-emisferu tan-nofsinhar kien ilu kaos inabitabbli ta’ firxiet ta’ muntanji u krateri ġganteski ta’ meteoriti). L-imperu kien immexxi minn sultan divin, bil-mandat tax-Xemx waħda kbira—Adelinaam. L-isem ta’ din id-divinità suprema jfisser bejn wieħed u ieħor "l-għajn ċentrali tan-nar li toħloq kollox," għalhekk l-isem tal-imperu, l-Imperu tan-Nar. L-impatt tal-kometa—għalkemm inqasam f’żewġ partijiet fil-kamp tal-forza tal-pjaneta—neħħa ħafna mill-atmosfera, u r-renju miet. Malajr ħafna, il-ħajja kollha fuq il-wiċċ mietet minħabba soffokazzjoni. L-oċean inxtered fl-ispazju, u dak li kien fadal mis-sistema tal-ilma—lagi, xmajjar, nixxigħat—kollox iffriża. Imbagħad ir-radjazzjoni ħarxa u inviżibbli minn Adelinaam, li ma baqgħetx riflessa mill-atmosfera, finalment ħarqet l-aħħar ħajja fuq il-wiċċ.
  Madankollu, mhux l-Egrosimoa kollha mietu—għax ma kinux umani, jiġifieri primati. L-intern ta’ Mars ilu maqtugħ minn netwerk vast ta’ għerien, l-aktar mimlija bl-ilma u f’xi postijiet jinfetħu għall-wiċċ. Inċidentalment, in-nies tad-Dinja huma konxji ta’ dawn l-għerien—xi kultant jaraw traċċi tagħhom permezz ta’ teleskopji, u dan iwassal biex wieħed jitkellem dwar kanali Marzjani. Veru, mhux dejjem ikunu viżibbli, għalhekk ħafna xjentisti tad-Dinja jqisu dawn il-linji bħala illużjoni ottika. Iżda dan mhux minnu. Kien hemm, fin-netwerk ta’ għerien taħt l-art li l-Egrosi jsejħu l-Grotta Moħbija, li oriġinat il-ħajja kollha fuq din il-pjaneta, u kien hemm li ħarġu esseri intelliġenti—mir-rettili lokali omnivori tal-ħut tal-pulmun.
  Xi wħud minnhom baqgħu ħajjin hemm meta monster kożmiku qatta’ l-qorriegħa tad-dinja twelidhom. Qattgħu eluf ta’ snin fil-Grotta, iċ-ċivilizzazzjoni tagħhom titteptep, tiżviluppa bil-mod, iżda xorta tiffjorixxi. Ħaffru mini ġodda, fasslu apparati biex jagħmlu l-ħajja aktar faċli fil-fond, u ppruvaw jifhmu posthom fid-dinja u l-kawża tal-isfortuni tagħhom permezz ta’ xogħlijiet tal-arti u riċerka xjentifika. Kultant, għamlu vjaġġi fil-wiċċ u ħarsu b’imrar lejn id-dinja li darba kienet darhom, issa kompletament aljena, u li ilha mejta.
  Iżda l-katastrofi ma spiċċatx b'Egrossimoion. It-tieni parti tal-qalba tal-blat tal-kometa kienet sejra lejn Ezoeeveli. Dak iż-żmien, ma kien hemm l-ebda ħajja intelliġenti fid-Dinja. L-impatt tal-asterojde u l-konsegwenzi tiegħu qerdu ħafna forom ta' ħajja fuq il-wiċċ—primarjament id-diversi rettili, l-aktar ta' suċċess f'dik id-dinja. Kienu qraba 'l bogħod tal-bennejja taċ-ċivilizzazzjoni Marsjana, iżda għażlu li jżidu l-massa tal-ġisem tagħhom, l-imġieba predatorja, u adattamenti oħra ta' livell baxx aktar milli l-intelliġenza tagħhom.
  Huma sparixxew, u l-meddiet vasti tad-Dinja ġew popolati mill-antenati tal-bnedmin. Kulma fadal miż-żjara tal-qattiel kożmiku kien krater enormi—parti fil-baħar, parti fuq l-art, li ħafna aktar tard kien jissejjaħ il-Peniżola ta' Yucatan.
  U għad fadal xi ħaġa.
  L-esseri, li darba kien ix-xjentist Eugene Kromlekh, issa msejjaħ Blagoy (il-kelma attwali hija kumplessa wisq biex tiġi riprodotta fil-kitba umana), uża dwiefer twil u mgħawweġ biex jipprova jċaqlaq kristall—wieħed minn raggruppament li qed jikber f'kontenitur bl-aktar ilma pur—fid-direzzjoni t-tajba. Kienu ħajjin u kien fihom l-informazzjoni li kellu bżonn, iżda xorta ma kienx tas-sengħa biex jimmanipulahom. Kromlekh kien qatta' l-ekwivalenti ta' sena tad-Dinja fil-kmamar tas-sigurtà ta' Marz, miljuni ta' snin qabel twelidu. Madankollu, għalkemm ġismu kien sar simili għall-abitanti hemmhekk, baqa' kważi uman minn ġewwa u xorta pperċepixxa ħafna mill-inħawi tiegħu bħala mhux familjari u skomdu.
  Fl-aħħar, il-kristall qam u beda jferra’ rakkont direttament f’moħħ Cromlech. Kien dwar Neon-goo—kien tal-għaġeb kemm il-kelma kienet simili għal dik li darba kienet għaddiet minn moħħ Evgeny. Kienet żmien twil ilu u ’l bogħod ħafna, f’post imsejjaħ Siberja. Strettament, lanqas biss kienet għadha teżisti... Imma tradotta bejn wieħed u ieħor, il-kelma kienet tfisser "membrana"...
  Blagoy qagħad bilqiegħda aktar komdu fuq is-sufan tal-ilma, maħluq minn nixxigħat densi u kuluriti, u sema'. Dak li apprezza dwar il-ħiliet lokali kienet il-ħila tagħhom li jittrażmettu l-informazzjoni telepatikament. L-Egrosi setgħu wkoll jitkellmu—gerżumithom kienu joħorġu ħsejjes, tgergir u tisfir bħal ta’ tromba li setgħu faċilment jiġu ffurmati f’diskors, iżda għamlu dan biss fil-grotti niexfa, u anke hemm kienu jippreferu jikkomunikaw telepatikament. Naturalment, Blagoy, bħala lingwista, ipprova japplika l-ħiliet tiegħu hawn, billi qasam id-diskors lokali, li diġà kien jifhem tajjeb ħafna, f’ħsejjes u blokki, u qabbel il-kliem, iżda dawn it-tekniki kollha, iddisinjati għal-lingwi umani, kienu prattikament ineffettivi meta applikati għad-diskors tal-Egrosi.
  Il-kitba lokali ġietu faċilment—kienet tixbaħ il-ġeroglifiċi Mayan li darba kien deċifra. L-unika problema kienet li l-Egrosi rarament jużaw il-kitba, u jippreferu kristalli tal-għarfien. Is-sinjali kienu mnaqqxa biss fuq l-oqbra tagħhom. Preċedentement, il-kitba kienet aktar komuni—Blagom kien intqallu li fuq il-wiċċ, fil-fdalijiet ta’ bliet antiki, instabu ħitan sħaħ u steli mgħottija bil-ġeroglifiċi. Madankollu, qatt ma kien tela’ fuq il-wiċċ qabel.
  Fir-rigward tat-telepatija, ma kinitx lingwa, iżda pjuttost perċezzjoni u trasmissjoni viżwali, tip ta’ prestazzjoni simbolika. L-eks Cromlech inizjalment kien jipperċepixxi biss l-aktar kunċetti sempliċi b’dan il-mod, iżda issa jista’ jagħmel kważi kollox. Iżda hu stess spiss sabha diffiċli biex iwassal xi ħaġa partikolarment kumplessa.
  Iżda dawn, kien jemmen, kienu diffikultajiet temporanji. Il-proċess tal-perċezzjoni nnifsu kien iferraħ, ifakkar fil-kontemplazzjoni ta’ disinji kkomplikati ta’ kuluri li kellhom tifsira profonda u konkreta.
  Għalhekk, Neon-goo – il-Membrana – ħarġet immedjatament wara l-katastrofi li affettwat żewġ pjaneti. Għalkemm dak iż-żmien, l-Egrosi ma kellhom l-ebda idea dwar dan. Iċ-ċivilizzazzjoni tagħhom kienet laħqet bejn wieħed u ieħor il-livell tal-Eġittu dinastiku jew l-Imperu Aztec. Forsi kienu aktar avvanzati teknoloġikament, iżda żgur li kienu jafu aktar dwar l-astronomija. Minħabba n-nuqqas ta’ satellita kbira u l-ellittiċità qawwija tal-orbita ta’ Egrossimoion, sistema eljoċentrika ħarġet hawn kmieni ħafna, li wasslet għal kult solari qawwi. L-Egrosi tal-qedem mhux biss kienu jqimu lil Adelinaam; għalihom, hija kienet is-sors ta’ kull ma hu viżibbli u inviżibbli.
  “Akhenaton messu twieled hawn,” il-ħsieb ħakem lil Blagoy hekk kif irtira fid-dawrien spazju-ħin tal-Cromlech.
  Il-politeiżmu bħala tali qatt ma eżista fiċ-ċiviltajiet lokali—allat oħra eżistew f’konnessjoni inseparabbli mal-Primarju u l-Uniku Wieħed. U waħda minn dawn id-divinitajiet subordinati, iżda importanti ħafna, kienet bint in-Nar, il-Verġni Tiddi—Eżoehebel. L-Art...
  L-Egrosi dejjem raw din il-kewkba kbira u blu fuqhom, imdawra minn oħra iżgħar. Meta żviluppaw ir-rudimenti tal-astronomija, qabblu l-orbita ellittika tad-dinja tagħhom madwar in-Nar Ċentrali mal-orbita ċirkolari tad-Dinja. Għalhekk, iċ-ċirku kien ideal għall-Egrosi, li seta’ jintlaħaq fid-dinja tagħhom biss fit-teorija. Fuq Ezoeeveli, fehmu, l-istaġuni jinbidlu b’mod uniformi—kuntrarjament għal fuq Egrossimoion. U kollox hemmhekk huwa subordinat għal din l-armonija, jiġifieri l-bnedmin li jgħixu hemmhekk huma mberkin.
  Dak iż-żmien fid-Dinja, id-dinosawri kienu qed iqattgħu lil xulxin f'biċċiet – kien il-perjodu Kretaċeju.
  Huma mietu wara impatt kożmiku. U fuq il-pjaneta l-oħra affettwata, id-dlam u l-kaos irrenjaw għal sekli sħaħ. L-Egrosi kienu mdorrijin jgħixu f'ilmijiet taħt l-art; anke qabel id-diżastru, qattgħu aktar ħin fl-ibħra u x-xmajjar milli fl-arja aperta. Iżda t-tranżizzjoni taċ-ċivilizzazzjoni kollha tagħhom taħt l-art kienet diffiċli.
  Anke dakinhar, ħafna Egrosi kienu qed jaħsbu dwar il-kawżi tad-diżastru li kien laqathom. Imbagħad bdew jinnutaw aljeni strambi jidħlu fil-grotti. Immedjatament wara l-katastrofi, skoprew kreaturi kompletament differenti minn dawk li kienu għexu hemm qabel. Ħafna minnhom mietu, iżda xi wħud baqgħu ħajjin u saru parti mid-dinja tagħhom. Madankollu, kienu bla moħħ u ma nbidlux. Saħansitra aktar strambi kienu oħrajn, ftit ħafna fin-numru—wara li dehru hawn, ħadu d-dehra ta’ Egrosi, iżda ma kinux.
  Huma saru magħrufa bħala l-Passersby, u malajr deher ċar li kienu ġejjin minn Ezoeevele. L-istejjer tagħhom ħasdu bil-kbir l-ideat tan-nies tal-post dwar l-armonija tax-Xebba Brillanti. Madankollu, anke qabel il-katastrofi—wara l-gwerer terribbli li akkumpanjaw il-konkwista tal-pjaneta mill-Imperu tan-Nar—Ezoeevele kienet inbidlet f'moħħ l-Egrosi minn oħt tenera għal omm imnikkta għal uliedha mitlufa. U sal-lum il-ġurnata, hija eżistiet fiż-żewġ dehriet.
  Fir-rigward tal-Passersby, malajr deher ċar li l-eżistenza tagħhom fid-dinja ta’ Yasnodevaya ma kinitx sinkronika mad-dehra tagħhom fid-dinja ta’ Egrossimoion. Sa dak iż-żmien, iċ-ċivilizzazzjoni Marsjana kienet kapaċi tosserva l-kożmos, wara li skjerat diversi teleskopji fuq il-wiċċ mejjet tal-pjaneta. Kien perfettament ċar li ma kien hemm l-ebda bnedmin intelliġenti fuq Ezoevely fil-mument. Imma hawn kienu—ġejjin minn żminijiet oħra u jgħixu fil-qrib. Dan ta lok għal diversi kunċetti reliġjużi oriġinali.
  In-neon-goo sar fenomenu metafiżiku kruċjali għall-Egrosi. Sal-lum, ix-xjenza tagħhom lanqas biss għandha ipoteżi dwar in-natura tagħha, u tieħu l-Membrana bħala xi ħaġa ovvja. Malajr deher ċar li taħdem fiż-żewġ direzzjonijiet. Xi nies li kienu għaddejjin sparixxew u mbagħad reġgħu dehru, u l-istejjer tagħhom kienu tal-għaġeb. Jidher li rritornaw lejn Yasnodevaya f'epoki differenti—mhux dawk li kienu telqu minnhom.
  Deher il-mina tal-enerġija spazjo-temporali li kienet tikkonnettja ż-żewġ pjaneti wara li bdiet il-katastrofi fid-Dinja, fis-sit tal-impatt tal-kometa. Meta l-bnedmin intelliġenti—dawk intelliġenti biss—waslu fuq il-pjaneta aljena, mirakolożament ħadu d-dehra tal-abitanti tagħha. Iżda l-punt temporali tal-wasla tagħhom varja b'ritmu inkomprensibbli. Madankollu, l-Egrosi kellhom ftit wisq informazzjoni għal analiżi bħal din, u d-Dinjani fil-biċċa l-kbira ma kinux konxji tal-Membrana.
  Milli jidher, kreaturi speċjali biss, oriġinarjament iddisinjati għal dan il-għan, setgħu jgħaddu minnha. L-Egrosi ttrattaw lil dawk li kienu għaddejjin b’rispett edukat, iżda ġeneralment ittrattawhom b’indifferenza. Bħal kull ħaġa oħra.
  L-abbundanza ta’ informazzjoni li kien qed jassorbi bdiet tgħejja lit-Tajjeb. Irrilassa l-muskoli kollha tiegħu, imtedd aktar komdu fuq is-sufan, u beda jiġbed l-ilma b’mod kostanti u qawwi fil-garġi tiegħu, jipprova jibbilanċja moħħu. Bil-mod il-mod, qamu fih viżjonijiet strambi, viżjonijiet li hu, bħala bniedem, ma kellu l-ebda kunċett tagħhom. Dawn il-viżjonijiet kienu akkumpanjati minn ħsibijiet vagi, minsuġin magħhom, u mġebbda fil-fond mhux magħruf ta’ ħajtu.
  "Min ħalaq in-Neon-goo? Kienu l-forzi għomja tan-natura? U jekk le, allura għaliex? X'inhu l-iskop ta' dan kollu?..."
  “Vapuri li jikkomunikaw,” induna bil-ħsieb ta’ xi ħadd ieħor, theżżeż u għolla rasu.
  Egrosi mhux familjari deher fil-qrib. Imma dan ma kienx sorprendenti—l-għerien tal-għarfien huma dejjem mimlija viżitaturi. Kliem il-barrani deher quddiem għajnejn it-Tajjeb, bħallikieku f’wiċċ l-ilma, miktub bis-simboli lokali. Dan fakkar lill-eks Cromlech uman f’xi ħaġa...
  Blagoy kien għadu kif beda jiddistingwi l-Egrosi bil-vista—għall-ewwel, kienu dehrulu kollha l-istess. Imma issa rrealizza li l-barrani kien xi ftit iżgħar minnu u ikbar fl-età, għalkemm għadu żgħir. Iż-żgħożija tiegħu stess, inċidentalment, qatt ma waqfet tistagħġeb lil Evgeny. Għalkemm dan kien spjegat faċilment: billi fiżikament sar Egrosi, kien akkwista wkoll iż-żmien bijoloġiku tagħhom. U għexu ħafna itwal mill-bnedmin—sa tliet mitt sena skont il-kalkolu tad-Dinja. Fi kliem ieħor, bis-sittin sena kważi tiegħu fid-Dinja, bħala Egrosi, kien fiżjoloġikament żagħżugħ. Dan xi kultant wassal għal sitwazzjonijiet skomdi jekk il-persuna l-oħra ma kinitx taf ma’ min kienet qed tittratta.
  Il-barrani, bħal Blagoy, kważi ma kellu l-ebda disinji suwed u bil-qxur li jgħattu l-ġilda ħadra tiegħu, li jidhru fit-tieni nofs ta’ ħajtu u jsiru dejjem aktar ikkumplikati u densi bl-età. Imma ġismu, għalkemm iqsar minn Blagoy, deher aktar qawwi mill-figura żagħżugħa rqiqa u tawwalija ta’ Cromlech. Il-quċċata tiegħu kienet ogħla, il-karatteristiċi tiegħu aktar qawwija, u rasu aktar massiva minn ta’ Evgeny—lanqas id-daqqa li baqgħet hemm ma sfiguratha.
  "Aħfirli talli interrompejt il-viżjonijiet tiegħek, Blagoy-dio," qal il-barrani b'edukazzjoni mill-aqwa, u kliemu bdew jinstemgħu mill-ewwel. "Jisimni Heenaroo, jalla tifraħ bil-laqgħa tagħna. Ilni noħlom li nara l-ħsibijiet tiegħek."
  Blagoy tgħawweġ beraħ, u ħalla l-ilma jiċċirkola liberament minn ġol-garġi tiegħu – reazzjoni naturali tal-egrosi għall-mhux mistenni.
  "Int... ma... imbarazzajtnix..." wieġeb, jitkellem b'mod pjuttost inċert. "Jien... kuntent li narak... hawn."
  U l-ħsibijiet tiegħu dehru wkoll b’mod viżibbli. Heenaroo ma tax kas. Dawwar, dawwar il-buttuna tal-attivazzjoni tas-sufan tal-ilma bil-ponta ta’ denbu, u medd fuqu bi pjaċir viżibbli.
  “X’qed tagħti kas?” staqsa, waqt li b’ġentilezza għafas il-moxt ma’ rasu.
  - Storja... Kultura... Ċivilizzazzjoni Egrosi.
  "Għandek," qabel Heenaroo. "Trid tkun taf din id-dinja. U lilek innifsek fiha."
  “Huwa diffiċli,” ilmenta Cromlech.
  Huwa stramb: anke fil-forma umana ma kienx iħobb jafda qalbu ma’ barranin, iżda dan l-egrosi b’xi mod qajjem fiduċja fih.
  “Se jsir aktar faċli,” assigura Heenaroo.
  Huwa ħares lejn Cromlech, u niżżel it-tielet tebqet l-għajn tiegħu – sinjal li kien qed jaħseb.
  - Trid tkun hawn? Jew qed toħlom bid-dinja tiegħek stess?
  "Ma nafx," wieġeb Evgeny, sorpriż bil-frankezza tiegħu stess. "F'dik id-dinja... fid-Dinja, kelli mira... triq li ħadt biex nilħaqha. Imma spiċċajt f'direzzjoni kompletament differenti milli kont ippjanajt."
  "Tħobb tkun hawn?" il-barrani kompla l-interrogazzjoni sinċiera tiegħu, li kienet terribilment bla tattika għal Egrosi, u saħansitra wisq diretta għall-gosti ta' bniedem.
  Madankollu, Kromlech xorta ma ħass l-ebda skumdità jew irritazzjoni. Huwa mexxa idu bil-ponot quddiem wiċċu, u b'hekk indika inċertezza.
  "Hawnhekk kalm... Komdu. Jogħġobni," qal fl-aħħar.
  Fil-fatt, dawn il-forom ta’ ħsieb irrappreżentaw metafori differenti għas-sensazzjoni pjaċevoli ta’ ilma fit-togħma, artab u rikk fl-ossiġnu.
  “Mhux kif ħsibt jien,” innota Heenaroo, waqt li ħareġ il-ponta ta’ lingwaġġ ta’ komunikazzjoni sottili – ironija.
  - Iva, naf dwar Jum il-Kora, dwar il-Perjodi tat-Tbatija...
  "Dak kien żmien twil ilu. Il-pjaneta tiegħek sofriet ftit inqas dak iż-żmien. Ma tiftakarx, għalkemm l-antenati tiegħek kienu diġà hemm. Imma qed nitkellem dwar dawk il-jiem u hawn. Ma kinux brillanti, le."
  - Ma jistax ikun hemm ġranet sbieħ fuq Egrossimoion illum il-ġurnata... - kien imiss lil Cromlech joħroġ ilsienu lill-interlokutur tiegħu.
  Ħareġ l-ilma mill-garġi b’mod storbjuż u daħak. Iżda l-konverżazzjoni kompliet fl-istess direzzjoni:
  - Taf xiex.
  "Iva," Evgeny wkoll sar serju. "Tnaqqis katastrofiku fir-rata tat-twelid minn ġenerazzjoni għal oħra, il-mewt taż-żgħażagħ, suwiċidji tal-massa mingħajr kawża, kunflitti ċivili u gwerer bla sens, staġnar xjentifiku u teknoloġiku, it-tnaqqis tal-arti... Iċ-ċivilizzazzjoni tagħkom qed tmut."
  “Nafu dan,” Heenaroo tefgħet għajnejh darbtejn bi qbil.
  Dehret bħal dikjarazzjoni banali.
  "Mhux terribbli għalina," żied jgħid.
  “Imma għaliex?” staqsa Evgeny.
  Hu verament ma fehemx.
  “Mhux ħasra,” Kromlekh xejjer denbu fil-qosor biex jindika l-konfini tal-grotta, “dan kollu?...”
  "Tlifna kulma żammejna. Ftit li xejn fadal. Ma jimpurtax," ikkonferma Heenaroo.
  "Mela spjega," Evgeny ħares b'attenzjoni lejn l-interlokutur tiegħu. "L-oħrajn li staqsejt dwar dan hawn evitaw il-mistoqsija b'grazzja—kif inhu d-drawwa tiegħek meta ma tridx twieġeb."
  "Staqsi jekk teħtieġ," qal Heenaroo b'leħen kalm. "Mhux jien kollox hawn."
  - Inti tqim l-Art... il-Verġni. Darba, għalik, kienet dar ta’ armonija.
  “Iva,” wieġeb Egrosi.
  - U ħafna drabi – ma nafx kemm, imma ħafna – nies bħali ġew għandek...
  - Dawk li jgħaddu minn hemm, allura, - Heenaroo reġa’ teptip.
  "U ġew mill-futur tal-pjaneta tiegħi—minn epoki differenti," kompla Cromlech b'ras iebsa. "Dan ifisser li taf ħafna, ħafna, dwar il-futur tad-Dinja."
  - Allura.
  - Imma għaliex qatt ma ppruvajt tinfluwenza dak li kien qed jiġri fuq il-pjaneta tiegħi? Għaliex ma ppruvajt twissina dwar xi ħaġa? Biex tiggwidana... Biex tikkoreġina... Għaliex?
  “U għall-benefiċċju ta’ min?” staqsa Heenaroo b’indiferenza.
  Kromlech ma sab l-ebda tweġiba. Spiss iltaqa’ ma’ ostakli simili hawnhekk—meta l-mod ta’ ħsieb tiegħu u s-sistema ta’ valuri tiegħu kienu jaħbtu bla dubju mal-mentalità Martiana.
  “Żagħżugħ...” beda Egrosi, iżda Kromlekh interrompieh.
  - M’iniex raġel żagħżugħ.
  Heenaroo tefgħet daqqa t’għajn, għalkemm din id-darba dehret ironika – Evgeny kien għadu ma tgħallimx jaqbad is-sottigliezzi tal-espressjonijiet tal-wiċċ tal-abitanti lokali.
  - Blagoy-dio, eiromonje, - ikkoreġa lilu nnifsu Heenaroo, waqt li uża forma ta’ indirizz super-edukat lill-interlokutur venerabbli tiegħu.
  "Żgur li qed ikun ironiku," għadda minn moħħ Kromlech. "Għaliex?"
  "Eiromondje, id-differenza fl-approċċi tagħna ġejja mill-istrutturi differenti tad-dinjiet tagħna. F'termini astronomiċi. L-orbita ta' Egrossimoion hija ħames darbiet aktar twila minn dik ta' Ezoeveli tiegħek. Dan jagħmel l-istaġuni mhux ugwali fit-tul. Filwaqt li tiegħek ġeneralment huma ugwali. Huwa għalhekk li l-antenati tiegħek ħasbu li kollox fl-ispazju jdur f'ċirku perfett. Tiegħi dejjem kienu jafu li dan ma kienx il-każ. Għalhekk is-simbolu universali tiegħek tal-eżistenza—iċ-ċirku, li fih is-salib naturalment daħal aktar tard. Jiġifieri, l-essenza tiegħek tespandi mhux biss lejn il-ġenb, iżda wkoll 'il fuq u 'l isfel. Barra minn hekk, hemm żewġ luminarji fis-sema tiegħek..."
  - Ħaġa waħda, fil-fatt...
  - Tnejn.
  - Ah... Luna.
  - Mela. Għalina, dejjem kienet il-qaddejja ta' Ezoeveli, Liim. Għalik...
  "...Is-Sultan tal-Lejl tas-Smewwiet. Jew ir-Reġina. Jew ħu ż-żgħir tax-Xemx," qal Cromlech b'riflessjoni.
  - Mela. Id-dinja hija maqsuma.
  "Id-duwaliżmu, Alla u l-avversarju tiegħu," kompla Evgeny. "Int għandekha differenti."
  Heenaroo tefgħet daqqa t’għajn.
  "Is-salib mhux se jsir sagru għalina," qal. "L-essenza tagħna tespandi wkoll—bħall-ħajja kollha—imma biss lateralment, orizzontalment, fuq pjan. Id-dinja tagħna hija kważi bidimensjonali. Nafu dwar it-tielet dimensjoni, naturalment, imma nikkonċepixxuha b'mod astratt. Huwa għalhekk li, qabel Jum il-Koraja, ħloqna saltna waħda għall-pjaneta. Imma qatt ma kkunsidrajna li mmorru fl-ispazju. U l-ebda varjazzjoni tar-reliġjon tagħna m'għandha avversarju tan-Nar tas-Smewwiet li Jista' Kollox. Imma għalik..."
  - Imma għandek lil Agriyu s-Smewwiet – il-pet tal-ħakkiema Adelinaam...
  "Mela. Il-perċezzjoni tagħna ta' wieħed mis-satelliti ta' Egrossimoion. Jirriżulta li la jista' jkollna avversarju jew antagonist għal Alla, u lanqas salib bħala simbolu tal-infinità. Ngħixu hawn u issa; dinjiet oħra m'għandhom l-ebda attrazzjoni. Aħna riverejna lil Ezoevel bħala Oħt il-blu tal-Armonija—li ma nistgħux nilħquha—u aktar tard, meta laqtu l-inkwiet, bħala l-Omm Imnikkta. U xi wħud saħansitra ħawduha ma' Omm is-Silenzju—Tayishaish. Imma qatt ma xtaqna dan, u qatt ma għaddiet minn moħħna li nsibu ruħna hemm—wara l-mewt, pereżempju—biex ingawdu armonija li ma teżistix hawn. Weġibt?"
  “Iva,” ammetta Cromlech.
  “Madankollu, eiromonje,” kompla Heenaroo, “mhux kollox ġie spjegat.”
  Cromlech għaqqad għajnejh b’mod interrogattiv, iħares dritt f’wiċċ l-interlokutur tiegħu.
  "Wara kollox, kellhom impatt. Dawk li daħlu..." qal bil-kwiet, imbagħad iġġammja u skiet.
   20
  
  Tifħir lis-Serp bir-Rix. Lekċer mill-Professur Jakub Jagielski fl-Università Kattolika ta’ Lublin. ‎ Lublin, Litwanja. 18 ta' Settembru, 1979 (12.18.6.4.10, u 9 Ok, u 18 Mol)
  Il-viżjoni notevoli ta’ Kukulkan kienet evidenti f’kull ma għamel. Pereżempju, huwa ripetutament ordna lil uliedu biex jiżviluppaw il-metallurġija. Dan ma kienx biss dwar id-deheb u r-ram, li l-Maya kienu jużaw sporadikament, jew saħansitra l-bronż, li kien diġà qed jiġi prodott fil-Perù. Huwa semma wkoll il-ħadid, li kien prattikament mhux magħruf f’Atlantis dak iż-żmien. Skont il-leġġenda, is-Serp bir-Rix innifsu kellu mannara tal-ħadid—arma sagra li kienet terrur lill-għedewwa.
  Leġġenda oħra tgħid li jew ivvinta jew ipperfezzjona l-pruwa, li l-Maya bdew jużawha ħafna madwar dak iż-żmien. B'mod ġenerali, il-kontribut ta' Kukulkan għall-iżvilupp tax-xjenza militari huwa diffiċli li jiġi stmat iżżejjed. Biżżejjed ngħidu li huwa fformula l-idea ta' formazzjoni magħluqa ta' infanterija b'lanez twal, mgħottija b'arċiera—il-prototip tat-tercio formidabbli ta' Aztlan, li aktar tard kiseb fama fl-Atlantis u l-Afro-Ewrasja.
  Il-ħsibijiet tiegħu dwar id-diplomazija, il-mobilizzazzjoni, u r-rwol tal-intelliġenza jfakkru b'mod notevoli f'dawk ta' Sun Tzu, li Kukulkan ma setax ikun familjari miegħu x-xogħol tiegħu. Huwa kiteb dwar is-servizz militari universali, it-taħriġ ta' unitajiet elite, skejjel għat-taħriġ tal-persunal tal-kmand—fil-qosor, dwar x'aktar tard kien se jagħmel l-armata ta' Aztlán l-aqwa fid-dinja.
  Fit-taqsima finali tat-trattat tiegħu, huwa jitkellem dwar ir-rwol kruċjali tal-kitba, li jwassal għal sejħa lil uliedu biex jippatronizzaw il-kasta tal-iskrivi, u jinkoraġġixxu l-ħolqien mhux biss ta’ testi ekonomiċi u kronaki, iżda wkoll letterarji. Barra minn hekk, huwa jopponi kategorikament is-sagrifiċċju uman, u jiġġustifika dan—b’mod pjuttost sensibbli—billi jsostni li jdgħajjef l-istat billi jaljena l-popli konkwistati. Dak iż-żmien, huwa kien, naturalment, imġiegħel jikkunsidra l-elit saċerdotali, li kellha influwenza enormi fis-soċjetà Maya. Għalhekk, huwa ma jiċħadx kompletament l-idea stess li l-allat jeħtieġu sagrifiċċji. Madankollu, wieħed jista’ jagħraf l-idea mdaħħla b’kawtela li s-sagrifiċċji jistgħu jkunu simboliċi, u ċertament mhux neċessarjament umani. Biex jappoġġja dan, huwa introduċa t-tixrid tad-demm ritwali tal-ħakkiem bħala forma ta’ sagrifiċċju, prattika li hu stess għadda minnha f’bosta okkażjonijiet. Barra minn hekk, xi siltiet mit-“Tagħlim” ġew inkorporati ħafna aktar tard fil-kunċett tal-monoteiżmu pproklamat mid-dixxendent imbiegħed ta’ Kukulkan, Nezahualcoyotl.
  Rigward il-bini tal-istat, Kukulkan mhux biss spjega fit-trattat tiegħu l-prinċipji fundamentali li fuqhom kienu bbażati l-istati Atlantiċi kollha sal-lum. Huwa stess kien involut b'mod attiv fil-ħolqien ta' imperu, billi annessa bla heda belt wara belt. Huwa għaqqad kważi t-territorju kollu taċ-ċivilizzazzjoni Maya, u wliedu espandewh għal popli oħra tal-Meso-Atlantis. Mayapan estenda mill-Baħar Taino sal-Oċean Paċifiku.
  Madankollu, dawn ir-riformi qanqlu reazzjoni qawwija mill-qassisin, li opponew lir-re. Huma fasslu bosta konspirazzjonijiet kontra Kukulkan. L-aħħar waħda, milli jidher, kellha suċċess—din seħħet madwar is-sena 601. Is-Serp bir-Rix inqatel, iżda r-ribelljoni ġiet soppressa minn uliedu, u Topiltzin tela’ fuq it-tron. Huwa kompla x-xogħol ta’ missieru, partikolarment billi bagħat spedizzjonijiet marittimi lejn il-punent. Diġà fi tmiem ħajtu, fis-sena 642, vapuri Mayan niżlu f’waħda mill-gżejjer Sampaguita. Dan l-avveniment huwa meqjus bħala l-bidu tal-kuntatt bejn Atlantis u l-Ewrasja u l-hekk imsejjaħ Skambju ta’ Topiltzin—il-moviment ta’ nies, teżori kulturali u materjali, annimali, pjanti, u mikro-organiżmi ’l quddiem u lura madwar l-Oċean il-Kbir. Dan immarka bidliet tettoniċi fiċ-ċivilizzazzjoni għall-popli taż-żewġ kontinenti—speċjalment għal Atlantis.
  Fir-rigward ta’ Kukulkan, hemm żewġ verżjonijiet oħra tat-tmiem tiegħu. Skont waħda minnhom, huwa abdika, u ħalla l-imperu lil ibnu, u mar il-Messiku, lejn Teotihuacan, li sa dak iż-żmien kienet fi tnaqqis kbir iżda xorta żammet l-aura ta’ belt sagra, "fejn jitwieldu l-allat," u hemm temm ħajtu. Il-popli Nahua sostnew li dan kien tabilħaqq il-każ, u barra minn hekk, kienu ċerti li ħalla tfal f’Teotihuacan, u b’hekk waqqaf id-dinastija li għadha taħkem il-Gran Aztlan. Dan, naturalment, mhux probabbli—anke jekk Kukulkan mar il-Messiku, kien avvanzat wisq fl-età biex ikollu nisel.
  Skont leġġenda oħra, huwa salpa waħdu lejn il-lvant, lejn "ċentru tal-baħar," iżda wiegħed li jirritorna u jamministra ġudizzju ġust lill-poplu tiegħu. Din il-leġġenda saret parti min-narrattiva apokalittika tar-Reliġjon tal-Wieħed. Waħda mill-motivazzjonijiet għall-vjaġġ ta' Ixtlilxochitl lejn il-lvant kienet li jfittex lil Quetzalcoatl. Iżda wieħed irid jassumi li anke jekk dan verament ġara, vjaġġ solitarju bħal dan ikkostitwixxa tip ta' suwiċidju—is-Serp bir-Rix salpa lejn imkien, biex imut waħdu fl-oċean. Destin imdejjaq għal ħakkiem kbir u eroj kulturali!
  Hemm xi ħaġa profondament mhux imsemmija dwar din l-istorja, speċjalment meta wieħed iqis kemm influwenzat id-destin tad-dinja tagħna. Fi tmiem kull servizz fit-tempji tat-Tlokenauak Wieħed, il-fidili, wara l-esklamazzjoni finali, "U jalla jerġa' lura s-Serp bir-Rix," jisktu u jmilu lejn il-lvant. Huma jkomplu jistennewh, l-istess bħalma aħna l-Insara nistennew it-Tieni Miġja tal-Mulej. Qisu lkoll inħossu li d-dinja tagħna għadha mhix kompletament kompluta, li nkomplu neżistu fi ħdan xi proċess grandjuż...
  Grazzi tal-attenzjoni tiegħek. Jekk jogħġbok mistoqsijiet.
  
   Ilona Linkova. Aztlan tal-Lvant, Chicomoztoc, Kanarja (Gżejjer Fortuna). 6 ta’ Awwissu, 1980 (12.18.7.2.13, u 7 Ben, u 16 Shul)
  Ilona kienet għajjiena mejta, imma ma setgħetx torqod. Lanqas biss kienet kwistjoni li toqgħod attenta l-ħin kollu sakemm tgħaddi l-kriżi. Kien sempliċement impossibbli li torqod issa... Wara dak li kien ġara... Wara dak kollu li kienet rat u esperjenzat... Wara li qatlet persuna... nies... Għall-ewwel darba.
  Hija kienet tgħir għal Kromlech, li deher li raqad malli niżel fuq it-tiben. Skola l-qadima... Kien imdorri b’dan kollu. Għalkemm... Kien għadu kif tilef lil martu. L-għażiża tiegħu, safejn kienet taf hi. Kienet mietet f’dirgħajh, imtaqqba b’daqqiet ta’ sikkina. U madankollu raqad. Veru, l-irqad tiegħu deher tqil—wiċċu kien sar aħrax, u kultant kienu joħorġu tnehidiet ħfief minn snienu magħluqin. Ilona ma kinitx trid tisma’ l-viżjonijiet tiegħu issa.
  Speċjalment peress li kellha ħafna raġunijiet biex tinkwieta: kienet falliet il-missjoni, in-nies li kienet responsabbli għalihom kienu mietu... Wara li tirritorna lejn ir-Russja—jekk qatt tirritorna—żgur li kienet se tiġi degradata u mkeċċija. Kienet tkun ħaġa tajba li ma tkunx għaddiet minn qorti marzjali.
  Imma dan kollu se jiġi aktar tard—f'futur kważi impossibbli, fejn xorta trid tgħaddi minn hemm, preferibbilment ħajja u mhux imweġġgħa wisq. U teqred il-Cromlech. Mill-banda l-oħra, jidher li kapaċi jieħu lil kulħadd kullimkien. Inkluż lilu nnifsu...
  Ilona tat ħarsa lejn ir-raġel mimdud ħdejha. Waqt l-irqad, il-karatteristiċi ta’ Evgeny kienu twittaw, u deher iżgħar u b’xi mod... aktar vulnerabbli. Ftakar kif b’xi mod kien sar il-figura dominanti fit-tandem tagħhom. Imma issa ma qanqalx fiha irritazzjoni għall-fatt li kienet qed tobdi l-ordnijiet tiegħu kontra qalbha, imma kważi ħasra. U interess.
  It-tfajla ħarset lejn il-vina tħabbat fuq għonqu, lejn il-qatra għaraq nieżla ma’ ġbinu enormi... Riedet biss tħares lejh.
  Hija rrealizzat b’sorpriża li kienet miġbuda b’mod miġnun lejn dan ir-raġel. Ix-xewqa dejjem tikber kienet qed issir tassew indiċenti. Qalbha kienet qed tħabbat b’saħħitha, rasha kienet imċajpra, u sħana niedja u voluptuża kienet qed tintefaħ ġo fiha.
  “Hija xi tip ta’ ossessjoni,” sabet is-saħħa biex iddawwar wiċċha.
  “Qed jorqod. X’ħasra!” instema’ leħen niexef u sarkastiku viċin ħafna.
  Qabel ma Ilona lanqas biss irrealizzat x’kien ġara, idha rtogħdet lejn ir-revolver li kien fil-qrib. Jew aħjar, ħasbet li rtogħdet. Fir-realtà, kif irrealizzat Ilona b’orrur, ma ċċaqalqitx pulzier. Tnemnim ħakem lit-tfajla, simili għal dak li xi kultant iseħħ fl-ewwel sekondi wara l-irqad, meta l-moħħ ikun diġà mqajjem iżda l-ġisem ikun għadu mitluq fil-paraliżi.
  Is-sitwazzjoni kienet pjuttost tal-biża’. U saret saħansitra aktar tal-biża’ meta figura titkellem dehret fil-kamp viżiv ta’ Ilona li kien għadu bla moviment. Hi għarfitu—kien Antonio Delgado, voluntier lokali mill-konsulat Russu. Għal mument, ħasset ferħ li n-nies tagħhom stess kienu sabuhom, imma mbagħad indunat li ma kienx kollox sew. Fil-fatt, kien ħażin ħafna.
  Delgado tbissem beraħ b’ħalqu b’snien dehbija.
  "Le, le, m'iniex wieħed minn dawk l-idjoti li attakkawh," huwa pponta lejn il-Cromlech li kien għadu rieqed. "Ħassrulna l-pjanijiet kollha għalih għalkollox."
  “X’inhuma l-pjanijiet tiegħek? U int min int?” riedet tgħid Ilona, imma xorta ma setgħetx tgħid kelma.
  Madankollu, Antonio fehemha, u daħak bil-kwiet. Id-daħq tiegħu ma kienx pjaċevoli.
  "Taf," qal, waqt li tgħawweġ lejn Ilona, "ma nistax nissaporti stejjer irħas ta' ditektifs fejn il-villain iżomm lill-eroj taħt il-ponta ta' pistola u jgħidlu s-sigrieti kollha tiegħu. U mbagħad l-eroj jinħeles u jaħrab, imdawwal. U l-qarrejja, naturalment, jiksbu dak li għandhom bżonn... Ilonsita, m'iniex villain daqshekk stupidu," lissen dritt f'wiċċ it-tfajla, waqt li mlielha b'riħa partikolari tan-nifs—Ilona ma setgħetx tgħid jekk kienx diżgustanti jew sempliċement mhux tas-soltu.
  Hija reġgħet innutat dik id-dehra ta’ xewqa f’għajnejh, u ħasset biża’. Huwa deher imdendel fuqha, kompletament bla sahha. Meta nnota l-biża’ tagħha, Delgado reġa’ daħak.
  "Alas, mia gatita blanca, xejn mhu se jaħdem għalina hawn u issa. Il-fatt hu li aħna fiżikament jinsabu f'partijiet differenti ta' din id-dinja tal-għaġeb. Huwa ħasra..."
  Ilona ma fehmitx, imma nifset b’serħan meta qam bil-wieqfa u tbiegħed minnha.
  “Imma miegħu, kollox kien ikun irnexxilek tajjeb ħafna,” reġa’ pponta lejn Evgeny li kien rieqed.
  Għal xi raġuni, wiċċ Delgado tgħawweġ għal mument, u ħakk wara għonqu b'xi tip ta' moviment nervuż.
  "Imma int ma ddejtx," ikkonkluda b'ton sarkastiku mill-ġdid. "U lanqas hu ma ddejtx. Kemm int... imwerwer! Imma mbagħad, ma stennejt xejn aktar."
  Hawnhekk f'daqqa waħda tkellem mingħajr tmaqdir, b'ton professjonali u niexef:
  "Xorta waħda ngħidlek xi ħaġa, għax irrid li tkun taf. Stajt tinqatel għaxar darbiet illum, għall-inqas. Imma, sfortunatament, kellu jsir—kienet triq mingħajr qalb, u l-gwerriera ma jimxux minn mogħdijiet bħal dawn. Iva," għamilha b'rasu għall-mistoqsija mhux mitkellma ta' Ilona, bħallikieku seta' jismagħha, "qed tittratta ma' gwerriera, u l-affarijiet sejrin ħażin għalik. Kellna bżonn lil dan ir-raġel, u konna nafu għaliex. Int ma kontx. Imma jirriżulta li int konnessa miegħu b'xi mod. Naċċettawha, imma ma nifhmuhiex. Allura jkollok tibqa' ħajja u miegħu għal ftit żmien. Sakemm tmutu t-tnejn, jew jiġri xi ħaġa oħra."
  Il-biża’ ta’ Ilona gradwalment inbidlet f’rabja, li saħħaħ il-perċezzjoni tagħha u ġiegħlitha tfittex triq lejn ir-rebħa. Xorta ma setgħetx tiċċaqlaq, iżda ppruvat tagħmel dan b’mod iddisprat. Jidher li l-aljen innota l-isforzi tagħha:
  "M'għandekx għalfejn tipprova—m'intix ħolm," qal b'disprezz. "Hawn hu—iva, jista'. U int biss żieda għalih; m'intix kapaċi tara u taġixxi."
  Ir-realizzazzjoni li Delgado x'aktarx kellu raġun—u mhux biss dwar is-sitwazzjoni attwali—qajmet tifqigħa ta’ rabja fit-tfajla. U dik ir-rabja, imbagħad, ħolqot tensjoni inkredibbli, li fl-aqwa tagħha Ilona rrealizzat li idha l-leminija kienet qed tirtogħod xi ftit.
  Delgado baqa’ sieket u ħares lejha mistagħġeb. Imma Ilona kompliet timbotta, u bil-mod il-mod idha bdiet titla’ ’l fuq. Kien stramb, għax ma ħasset l-ebda sforz muskolari, biss mentali. Idha telgħet ’il fuq bħallikieku waħedha, bħallikieku f’ħolma.
  “Dan huwa ħolma,” irrealizzat Ilona u ħarset lejn idha.
  Hija ratha b'mod ċar ħafna.
  It-tfajla ċċaqalqet subgħajha u rathom jiċċaqalqu—xi ftit bil-mod u instabbli. Il-ħsieb tal-azzjoni u l-azzjoni nnifisha kienu għadhom kompletament skonnettjati, iżda dan ma kienx għadu importanti.
  Ilona qamet bilwieqfa.
  U għal darb'oħra, ma kienx moviment fiżiku, iżda tip ta' ħsieb inkarnat—hi sempliċement sabet ruħha fuq saqajha, mingħajr ebda sforz muskolari preliminari. Kien stramb ukoll li Delgado baqa' wieqaf bla ma jiċċaqlaq, mingħajr ma jindaħal magħha bl-ebda mod, sempliċement josserva.
  Il-maħżen kien kompletament differenti minn kif tiftakru Ilona. Kien ħafna akbar, miksi bit-tiben, u hi kienet wieqfa fuq xi tip ta’ pjattaforma mgħollija. U ma kienx iktar dlam hawn. Lanqas ma kien hemm dawl—kien biss li kollox kien jidher ċar grazzi għad-dawl tal-qamar li kien jidħol mit-tieqa u x-xquq fil-ħajt tal-injam.
  Fit-tarf l-ieħor, Ilona rat bibien—it-tieni daħla li b’xi mod ma kinitx innutat meta waslu hi u Kromlech.
  "Probabbilment għandi ngħalq il-bieb hemm ukoll," il-ħsieb ma kienx loġiku għal kollox, imma Ilona injoratu. Hija sempliċement għamlet pass lejn il-bieb. U ieħor. U ieħor. Saqajha ħassewhom gommosi u twal b'mod inkredibbli, jitgħawġu f'angoli impossibbli u jimxu 'l bogħod b'mod mhux tas-soltu.
  Fi kwalunkwe każ, hija waslet ħdejn il-bieb malajr b'mod sorprendenti u immedjatament qabdet il-lukkett. Imma minflok ma ppruvat tagħlqu, fetħet il-bieb bla mistenni.
  "Le!" Ilona semgħet lil Delgado jgħajjat, iżda injorah. Id-dehra li żvolġiet quddiemha pparalizzatha.
  Ma kienx hemm, kif kienet qed tistenna, triq dejqa u mudlama. Kienet dawl u... kollox kien miexi. Jew aħjar, kien miexi barra mit-tieqa. Barra mit-tieqa tal-kamra stramba bin-nies bilqiegħda faċċata ta’ xulxin, il-pajsaġġ kien miexi b’veloċità inkredibbli. Pajsaġġ tax-xitwa, u kien familjari b’mod ta’ wġigħ għal Ilona.
  Hija mill-ewwel indunat li kien kompartiment tal-ferrovija li kien qed jivvjaġġa mir-Russja tax-xitwa—x'imkien fir-reġjun tal-isteppa tagħha. Jew aħjar, kien qed isuq b'veloċità kbira—Ilona qatt ma kienet ivvjaġġat b'veloċità daqshekk kbira f'ħajjitha.
  U kollox kien tal-biża’ reali, ħafna aktar reali mill-maħżen fantażmal warajha.
  Waħda min-nisa fil-kompartiment dawwret rasha, u Ilona rat wiċċha mill-qrib ħafna. Mara anzjana, iżda mġedda, ħwejjiġha u xagħarha kienu xi ftit strambi, iżda dik ma kinitx raġuni biex tgħajjat bil-biża’ minn ġewwa. U għal xi raġuni, dan huwa eżattament dak li ġralu Ilona.
  “Min int?!” għajtet fis-skiet, u mbagħad indunat li l-mara setgħet taraha u tismagħha wkoll. L-orrur u l-istagħġib dehru fuq wiċċha, u tkellmet bħal eku:
  - Min int?
  Deher lil Ilona li kienet qed tidħol b'mod kostanti fil-karru jiġri mill-borra u ma seta' jsir xejn dwarha.
  "Agħlaqha, ja iblah!" għajjat Delgado, b'paniku ġenwin f'leħnu. "Se jkaxkruna hemm ġewwa!"
  Ilona ħasbet li kien qed jgħajjat x'imkien 'il bogħod. U ma kienx jimpurtaha li kien qed jgħajjat. Riedet b'mod iddisprat tersaq eqreb lejn ix-xwejħa, li kienet qed tħares lejha b'għajnejn selvaġġi.
  Imma mbagħad it-tfajla semgħet xi ħaġa oħra—din id-darba qawwija ħafna u qawwija. U mbagħad il-karrozza bil-mara sparixxiet.
  Ilona kienet mimduda fuq it-tiben. Ħdejha, f’sħab ta’ duħħan soffokanti, kien hemm Kromlech bilqiegħda, jispara lejn figuri mċajpra kontra d-dawl tal-qamar.
  
   Kukulkan. Yucatan. Distretti ta 'Yashkul. 9.6.8.4.4, u 9 Kan, u 2 Sip (1 ta' Mejju 562)
  “Ah-ah-grr,” nefaħ Kukulkan b’nifs qawwi, waqt li qata’ l-mannara tiegħu f’ispalla l-avversarju tiegħu.
  Funtana ta’ demm niżlet dritt f’wiċċu hekk kif il-ħadid jaqta’ qata’ minn ġol-armatura ħoxna tal-qoton, il-muskoli, u l-għadma tal-klavikula, u daħal fil-kustilji tiegħu. Wiċċ il-gwerrier Kukul, li kien għadu kif mimli rabja, waqa’, sar griż, u waqa’ bil-qawwi mal-art. Kukulkan inħakem mir-riħa qawwija tad-demm u l-għaraq qadim mill-armatura miksija tar-raġel mejjet.
  B'isforz kbir, Kromlech qala' x-xafra tal-mannara mill-ferita, b'xi mod jiftakar kif kien qatta' ħin twil jispjega kif jasalha lill-ħaddied. Hu nnifsu ftit li xejn kellu għarfien dwar il-proċess tal-forġa tal-ħadid meteorit—wara kollox, kien paleolingwista, mhux storiku tal-metallurġija. Fil-fatt, in-nuqqas ta' għarfien speċjalizzat tiegħu kien ħmar il-lejl ta' kuljum hawn. Imma kien jaf xi ħaġa, u l-aktar importanti, kien mifhum mill-ħaddied Purépecha, surmast t'Alla, maħtuf mill-muntanji tal-punent imbiegħda. Jew aħjar, mill-allat. B'xi mod induna li l-meteorita tal-ħadid ma kellhiex tissaħħan, saqqatha b'ġebel ta' daqsijiet differenti, u fl-aħħar ipproduċa xi ħaġa li tixbaħ palma Siberjana jew glaive bil-ponta, li dehret fl-Ewropa ħafna aktar tard.
  Madankollu, il-prototip ta’ din l-arma kien hawn—l-Aztecs aktar tard sejħulha t-tepostapil, u l-Mayas sejħulha l-“lanza li taqsam.” Kienet xabla sempliċi tal-injam macuahuitl imqassma ma’ lanza te. It-truf ta’ dan il-bastun twil u ċatt kienu mżejna bi frammenti ta’ obsidian estremament qawwija. Arma meraviljużament fatali, iżda kienet iddum biss għal ftit daqqiet qabel ma l-obsidian kien jinkiser, il-frammenti kienu jaqgħu mill-ħofor tagħhom, u kien ikollhom jiġu mibdula.
  Madankollu, dan ma għamilhax inqas effettiva. Kukulkan kien aktar konvint minn dan hekk kif stħarreġ il-kamp tal-battalja. L-obsidjan, iż-żnied, u l-injam kienu qed jagħmlu affarijiet terribbli hawn, mhux inqas effettivi mill-azzar.
  “Id-demm sar lag, il-kranji saru muntanja,” lissen Kukulkan bil-kwiet linja li kienet għadha ma nkitbitx.
  Il-massakru seħħ f’xita qalila—l-istaġun tax-xita kien qed joqrob. Il-gwardji rjali tal-poplu Itza, feroċi u tal-biża’ biż-żebgħa tal-gwerra ħamra u sewda tagħhom, qerdu b’rabja lill-poplu Kukul. Wara l-avangwardja, il-holkans, immexxija mir-re nnifsu—hu, il-halach-vinik Kukulkan—ġie l-korp ewlieni tal-armata mill-belt ta’ Yukubunal, li fi żminijiet reċenti bdiet tissejjaħ dejjem aktar Chichen Itza.
  Il-"Formazzjoni tal-Kukkudrilli." Kienet il-kburija u l-ferħ tal-Cromlech, li qatta’ ħin twil jispjega lill-gwerriera tiegħu x’ried minnhom, juri kif kien isir, sakemm fehmu u, l-aktar importanti, kienu konvinti fil-prattika li kien jaħdem. Huwa ħoloq il-"Kukkudrill" ibbażat fuq il-formazzjoni magħluqa tal-lanez li diġà kienet teżisti, kif ukoll l-ideat tiegħu stess dwar il-falanġi Maċedonjana u t-tercio Spanjola. Diversi kwadri, armati b’piki twal u protetti minn tarki kbar. Il-lanez kellhom jittawlu għal mill-inqas tliet metri, u t-tarki itqal. Kellu jispjega lill-gwerriera li ma kellhomx jinfirxu fil-battalja, li jekk il-mexxej kien jinqatel, dan ma kienx ifisser telfa—is-saħta tal-armati Amerikani kollha ta’ qabel il-Kolombja, li aktar tard ippermettiet lill-konkwistaturi jgħaffġuhom daqshekk faċilment... Ma kinux imdorrijin jiġġieldu bil-mod kif għallem, imma issa jiġġieldu, u Chichen Itza għandha l-aqwa armata f’dawn l-inħawi. Fil-fatt, kif fehem Cromlech, l-aqwa kienet fuq iż-żewġ kontinenti Amerikani. Forsi anke fl-Ewropa tal-Punent, li, wara l-waqgħa ta’ Ruma, issa kienet qed tiġi maħkuma minn orda ta’ barbari.
  "Għandna bżonn biss aktar żwiemel u ħadid..."
  Il-Kukkudrill kien protett min-naħat kollha minn distakkamenti ta’ gwerriera ħfief: żbandalori, dawk li jitfgħu l-ġavelli, u arċieri. Il-pruwi ma kellhomx jidhru hawn għal nofs millennju ieħor. U ma kinux jidhru kieku l-istudent Kromlekh ma kienx darba ltaqa’ ma’ għalliem antik Burjat, li tah ftit lezzjonijiet dwar kif jagħmel pruwa komposta waqt waħda mill-ispedizzjonijiet tiegħu. Evgeny sar affaxxinat b’din is-sengħa, u sa San Pietruburgu, eventwalment beda jipproduċi pruwi pjuttost deċenti. Aktar tard abbanduna l-proġett, iżda issa sar utli. Veru, qatta’ żmien twil ifittex materjali u għodda adattati, iżda għas-Serp bir-Rix, in-nies tal-post kienu jsibu kollox. Naturalment, dawn ma kinux pruwi Mongoli veri, iżda kienu pjuttost funzjonali. Għalkemm anke hawn kellu jikkonvinċi lill-gwerriera tiegħu dwar l-utilità tagħhom u jgħallimhom kif jisparaw. "U issa jisparaw tajjeb daqs in-nukers ta’ Genghis Khan," ħaseb Kromlekh b’kburija.
  Ħsibijietu nqatgħu f’daqqa—f’daqqa waħda ġie attakkat minn żewġ għedewwa. Is-sultan ra diversi gwerriera tiegħu jiġru biex jgħinuh, imma kien jaf li ma kinux se jaslu fil-ħin, u kien se jkollu jittratta mal-għadu. Kien jaf li seta’ jikkontrollahom.
  ...Minn fejn ġab din il-feroċità bla ħniena hu, professur universitarju fid-dinja tiegħu stess?..
  Huwa nifed lill-ewwel avversarju tiegħu bit-tarf jaqta’ tal-glaive tiegħu—ir-raġel sempliċement ma stenniex li l-ponta stramba tkun daqshekk qawwija. It-tifel ġera bil-ferħ, bit-tama li jaqbad lis-sultan tal-għadu u jgħatti lilu nnifsu bil-glorja eterna, waqt li l-familja tiegħu tirnexxi. U hekk miet—b’ferħ kbir fuq wiċċu.
  Kukulkan, wara li ħeles il-glaive, imblokka t-tieni daqqa tat-tieni macuahuitl. Ix-xfafar tal-ġebel tkissru u tellgħu 'l barra hekk kif ix-xabla tal-injam laqtet il-ponta tal-ħadid. Kukulkan għolla t-tarka tiegħu, jipprova jwaqqaf il-kontrattakk. Il-ponta tal-ħadid niżlet fit-tarka, u b'moviment qawwi, is-sultan ħelatha minn id l-avversarju tiegħu. It-tieni daqqa qasmitlu rasu.
  Il-gwardjani qabżu bil-wieqfa, imma ma kien hemm xejn aktar x’jagħmlu. Kukulkan indika lejn il-fortifikazzjonijiet ta’ Yashkukul li kienu jidhru fil-bogħod. Kienu ġew hawn biex jieħdu l-kapitali tal-għadu u jgħaqqdu din ir-renja mal-imperu tagħhom. Ix-xogħol kien għadu ma spiċċax. Mgħotti bid-demm tal-għedewwa tiegħu, imdawwar bir-rix prezzjuż itir tal-għasfur irjali tal-quetzal, Kukulkan kien maestuż u tal-biża’. Twil u ta’ ġilda bajda mhux tas-soltu għall-abitanti ta’ dawn l-inħawi, kellu daqna kbira ħafna għal Indjan, għajnejn blu ċar, penetranti u affaxxinanti, u daqqa terribbli f’forehead tiegħu. Il-kranju tiegħu ma kienx ġie deformat artifiċjalment fit-tfulija, bħal ħafna mill-Mayas, u ma kienx imsajjar snienu bil-ġada, bħan-nobbli kollha. Dan għamlu saħansitra aktar distintiv, u għamlu stramb b’mod tal-biża’. Il-Holkans għajtu b’mod selvaġġ u ġrew lura fil-battalja.
  ...Li kieku ma kienx għal Egrossimoion, fejn qatta’ ħafna snin f’forma inumana, fejn iġġieled f’għerien tal-ilma, fejn ħass ir-rabta qawwija bejn iċ-ċiviltajiet mibnija taħt ix-Xemx fuq l-ilma u d-demm... Li kieku ma kinux il-Blagoy, iżda wkoll Eugene Kromlekh, li kienu ġew hawn, probabbilment qatt ma kien isir Kukulkan. Imma issa kien.
  Mars tah għarfien dwar l-iżvilupp tas-soċjetà intelliġenti. Issa kien jaf li fid-Dinja, kollox seta’ spiċċa kompletament differenti. Li kieku... Li kieku ma kienx għas-salib imwaqqaf aktar minn ħames mitt sena ilu fuq l-oċean, fi provinċja insinifikanti ta’ imperu kbir, li fuqu ġie eżegwit ċertu wieħed li jikkawża l-inkwiet. Mirakolożament, dan l-avveniment, li ntesa kważi immedjatament wara li seħħ, biddel il-kors kollu tal-istorja tad-dinja. Is-salib sar il-bandiera li quddiemha nżlet id-dinja kollha, u dak kollu li ġara minn dakinhar seħħ taħt id-dell tiegħu. Inkluża l-konkwista tal-Amerika.
  Imma forsi kieku ġrajja oħra, daqstant insinifikanti mal-ewwel daqqa t’għajn, kellha sseħħ hawn, f’dinja li għadha mhix imsejħa Dinja Ġdida jew Amerika... Pereżempju, il-feġġ ta’ raġel li jkisser il-forza inesorabbli tal-ġrajjiet—bis-saħħa tal-għarfien tiegħu, xi ħaġa impossibbli għal oħrajn hawn u issa... Imbagħad, forsi, il-fluss tal-istorja, wara li jiltaqa’ ma’ ostaklu, jibdel id-direzzjoni tiegħu, u titwieled dinja ġdida. Jekk kinitx se tkun aħjar jew agħar minn dik li ħalla warajh Cromlech meta telaq lejn Membrane—ma kellu l-ebda idea. Sempliċement seta’ jagħmilha, u jekk seta’, allura messu għamel dan.
  Tal-anqas irrid nipprova.
  Egrossimoion għadda l-punt fatali tiegħu u stabbilixxa saltna kbira hemmhekk—li kopriet kważi l-wiċċ abitabbli kollu tal-pjaneta. Dan it-territorju fuq Mars tal-qedem kien ħafna iżgħar u aktar kompatt milli fuq id-Dinja. Dan fisser li d-distanzi kienu koperti ħafna aktar malajr, u b'hekk kien possibbli li jiġi kkontrollat imperu vast. L-attributi fiżiċi tal-Egrosi—kważi tliet metri għoli, riġlejn u dirgħajn b'saħħithom, u l-abbiltà li jeżistu fl-ilma—għamlu l-affarijiet saħansitra aktar faċli. Huma kienu megħjuna wkoll mill-gravità aktar baxxa meta mqabbla mad-Dinja. Iżda dan kollu mhux il-punt.
  L-aktar ħaġa importanti hija t-twemmin sod u ġenetikament inkorporat tal-Egrosi li d-destin tad-dinja jiddependi fuq l-azzjonijiet tagħhom, li huma stess isostnu l-eżistenza tagħha—taħt l-għajn attenta tal-kbira Adelinaam. Id-dinja tagħhom ma kinitx teħtieġ intervent minn fuq biex tiġi salvata—l-Egrosi nfushom salvawha.
  Xi ħaġa simili kienet temmen hawn fl-Amerika. Ma kienx hemm post hawn għad-duttrina tal-waqgħa oriġinali tal-umanità fid-dnub u l-korruzzjoni tad-dinja bħala riżultat. Konsegwentement, ma kienx hemm bżonn ta’ Salvatur. Id-dinja ġiet salvata hawn bid-demm tal-bniedem—id-demm tas-sultan, imxerred waqt ritwali, id-demm tal-gwerriera, imxerred fil-battalja, id-demm tal-vittmi...
  Dawwar il-mannara mdemmija tiegħu 'l fuq minn rasu, Kromlech ħareġ għajta selvaġġa, u qanqal it-terrur fil-qlub tal-għedewwa tiegħu. L-armata tiegħu wieġbet b'għajta rrabjata. Il-gradi ta' Kukul tħawdu. Se jaħarbu fi kwalunkwe mument...
  Għal tnax-il sena, qagħad fuq it-"tapit tal-ġagwar" irjali f'Yukuabnal—wara li telaq minn Mars, mingħajr ebda idea fejn il-Membrana kienet se tieħdu. Ħadd minn dawk li kienu għaddejjin ma kien jaf. Cromlech seta' biss jassumi li d-destin tiegħu kien Maya. Madankollu, kellu raġunijiet tajbin... Imma spiċċa f'Yukuabnal. L-aqwa żmien tal-perjodu Klassiku Maya. Dak iż-żmien, din il-belt ma kinitx għadha ċ-Chichen Itza magnifika u mdemmija tat-tnaqqis Maya—sempliċement insedjament ordinarju ta' Yucatán. Ukoll, kien se jagħmilha straordinarja—dak kien id-destin tiegħu. Il-perjodu li sab ruħu fih kien punt ta' bifurkazzjoni għar-reġjun, żmien meta l-istorja setgħet tmur fi kwalunkwe direzzjoni—sempliċement kellu bżonn ta' spinta.
  Huwa kien familjari sew mas-sitwazzjoni politika ta’ dak iż-żmien u l-post. Ironikament, li kieku ma kienx għax-xogħol tiegħu fid-deċifrar tal-iskrittura Maya f’ħajja passata, li kompla l-bosta studenti u segwaċi tiegħu, ħadd ma kien ikun jaf biha fi żmienu. Imma issa kien jaf li fil-punent imbiegħed, fuq in-naħa l-oħra tal-Golf tal-Messiku, il-Belt il-kbira tal-Allat, li l-eġemonija tagħha estendiet sa Yucatán, kienet qed tonqos. L-alleanza militari u politika tad-dinastiji Maya dipendenti fuq il-Belt tal-Allat fil-Messiku kienet immexxija mir-re ta’ Yaxkukul. Din il-belt, li Kukulkan issa kien qed jipprepara biex jeħodha, issa kienet fil-proċess li tiġi konkwistata.
  Iżda qabel ma l-gwerriera ta’ Kukulkan kienu annessew ħafna reġjuni, inkluż ir-Renju tas-Serp qawwi ta’ Kanul. Cromlech kien jaf li fid-dinja li kien abbanduna, Kanul kien fl-aħħar mill-aħħar għeleb lil Yashkukul u fil-qosor sar l-aktar renju qawwi. Issa ma kienx se jibqa’ hekk. U bir-raġun—il-Maya qatt ma kienu kapaċi joħolqu imperu sħiħ. Kien hemm ħafna raġunijiet għal dan: in-natura tal-gwerra, li kienet teħtieġ biss ġurament ta’ lealtà mis-sultan megħlub, li mbagħad kien jinkiser faċilment. Jew, alternattivament, il-qtil tas-sultan tal-għadu u, flimkien miegħu, il-popolazzjoni kollha tar-renju tiegħu. U komunikazzjonijiet ħżiena—l-ibliet kienu jinsabu f’nofs ġungli u muntanji, u t-truppi kollha kienu jiċċaqalqu biss bil-mixi. Milli jidher, kien hemm ħafna fatturi oħra, li ħafna minnhom Cromlech, bħall-istoriċi kollha ta’ żmienu, sempliċement ma kienx konxju tagħhom.
  Imma ma jimpurtax—hu se jegħleb iċ-ċirkostanzi u jpoġġi l-istorja fuq triq ġdida. Għalkemm għad hemm ħafna, ħafna aktar xi jsir. Wisq għal persuna waħda. Anke għalih.
  Il-"Kukkudrilli" komplew javvanzaw b'ras iebsa u persistenti, jgħaffġu lill-għadu bħal magna tal-ħsad li tgħaffeġ qamħ misjur. Quddiemhom, il-holkans, protetti minn lanez twal, għaffġu lill-għadu bil-macuahuitls, mannari chaka, u lanez qosra u massivi magħmulin minn Kukulkan fl-istil tal-iklwa Zulu. Dawn l-armi kienu mitfugħa mir-ram, bħall-boxxli fuq it-tarki tal-gwardji.
  L-innovazzjonijiet li introduċa Kukulkan xi kultant kienu mxekkla min-nuqqas ta’ żvilupp tal-bażi materjali u teknika. Pereżempju, xorta ma kienx kapaċi jistabbilixxi l-metallurġija tal-bronż. Ir-ram, il-fidda u d-deheb ġew mill-Messiku, iżda anke hemm għadhom ma kinux ħalltu r-ram mal-arseniku jew mal-landa biex jipproduċu l-bronż. Lanqas hu stess ma kien jaf kif jagħmel dan.
  “Kollox sew,” ħaseb, waqt li mexa ’l quddiem is-suldati tiegħu. “Kollox se jkun sew.”
  Il-fdalijiet tal-armata tal-għadu megħluba nħbew bil-għaġla wara l-ħitan tal-belt. Il-gwerriera ta’ Chichen Itza bla ħniena spiċċaw lil dawk li tħallew lura. Ma ħadmu l-ebda priġunier—ma kien hemm bżonn, peress li d-divin Kukulkan kien ipprojbixxa s-sagrifiċċju uman tal-massa. Veru, ma setax jeqirdu għalkollox. U ma setax—wara kollox, id-dinja ġiet salvata bid-demm tas-sagrifiċċju. Għalhekk, dalwaqt, meta Yashkukul waqa’, hu, Kukulkan, "bil-qawwa tal-lanza tiegħu" kien se jaqbad lir-Re Wak-Chanal-K'awiil u jissagrifikah. Kien se jqaxxar il-ġilda tiegħu, jilbesha, u jwettaq żifna ritwali quddiem l-allat. Ma kien hemm l-ebda triq oħra. Din kienet it-triq tiegħu, waħda li kien beda żmien ilu—fil-belt meraviljuża ta’ Leningrad, meta ġebla niffitlu rasu u b’xi mod daħħlitu fis-sistema tal-Membrana, li testendi fl-ispazju u l-ħin.
  Jew forsi ġara ħafna qabel, ħafna qabel it-twelid tiegħu...
  Il-Professur Evgeny Kromlekh waqaf u tgħawweġ b’għajjien fuq l-arma rjali tiegħu, li l-manku tagħha kien miksi b’ġilda ta’ jaguar. Il-battalja kienet mirbuħa; kien wasal iż-żmien li jibda l-assedju u l-assalt. Gwerriera ta’ grad baxx mill-proprjetajiet vassalli kienu diġà qed jiġru bħal nemel, iwaqqfu torrijiet tal-assedju. Oħrajn kienu qed iwaqqfu muntuni tal-batting u katapulti.
  Bħal dan.
  U l-Belt tal-Allat imbiegħda mhux se tiġi għall-għajnuna tal-vassall tagħha. Tletin sena ilu biss, fl-Islanda, post li ħadd hawn qatt ma kien sema’ bih, faqqa’ vulkan enormi. L-irmied mill-eruzzjoni nxtered b’mod abbundanti fl-atmosfera u nfirex magħha kollha, u mblokka r-raġġi tax-xemx. Id-dinja kesħet, u l-ikel sar aktar skars. Ħafna aktar skars. Dan kien rifless hawn, fl-artijiet Maya, u għall-munzell uman tan-nemel tal-Belt tal-Allat, il-fallimenti tal-għelejjel saru katastrofi vera. Il-ġuħ, l-inkwiet, u mbagħad bdew irvellijiet terribbli. Fl-aħħar, il-kapitali tal-imperu nħarqet u ġiet abbandunata. Ħafna aktar tard, il-fdalijiet tagħha ġew skoperti mill-Aztecs u msemmija Teotihuacan. Imma jekk Cromlech jirnexxi, x’aktarx li tkun xi ħaġa differenti.
  “Se mmorru fit-tramuntana lejn il-Messiku, u fin-nofsinhar lejn il-Kosta Rika,” ħaseb Cromlech, waqt li jħares lejn il-belt ikkundannata bis-sittin elf abitant tagħha. “Se jkollna r-ram, il-landa, id-deheb tagħna stess. U l-ħadid. Se naslu sal-Oċean Paċifiku u nbaħħru lejn l-Amerika t’Isfel, lejn l-Andi—diġà qed jagħmlu l-bronż hemmhekk. Se ninnegozjaw magħhom u nġibu t-teknoloġija tagħhom hawn. Forsi llamas u alpacas ukoll. U żgur patata. Dan kollu se jagħtina trampolina. U mbagħad – vjaġġi lejn il-punent, lejn il-Filippini, l-Indoneżja, il-Ġappun, iċ-Ċina. Importazzjoni ta’ teknoloġija, materjali, u speċjalisti. Żwiemel u azzar għall-armata, bhejjem u għelejjel biex jitimgħuhom. Imperu kbir minn California sal-Kolombja, u forsi saħansitra aktar. Imma dan għal uliedi. U għal dawk li jiġu warajna, il-Majas.”
  “Ibdew l-assedju,” qal Kukulkan lill-mexxejja militari, Batab u Nakom.
  Meta nnota d-dehra ta’ mibegħda moħbija fuq il-qassis il-kbir li kien resaq lejhom, għamillu sinjal biex jersaq eqreb.
  "Ipprepara s-sagrifiċċju, Ahab Kan Hol," qal. "Bi gratitudni għar-rebħa, is-sultan se joffri demmu lill-allat quddiem l-armata."
   21 sena
  
  Ilona Linkova-Delgado. Ir-Russja. Il-Ferrovija Trans-Siberjana. 10 ta' Jannar, 2030.
  L-isteppa ffriżata ta’ Baraba kienet ilha tgħaddi minn ħdejn it-tieqa tal-kompartiment minn filgħodu—għal ħafna sigħat issa. Il-pajsaġġ ċatt u bla ħajja qanqal lil Ilona f’rabja kwieta, imma ma setgħetx tinqala’ minnu. Kieku ddawwar wiċċha mit-tieqa, kienet tkun imġiegħla tħares lejn l-uċuħ tal-passiġġieri sħabha fuq it-“Tsarevich,” u żgur ma riditx dan. Il-biża’ tagħha min-nies kien kiber dan l-aħħar, u ma setgħetx tagħmel xejn dwaru.
  Il-biża’ kienet il-motivazzjoni ewlenija tagħha għall-aħħar ftit jiem—minn meta ġiet f’sensija, kompletament għarwiena, fl-uffiċċju tagħha. Minn dak il-mument ’il quddiem, aġixxiet malajr, b’mod preċiż, effiċjenti, u kważi mekkaniku, bħal robot ipprogrammat tajjeb. U taħt din l-attività kollha kiesħa kien hemm abiss qawwi ta’ biża’ jaħraq.
  Imma ma ċċajparx moħħha, ma waqqafx mir-realizzazzjoni ċara li kellha bżonn taħrab—malajr, 'il bogħod, u bl-aktar mod sigriet possibbli. Fil-fatt, kienet diġà fformulat il-pjan tagħha fit-taxi mingħajr sewwieq li kien qed iwassalha d-dar mill-istitut, għadha liebsa l-libsa ta' filgħaxija tagħha.
  Kienet vjaġġatriċi b'esperjenza u kienet taf kif tinnaviga d-dinja, inkluż bil-moħbi u b'mezzi mhux konvenzjonali. Id-dar, wara li ħadet doċċa, biddlet, u kielet xi ħaġa—lanqas biss innutat it-togħma, kellha bżonnha biss—ħabbtet fuq il-bieb tal-ġar tagħha u talbet biex tuża t-telefon tiegħu: "It-terminal tiegħi huwa mkisser, u għandi bżonn urġenti nkellem lil xi ħadd." Ċempel lil Vladimir u tkellmet bil-kwiet għal ftit minuti. Imbagħad ċemplet lil Moska, iżda l-konverżazzjoni kienet iqsar.
  Meta rritornajt lejn l-appartament tiegħi, qgħadt bilqiegħda quddiem il-kompjuter u bbukkjajt biljett tal-ajru lejn il-Belt tal-Messiku għall-għada. Daħħalt l-informazzjoni tal-passaport Messikan tas-Sinjura Ilona Delgado—ċittadinanza doppja ħafna drabi tkun utli.
  Imbagħad bdejt nippakkja b'mod metodiku—ma kellix bżonn ħafna. Il-backpack irriżulta li kien tqil, iżda kompatt.
  Issettjajt l-arloġġ tal-allarm għall-ħamsa ta’ filgħodu, inżajt, u mort norqod. Ħarist lejn il-folja tar-Relanium li kienet għadha fuq il-komodina b’suspett, imma ma laħaqtx. U kelli raġun li nagħmel hekk—irqadt hekk kif itfajt id-dawl u poġġejt rasi fuq l-imħadda.
  Il-ħolm tagħha kien grandjuż u tal-biża’. Kienet qed tgħum għal darb’oħra fil-passaġġi tal-ilma taħt Chichen Itza. Iżda mbagħad deher quddiemha xi ħaġa tixgħel b’fjammi krimżi, li donnha timla l-univers. Ilona nħasdet minn terrur silġ, iżda xi ħaġa miċ-ċentru ta’ din il-fjamma ġibditha b’forza irresistibbli. Ippruvat tirreżisti, iżda għalxejn—il-fjammi litteralment ġibduha fil-fond tagħhom, u fl-aħħar għolliet f’oċean ta’ wġigħ qawwi. Madankollu, l-uġigħ waqaf immedjatament, u Ilona reġgħet kienet qed tgħum fil-mini. Iżda ma kinitx aktar tagħha, u ġisimha ma kienx aktar tagħha. Ħasset ħeffa kalma u naturali—bħallikieku dan l-abbiss iswed ta’ Xibalba kien id-dar tagħha.
  U ieħor għum ħdejha—wieħed eżatt bħalha. Ilona rat il-krema ta’ għajnejh. Raġel?.. Tal-anqas ħassitu bħala raġel, tammira bil-moħbi t-tleqqija tal-iskali tiegħu, it-tmewwiġ grazzjuż ta’ denbu qawwi, imexxi ġismu fl-ilma.
  U mbagħad sabet ruħha fit-triq ta’ belt tan-nofsinhar b’siġar tal-palm, abitanti b’ġilda tal-bronż u ġilda sewda lebsin b’mod jgħajjat, u djar b’arkitettura stramba. Ħasset ġisimha żagħżugħ, ħieles minn sinjali ta’ uġigħ. Imma xi ħaġa ġagħlitha tinkwieta... Jew aħjar, kienet tibża’, u dan il-biża’ tan-nar ġegħelha tiċċaqlaq, u ġibedha ’l bogħod mill-periklu mhux magħruf.
  Ir-raġel kien għadu eżatt ħdejha, miexi ħdejn xulxin. Hi tat ħarsa lejh mill-kantuniera ta’ għajnejha u, mingħajr ebda sorpriża, iżda bil-ferħ, għarfet lil Evgeny. Kellu l-istess età li kienu ltaqgħu magħha, liebes ħwejjeġ mhux tas-soltu, u wkoll jidher ċar li kien ansjuż.
  Madankollu, l-ansjetà ta’ Ilona ma żammithiex milli tħares bi pjaċir lejn spallejh wesgħin, ġismu b’saħħtu, u forehead għoli b’daqqa fonda.
  Imbagħad il-ħolma nbidlet mill-ġdid. Ilona sabet ruħha f’kamra mdawwla b’mod mudlam, u xi ħaġa quddiemha dehret tiddi b’mod misterjuż. Kontorni spettrali ħarġu mid-dlam—bħal tieqa għal dinja oħra. Meta rrealizzat li kienet qed tħares lejn mera antika u trab, resqet eqreb u ħarset f’wiċċha stess—wiċċ iż-żagħżugħa Ilona Linkova, li ħajjitha kollha kienet għadha quddiemha. Imma... Kien kemm tagħha kif ukoll mhux tagħha—bħallikieku t-tfajla li kienet qed tħares lejn Ilona kienet taf xi ħaġa li lanqas biss kienet issuspettat.
  “Min int?” lissnet Ilona b’leħen baxx, u rat xufftejn it-tfajla jiċċaqalqu fl-istess mistoqsija.
  Dawn il-kelmiet dehru fil-mera bħala iskrizzjoni, teptip u bil-mod il-mod sparixxew.
  Ilona ħarset aktar mill-qrib, u mbagħad mewġa ta’ terrur—saħansitra aktar akuta minn qabel—reġgħet ħakmitha. Rat ir-riflessjoni tagħha tibda tinbidel b’mod orribbli—l-għajnejn tal-biża’ ta’ Carol Tash, jew aħjar, il-kreatura mhux magħrufa moħbija f’dik il-qoxra, kienu qed joqorbu lejha.
  Ilona ppruvat tirreżisti l-vjolenza hawn ukoll, imma ma setgħet tagħmel xejn—l-għajnejn, li kienu saru abissijiet bla qiegħ, resqu qribhom, u waqgħet b’għajta fl-abiss impenetrabbli.
  Kif spiss jiġri fil-ħolm, terrur mortali ġibedha 'l barra mill-ħmar il-lejl. Imma mhux mill-ħolma. Hemmhekk kienet Ilona għal darb'oħra, tħares lejn ir-riflessjoni żagħżugħa tagħha. Il-biża' kienet marret, imma baqgħet ansjetà tedjanti—bħal tfakkira ta' uġigħ ta' sinna, twissija fit-tarf tal-koxjenza li l-uġigħ kien se jerġa' lura.
  U rritornat—meta r-riflessjoni bdiet tinbidel mill-ġdid. Madankollu, ma kinitx riflessjoni aktar—Ilona sabet ruħha maqbuda sew minn mara, u ma kinitx Carol jew min kienet. U kien diffiċli li saħansitra ssejjaħilha mara, jew saħansitra bniedem: wiċċ ta’ raġel mejjet, griż safrani, b’tikek vjola diżgustanti, minfuħ, b’għajn waħda magħluqa u l-oħra miftuħa beraħ, imdardar, bla dawl. Għonq il-mostru kien marbut sew b’ħabel oħxon, kważi mitluf fil-laħam minfuħ.
  Xofftejn lelà ċċaqalqu, u ilsien iswed tħabat bejn snien sofor u jaqtgħu. Riħa tinten ħarġet minn fomm Ilona, u kliem ħarġu 'l barra, u immedjatament trasformaw f'iskrizzjoni f'wiċċ l-ilma b'simboli Maja:
  - Merħba f'Xibalba!
  Ilona għajtet u ppruvat tinħeles, iżda t-tgħanniqa tal-mara mejta ssikkat, u kkrekkjat l-għadam tagħha. Il-wiċċ tal-biża’ resaq dejjem eqreb, u ilsien enormi ħareġ u laqa’ l-għajn ta’ Ilona.
  Hija rrealizzat b'ċarezza ddisprata li kienet qed tmut, u tmut b'mod terribbli. Rasha mgħottija b'ċajt, u qam tħoss tħaxwix 'il bogħod, prekursur tan-noneżistenza. Iżda t-tħaxwix kompla, u lil Ilona deher qisu kien qed jinħall mit-tessut tal-ħmar il-lejl tagħha, jikkontradixxih.
  It-tħaxwix inbidel f’ħoss ta’ tferfir—ħoss imbiegħed u mrażżan ta’ qanpiena. Ilona meddet idha lejha b’qalbha kollha—kellha bżonn xi appoġġ biex toħroġ mill-orrur li fih kienet mitlufa. Ħadem—wiċċ il-mara mdendla beda jisparixxi, it-tgħanniqa tagħha ddgħajfet, u malajr sparixxiet għalkollox. It-tferfir ukoll naqas. Ilona sabet ruħha mimduda fis-sodda tagħha, imma ma setgħetx tiċċaqlaq, u qalbha kienet qed tħabbat b’mod selvaġġ. Imma kienet lura fir-realtà, u kienet ħajja.
  Hija baqgħet fl-istess pożizzjoni għal ħin twil, terġa’ tiġi f’sensiha, qabel ma sabet is-saħħa tqum u tagħmel ix-xogħol ta’ filgħodu tagħha.
  Aktar tard, ritmu mekkanikament effiċjenti reġa’ ħa f’idejh. Waqt li kienet qed tixrob kafè sħun, li t-togħma tiegħu ma setgħetx togħma, Ilona ordnat taxi għall-Ajruport ta’ Pushkin. Saħħan croissant fil-microwave u ħadet meraq tal-larinġ, butir, ġobon, u jogurt mill-friġġ. Kielet il-kolazzjon, xorta ma setgħetx togħmah. Libset bir-reqqa u b’mod sħun. Daħħlet il-backpack tagħha f’borża duffel kbira. Vapejat fil-qosor, bilqiegħda fuq siġġu fil-kuritur, sakemm irċeviet messaġġ li kien hemm karozza tistenna barra.
  Ma ndunatx li t-taxi kienet qed tiġi segwita, imma dan ma jfissirx li ma kinitx hemm. Probabbilment kienet hemm.
  "Ieqaf hawn," qalet lir-robot, waqt li ħallset għall-vjaġġ mit-terminal tagħha. "Stenna għaxar minuti."
  Hija ħarġet il-borża tagħha mill-bagalja u daħlet tiġri fil-mall. Ma kellha l-ebda intenzjoni li terġa’ lura għat-taxi, u l-għaxar minuti li dawk li kienu sejrin warajha kienu se jistennewha lilha u lir-robot kienu se jkunu biżżejjed. Jekk tgħaġġel.
  Ilona għażlet iċ-ċentru tax-xiri minn qabel għal żewġ raġunijiet. L-ewwel waħda kienet li l-ATM tal-bank tagħha hemmhekk kien iqassam karti tal-flus kbar. Billi talbet li ma jkunx vojt, Ilona attivat il-kont tagħha. L-ATM ma kienx vojt, u rtirat kważi l-flus kollha tagħha.
  Wara li daħħlet munzell karti tal-flus fil-but tal-jeans tagħha, marret lejn id-dipartiment tal-ħwejjeġ ta’ barra, qabdet l-ewwel ġakketta li rat mill-hanger, u qassret fil-kamra tal-provi. Dawret il-ġakketta bajda riversibbli tagħha ta’ taħt fuq, fetħet iż-żipp tal-kappa kbira wisq u mhux daqstant funzjonali, u daħħlitha fil-borża tagħha. Minn hemm, ħarġet par pimas tal-ġilda tar-renna, li kienu moda l-istaġun li għadda, u libsithom minflok l-istivali tax-xitwa tagħha bit-takkuna għolja. Daħħlet l-istivali fil-borża tagħha wkoll. Biddlet il-kappa b’kappa sewda maħduma bil-labar. Biex tlestiha, libset nuċċali kbar—ġeneralment kienet tilbes lentijiet tal-kuntatt. Trasformata kompletament, ħarġet mill-kamra tal-provi bil-backpack tagħha, u ħalliet il-borża tagħha b’affarijiet żejda—ma kienx probabbli li kienet se tibqa’ hemm għal żmien twil. Reġgħet dendlet il-ġakketta u ħarġet mid-dipartiment, fejn ħadd ma taha kas.
  Hekk kif niżlet għall-ewwel sular fuq in-naħa l-oħra tal-kumpless, ħarġet fit-triq u daħlet f’arkata, li wasslitha għal netwerk ta’ btieħi li minnhom wieħed jista’ jgħaddi minnhom—waħda mill-ftit li fadal fiċ-ċentru ta’ Moska. Dan kien it-tieni vantaġġ taċ-ċentru tax-xiri li kienet għażlet.
  Dak il-ħin, it-telefon li jintrema darba biss daqq. Il-prudenti Ilona dejjem żammet tnejn minnhom għal kull eventwalità, u lbieraħ tat in-numru lill-operatur tal-kumpanija tat-taxis interurbani li użat diversi drabi. Kien ir-robot tat-taxi jistennieha fil-ħruġ mill-bitħa.
  Sagħtejn u nofs wara, waslet Vladimir. Diana kienet tgħix hemm—ħabiba tal-kulleġġ li magħha Ilona darba kienet tieħu gost ħafna, imma li magħha kienet tikkorrispondi biss u ċċempel kultant fis-snin riċenti. Di kienet taħdem bħala riċerkatriċi anzjana fir-Riżerva Naturali ta’ Vladimir-Suzdal u issa kienet tgħix waħedha u mdejqa—li kien ifisser li kienet perfetta għall-iskopijiet ta’ Ilona. Di, li x-xbieha tagħha kienet xi ħaġa bejn qaddisa u kantanta tal-cabaret, ma kinitx tilfet is-sens ta’ avventura tagħha bl-età. Huma tkellmu l-lejl kollu fil-kċina, imdawrin b’sħab ta’ fwar tal-vape, jixorbu litri ta’ kafè. Ilona rrakkontat fid-dettall l-istorja li kienet ħasbet matul it-triq, kif kienet involviet ruħha b’mod iblah ma’ ċertu pulizija ta’ grad għoli, li, fir-realtà, irriżulta li kien qattiel fis-sakra u kruha sħiħa. U mingħajr ebda mod kif teħles minnu fil-paċi, Ilona kienet telqet minn Moska bil-moħbi u ppjanat li toqgħod fil-provinċji waqt li hu jkompli l-attakki tiegħu u jfittxiha permezz tal-kanali tiegħu. Dee għoġbitha l-istorja, u wiegħdet bis-sħiħ lil ħabibitha li kienet se tipparteċipa fil-ħarba.
  Dakinhar filgħodu, għamlu logħba klassika bil-ferrovija: waslu fl-istazzjon eżatt meta kien qed jasal it-Trans-Siberian "Tsesarevich" ta' veloċità għolja. Di, wara telefonata mingħand Ilona, kien xtara biljett f'isimha. Ilona akkumpanjatha bħala tislima, iżda baqgħet lura, waqt li Di ħarġet u sellmet wara l-ferrovija li kienet se titlaq. It-"Tsesarevich" waqaf f'Vladimir għal tliet minuti biss, għalhekk il-kondutturi ma kellhomx ħin jivverifikaw l-identitajiet tal-passiġġieri—kollox mexa sew.
  ...Fl-aħħar daret lura mill-isteppa tax-xitwa, Ilona kompliet taħseb dwar il-passi li jmiss tagħha. Ma kinitx marret f’art twelidha żgħira għal għaxar snin, iżda ma kellha l-ebda dubju li Galya, oħtha, kienet se tifhem kollox b’mod korrett u tagħtiha kenn. Mistoqsija oħra kienet kemm dan il-kenn kien se jkun affidabbli: wara kollox, deher li s-servizzi tal-intelliġenza ta’ żewġ superpotenzi kienu interessati fiha. Biex ma nsemmux dawk is-seers tal-biża’... Għalhekk, għalkemm Ilona kienet itfiet it-terminal personali tagħha lura f’Moska u ppruvat tevita l-kameras tas-sigurtà, ma setgħetx tkun kompletament ċerta li kienet għattiet it-traċċa tagħha. Naturalment, huma diġà kienu jafu li ma kinitx tellgħet lejn il-Messiku. Imma forsi kienu għadhom qed ifittxuha f’Moska, għalhekk kellha xi ċans sakemm jerġgħu jsibu t-traċċa tagħha.
  Fi Krasnoyarsk, għall-inqas se tistrieħ ftit u taħseb dwar x'għandha tagħmel wara. Għalissa, dak il-"li jmiss" kien mina mudlama għaliha.
  Ilona tat ħarsa indifferenti lejn il-passiġġieri sħabha fil-kompartiment, li magħhom bilkemm kienet skambjat ftit kliem, u kienet se ddur lura lejn it-tieqa meta nnutat xi ħaġa mill-kantuniera ta’ għajnejha. Għal xi raġuni mhux magħrufa, qalbha għerqet. Dawret rasha f’daqqa u rat tifla wieqfa fil-bieb.
  Għall-ewwel, ħasbet li kienet fetħet il-bibien tal-kompartiment. Imma mbagħad Ilona rrealizzat li warajha ma kienx hemm il-kuritur tal-vagun tal-ferrovija. Kien mudlam, imma l-ispazju kien jidher ċar li kien vast.
  Ħarset Ilona marret lejn wiċċha u ffriżat. Kienet taf dak il-wiċċ! Kien...
  “Jien hu!” għadda minn ħsieb miġnun.
  Iva, kienet rat dak il-wiċċ f’ħolma dan l-aħħar—wiċċ l-istudenta Ilona Linkova. Imma... mhux eżattament hi—xi Ilona oħra.
  "Min hu?" ħareġ ħsieb ieħor f'moħħi. "Ma nistax inkun jien!"
  “Min int?” staqsiet it-tfajla, waqt li ħarset lejn Ilona b’għajnejn selvaġġi.
  Kienet liebsa libsa tas-sajf maħmuġa u mkemmxa, xagħarha kien imħarbat, u wiċċha kien kemxejn maħmuġ.
  “Min int?” irrepetiet Ilona warajha, konfuża.
  Imma t-tfajla qabżet u sparixxiet. Għajnejn Ilona qabżu lejn il-bieb magħluq tal-kompartiment. Il-passiġġier bilqiegħda faċċata tagħha ħares lejha bil-biża’.
  "Skużani," lissnet Ilona u mteddgħet, daret biex taħbi wiċċha.
  Ħa tkun biss alluċinazzjoni kkawżata minn eżawriment nervuż. L-alluċinazzjonijiet huma tajbin ħafna u konvenjenti. Pereżempju, m'għandhiex għalfejn tistaqsi għaliex il-vuċi li fl-aħħar mument għajtet xi ħaġa warajha b'lingwa li tfakkar vagament fl-Ispanjol hija daqshekk familjari.
  
   Kukulkan-Quetzalcoatl. Chichen Itza. 573–601 AD
  Il-Qassis il-Kbir Ahab Kan Hol... Meta Kukulkan wasal f'Chichen Itza, immedjatament sar l-aqwa adoratur, qaddej, u konsulent tiegħu. Iżda r-re-alla l-kbir iddikjara lill-kunfidenti tiegħu li l-allat sħabu ma kinux jeħtieġu aktar sagrifiċċji umani. Issa kellhom joffru biss sriep u klieb, filwaqt li hu, Kukulkan, peress li issa kien jgħammar fost il-bnedmin, kellu jingħata biss fjuri u friefet.
  Waqa’ silenzju oppressiv fost il-qortiera, iżda kulħadd niżżel rasu bi qbil. Il-qassis biss ma setax jirreżisti, u ta l-ewwel ħarsa rrabjata tiegħu lejn l-alla tiegħu.
  ...Bil-lejl, Kukulkan jiġri mill-passaġġi mudlama tal-palazz tiegħu, ixejjer mannara tal-ħadid. Huwa jiġri wara l-għadu li attakkah waqt li kien rieqed u kkaġunalu ferita terribbli u ta’ wġigħ f’żaqqu. Il-gwardji kollha tiegħu sparixxew; huwa waħdu hawn, fi kmamar u kurituri f’daqqa waħda mhux familjari magħhom. Huwa jiġri warajh għal żmien twil, jagħfas idu x-xellugija mal-ferita, iżda d-demm għadu jtebba’ t-triq tiegħu. Huwa jilħaq il-figura mudlama u dejjem imċajpra u jgħolli l-arma tiegħu. L-għadu jdur. Ahav Kan Hol iħares dritt f’wiċċ Kukulkan b’rabja kbira.
  Is-sultan jagħti daqqa terribbli, iżda l-qassis f'daqqa waħda jinbidel f'kojott, jaħrab 'il bogħod, u jisparixxi. Id-dlam jinżel fuq Kukulkan.
  Huwa ġie f’sensu ħafna jiem wara u sar jaf li kien ġie avvelenat u kien qed imut f’agunija terribbli. Il-velenu mid-dielja tal-foresta kien fatali, u t-tobba kollha kienu mitlufin—ma kien hemm l-ebda kura. In-nies ta’ Chichen Itza bkew bid-disperazzjoni. Imma minn imkien, saħħar tal-villaġġ, Ah-Men, deher fil-palazz. Jgħidu li ma kienx xi ħaġa straordinarja, fqir imma liebes pulit, spiss jitbissem b’mod inġenti u jmil rasu.
  B’xi mod, tħalla jara r-re li kien qed imut u tħalla waħdu. Sal-lum, la l-qaddejja tal-qorti u lanqas il-kaptan tal-gwardja ma jistgħu jifhmu kif setgħu qablu dwar ħaġa bħal din. Imma... is-saħħar ħareġ mill-halach-vinik u ddikjara li kien f’saħħtu. Il-qaddejja tal-qorti ġrew lejn il-kamra tas-sodda. Kukulkan waqaf jitniehed u jitħabat, wiċċu ddritta ruħu, nifsu tjieb. Raqad fil-fond u fil-paċi.
  U Ah-men sparixxa, bħallikieku qatt ma kien hemm. Fittxuh għal żmien twil, imma ma setgħux isibuh.
  U Kukulkan sar jaf ukoll li fl-istess lejl li ġie avvelenat, Ahab Kan Hol miet - tfixkel f'daru u fetaħ rasu fuq blata tal-ġebel.
  ...Id-demm ta’ sultan—jista’ jagħmel kollox! Jista’ jsostni lill-allat, iqajjem in-natura, jagħti l-ħsad—itawwal il-ħajjiet tan-nies. U iktar ma kien kbir l-uġigħ li ssaporta s-sultan meta ta demmu, iktar kien kbir il-poter tiegħu.
  Huwa mbeżża’, imma jrid jagħmilha. Jeħtieġ xi ħaġa li tissostitwixxi l-eluf ta’ qlub li kieku jinqalgħu mill-vittmi.
  Ir-reġina tiegħu tinżel għarkupptejha quddiemu. Għaliha, m'hemm l-ebda mistoqsijiet: hi wkoll taf li qed tagħmel it-tajjeb, u dan l-att huwa ta' importanza immensa. Wiċċha ċass u ffukat. Tiftaħ ħalqha beraħ u toħroġ ilsienha kemm tiflaħ.
  Kukulkan, wieqaf quddiemha għoli kollu, għarwien sa qaddu, mgħotti b’żebgħa simbolika ħafna, jiftaħ il-ħbula tax-xufftejn tiegħu.
  Il-folla madwar il-piramida, li fil-quċċata tagħha l-koppja rjali qed twettaq ir-rit sagru, iġġammet. Eluf ta’ wċuħ skuri u tensi, b’għajnejn ileqqu bħal ħaġar prezzjuż. Iridu jaraw dan.
  F’id waħda s-sultan jieħu kokan - is-sinsla ta’ stingray - u fl-oħra - in-natura maskili tiegħu, u, billi ma riedx iġbidha 'l barra, imbotta bil-qawwa l-aktar qarquċa qawwija, u nifed il-laħam minn ġo fiha.
  L-uġigħ huwa tal-ġenn b'mod għami.
  Imma dan għadu biss il-bidu. Huwa jagħti x-xewka lir-reġina, imbagħad jieħu ħabel oħxon minsuġ minn fibri tal-ħaxix u jdaħħalha bir-reqqa fil-ferita.
  M’hemmx għalfejn nitkellmu aktar dwar l-uġigħ – kien qisu twieled bih, ma kien fadal xejn fid-dinja ħlief dan l-uġigħ kbir.
  Ir-reġina tittaqqab ilsienha b’xewka, li minnha wkoll tibda toħroġ id-demm. Lanqas muskolu ma jiċċaqlaq f’wiċċ il-mara—diġà tinsab f’estasi.
  Kukulkan jagħtiha t-tarf minfuħ bid-demm tal-korda, għadu fih, u hi tgħaddih minn ilsienha, tiġbdu aktar, u żżid il-fsada fiha nfisha u f’żewġha, u tikkawża tifqigħat ġodda ta’ uġigħ selvaġġ.
  Għalhekk huma weqfin, marbutin flimkien b'rabtiet imdemmija. Dan mhux biss jixbah kopulazzjoni—fil-fatt huwa kopulazzjoni, iżda mhux ta' din id-dinja. Uliedhom twieldu minn kopulazzjoni fiżika, iżda biex ikollhom il-qawwa traxxendentali tal-kukh, ir-re u r-reġina jridu jgħaqqdu d-demm tagħhom fir-renji spiritwali.
  “Uliedi, fjuri tax-xewk tal-istingray tiegħi, jalla l-kukh ikun magħkom,” jgħid Kukulkan b’leħen baxx, waqt li jinżel f’estasi kkawżata minn xokk ta’ uġigħ u telf ta’ demm.
  Qtar tqal taċ-ċirasa jaqgħu fuq il-karta mifruxa bejn il-koppja rjali, u jiġbdu simboli strambi fuqha—qisu d-demm innifsu qed jikteb il-kodiċi ta’ din id-dinja krudili. Il-qassisin jiġbru l-karta, ipoġġuha fuq brazier, u jagħtuha n-nar. B’hekk id-demm jeħles il-kukh tiegħu, jitma’ lill-allat, u jġorr lis-sultan lejn id-dar tagħhom.
  Waqt li jieħu nifs ta’ riħa ta’ demm maħruq u ħxejjex aromatiċi, Kromlech jara Serp tal-Viżjoni enormi jitla’ mill-brazier, b’xi mod jixbah ċentipedu bir-rix. Jew ħabel ħaj oħxon u mqaxxar, bħal kurdun umbilikali li jgħaqqad lil Kukulkan mad-dinja l-oħra. Is-serp ixejjer ir-rix aħdar tiegħu, jiftaħ ħalqu aħmar b’snien tal-biża’, u jilgħab b’ilsien irqiq li jixbah lil wieħed mill-Egrosi.
  Wiċċ uman joħroġ minn ħalqu. Huwa familjari ħafna għal Cromlech—għax huwa tiegħu stess.
  “Ħares,” jgħidlu d-doppju li jgħix fis-Serp, “ħares lejn din id-dinja u n-nies f’din id-dinja.”
  Leħnu jimla l-univers kollu—bħall-uġigħ ta’ Kukulkan. Jew forsi dan il-leħen huwa l-uġigħ tiegħu...
  - Inti tgħaffeġ dinjiet bħall-karta, imma m'intix Alla.
  “Naf,” iwieġeb Kukulkan bilkemm jinstema’.
  "Trid tisma'!" jgħajjat il-Kromlech mis-Serp. "Trid tifhem! Trid tkun taf!"
  “Xiex?!” jgħajjat Kukulkan.
  Imma l-viżjoni tisparixxi.
  Kukulkan isib ruħu mimdud eżawrit mal-art, iħares lejn is-smewwiet imbiegħda. L-uġigħ naqas, sar kważi tollerabbli. Għalkemm issa l-memorja tiegħu qatt mhi se titlaq minnu.
  “Khalach-vinik sab il-kukh!” jipproklama l-qassis. “Khalach-vinik ġab il-kukh fid-dinja!”
  "Kukh?.." jaħseb Cromlech. "Min hu dan?.."
  Il-qassis il-kbir il-ġdid iħares lejh b’għajnejn skuri. Kukulkan hu milqut mill-uġigħ u s-sakra, jew tassew hemm mibegħda moħbija x’imkien fil-fond fihom?
  ...Iż-żifna rjali mhix biss żifna, iżda att kożmiku. Id-demm tas-sultan—kuh—isostni l-ħajja tal-univers, u ż-żifna—takh—tagħtih id-dinamiżmu. Mingħajr kukh u takh, il-moviment tal-kwiekeb u l-pjaneti jieqaf, l-istaġuni jieqfu jinbidlu, u s-sekwenza kontinwa ta’ avvenimenti li jagħmlu l-istorja tieqaf.
  Illum, il-halach-vinik Kukulkan jiżfen b'bastun shukpi ad unur l-alla Kavila, il-patrun tas-slaten, alla żagħżugħ li tela' minn taħt l-art.
  "U wkoll l-ipostasi tal-alla Mars," jaħseb Cromlech, waqt li jwettaq passi taż-żfin bil-mod iżda kumplessi għal mużika languida u ta’ dinja oħra fis-sħab tad-duħħan tal-inċens intossikanti. U dawn il-movimenti tassew jixbħu l-movimenti marbuta mal-ilma u insinwattivi taż-żfin egrosi.
  Il-kromleċ ma jafx aktar fejn hu—fil-ġungla ta’ Yucatan jew fil-grotti ta’ Marz. Jew forsi f’tinda ta’ xi xaman fil-fond tas-Siberja... X’aktarx, hu lil hinn minn dawn il-postijiet kollha, imkien u qatt—ir-renju tal-allat.
  Bastun jogħla 'l fuq minn rasu, ixejjer ir-rix lussuż tiegħu. Dan jissimbolizza l-għasfur irjali tal-quetzal. Iżda Cromlech jara li huwa salib bir-rix.
  U jiżfen madwar salib imwaqqaf fuq l-art irjali taż-żfin, imdawwar bil-pjanti, b’quetzal fuq nett. Din hija l-Qalb tas-Sema—is-sellum li bih is-sultan jitla’ għad-dinja tal-allat. Il-Cromlech għaref jifhem li din hija rappreżentazzjoni tas-Siġra tal-Ħajja.
  Imma din hija salib. Evgeny jaf li dan is-simbolu huwa sagru fl-Amerika kollha—mill-Andi sal-Lagi l-Kbar.
  Għaliex?
  Huwa jerġa' jinsab fil-fond umduż ta' Egrossimoion, jisma' d-diskorsi tal-Egrosi strambi.
  “Ma nistgħux ikollna la għadu-antagonist ta’ Alla, u lanqas salib bħala simbolu tal-infinità”...
  L-għajnejn rettili ta' Heenaroo f'daqqa waħda jiġu sostitwiti b'ħarsa oħra, umana, iżda wkoll qarrieqa b'mod ingrazzjanti.
  "Il-maġija kważi ma kellha l-ebda effett fuq in-nies tas-salib"...
  U ġietni f’moħħi ħarsa oħra – irrabjata, bħal ta’ annimal.
  "Qabel ma titlaq, neħħi dan!"
  Ir-ritmu mgħaġġel tat-tnabar f'daqqa waħda waqa' skiet, u s-sultan iġġammja, bil-bastun mgħolli 'l fuq. Il-folla, li kienet qed tisma' b'attenzjoni kull moviment taż-żifna, żammet nifsha.
  Fuq il-friegħi tas-Siġra tad-Dinja, is-sultan f'daqqa waħda ra mara strangolata tħares lejh b'ħarsa mejta.
  Ish-Tab!
  “Oħroġ!” jgħajjatilha l-halach-vinik fl-aqwa tat-tren tiegħu u jaqa’ mal-art.
  Meta wasal iż-żmien li japplika disinji ġodda fuq il-ġisem tas-sultan, li kien ħa mill-viżjonijiet tiegħu, huwa ordna lill-artist tat-tatwaġġi biex ipinġi salib f'nofs sidru...
  ...Il-qassisin ssaportew għal żmien twil, jiġbru s-saħħa tagħhom; għadda ħafna żmien qabel ma ppruvaw mill-ġdid. U mbagħad kważi rnexxielhom. Matul dan iż-żmien, il-ġagwari ta’ Kukulkan, li minnhom kien ħoloq pulizija sigrieta li tiffunzjona bis-sħiħ, skoprew ħafna konspirazzjonijiet kontra r-re. Il-konspiraturi mietu fl-agunija, iżda ħadd minnhom qatt ma ttradixxa lill-qassis il-kbir il-ġdid—Ahab Kan Acha. U hu stenna l-mument opportun, inxteħet quddiem ir-re u faħħar id-deċiżjonijiet kollha tiegħu bħala l-vuċi ta’ Alla.
  U għal darb'oħra kien velenu, iżda din id-darba ġie applikat fuq il-kokan qabel it-tnixxija tad-demm irjali. Huwa wettaq ir-ritwal flimkien ma' ibnu l-kbir, Topiltsin; kienu meħtieġa jtaqqbu lsienhom.
  Il-kromlech ra qatra skura, qisha reżina, fuq ix-xewka u fehem kollox. Imma ma setax jibqa’ jwaqqaf ir-ritwali—in-nies, li kienu qed jistennew id-demm irjali, ma kinux se jaċċettaw rifjut tas-sagrifiċċju. Taħt l-ebda ċirkostanza.
  Il-kromlech ħares lejn ibnu wieqaf quddiemu – twil, irqiq, b’ġilda bajda mhux tas-soltu, sabiħ daqs ċipress solitarju – u qallu bil-kwiet bir-Russu (kienet lingwa sigrieta li suppost kienu jafuha biss iż-zar u l-eredi tiegħu):
  "Ġejt ivvelenat. Meta naqa', aqbdu l-qassisin u tkellmu man-nies. Żommu l-poter. Aħbu l-mewt tiegħi."
  Topiltsin kien diġà sovran stabbilit. Huwa għamilha b’rasu fil-qosor, u l-ħarsa li ta lejn missieru biss kellha ħjiel ta’ tbatija.
  B’id soda, Kukulkan ġab ix-xewka fuq ilsienu li kien imqabbeż ’il barra.
  "Għamilt kollox tajjeb," ħaseb. "Wasal iż-żmien li mmur. Topiltsin se jlesti l-bqija."
  Huwa tefa’ l-kokaina b’mod qawwi u ma kellux ħin iħoss l-uġigħ—id-dinja ddallam.
  Din id-darba, is-saħħar għaref ma deherx. Kukulkan reġa’ ġie f’sensih ħafna jiem wara, jitħabat biex jaħrab mill-għanqbuta ta’ viżjonijiet oppressivi u ossessjonanti. Milli jidher, ġismu kien tassew straordinarju, biex irreżista għal daqshekk żmien u fl-aħħar għeleb il-velenu li suppost qatlu dak il-ħin stess.
  Huwa qam f'kamra żgħira moħbija fil-fond tal-palazz tiegħu, bil-kurituri labirintiċi apposta tagħha u bosta kmamar sigrieti. Topiltzin kien jaħkem. Huwa kien għamel kollox sew: meta waqa' missieru, huwa ordna lill-ġagwari biex jaħtfu lil Ahab Kan Acha u ż-żewġ assistenti tiegħu u indirizza lin-nies. Huwa pproklama li l-forzi ħżiena kienu reġgħu attakkaw lil missieru, iżda huwa kien għelebhom, u telaq biex jingħaqad ma' ħutu l-allat. Il-qawwa ipnotika tad-diskors ta' dan il-mexxej imwieled kienet tant qawwija li n-nies ma ddubitawx minn kliemu.
  Kukulkan kien moħbi fil-fond tal-palazz. Topiltzin, konvint li missieru kien se jmut, ħa l-poter. Kien stenna wisq għal dan il-mument, imma ma qatilx lir-re—kif bla dubju kien jagħmel kwalunkwe werriet ieħor għat-tron mill-Mesoamerika mingħajr ebda tingiża ta’ kuxjenza. Jew minn kwalunkwe post, fil-fatt. Imma Topiltzin, wara kollox, trabba fuq prinċipji kemmxejn differenti minn dawk ta’ prinċpijiet oħra tal-era...
  Flimkien ma’ ħutu, huwa rażżan brutalment ir-ribelljoni, u mbagħad personalment qatta’ l-katavri tal-qassisin konspiraturi f’biċċiet bil-mannara tal-ħadid ta’ missieru. Dawn ingħataw lill-klieb, li, min-naħa tagħhom, ġew issagrifikati lil Kukulkan, li kien telaq għand l-allat.
  Imma Cromlech kien ħaj. Kien diġà qed iqum minn fuq soddtu, jagħmel ftit passi madwar il-kamra żgħira. Il-jaguarundi mansu tiegħu, Aska—il-favorita tiegħu, trattata b’mhux inqas unur mill-qortiera milli hu stess—segwietu bħal denb. Intqallu li hi stess kienet sabitu fil-palazz u, għal ħafna jiem, hekk kif kien qed jitbandal bejn il-ħajja u l-mewt, kienet mimduda ħdejn rasu, tgerger bil-mod.
  Meta Kukulkan fl-aħħar kiseb is-saħħa, Topiltsin mar għandu.
  “Missier, ma tistax terġa’ lura,” qal ir-raġel serju ta’ erbgħin sena mingħajr preamblu—raġel xiħ skont l-istandards lokali. Imma mimli ħajja, saħħa, ideat, u—ambizzjoni.
  Cromlech biss ħeġġeġ rasu - ibnu kellu raġun.
  "Se mmur..." beda jgħid. "'Il bogħod. Lejn il-Messiku, lejn il-Belt tal-Allat."
  Issa Topiltsin ħeġġeġ b’rasu.
  “Se titlaq waħdek,” ma ordnax, huwa biss stqarr.
  "Nieħu lil Aska biss," Kromlekh tbissem xi ftit, imma mill-ewwel reġa' sar serju. "Nitlaq bil-lejl, minn passaġġ sigriet; ħadd m'għandu jkun fil-qrib."
  “Missier,” qal Topiltsin wara silenzju qasir.
  Huwa tkellem bir-Russu.
  "Naf li għandek mira. Ilek tiggwida lili u lil ħuti lejha minn mindu twelidna. U segwejnieha, għalkemm ħadd minna għadu ma jaf x'inhi. Se nkompli nagħmel dak li bdejt int. Imma forsi tista' tispjega issa stess għalxiex kont qed taħdem tul ħajtek kollha?"
  Issa jmiss lil Kukulkan jibqa' sieket.
  “Ibni, jien... ma nafx aktar,” instema’ mrażżan u kważi traġiku.
  Topiltsin rtogħod u ħares fiss lejn missieru.
  “Taf,” kompla Cromlech, waqt li ġabar ħsibijietu, “li jien m’iniex ta’ din id-dinja…”
  “Iva,” it-tifel għamilha b’rasu, “int ġejt minn Xibalba, fejn hemm l-allat.”
  Cromlech ħawwad rasu.
  "M'hemm l-ebda allat hemmhekk. U jien m'iniex alla, u int lanqas m'intix alla."
  Topiltsin baqa’ sieket.
  "Ġejt hawn kunfidenti f'dak li kont qed nagħmel. Għamiltu. Kollox inbidel u qatt mhu se jerġa' jkun l-istess. Mhux se tifhem dan, aħfirli, ma nistax nispjegah, imma emmnuni, huwa veru. U... ma kellix għażla oħra mill-bidu, kelli nagħmel dan. U int u d-dixxendenti tiegħek ikollkom tkompluh. Din hija r-rieda tal-allat, jekk trid. Din hija r-rieda tiegħi. Imma jien biss strument tas-sema. Tifhem?"
  Cromlech baqa’ sieket: kellu aktar xi jgħid, imma ma setax iħalli lil ibnu jifhem li missieru divin iddubita mid-destin tiegħu. Għax hekk iddubita.
  Topiltsin ħeġġeġ b’rasu b’riflessjoni.
  "Jista' jkun li ma nifhimx għalkollox, imma nħoss li hu sewwa. U se nagħmel hekk. Speċjalment peress li ma jikkontradixxix il-pjanijiet tiegħi... Madankollu," ta daqqa t'għajn qawwija lejn missieru, "int stess irranġajt biex il-pjanijiet tiegħi jikkoinċidu mal-aspirazzjonijiet tiegħek, hux veru?"
  Kukulkan poġġa ż-żewġ idejn fuq spallejn ibnu, iħares b'attenzjoni f'għajnejh blu bla qiegħ - bħallikieku f'mera.
  - Irrid nipprepara ruħi, Topiltsin.
  Huwa dar lejn soddtu, ħareġ minn taħt soddtu kodiċi tal-ġilda ħoxna, li kien ordna li jinġieb mill-moħba tiegħu hekk kif jiġi f’sensih, u kiteb ftit affarijiet oħra hemmhekk.
  "Ilni nikteb dan ħajti kollha hawn. Kollox hawn għalik, għal ħutek, u għal uliedek. Huwa dritt tiegħek li ssegwih jew le, imma taf li qatt ma tlabt xejn ħażin mingħandek."
  Topiltsin ħeġġeġ b’rasu, u ħa l-kodiċi bit-tagħlim mingħand missieru.
  - Addiju, missier.
  — Addiju, fjura tax-xewka tiegħi. Ħu ħsieb l-imperu.
  Tard bil-lejl, merkant fqir, mgħawweġ biex jaħbi t-tul tiegħu, telaq mill-belt kapitali. F’idu, kien iġorr jaguarundi domestiku f’gaġġa magħmula minn fergħat.
  Il-vjaġġi tas-sultan-alla komplew.
   22
  
  Eugene Kromlekh. Aztlan tal-Lvant, Chicomoztoc, Kanarja (Gżejjer Fortuna). 6 ta’ Awwissu, 1980 (12.18.7.2.13, u 7 Ben, u 16 Shul)
  "Int dak li spiċċajt hawn," wieġeb Delgado b'ton sarkastiku għall-mistoqsija ta' Cromlech. "U jien sibtek."
  “Qed norqod,” ħaseb Evgeny, waqt li qara kliemu fl-arja.
  Din kienet stqarrija, mhux suppożizzjoni—Kromlech kien esperjenza ħolm bħal dan sa minn tfulitu. Veru, rarament kienu daqshekk vividi u kredibbli. U dawn il-ħolm dejjem kienu jfissru xi ħaġa importanti fil-ħajja tiegħu ta’ wara l-mewt. Għalhekk, Evgeny ħa l-viżjoni attwali bis-serjetà ħafna.
  Huwa kien ikkonsolat ukoll mill-fatt li s-sentimenti passjonati li kien għadu kif esperimenta għal tifla kważi mhux magħrufa kienu b'mod ċar ir-riżultat ta' delużjoni bi ngħas.
  “Mela, mela tista’ teħodha intom ukoll, ladarba t-tnejn li intom reqdin,” irrimarka Delgado, bħallikieku hu wkoll kien qara l-ħsibijiet tiegħu bħal kliem.
  Għaliex m'għandux ikun telepata f'din id-dinja illużorja?
  “Ma tistax titlef il-forma umana tiegħek lanqas waqt l-irqad,” qal Evgeny b’mod istruttiv, waqt li qagħad bilqiegħda fuq it-tiben.
  Bħal dejjem fi stat bħal dan, dan ġara kompletament mingħajr il-parteċipazzjoni tal-muskoli, bir-rieda pura.
  “Tassew?” Delgado tbissem ironikament u nbidel f’kojott.
  Ġara mingħajr ebda effetti speċjali bħal ta’ lupu mannaro, bħal konvulżjonijiet—f’daqqa waħda sar kojott. U għajnejh ħodor kienu jiddu b’nar selvaġġ anke meta kien għadu jidher uman.
  Kien preċiżament kojott, li Evgeny kien ra ħafna minnhom fl-Atlantis Russa matul il-gwerra, u mhux lupu Afrikan, li wieħed jista’ jistenna li jara hawn.
  Mela allura...
  “Bongu, kojott ċkejken,” qal Cromlech.
  "Tislijiet mill-ġdid, Kromlekh-cin," wieġeb il-kojott b'edukazzjoni. "Int u sieħbek tajjeb?"
  It-ton tiegħu kien sarkastiku, differenti ħafna mill-manjieri kemxejn sakkarini ta’ Antonio, il-voluntier tal-konsulat Russu. Madankollu, il-vuċi kienet bla dubju l-istess.
  "X'tixtieq?" Kromlech warrab il-kortesija formali lokali—kien assurdu f'ċirkostanzi bħal dawn. U kien assurdu li tindirizza kojott bħala "inti."
  Delgado lanqas ma deher li kien partikolarment marbut mal-konvenzjonijiet.
  "Int, Eugene Kromlekh," iddikjara. "Għandna bżonnok."
  — Għal min hu dan, għalina?
  Il-kojott qam bilqiegħda u grif widintu b’siequ ta’ wara.
  "Diffiċli tispjega," qal b'riflessjoni. "Ukoll, pereżempju, għaċ-ċittadini ta' Aztlán b'moħħ tradizzjonali, forsi... Aħna nsejħu lilna nfusna 'nies tal-għarfien,' machiztli bin-Nahuatl. Hawnhekk, fid-Dinja l-Ġdida, nissejħu brujos. Kultant nissejħu Toltecs, li mhux eżatt..."
  "Nifhem," Cromlech ħeġġeġ. "Maġija Atlanteana antika."
  "'Li tifhem' u 'li tkun taf' mhumiex l-istess ħaġa. Hekk kif 'li tħares' u 'li tara' mhumiex l-istess ħaġa," irrimarka l-kojott b'pompa.
  Evgeny injora din id-dikjarazzjoni.
  "Imma l-prattiki tiegħek huma illegali. F'Aztlan, għallinqas."
  "Iva, hemm," ħeġġeġ il-kojott, b'mod pjuttost uman. "Il-qassisin tat-Tloquenahuac Uniku ma jittollerawx il-kompetizzjoni—għalkemm aħna ma nikkompetux magħhom. Imma fin-nofsinhar, f'Tahuantinsuyu, u fit-tramuntana, it-tradizzjoni tagħna mhijiex persegwitata. U hawn, fil-Lvant ta' Aztlan ukoll. Fil-fatt, lanqas mhi approvata..."
  Mewġa qawwija ta’ rabja f’daqqa waħda ħakmet lil Evgeny.
  “Ish-Tab...” lissen bil-mibegħda.
  Madankollu, il-bhima ħawwet rasha b'mod kompletament uman.
  "Aħna ma nipprattikawx kulti primittivi, Kromlekh-tsin. Dawk li qatlu lil martek aġixxew mingħajr ma konna nafu, u aħna bl-ebda mod m'aħna involuti fl-azzjonijiet tagħhom."
  - Min huma?
  — Grupp ta’ mistiċi nazzjonalisti, li wħud minnhom jaqdu fid-Dipartiment tal-Ġaguar. Xi ħaġa bħal ordni informali.
  — Allura, huma taħt il-protezzjoni tal-kontra-intelligence tal-Great Aztlan?
  "Hi tużahom. L-aktar iċ-Cihuacoatl, li, kif probabbilment taf, jikkontrolla l-ġagwari. Imma l-ajkli huma interessati wkoll fik—is-servizz tal-intelliġenza; ilhom iżommuk għajnejhom ukoll. X'jridu minnek il-Huay-tlatoani—nista' biss nissoponi."
  — U intom... dawk li jaraw x’għandkom x’taqsmu ma’ dan? Taħdmu wkoll għall-Gran Aztlan?
  Iktar ma jistaqsi, iktar ikun jaf. U tassew jeħtieġ dan issa stess.
  "Le, le," sarkażmu deher stramb fuq wiċċ il-bhima. "Il-patrija kbira barranija hija, naturalment, l-eqreb alleat tagħna, iżda l-operazzjonijiet sigrieti tagħha f'pajjiżna mhumiex eżattament milqugħa. Il-gvern tagħna jippreferi jagħlaq għajnejh għalihom, iżda mhux se jipparteċipa fihom taħt l-ebda ċirkostanza. Aħna, tara, fil-biċċa l-kbira dipendenti fuq l-Ewropa hawn... Allura n-nies minn naħa l-oħra tal-baħar ħassrulna l-logħba kollha miegħek. Huwa għalhekk li jien hawn issa. Emminni, ħa ftit sforz biex nidħol fil-ħolm tiegħek, u mhijiex proċedura pjaċevoli xejn."
  - Allura għaliex għandek bżonni?
  Il-kojott ipprova jpoġġi tbissima ta’ ħbiberija fuq wiċċu. Deher tal-biża’.
  "Int persuna b'saħħitha fil-viżjoni. Potenzjalment, ovvjament. Naħseb li diġà taf dan. Nixtiequ li tingħaqad maċ-ċirku elite tagħna."
  “Stajt tgħidli dan bil-mod tas-soltu,” wieġeb Cromlech.
  Ma emminx lil Delgado lanqas biss.
  "Fit-triq tal-poter, m'hemm l-ebda 'immaġni ordinarja,'" irrimarka l-kojott b'serjetà. "Aħna kaċċaturi, dejjem inkunu qed nikkaċċjaw. U meta ngħaddu linja ta' għarfien ukoll. Speċjalment f'dan il-każ. L-istudent prospettiv irid jiġi traċċat, imħajjar, u maqbud. Hekk taħdem il-maġija."
  “Mhux jidher impressjonanti ħafna,” tbissem Evgeny.
  “Ukoll, hekk isir,” qal il-kojott b’ton qawwi u nbidel f’volpi fennec.
  L-isbaħ volpi żgħira b’widnejn twal ħarset lejn Cromlech b’affezzjoni.
  "Jew forsi jien waħdi," il-leħen artab u melodiku tiegħu kien jixbah il-kant, iżda ffurma fi kliem li jinftiehem. "U żgur li int waħdek ukoll, Evgeny Kromlekh. U dan iġiegħlek tħossok imdejjaq. U issa sar ħafna, ħafna aktar imdejjaq."
  Imdorri bl-awtoanaliżi, Evgeny ma setax ma jaqbilx. Għalkemm din ir-referenza għall-ktieb għaqli u ta’ niket tal-kbir Burgundjun, li miet f’ġlied mill-ajru, ħasditu. Iżda sempliċement xeħet spallejh.
  “Jekk inti mdejjaq, jien nimmansak,” kompla l-volpi bl-allusjonijiet letterarji tiegħu, waqt li dawwar madwar ir-raġel.
  “Għaliex għandek bżonn dan?” staqsa Evgeny.
  "Għax tista' tkun taf biss dawk l-affarijiet li tiddomestika," il-volpi ħarset dritt lejh b'għajnejn ileqqu.
  “Għaliex għandek bżonn tkun tafni?” insista Cromlech.
  Il-logħba kienet bdiet iddejjaqlu.
  — Għandna interess reċiproku f'din il-kwistjoni.
  Il-volpi ttrasformat lura f’raġel jismu Antonio—f’daqqa waħda u b’mod naturali, Cromlech lanqas biss innota l-bidla mill-ewwel. Lanqas ma nnota li Delgado kien qed jerġa’ jindirizzah bħala “int.”
  "Int, Evgeny Valentinovich, bla dubju tħoss li ħajtek hija inkompleta u fil-parti l-kbira nieqsa minn tifsira," tkellem l-Aztlan bl-elokwenza ta' predikatur imħawwar. "U aħna għandna l-qawwa li nagħtuk dik it-tifsira. Tista' tikseb qawwa sinifikanti... kważi divina."
  “Mela, fil-persuna tiegħek, qed nittratta ma’ allat?” staqsa Cromlech b’mod ironiku.
  Kliem Antonio kien niżżlu ftit fil-fond. Iva, is-sens ta’ bla sens tal-eżistenza spiss kien jinżel fuqu bla mistenni, bħal valanga. Imbagħad kien isir imdejjaq u mhux soċjali, u ħajtu kienet timtela bi fliexken vojta u mimlijin... Nika kienet tobgħod dan l-istat tiegħu, imma kellha t-tattika u l-għerf li tħallih waħdu f’jiem bħal dawn. Wara ftit, kien jiġi f’sensih.
  Nika!..
  "Ejja, Evgeny Valentinovich," tbissem Delgado. "M'hemmx allat. U lanqas Alla..."
  - X'hemm hemm?
  — Tonali u nagual.
  Cromlech kien jaf dawn it-termini mid-dinja tax-xamaniżmu Atlantean.
  "Le, le," ipprotesta Delgado. "Mhux qed nitkellem dwar it-tifsiriet ta' dawn il-kelmiet taf: il-forza tal-ħajja individwali ta' persuna u d-doppju annimal tagħha. Dawk l-ispjegazzjonijiet huma għal dawk li mhumiex familjari magħhom."
  "Naf li dawn it-termini għandhom diversi tifsiriet," Cromlech għamilha b'rasu. "Imma xi trid tfisser bihom?"
  — X'inhu... Tonal hija gżira, nagual huwa oċean.
  - Dak hu?
  Immaġina li tgħix waħdek fuq gżira. Hemm siġar tal-palm bil-ġewż tal-Indi, ramel abjad bil-granċijiet suwed jitkaxkru fuqu, għajn ta’ ilma, il-kabina tiegħek stess, foresta abitata minn kull xorta ta’ annimali u għasafar... Fil-qosor, id-dinja tiegħek—familjari, tas-soltu, u abitabbli. Dan huwa t-tonalità tiegħek. Tinkludik ukoll—ġismek, moħħok, kuxjenza tiegħek, u dak li ssejjaħ ruħek. Tista’ tifhem u tiddeskrivi dan kollu bil-kliem.
  Imma madwar il-gżira hemm l-oċean, u huwa kompletament inkomprensibbli għalik. Ma tafx fejn jibda jew jispiċċa, jew jekk hemmx wieħed. Tista’ tgħid, “L-oċean huwa vast u mxarrab,” imma dik mhix deskrizzjoni tal-oċean, imma tal-esperjenza tiegħek tiegħu. Forsi, fir-realtà, huwa ċkejken u niexef—fuq il-gżira, fit-tonalità tiegħek stess, ma tistax tkun taf dan.
  Imma ġurnata waħda, l-oċean—l-Mhux Magħruf—jista’ jogħla, jogħla, u jegħleb il-gżira tiegħek. Imbagħad hu—jiġifieri, int—ma jibqax jeżisti. U l-oċean jibqa’—inkomprensibbli daqs meta kont għadek bilqiegħda fuq il-gżira tiegħek.
  Mela, l-oċean huwa n-nagual. It-tonal u n-nagual mhumiex oppożizzjoni jew dikotomija. Huma żewġ stati tad-dinja, fundamentalment differenti u inkomparabbli. Tifhem?
  Delgado deher qisu professur għaqli jiffaċċja student idjota tal-ewwel sena.
  Kromlech ħeġġeġ b’rasu:
  "Naħseb li iva. Imma 'l fuq mill-gżira fl-oċean hemm ukoll is-sema... Jidher b'xi mod fil-kostruzzjonijiet tiegħek?"
  "Toqgħodx tinkwieta dwar il-metafori," wieġeb Delgado b'dispjaċir. "Qatt mhuma preċiżi. U fir-rigward tal-fehim, huwa fundamentalment inkomprensibbli. Urejtlek l-immaġni ta' gżira u l-immaġni ta' oċean, iżda t-tnejn li huma huma falzi. Għalissa, tista' tikkunsidra t-tonal bħala ordni, xi ħaġa li tista' tiġi deskritta bil-kliem. U n-nagual bħala kaos, xi ħaġa indeskrivibbli. U wkoll, kull persuna għandha tonal u nagual, iżda mhux kulħadd kapaċi jżommhom u jaċċettahom. Int kapaċi."
  Eugene xeħet spallejh.
  — Jidher li kont qed titkellem biss dwar l-inċertezza...
  "L-għarfien ta' xi ħaġa u l-konjizzjoni tagħha huma żewġ affarijiet differenti," tenna Delgado l-aforiżmu preċedenti tiegħu. "Madankollu, huwa saħansitra aktar kumpless. Kollox għandu tonal u nagual—mhux biss il-bnedmin. Annimali, ġebel, ilma, arja, sentimenti. U d-dinja kollha. Dak kollu li naraw u nafu huwa gżira, biċċa art żgħira fl-oċean. Kollox ieħor huwa n-nagual inkomprensibbli. Madankollu, hemm nies... jew, għandna ngħidu, bnedmin intelliġenti li huma kapaċi jgħaqqdu d-distanza bejn id-dinja tonali u d-dinja nagual."
  “Indovini?” staqsa Evgeny.
  Dan interessah.
  "Viżjonarji perfetti," wieġeb Delgado wara pawża li bilkemm kienet perċettibbli. "Hemm ftit minnhom. Jistgħu jgħaddu min-nagual, jinħallu fih, iżda mbagħad jerġgħu jiksbu l-eżistenza u joħolqu tonalità differenti, realtà differenti. Aħna nsejħu lil dawn in-nies Passersby. Ukoll, kif nista' nispjegalek dan... Int studjajt l-etnografija Atlanteana u taf li n-nagual suppost huwa spirtu patrun żoomorfiku tas-saħħar. Għal dawk li mhumiex inizjati, huwa tajjeb—tista' tiddeskrivi n-nagual b'dak il-mod. X'differenza tagħmel—huwa fundamentalment indeskrivibbli... Madankollu, fir-rigward tan-nagual inkomprensibbli, aħna lkoll mhux inizjati, peress li neħtieġu forom biex nifhmuhom. Anke sħaħar qawwija li jistgħu jidħlu fin-nagual u li jiċħdu l-idea stess li jifhmuhom—xorta jifhmu l-esperjenzi tagħhom. U xi wħud, pereżempju, jittrasformaw f'xi tip ta' annimal u jgħidu lil dawk li mhumiex inizjati li huwa n-nagual tagħhom." U dawk li mhumiex inizjati jgħidu, "Oh, din hija seħer qawwi ħafna." Imma l-Għaddejja nfushom joħolqu d-dinja skont id-diskrezzjoni tagħhom stess—għalkemm forsi ma jirrealizzawhiex. Għadhom fit-tonalità, imma f’waħda differenti, maħluqa mir-rieda tagħhom. Dawk li mhumiex inizjati ma jarawx dan kollu—għalihom, xejn ma nbidel fid-dinja. U m’għandhom l-ebda idea li din hija tassew maġija kbira. Tifhem?
  "Naħseb li iva," qal Cromlech b'riflessjoni. "Alla hu Alla, u d-dinja hi x-xitan..."
  Delgado ħares lejh b’mod interrogattiv.
  "Huwa minn rumanz antik ta' Franko-Aztlan, 'It-Tliet Gwerriera Jaguar,'" spjega Cromlech. "Kliem ta' wieħed mill-eroj tiegħu, Kristjan sigriet. Rumanz tajjeb, għalkemm mhux eżattament dak li kont qed titkellem dwaru."
  “U dan xi jfisser?” staqsa l-maġiku.
  "Alla huwa sempliċiment Alla għax ma jistax jinftiehem," qal Evgeny. "Imma huwa wkoll tajjeb. U d-dinja hija komprensibbli, imma hija x-xitan. Jiġifieri, mhux Alla. Jiġifieri, mhux tajba."
  "Le, le," ipprotesta Delgado, "mhux dan li qed infisser. 'Tajjeb' u 'ħażin' huma gideb, Alla huwa gidba. It-tonal, fil-biċċa l-kbira, huwa wkoll gidba. Il-verità hija n-nagual."
  “Imma l-verità hija wkoll gidba?” Evgeny ħares lejh b’mod qawwi.
  Antonio ma weġibx u baqa’ sieket għal ftit sekondi. Imbagħad ħares b’rabja kbira f’għajnejn Evgeny.
  “Int il-Passerby, Cromlech,” qal bil-kwiet.
  F'daqqa waħda nstema' għajta bħal ta' fantażma f'ras Evgeniy, u deherlu li kien semagħha qabel:
  - Nengo! Membrana!
  Kienet delużjoni f’ħolma, u sparixxiet immedjatament, tant kompletament li sparixxiet mill-memorja ta’ Evgeny. Imma f’daqqa waħda induna li Delgado fl-aħħar kien qed jgħid il-verità. Hu, Kromlech, tassew kien il-Passier. Kien x’kien ifisser dan.
  “Trid tgħid,” staqsa bil-mod, “li d-dinja li qegħdin fiha issa... id-dinja tagħna... inbidlet... minn dawk li jgħaddu?”
  Delgado xeħet spallejh.
  "Kif għandi naf? M'iniex xi ħadd li jgħaddi minn hemm, jien biss wieħed li jara..."
  — U... Jinbidel il-persuna li tkun għaddejja fid-dinja li ħoloq? Jew jibqa’ min kien?
  "Jiddependi kif tħares lejha," qal il-maġu vagament. "Naturalment, id-destin tal-Passerby fid-dinja l-ġdida probabbilment jista' jinbidel ukoll. U d-dehra. U l-ħsibijiet. U s-sentimenti. Imma dawn huma biss varjazzjonijiet tal-istess personalità—dak li setgħet issir kieku... Hija ċiklika, tifhem?"
  Issa Kromlech xeħet spallejh.
  "Immaġina żibeġ," beda jispjega Antonio. "Dawn jikkonsistu minn spag u żibeġ. Iż-żibeġ jirrappreżentaw l-integrità u l-individwalità. Imma żibeġ huwa wkoll integrità u individwalità, kull żibeġ. U l-ispag li jgħaqqadhom huwa linja ta' forza, fluss ta' enerġija omoġenja. Aħna nsejħu dan 'esseri ċikliku.' Jiġifieri, fil-fatt, kull wieħed li jara huwa tip ta' personalità multipla. Mhux biss il-Passers—kull maġiku qawwi jista' joħloq id-duplikat tiegħu stess, u ieħor, u t-tielet... Imma meħuda flimkien, xorta se tkun personalità waħda. Barra minn hekk, kull 'żibeġ' bħal dan—il-personalità tal-maġiku—hija wkoll kapaċi toħloq il-kopji awtonomi tagħha stess. Aħna nsejħulhom doppji. Għalhekk, minn kull 'żibeġ' f'dan il-'ġiżirana' jistgħu joħorġu wkoll 'pendenti'..."
  “Allura, ismek Leġjun...” innota Cromlech.
  “Isimna Leġjun,” ikkoreġa Delgado bi tbissima ħelwa.
  “Ma nħossnix bħal xi ħadd li ‘jbassar’, jew li ‘jgħaddi minn hemm’, jew xi ħaġa oħra trid,” wieġeb Cromlech b’ras iebsa.
  "Imma int," wieġeb Antonio bil-mod. "U tafha. Il-fejqan manwali tiegħek kollu, il-prekonjizzjoni tiegħek, il-ħolm stramb tiegħek—bħal dan... Ilna nafu bl-eżistenza tiegħek għal żmien twil, imma biss wara li ħareġ ir-rumanz tiegħek li sar ċar għalina li m'intix biss nagual, imma Passerby."
  Il-kromlech berred.
  — Qed tgħid li nista’ nagħmel id-dinja mir-rumanz tiegħi fil-fatt teżisti?
  "Pjuttost, għamilt id-dinja tar-rumanz tiegħek ineżistenti..." Delgado ħawwad rasu.
  - Imma kif?
  — Hemm modi... Hemm punti tad-dħul, xquq bejn id-dinjiet, postijiet fejn l-eżistenza tirqaq u tippermetti lill-individwi jidħlu fl-ieħor.
  "Nengo! Bieb! Membrana!"
  “Tridni npoġġi kollox lura?” staqsa Evgeny wara silenzju twil.
  "Le, assolutament le," ħawwad rasu Delgado. "Anzi, ikollok tagħmlu mill-ġdid."
  Kollox kien imħawwad f’moħħ Evgeny. Sema’ vuċijiet f’ħafna lingwi, anke dawk li ma kinux mitkellma f’din id-dinja, imma fehemhom. Ra pajsaġġi li ma setgħux jappartjenu għal din id-dinja, għal dan iż-żmien, jew saħansitra għal din il-pjaneta. Ra fdalijiet grandjużi taħt sema aljena u bliet mimlija ħajja fejn issa kien hemm fdalijiet mejta. Ra l-Belt taħt l-ilma u l-kreaturi li kienu jgħixu fiha. Ra triq grandjuża, tiddi b’diversi dwal, li twassal għall-eternità. Spiss kienet tinqasam f’ħafna mogħdijiet. U f’kull furketta kien wieqaf hu—Eugene Kromlekh. Fl-istess ħin ra verżjonijiet multipli tal-istess avveniment, u għalih, kienu kollha ekwivalenti. U kien jaf li dak kollu li kien qed jara ma kienx alluċinazzjonijiet, imma l-verità. Kien tant inkomprensibbli għal bniedem wieħed li, kieku ma raqadx, kien imur miġnun.
  Huwa ra wkoll lil Delgado jħares lejh, u għajnejh jiddu mhux biss kellhom id-divertiment tas-soltu iżda wkoll biża’ moħbi fil-fond. L-Aztlanjan bla ma ried ħakk għonqu u ġeneralment deher xi ftit konfuż.
  "Iva, impressjonanti..." qal fl-aħħar bil-kwiet. "Qatt ma ħsibt li se nara qawwa bħal din... U lanqas biss taf kif tużaha s'issa."
  “Int għedt li diġà għamilt dan,” wieġeb Kromlech b’leħen imħarbat.
  L-aħħar sekondi ħawduh.
  "Iva," Delgado għamilha b'rasu, "dak li nassumu. Imma anke jekk dan hu l-każ, kont int differenti, b'destin u esperjenzi ta' ħajja differenti. U l-int tal-lum għad għandu jgħaddi minn dan kollu."
  “Ma rridx!” wieġeb Cromlech b’mod deċiżiv.
  "Ma rridux ilkoll nissottomettu ruħna għall-inevitabbiltà," ħeġġeġ Delgado.
  Il-kromlech theżżeż meta ra li l-frażi kienet miktuba fl-arja bl-iswed u tleqq bl-azzar.
  Evgeny ħass sens ta’ mibegħda għall-kreatura ħażina quddiemu; ried jaqbeż fuqha u jċarratha b’idejh vojta, għalkemm kien jaf li kien bla sens f’ħolma. Madankollu, ma kienx magħruf x’kien jiddeċiedi li jagħmel kieku Delgado ma kienx f’daqqa waħda refa’ rasu b’mod skomdu.
  "Dan mhux tajjeb," qal. "Dan hu li m'għandniex bżonnu bħalissa."
  U sparixxa. U Evgeny qam. Huwa immedjatament induna li kien lura fid-dinja reali, u li kienet dinja ostili ħafna. Il-bibien tal-maħżen kienu tneħħew, milli jidher minn splużjoni, u xi ħaġa fuq l-art tat-tiben kienet qed toħroġ sħab ta’ duħħan soffokanti.
  Ilona għajtet.
  “Petrol!” induna Kromlech. Il-pistola kienet diġà f’idu, u spara lejn il-figuri mudlama li kienu qed joħorġu mis-sħab fil-bieb. Imma ma damx wisq—riħa soffokanti mliet l-arja, u waqgħet id-dlam.
   23
  
  Blagoy ma' Ezeeveli. Egrossimoyon, madwar għaxar miljun sena ilu fid-Dinja.
  Il-pawżi fid-diskors ta’ Heenaroo ma kinux sinjal ta’ inċertezza, iżda pjuttost enfasizzaw l-importanza tas-suġġett. Għalhekk Blagoy stenna fis-skiet biex ikompli.
  "Ma kinux biss in-nies li mxew minn ġo Neon-goo," qal Heenaroo fl-aħħar. "Xi Egrosi—ftit minnhom, imma hemm ukoll dawk li jgħaddu minn hemm."
  Cromlech kien diġà ssuġġerixxa xi ħaġa simili, għalkemm, għal xi raġuni, qatt ma ssemmiet fil-konversazzjonijiet tiegħu max-xjenzati jew fil-kotba li qara.
  "Ma nħobbux naħsbu dwar dan," qal Heenaroo, apparentement konxju perfettament tal-ħsibijiet barranin ta' Evgeny. Egrosi kien tgħallem minn mindu kien żgħir biex imexxi konversazzjonijiet b'tali mod li jżomm ħsibijiet mhux maħsuba għalihom sigrieti mill-interlokuturi tagħhom. Blagoy kien tgħallem dan ukoll, iżda wisq drabi kien "jixxerred" mentalment, karatteristika taż-żagħżugħ Egrosi u meqjusa b'kundixxendenza mill-adulti. Madankollu, ħafna mill-ħsibijiet "dinjin" tiegħu kienu sempliċement inkomprensibbli għall-interlokuturi tiegħu hawnhekk.
  "Huwa għalhekk li ma nitnikktux għal barranin," kompla Egrosi. "Huwa kważi bżonn vitali għalina."
  "Il-perspettiva tiegħek tad-dinja, safejn nifhem jien, hija mmexxija ħafna minn għatx għall-istasi," innota Cromlech.
  "Allura," teptip l-interlokutur. "Huwa etern. Jew aħjar, il-biża' li titlef huwa etern. Imma wara Jum il-Kora, huwa bħal manija. Mijiet ta' filosofi u teologi tagħna argumentaw li l-Orrur twieled meta l-antiki l-kbar kisru l-istasi, għatxana għall-inimmaġinabbli."
  - Xiex?
  "Min jaf... Forsi l-armonija. Huwa pprojbit li tieħu sehem fl-armonija taċ-ċirku. U l-qedem talbu lill-Verġni Serena għal dan. Hija ma tixxennaqx għas-sagrifiċċji, għalhekk l-Imperjali rrifjutaw li joffruhom. Imma mhijiex il-Verġni Serena li tippreserva l-istasi—hija Adelinaam, u jeħtieġ id-demm. Għalhekk il-lord bil-ġuħ niżżel il-martell."
  F'daqqa waħda Cromlech kellu memorja vaga ta' xi ħaġa li kien qara hawn... Xi ftit informazzjoni, kważi ħjiel. Isem fil-kronaki storiċi. Lanqas isem...
  "Bla Isem?!" Hekk kif deher il-ħsieb tiegħu, dan sar immedjatament ċar għall-interlokutur tiegħu.
  Heenaroo twerwer, bħallikieku kien ġie mtaqqab minn vleġġa minn xkubetta tal-ġlied ta’ gwardjan tal-Grotta. Madankollu, l-emozzjoni qasira telqet minn wiċċu kważi immedjatament, u reġa’ beda jaġixxi b’mod kalm u rilassat tas-soltu.
  "Dak Bla Isem mhux biss..." irrimarka. "Mhux sabiħ li ssemmih. Ma jagħmilx ħsara lili, imma ma' oħrajn, huwa ħela ta' ħin."
  L-ammont enormi ta’ informazzjoni dwar dinja kompletament mhux familjari ma setax jiġi assimilat u strutturat immedjatament mill-moħħ ta’ Cromlech. Il-mappa reliġjuża tal-istorja ta’ Mars, filwaqt li mhijiex daqshekk ikkulurita u mħawda daqs dik tad-Dinja, xorta hija pjuttost diversa. Għalhekk il-karattru, imsejjaħ f’xi kronaki antiki bħala l-Bla Isem, is-Seduċitur, jew il-Ħoloq tal-Inkwiet, sab ruħu fil-periferija tal-perċezzjoni ta’ Cromlech. Wara li sab ftit referenzi għalih, Evgeny assuma li kien konness ma’ xi episodju storiku insinifikanti. Imma issa rrealizza li l-kwistjoni kienet ħafna aktar interessanti milli kien immaġina.
  "Iva, huwa importanti," qal Heenaroo, waqt li reġa' qabad il-ħsibijiet tal-interlokutur tiegħu. "Għalkemm ftit issa jikkontemplaw l-irxoxt tiegħu mill-imwiet, u l-biċċa l-kbira jsibuha ripugnanti, it-tagħlim tiegħu għadu ħaj."
  “Huwa xi ħadd li għaddej minn hemm?” wieġeb Cromlech b’ton qawwi.
  Heenaro xeħet spallejh b’ċaħda.
  "Ma naħsibx hekk. Fi kwalunkwe każ, Neon-goo ma għaddiex. Hu... Għalkemm ma jimpurtax - oħrajn għaddew."
  Il-kromlech baqa’ sieket b’mod interrogattiv.
  “Fuq Ezoeveli hemm ħruġ wieħed biss,” qal fl-aħħar l-interlokutur.
  Il-kromleċ tefa’ daqqa t’għajn.
  "Iva, f'Yucatan. Imma ħadt dik bħala daħla..."
  Heenaro injora r-rimarka u staqsa:
  — Studjajt il-kulturi hemmhekk, hux hekk?
  Evgeny reġa’ tefgħa daqqa t’għajn. Dan kien interessanti.
  "Hemm ħrafa dwar żewġ aħwa," kompla Egrosi. "Huma għelbu lill-allat ħżiena u taw ċivilizzazzjoni lill-qraba tiegħek."
  — Iva, il-Popol Vuh isejħilhom Hunahpu u Xbalanque, niżlu lejn Xibalba, qarrqu bl-allat hemmhekk, rebħuhom bil-ballun u...
  “Blagoi-dio,” interrompieh Heenaroo, “fil-fatt, dawk l-allat huma ħajjin u jeżistu... Biss isimhom... kienu jsejħulu b’mod differenti...”
  Cromlech ipprova jifhem x’kien intqal, waqt li Heenaroo kompla:
  "Dak Alla huwa l-Għaddi. Minn Egrosi. Huwa għadda minn Neon-goo għal Ezoevel u sar raġel. Aktar tard, in-nies ivvintaw li kellu ħu ieħor."
  “Mhux hekk biss,” innota Cromlech, wara li għamel xi kalkoli.
  Tabilħaqq, dwar dan is-suġġett, il-Popol Vuh irrakkonta storja pjuttost ikkumplikata li tinvolvi l-missier tal-aħwa allat u ħuthom l-oħra, ħżiena, li nbidlu f’xadini u marru s-sema. U dawn l-aħwa ħżiena kienu assoċjati... iva, kienu assoċjati ma’ Marte, skont l-astroloġija Maya.
  Evgeny kważi nesa lill-interlokutur tiegħu—moħħu kien qed jaħdem b’mod frenetiku, iqabbel il-fatti u s-suppożizzjonijiet disparati li kien jaf, li minnhom ħarġet stampa tal-għaġeb...
  Jekk il-Marzjani kellhom ukoll dawk kapaċi jgħaddu mill-Membrana, allura dawn żgur dehru fid-Dinja ħafna qabel mhux biss il-wasla tal-bnedmin fl-Amerika, iżda wkoll qabel ma tfaċċat l-umanità. Fid-Dinja, il-ħruġ kien fiss—kuntrarjament għal fuq Mars, fejn Passerby seta’ joħroġ minn kullimkien, kemm fil-Grotti kif ukoll fuq il-wiċċ. Madankollu, f’dan tal-aħħar każ, mewt ċerta permezz ta’ soffokazzjoni kienet tistennihom fi ftit minuti.
  Irriżulta... Irriżulta li l-aljeni minn Mars żgur li kellhom influwenza partikolari fuq iċ-ċiviltajiet tal-Amerika Ċentrali. U ċerti karatteristiċi ta’ dawn iċ-ċiviltajiet, li Cromlech, bħala speċjalista, kien jaf sew, ikkonfermaw dan...
  "Kienu qed jilagħbu l-ballun, taf," osserva Heenaroo, waqt li jħares lejh mill-qrib. "Il-ballun huwa l-pjaneta. Huma jitfgħuh 'l hemm u 'l hawn," qal, waqt li jimita waħda mill-pożizzjonijiet ta' plejer tal-ballun b'dawrien stramb ta' ġismu. "Din il-logħba, naturalment, fil-verżjoni akkwatika tagħha, kienet pjuttost komuni fil-Grotti ta' Egrossimoion."
  "Iva, it-tewmin divini ppenetraw lil Xibalba..." ħaseb Cromlech b'mod frenetiku. "Jiġifieri, għaddew mill-Membrana... biex jilagħbu l-logħba tal-qabda mal-allat tad-dinja ta' taħt. Ġew fuq Mars?..."
  ...Logħba sagra tal-ballun. Logħba tal-pjaneti. Logħba tal-pjaneti. Żifna stramba ta’ ċiviltajiet li jinfluwenzaw lil xulxin. Dawk li jgħaddu f’dinja aljena jinfluwenzawha, u jikkawżaw bidliet—huwa inevitabbli. U minħabba d-desinkronizzazzjoni taż-żjarat, dan il-proċess huwa estremament ikkumplikat u mimli bl-aktar konsegwenzi tal-għaġeb.
  Kien hu, Cromlech, li kien l-ewwel persuna li qara t-testi ġeroglifiċi li jiddeskrivu l-ħajja ta’ wara l-mewt tar-ruħ umana. Il-Maya sejħulha l-"fjura bajda." Fil-mument tal-mewt, kienet tevapora u tidħol fid-dinja tal-ilma taħt l-art. Il-mewt kienet simbolizzata bil-frażi "tidħol fl-ilma."
  Cenotes - Membrana - Xibalba - allat li jitilqu u li jirritornaw...
  Bolon Yokte, Dak li Ġej mill-Ħafna, wieħed mill-allat ta’ Xibalba, l-alla tal-katastrofi li teqred id-dinja—kien assoċjat ukoll ma’ Marte. U mal-kulur aħmar. U l-aħmar huwa assoċjat mal-lvant, in-naħa tat-twelid mill-ġdid. Jew il-pjaneta ħamra, li minnha l-Qilla l-Kbira qalgħet ġilda tagħha?
  "Dak li semmejt Bolon Yokte, hu wkoll minn hawn. U rritorna hawn," ikkonferma Heenaroo l-ħsibijiet tiegħu.
  Allura dan huwa dak li r-Raba' Kodiċi kien qed jipprova jgħidlu, lil min kitbu - dwar il-konnessjoni bejn id-Dinja u Mars!..
  Viżjoni ta’ dumbbell kożmiku dehret quddiem il-Cromlech—żewġ pjaneti konnessi minn passaġġ spettrali. Esseri jiċċirkolaw minn dinja għal oħra, jaqbżu l-liġijiet fiżiċi. Immaġni u ideat jiċċirkolaw. Ċivilizzazzjonijiet jiċċirkolaw—bastimenti li jikkomunikaw... Forsi l-Egrosi kienu ilhom imutu fil-Grotti tagħhom kieku ma kinux irċevew injezzjonijiet kulturali perjodiċi mid-Dinja. U fid-Dinja, imbagħad, iċ-ċivilizzazzjoni setgħet qatt ma qamet, jew setgħet tkun kompletament differenti—li kieku ma kienx għall-Passers minn Mars...
  Ieqaf!
  Heenaro, li kien qed iħares lejh b’tmaqdir miftuħ, tefgħet daqqa t’għajn.
  - Tifhem. Mhux biss dak il-post. Mhux biss dak iż-żmien.
  L-Egrosi minn futur Martian ġew Yucatan f'diversi żminijiet fid-Dinja, iżda mhux kollha baqgħu—u għaliex kellhom? Kellhom biżżejjed għarfien biex jivvjaġġaw lejn il-Verġni Marija, meqjuma mill-antenati tagħhom. U hekk għamlu. L-Anatolja, il-Mesopotamja, l-Eġittu, il-Wied tal-Indus, iċ-Ċina, naturalment...
  "Ma konniex il-kawża ewlenija," qal l-Egrosi b'daqqa ta' spallejh. "Intom tqumtu waħedkom. Aħna sempliċement ġibniekom l-istil tagħna. Forsi aċċellerajna l-marċ kulturali. Mhux intenzjonalment, mhux kullimkien, u fi gradi differenti. L-aktar fil-ħruġ minn Neon-go."
  Ukoll, sew... Il-kulturi Mesoamerikani kellhom xebh suspettuż maċ-ċivilizzazzjoni Egrosi. Jeżistu bosta similaritajiet—pereżempju, is-sistema numerika viġeżimali hawn u hemm, jew il-karatteristiċi arkitettoniċi "bħal dagger", li huma ħafna inqas komuni f'postijiet oħra fid-Dinja. Il-Mayas u l-Aztecs, bħall-Egrosi, ippreferew proporzjonijiet aktar preċiżi milli l-"proporzjon tad-deheb". Għat-tnejn, din kienet konsegwenza ta' kulti solari tal-gwerra li kienu jitolbu għadd enormi ta' sagrifiċċji.
  "Allura," innota Heenaroo. "Aħna—dak li aħna issa—twelidna minn Wrath. U ġibna Wrath lilkom."
  ...Il-popli kollha tal-Mesoamerika, speċjalment l-Aztecs, kienu jemmnu li jekk l-allat ma kinux mitmugħa b’sagrifiċċji, l-univers kien se jitfixkel u kienet se sseħħ katastrofi. Fil-fehma tagħhom, il-mekkaniżmu tal-univers kien jeħtieġ kontinwament lubrikazzjoni tad-demm. U għalhekk eluf ta’ vittmi offrew qlubhom lix-Xemx vittorjuża fit-teocalli. Xi ħaġa simili, kif issa kien jaf il-Cromlech, kienet ġrat fi żminijiet antiki fuq Mars.
  "Kreatura mqaxxra ħajja, simili għal Egrossimoion, li ta ġildu lil Jum il-Kora..." ikkonferma l-Marzjan.
  Il-kromlech twerwer, waqt li ftakar fid-drawwa tal-qassisin u l-ħakkiema Mesoamerikani li jiżfnu fil-ġilda mdemmija tal-aħħar vittma tagħhom...
  Evgeniy ħassu ma jiflaħx - fil-ġisem il-ġdid tiegħu ħassu differenti milli f’ġismu uman, iżda s-sensazzjoni kienet daqstant diżgustanti.
  “Meta tlaqt qalbek mis-sagrifiċċji?” staqsa.
  “Għaliex iddeċidejt?” staqsa Egrosi b’indiferenza.
  U tassew, għaliex? Dawn il-kreaturi, sa minn żminijiet antiki, qatgħu l-qlub ta’ għadd kbir ta’ nies minn razzahom, u tawhom lill-Adelinaams bħala ikel. Għaliex għandhom jabbandunaw dan wara li Jum il-Koraġġ qered l-imperu kbir tagħhom?
  Il-qari tal-Cromlech kien dwar l-ewwel eri post-apokalittiċi taħt il-wiċċ tal-pjaneta, meta gwerer brutali kienu għaddejjin bla waqfien, u kien fadal biss numru żgħir ta’ superstiti. Dak iż-żmien, l-ilmijiet tal-Grotti kienu jiddallmu bid-demm—mhux biss minn dawk maqtula fil-battalja, iżda wkoll minn vittmi ssagrifikati fid-disperazzjoni li kienet diġà saret arketip kulturali.
  Aktar tard, l-affarijiet saru inqas imdejqin, iżda l-arketipi qatt ma jisparixxu...
  Heenaroo baqa’ jħares fis-skiet hekk kif il-bniedem tad-dinja diġerixxa l-informazzjoni, imbagħad fl-aħħar intervjena.
  "Xorta waħda jissagrifikaw l-agriya," innota.
  Evgeny ma kienx jaf li dawn l-anfibji żgħar u ħelwin, simili b'mod impressjonanti għall-volpijiet b'widnejn bil-ponta li ħafna Egrosi kienu jżommu bħala annimali domestiċi, fil-fatt kienu ġew issagrifikati. Reġa' ħassu mdardar.
  “Adelinaam tħobb l-agri,” inħass b’mod ċar is-sarkażmu fi kliem Egrosi.
  Il-pjaneta tad-dar tal-alla suprem kienet assoċjata ma’ wieħed miż-żewġ satelliti Marzjani, li n-nies ħafna aktar tard kienu se jsejħu Phobos—jiġru malajr fis-sema, jibdlu l-fażijiet ma’ kull rivoluzzjoni, jiġifieri, tliet darbiet kuljum. Żgħira, ħafifa, aġli... Il-kromleċ kien jaf li x-xbieha monumentali tiegħu teżisti fuq il-wiċċ—fil-kapitali tal-imperu waqa’ fuq ix-xtut tal-Oċean il-Kbir tat-Tramuntana, issa pjanura kiesħa milquta minn uragani terribbli. Jingħad li l-fdalijiet ta’ Adelin-viiri, il-Belt tax-Xemx, kienu għadhom jittorraw hemm, il-wiċċ kolossali u nofsu mħassar tal-imperatur li għaqqad lil Mars iħares b’dispjaċir ’il fuq lejn is-smewwiet krudili. Il-kromleċ ttama li xi darba jarah.
  "L-Egrosi se jżommu ma' dan sakemm jitilqu minn din id-dinja," tkellem Heenaroo mill-ġdid. "Minkejja kollox. Id-differenzi fil-fidi tagħhom huma irrilevanti. Huma se jwettqu ċerimonji, iwettqu ritwali, u josservaw is-sitt mija u sitta u sittin kmandamenti tan-Nar. Huma se jitolbu lill-Wieħed, anke jekk ma jarawhx fis-sema ħieles. U dejjem se jitimgħuh."
  "Imma għaliex?" Cromlech finalment fehem x'kien qed jikkawżalu din is-sensazzjoni ta' illoġika dan iż-żmien kollu. "Jum il-Kora xorta ġara... Għaliex ma nbidlitx il-fidi tiegħek?"
  “Il-fidi tagħhom ma nbidlitx,” qal Heenaroo, “għax stennew.”
  Kromlekh innota u immedjatament warrab f’moħħu l-bidla fid-diskors tal-interlokutur tiegħu tal-pronom minn “aħna” għal “huma”.
  - Xiex?
  — Dak li konna qed nistennew.
  Heenaroo b’xi mod qam mis-sufan bla ma ħassu u issa deher b’mod impressjonanti fuq il-Cromlech mimdud.
  "L-Egrosi twieldu mit-tajn u, bħalek, tkaxkru fuq l-art għal miljuni ta’ snin. Imma int stabbilejt ruħek hemm b’mod permanenti, u huma żammew l-ilma għalihom infushom. Dan salvahom, imma wkoll naqqas ir-ritmu tagħhom. L-antenati bla moħħ tagħhom, l-antenati intelliġenti tagħhom, u tal-lum—dejjem kienu jafu li kellhom fejn jirtiraw. Huwa għalhekk li kollox hawn jimxi daqshekk bil-mod. Ħadt tliet miljun sena, mill-ewwel ġebla mqaxxra għal stat. Għalihom, ħa għexieren ta’ miljuni. Imma, għall-kuntrarju tad-Dinja, Egrossimoyon saret waħda. L-Egrosi taw ikel lil Adelinaam, iħarsu lejhom mill-vojt kożmiku, bil-qlub tal-vittmi tagħhom, xarrbu wiċċu bid-demm tagħhom. Huma kienu jafu li waqt li dan kien qed jiġri, id-dinja kienet se tkompli bħal qabel. Meta l-Inkwiet talab għal xi ħaġa differenti, qatluh u komplew jistennew..."
  - Xiex?
  “Jum il-korla, naturalment,” Egrosi reġa’ sieket, u ħalla lil Evgeny iħares lejh mistagħġeb.
  - Imma għaliex?
  Il-mistoqsija kienet bla sahha.
  "Ma nafx," deher li waqa' Egrosi, u beda jiċkien, għalkemm baqa' wieqaf. "Forsi l-essenza ta' din il-fidi hija l-ħlewwa tas-sabar fl-antiċipazzjoni tal-mewt? Ċerimonja li tnaqqas ir-ritmu tal-inevitabbli. Imma ma jimpurtax. Wasal jum il-korla, il-wegħda twettqet."
  — Wegħda?
  — Iva, kien hemm profeziji. Ħafna. Nifhem li ħafna fid-Dinja qed jistennew lis-Salvatur?
  “Iva,” wieġeb Kromlech b’tensjoni, jipprova jiġbor flimkien l-informazzjoni l-ġdida.
  "Mela, hemm għandek: diġà kien hawn qabel. Ġie mill-vojt tas-sema f'Jum il-Kora," ikkonkluda Heenaroo. "Egrosi m'għandu xejn aktar x'jistenna. Biss li jmut."
  “Jidher qisu xi tip ta’ setta suwiċidali,” għadda minn moħħ Cromlech.
  Fid-Dinja, xi ħaġa simili kienet teżisti fil-Ġappun. U wkoll... fost il-Majas, li kienu jqisu s-suwiċidju bħala sagrifiċċju jew saħansitra erojiżmu.
  Evgeny f'daqqa waħda ra b'mod ċar dak li deher li kien nesa kompletament - il-mument tat-tranżizzjoni tiegħu, il-mewt qabel it-twelid mill-ġdid.
  U s-sensazzjoni tal-biża’ ta’ ħabel li jissikka madwar l-għonq.
  "Ish-Tab isellmek, gwerrier!"
  Tassew?..
  "Hawnhekk isejħulha l-Omm tas-Silenzju, Taiishaish," qal Heenaroo. "Wieħed egrosi li kien għaddej minn hemm. Marret għandek, irritornat, imbagħad... bla ġisem."
  Kromlech kien iltaqa’ ma’ dan it-terminu, iżda xorta ma kienx fehem għalkollox it-tifsira tiegħu. Kien ifisser it-tmiem tal-eżistenza—mhux il-mewt. Deher li kellu x’jaqsam mal-idea tad-destin tar-ruħ, xi ħaġa li l-Egrosi ma kellhomx verament f’forma żviluppata.
  "Mhijiex hawn, imma hi hawn ukoll. Qiegħda kullimkien u tista' tidher. Imma mhi mkien," spjega Heenaroo, mhux b'mod ċar għal kollox. "Il-Grizii jfaħħruha. Jaħsbu li hija l-wiċċ tal-Verġni Marija. Xi wħud hawn jaħsbu hekk ukoll."
  Il-Griisi huma l-abitanti ta’ Griisiya, gżira kbira tal-lvant fuq il-wiċċ li darba kienet rivali tal-Imperu. Ċivilizzazzjoni ta’ merkanti makakki u pirati brutali b’estetika distintiva, kodiċi militari dettaljat, u ċerimonja ritwali ta’ suwiċidju. Wara Jum il-Kora, Griisiya, li dan l-aħħar ġiet megħluba u annessa mill-Imperu, ma saret xejn aktar minn plateau għoli fuq pjanura tal-blat, fejn il-fdalijiet ta’ piramidi b’erba’ naħat għadhom jiddominaw—simbolu tan-nazzjon gżira, b’kuntrast mal-pentagoni tal-Imperu Solari. Miljuni ta’ snin wara, in-nies tad-dinja kienu jsejħu din iż-żona Elysium. L-Egrosi, dixxendenti tal-abitanti ta’ Griisiya, żammew tilwima kontra l-Imperjali fil-Grots, li rriżultat fi ġlied imdemmi sal-lum.
  "Kemm hu simili dan kollu għad-Dinja!" għajjat Evgeny b'imrar f'ruħu. "U x'tawna l-Egrosi, minbarra għatx għall-mewt?!"
  Heenaroo lagħab b’ilsienu b’mod ironiku.
  "Ma tawk xejn," wieġeb. "Huma sempliċement irnexxielhom isalvaw bl-aħjar mod li setgħu u draw. Ma għażlux li jkunu hemm; inġiebu hemm. Tista' tneħħi l-Egrosi minn Egrossimoion..."
  “...Imma Egrossimoyon minn egrosi huwa impossibbli,” ikkonkluda Evgeny b’niket.
  "Titnikketx, Eiromonje," ilsien Heenaroo reġa' ħareġ malajr minn ħalqu. "Dawn huma vażi li jikkomunikaw... Huma tiegħek, int tagħhom, u r-riżultat aħħari huwa ugwali. Forsi l-mewt ġiet mill-Verġni? Jew m'intix affaxxinat biha? Kemm il-bnedmin kif ukoll l-Egrosi—huma misterjużi u tal-biża'. Bħal din id-dinja kollha inkomprensibbli."
  Kromlech kien diġà sama’ xi ħaġa bħal din qabel. Fi kwalunkwe każ, ma kellux tweġiba għal dan—l-interlokutur tiegħu kellu raġun. L-istint tal-mewt ma oriġinax fuq Marte, jew fuq id-Dinja, fil-fatt. Fejn?
  — Fi żminijiet antiki, l-Egrosi ħasbu li Ezoevel kien kompletament separat, inaċċessibbli, u għalhekk sabiħ. Imma mbagħad Neon-goo nfetaħ, u indunaw li kienet l-istess ħaġa hemmhekk. Biss differenti. Li Ezoevel u Egrossimoion kienu ħaġa waħda, għalkemm fuq naħat opposti tad-dinja.
  Kull alla astronomiku Maya kellu l-kontroparti tiegħu f'dinja oħra. Kien jidher meta l-istilla jew il-pjaneta tiegħu "mietet", u laħqet l-orizzont, u kien jeżisti sakemm reġa' deher fuq in-naħa opposta...
  "It-tonal u n-nagual," ftakar Kromlech f'daqqa waħda. "U d-doppji..."
  - Eżatt hekk, Don Eugenio. Aħna lkoll id-doppju ta' xi ħadd.
  Il-garġi ta’ Heenaroo ħarġu l-ilma b’ħoss qawwi—daħka. Cromlech ħares lejh b’konfużjoni u orrur, iżda l-egrosi f’daqqa waħda sparixxa. Huwa sempliċement inħall fl-ilma, li għal ftit mumenti kien aktar dens u skur fil-post fejn kien għadu kif kien, u mbagħad reġa’ lura għall-istat normali tiegħu.
  - Ċaw, ċaw!
  Kromlech ħass il-mess ta’ xi ħadd ieħor u fetaħ għajnejh. Il-qaddej tal-Grotti tal-Għarfien kien qed iħabbatlu spalltu b’tattika iżda b’insistenza bil-ponta ta’ denbu.
  "Jiddispjaċini li ninterrompi l-ħsibijiet tiegħek, imma l-għerien tagħna qegħdin ibaħħru lejn il-mistrieħ tagħhom ta' billejl," qal.
  Blagoy ħares madwaru b’konfużjoni.
  "Taf... Heenaroo?" bagħat forma ta' ħsieb lill-qaddej.
  “Il-vista tiegħi ma tiftakar xejn bħal dan,” wieġeb.
  “Kont rieqed? Iva, kont rieqed. Imma ma kienx biss ħolma,” ħaseb it-Tajjeb, u, b’edukazzjoni fetaħ dirgħajh quddiem il-qaddej, telaq lejn daru. Ried jiekol frott tal-baħar bil-pejst tal-ħażiż, jilgħab mal-agri Assia tiegħu, jammira l-movimenti grazzjużi u qishom ta’ qattusa tagħha fl-ilma ċar ta’ għar komdu. U verament ried jirrifletti fuq ħafna affarijiet importanti.
   24 sena
  
  Ilona Linkova. Aztlan tal-Lvant, Chicomoztoc, Kanarja (Gżejjer Fortuna). 7 ta’ Awwissu, 1980 (12.18.7.2.14, u 8 Hish, u 17 Shul)
  Qamet mill-kesħa, u uġigħ terribbli sploda ġo fiha minnufih. Ilona tnehmet, imma fl-istess ħin, mingħajr ma fetħet għajnejha, bdiet tħoss postha f’din id-dinja.
  Hija ftakret lil Kromlekh jispara fuq in-nies li kienu daħlu bil-forza—milli jidher kienu splodew il-bibien b’splużjoni mmirata. Il-maħżen kollu kien mimli b’sħab qawwi ta’ duħħan, u l-attakkanti kienu lebsin respiraturi. Ilona ma ratx jekk Evgeny kienx laqatha; deher li wieħed mill-attakkanti kien waqa’. Madankollu, hija ma kellhiex ħin tispara—sempliċement refgħet ir-revolver tagħha u tilfet minn sensiha immedjatament.
  Issa żgur ma kinitx f’xi maħżen, imma barra. Barra minn hekk, kien hemm riħ kiesaħ qawwi—f’dan iż-żmien tas-sena f’Canaria, fil-muntanji biss isir daqshekk kiesaħ.
  Fil-muntanji?.. It-tfajla fetħet għajnejha u s-sema mimli kwiekeb waqa’ fuqha. Ir-riħ messilha wiċċha bħal id mhux maħduma u kattiva. X’imkien fil-qrib, xi ħadd kien qed jitkellem b’leħen għoli iżda inċert bin-Nahua.
  Rasha kienet tweġġagħha ħafna—minħabba l-gass, naturalment—u ġisimha kien iweġġagħha. Kienet tidher qisha kienet intlaqtet ftit drabi wara li tilfet minn sensiha. Ilona ħarset lejha nfisha. Kienet mgħottija, u l-ġlekkijiet maġiċi kollha u l-armi ta’ theddida tagħhom issa kienu f’idejn dawk li ħatfuha.
  U kienet marbuta wkoll.
  Minkejja l-gravità tas-sitwazzjoni, l-Aġent Laska kważi ħasset sens ta’ kburija: wara kollox, kienet irnexxielha tagħmel xi ħaġa qabel ma ħassret ħażin. Grazzi lil Alla, ma kinitx ħarset beraħ waqt li kienet mitlufa minn sensiha...
  Xafra tal-qamar dehret minn wara sħaba li kienet qed tinġema’, tiddi b’mod qawwi u silġ. “C—mewt,” feġġet f’moħħ Ilona, imma immedjatament insitha hekk kif id-dawl fatali żvela orrur. Rat li ġisimha kien miksi b’żebgħa blu ħoxna. Ma kinitx ħasset l-issikkar ta’ ġilda qabel għax il-muskoli tagħha kienu tant iebsin.
  Hija kienet taf tajjeb ħafna xi tfisser żebgħa blu fuq il-ġisem mikxuf ta’ raġel marbut f’Aztlan.
  Meta ra li kienet ġiet f’sensija, ir-raġel li kien wieqaf ħdejha qamha bil-qawwa kollha fuq saqajha u ħawwadha. Ir-reżistenza kienet għalxejn, u kien ħafna aktar faċli li tħares madwarha fuq saqajha. Għalhekk Ilona baqgħet wieqfa.
  Id-diskors jaħraq, xi kultant soffokanti bin-Nahua, li fl-ewwel sekondi deher x'imkien fit-tarf ta' koxjenza tagħha, beda jilħaqha.
  "...u l-alla l-kbir Huitzilopochtli tbiegħed minn niesu meta waqfu jagħtuh il-frott prezzjuż tal-ajkla tal-kaktus. Hu, l-alla, m'għadux kapaċi jiġġieled id-dlam, għax hu bil-ġuħ u mdgħajjef. Il-kbar Quetzalcoatl, Tlaloc, u Mixcoatl, li mexxiena mill-veru Chicomoztoc fil-bidu taż-żmien, ukoll tbiegħdu minna. Huwa għalhekk li n-nies tagħna sofra telfa tal-mistħija minn idejn l-irġiel bojod fil-gwerra l-kbira. Imma jekk irridu nieħdu vendetta fuqhom u negħlbuhom, irridu nerġgħu nitmagħhom lill-allat tagħna, nitfu l-għatx tagħhom għax-xemx bix-xarba sħuna. U se nagħmlu dan, billi ninjoraw il-projbizzjonijiet kollha li bihom il-qaddejja tal-irġiel bojod rabtu lin-nies tagħna."
  Ilona dawwret rasha ftit. Iva, kienet identifikat il-vuċi b'mod korrett—Chimalpopoca, it-Tarka li Tpejjep, teteuctin tas-servizz tal-intelliġenza ta' Grand Aztlan, bejn wieħed u ieħor ekwivalenti għal tenent kurunell. Il-kap tal-istazzjon probabbli ta' Malinalco kien hawn, f'Chicomoztoc. U kienet ilha tistaqsi għaliex kien ġie jiltaqa' ma' Cromlech. Mhux biex jipprovoka, iżda biex jikkoordina l-operazzjoni.
  Operazzjoni biex jinħatf u mbagħad jinqatel kittieb Russu famuż.
  U mhux biss qtil, iżda sagrifiċċju...
  Ilona kienet taf fejn kienu. Kienet il-quċċata tat-Teocalli l-Kbira, pjattaforma faċċata tat-tempju. Fiċ-ċentru kien hemm pilastru tal-ġebel baxx—artal għar-rit sagru li jitimgħu l-allat bil-laħam u d-demm tal-bniedem.
  Minn isfel, kien għadu jinstema’ l-biki okkażjonali tal-aħħar strollers, iżda l-biċċa l-kbira tan-nies tal-belt u t-turisti kienu diġà marru jorqdu, u dawk li kienu għadhom jiġġerrew fit-toroq, naturalment, ma rawx x’kien qed jiġri fil-quċċata tal-piramida.
  ’L isfel, probabbilment kien għadu sħun, saħansitra mimli sħana, imma hawn kien jonfoħ riħ qawwi. It-tfajla għarwiena kienet kiesħa sal-għadam, imma ma tatx kas—l-orrur tax-xena żvelata fid-dawl tal-fanali portabbli ġegħelha tinsa dawn in-nuqqasijiet żgħar.
  ...U Chimalpopoca, jirriżulta, huwa wkoll tlamacatzque—qassis, għall-inqas bid-dritt li joffri sagrifiċċji lill-allat. Dan mhux rari fl-armata Aztlan, speċjalment peress li s-saċerdozju ġeneralment ikun ereditarju. L-iscout Aztlan issa kien liebes l-ilbies tradizzjonali ta’ aristokrata: mantell aħmar tat-tilmatli bi strixxa bajda, li jfisser servizz militari eċċezzjonali, u taħtu tunika xicolli. Il-grad saċerdotali tiegħu kien evidenti minn rasu mqaxxra friska—fuq il-kuruna kien fadal biss xagħar. Il-faxxa ta’ rasu kienet imżejna b’rix jgħajjat.
  L-irġiel tiegħu kienu jilbsu l-armatura antika tal-gwerriera tal-ġagwar: qomos b’kmiem twal u qalziet issikkati sal-għekiesi, miżbugħin biex jixbħu l-ġilda tal-ġagwar. Fuq rashom kellhom elmi sbieħ, iżda ovvjament skomdi, iffurmati bħall-irjus ta’ dawk l-istess bhejjem, b’xedaqhom miftuħin beraħ. Il-ħwejjeġ kollha tagħhom kienu wkoll imżejna b’ħafna rix ikkulurit, jiddi fid-dawl tal-qamar u jteptep fir-riħ tal-lejl.
  L-ispettaklu kien sabiħ b'mod sabiħ u tal-biża' b'mod inkredibbli.
  Grupp ta’ jaguars, immexxija minn qassis residenti mqanqal mill-irrabja, kienu weqfin fit-tarf l-ieħor tal-pjattaforma, pjuttost ’il bogħod minn Ilona. It-tfajla kienet imħarsa minn gwerrier wieħed biss—milli jidher, l-Aztlans kienu ddeċidew li ma kinitx armata, għarwiena, u marbuta sew, allura ma kien hemm l-ebda punt li tiżdied is-sigurtà. Sessisti stupidi...
  Minn meta qamet, kienet ilha tagħmel mikro-movimenti bil-polz tagħha, biex iġġiegħel id-demm staġnat jiċċirkola. Issa, ma’ kull sekonda, idejha marbuta kienu jweġġgħuha u jweġġgħuha aktar, iżda kienu qed jiċċaqalqu ħafna aħjar. U—l-aktar importanti—kienet bdiet tħoss il-ħabel, għalkemm bil-mod ħafna, jiġġebbed u l-għoqod jinħallu.
  “Allat, allat tagħna!” għajjat Chimalpopoca. “Aċċettaw il-frott prezzjuż li jagħtikom l-għadu megħlub tagħna!”
  Żewġ jaguars dehru minn wara t-tempju. Kienu qed jiġbdu raġel. Ilona rtogħdet—seta’ kien biss...
  Imma ma kienx Cromlech. Imdendel bla saħħa bejn żewġ gwerriera b’saħħithom kien hemm raġel żagħżugħ għarwien, miżbugħ blu li Ilona ma għarfitux. Kien jidher ċar li kien stordut u ma kellux idea fejn kien. Għalkemm... Le, probabbilment kien jaf.
  “Jekk jogħġbok, tagħmilx hekk, ħallini mmur!”* it-tfajla semgħet it-tnehida tiegħu.
  Min hu dan?..
  Fehem kollox, imma ma setax jiġġieled minħabba t-trankwilizzanti li kienu tawh. Seta’ biss jipprova jkaxkar saqajh mal-blokka mhux maħduma bilkemm. Il-ġagwari lanqas biss innutaw l-isforzi ħżiena tiegħu—kaxkruh lejn l-artal u tefgħuh bil-forza fuq il-pilastru, dahru miegħu, bħallikieku qed iħabbtuh. Wieħed żamm il-vittma tiegħu minn saqajh, ieħor minn spallejh, u ieħor qabeż u qabdu sew minn dirgħajh. Ġismu nqered, sidru mbuttat 'il fuq lejn is-sema tal-lejl.
  “Mamà, għin!” għajjat il-priġunier b’mod selvaġġ.
  Mummy... Ingliż?
  Ilona kienet taf, naturalment, li minkejja r-relazzjonijiet ta’ ħbiberija minn barra, l-intelliġenza rjali kienet qed taħdem ħafna fiż-żewġ Aztlans. L-Aztlans infiltraw ukoll ħafna l-Gżejjer Brittaniċi b’aġenti, iżda fil-klassifiki professjonali mhux uffiċjali tal-aġenziji tal-intelliġenza globali, l-MI6 kienet b’mod ċar fuq quddiem, u dan ikkawża irritazzjoni kbira f’Malinalco. Forsi r-raġel kien qed jaħdem għall-MI6 u kien inqabad. Jew forsi ħasbu biss li kien spjun Brittaniku... Ma kienx jimporta aktar.
  — Mamà, għin!!!
  L-għajta nbidlet f’ħoss ta’ mewt hekk kif Chimalpopoca, resaq lejn il-vittma msallab, qata’ u daqq b’daqqiet ta’ sikkina ritwali lit-tifel fil-kustilji tiegħu bix-xafra forma ta’ werqa. Skieken bħal dawn—f’verżjonijiet minjatura—magħmulin minn żnied, ġada, u obsidian, b’manki eleganti tal-għadam forma ta’ allat—imlew il-ħwienet tas-souvenirs kollha f’Chicomoztoc. It-turisti li xtrawhom bil-ħerqa ħasbu li issa kienu biss souvenirs...
  Il-qassis ħareġ is-sikkina tiegħu, wessa’ l-qasma, u, billi refa’ kustilja b’idu l-oħra, daħħalha fil-ferita miftuħa, li minnha kien qed joħroġ id-demm. Idu fittxet fil-ġewwieni tal-vittma, tfittex il-qalb tħabbat. Il-ġisem ikkonvulża b’mod selvaġġ, tant b’mod vjolenti li erba’ jaguars b’saħħithom bilkemm setgħu jżommuh ’l isfel. Iżda qabdu r-riġlejn u r-riġlejn sew, jgħajjtu ritmikament xi ħaġa ritwali.
  Fl-aħħar, il-qassis qabad il-qalb u beda jaqlagħha b’movimenti ta’ tidwir. L-Ingliż ma baqax jitniehed u bilkemm tħabat. Id-dawl tal-qamar dawwal wiċċu b’ċarezza bla ħniena, u Ilona, iffriżata bl-orrur, ħasbet li rat konfużjoni ffriżata f’għajnejh imqabbżin.
  Għoqda demm inqalgħet mill-ferita b'ħoss disgustanti u mxarrab.
  “Metztli l-alla,” sejjaħ Chimalpopoca, waqt li rfa’ l-organu tiegħu li kien għadu qed jiċkien u ħelu daqs id-demm lejn il-qamar, “ħu l-ikel divin u agħtih lil Huitzilopochtli, Quetzalcoatl, Tlaloc, Mixcoatl u l-bqija tal-allat sħabek!”
  Minkejja l-orrur tas-sitwazzjoni, Ilona nnutat devjazzjoni mir-ritwali deskritt spiss: il-qassis offra sagrifiċċju lill-alla tal-qamar, u permezz tiegħu, lil kulħadd. Naturalment, peress li għemejjel bħal dawn issa huma impossibbli li jitwettqu fid-dawl tal-ġurnata...
  Il-vittma marret bla saħħa, u l-ġagwari ħelsuha—ma kien hemm l-ebda skop li jżommuha aktar. Il-qassis resaq lejn il-ħajt tat-tempju u beda jxerred ġenerożament bid-demm fuq l-uċuħ tal-biża’ tal-allat fuq il-bassorilevji.
  Ilona kellha biżżejjed minn dan l-eżotiku. Il-ħabel kien inħall biżżejjed; deher li issa setgħet teħles id waħda. Il-gwardjan tagħha belgħet lill-qassis li kien qed imexxi ċ-ċerimonja b’għajnejh. Kien wasal iż-żmien.
  Hija kienet diġà bdiet tiċċaqlaq, iżda kellha tieqaf ħesrem. L-ewwel, instema’ ħoss ġej minn fuq. Chimalpopoca qata’ qalbu mill-kompitu makabru tiegħu u ħares lejn is-sema b’ansjetà.
  It-tieni, il-ġagwari ġabu t-tieni vittma minn madwar il-kantuniera tat-tempju. U din id-darba kien il-Cromlech.
  
  * Jekk jogħġbok, tħallinix waħdi! (Ingliż)
  ** Ma, salvani! (Ingliż)
  
   Ilona Linkova-Delgado. Russja. Krasnoyarsk. 15 ta’ Jannar, 2030.
  "Galka, ħallini waħdi!" L-irritazzjoni ta' Ilona ma' oħtha kibret. "Emmen x'tixtieq, imma tkaxkarnix fl-oskurantiżmu tiegħek!"
  Normalment, kienet titbissem biss b’arroganza għall-istejjer ta’ Galina dwar pellegrinaġġi lejn postijiet qaddisa, monasteri mbiegħda, ikoni mirakolużi, u qassisin ċarivi. Imma din id-darba, ma setgħetx tissaportiha. Kienet f’qagħda ħażina ħafna, il-periklu kien reali ħafna. U oħtha kienet qed iddejjaqha bin-nonsens reliġjuż tagħha. Verunya, aħseb ftit...
  “Fi xiex temmen?” staqsiet Galina bil-kalma.
  Fid-dehra, kienet tixbaħ ħafna lil oħtha—għajnejn griżi ċari, għadam tal-ħaddejn jaqta’, imnieħer iebes, figura sabiħa u pulita. Forsi mhux daqshekk vibranti daqs Ilona, ċertament inqas impetuża, aktar siekta u introspettiva. U issa dehret ikbar fl-età, minkejja li kienet iż-żgħira. Galina ma kinitx ġriet mill-belt twelidha għall-kapitali; kienet għexet hawn ħajjitha kollha, taħdem fid-ditta żgħira iżda prospera ta’ żewġha. Wara mewtu, hija likwidatha—kellu jkun hemm aktar minn biżżejjed għall-għajxien tagħha stess u rigali għal uliedha kbar u mxerrda—u mmerżqet ruħha għalkollox fid-dinja mkejla u trankwilla tal-għana Biżantini, ir-riflessjonijiet fuq ilbiesi tad-deheb, servizzi twal, xemgħat jiddu b’mod misterjuż fid-dawl baxx, u ċpar fragranti.
  L-aħwa dejjem kienu jafu li kienu l-aħħar linja ta’ difiża ta’ xulxin f’din il-ħajja. Imma rarament kienu jitkellmu. U meta kienu jiltaqgħu jew jitkellmu fuq it-telefon, is-suġġett tar-reliġjon rarament kien jitqajjem. Ilona kienet saħansitra sorpriża li Galya kienet tant persistenti biex issemmih minn meta kienet daħlet bla avviż mill-istazzjon tal-ferrovija u rrakkontat l-istorja selvaġġa u inkwetanti tagħha.
  "Nemmen li ġejt imwaħħla f'kantuniera," qalet Ilona b'rabja, waqt li kienet qed tivvapa.
  Galina ma kinitx tapprova dan, iżda kienet qed turi kondescendenza.
  “U min?” staqsiet hi.
  Ilona xejret idha vagament.
  “Is-servizzi sigrieti... U dawn... xi tip ta’ sħaħar. Kif għandi naf jien!” qalet hi b’ton qawwi.
  "Allura, temmen fis-sħaħar?" iċċarat Galya.
  “Kif għandi naf?” irrepetiet Ilona, iżda b’ton aktar baxx.
  Hija verament ma kinitx taf jew ma fehmitx; kienet konfuża. Naturalment, f’ħajjitha, Ilona spiss iltaqgħet ma’ affarijiet straordinarji li sfidaw spjegazzjonijiet trivijali. Ħu l-Cromlech, pereżempju, bil-poteri profetiċi u l-fejqan tiegħu. Hija kienet saħansitra osservat id-diableros Nattivi Amerikani fl-azzjoni. U, kif kienet tgħid EVK, il-maġija hija suġġett partikolarment kontroversjali għall-antropologi. Dejjem hemm il-periklu li l-fenomenu li qed jiġi studjat se jikkastigna u jsaħħar lir-riċerkatur—kien hemm għadd kbir ta’ eżempji ta’ dan. Ilona rrikonoxxiet l-eżistenza ta’ fenomeni paranormali. Ħafna minn dak li l-antiki kienu fehmu empirikament u intuwittivament, kienet temmen, mhuwiex inkluż fis-sistema ta’ għarfien tagħna bħala nieqes minn spjegazzjoni xjentifika. Imma hekk kif l-injoranza tal-liġijiet tal-gravità u l-anatomija mhux se ssalva persuna minn korriment minn waqgħa, hekk ukoll in-navigazzjoni fl-ispazju taċ-ċiviltajiet antiki permezz tal-mess dejjem tippreżenta nases perikolużi. Fl-istess ħin, hija kienet kunfidenti li illum jew għada dawn il-fatti kollha kienu se jsibu spjegazzjoni kompletament razzjonali.
  Madankollu, dak li kien ġralha f’dawn l-aħħar xhur ma kienx jaqbel ma’ dan ix-xejra ta’ faraġ. Deher li n-nassa li kienet waqgħet fiha kienet tassew tal-biża’.
  "Jekk qed taħrab mis-saħħara, ifisser li temmen fihom," ikkonkludiet Galina. "Allura għaliex ma tridx tiltaqa' ma' qassis li jifhem dawn il-kwistjonijiet ħafna aktar milli tifhem int?"
  "Kif jista' jgħinni?" reġgħet qalet Ilona b'rabja kbira. "Huwa se jitlob u l-problemi kollha tiegħi se jisparixxu?"
  "Se jitlob, ovvjament," qalet l-oħt b'rasha. "U se jgħidli xi ħaġa utli."
  Hija xorbot ftit tè. Ilona baqgħet siekta.
  "Għandek bżonn l-għajnuna ta' speċjalista," kompliet Galina, waqt li poġġiet it-tazza tagħha. "U min hu espert f'dawn l-affarijiet? Mhux qed nitkellem dwar l-intelliġenza, ovvjament; dik trid tiġi ttrattata separatament."
  "Kif se nkun naf min hu l-ispeċjalista?" Ilona xejret idha b'irritata. "Xi tip ta' maġiku, probabbilment... X'bla sens!"
  "Sewwa, nissoponi li għalik, qassis jew maġiku huma l-istess," irrimarkat Galya. "Ilonka," leħinha tgħawweġ, u deher ċar li kienet ġenwinament inkwetata ħafna, "taf li nħobbok u ma nagħtikx parir biex tagħmel xi ħaġa ħażina."
  Ilona sempliċement sellmet bil-mod, tefgħet is-sigarett elettroniku tagħha, u marret torqod. Iżda l-irqad tagħha kien terribbli—kif kien ilu fl-aħħar ftit xhur. Għal darb'oħra, niżlu fuqha viżjonijiet tal-biża' u surreali, fejn il-Cromlech deher kontinwament—xi kultant bħala rettili enormi, xi kultant bħala statwa tal-ġebel iżda ħajja, nofs wiċċha kranju jitbissem. Għal darb'oħra, mewġ ġgantesk u ta' dinja oħra ta' kuluri inkonċepibbli ħaslu fuqha, u għal darb'oħra, vortiċi kożmiċi kaxkruha fl-infinità tax-xejn. Li fih, madankollu, kien jeżisti xi ħaġa...
  Meta reġgħet ġiet f’sensiha fid-dinja reali, kien kmieni ħafna filgħodu—id-dlam kien jestendi lil hinn mit-twieqi tal-kamra tas-sodda. Ilona ma kellha l-ebda idea kemm kienet irnexxielha torqod, iżda ansjetà diżgustanti u tedjanti ma ħallithiex tibqa’ fis-sodda aktar. Qamet, libset bir-reqqa, u ħarġet ’il barra bil-kwiet.
  It-trasport pubbliku, grazzi lil Alla, kien diġà qed jaħdem. Ilona telgħet fuq minibus—kien jidher qisu qatt ma kienu se jibnu metro f’din il-belt—u damet tivvjaġġa għal żmien twil, mgħawġa fis-sedil tagħha ħdejn it-tieqa miksija b’ġlata ħoxna, imnieħerha midfun fil-għonq tal-ġakketta tagħha.
  Qabżet ’il barra mal-ewwel waqfa li sabet, mingħajr ebda idea fejn kienet. Saqajnha mhux maħduma ta’ Siberian January qabduha f’wiċċha, u ġriet mill-bibien ta’ kafetterija, fortunatament fil-qrib. Talbet tazza kbira ċikkulata sħuna u qattgħet ftit minuti sempliċement issaħħan idejha fuqha. Imbagħad ħarset ’il barra mit-tieqa. In-naħa l-oħra tat-triq, fiċ-ċpar silġ, wara ħitan tal-briks aħmar, kienet tidher knisja enormi, ta’ lewn kannella ċar b’koppli ħodor. Ilona rrealizzat b’sorpriża li dan kien l-istess monasteru mal-qassis ċarividenti li għandu Galina kienet bagħtitha.
  Hija telgħet spallejha f’moħħha, mistagħġba bil-kumbinazzjoni psikoloġika—jew forsi anke n-natura każwali—li kienet ġabitha hawn, u riedet tixrob il-kawkaw tagħha. Imma ffriżat, bit-tazza f’idha.
  Meta daħlet fil-kafetterija, kienet vojta—f’ħin daqshekk kmieni. Anke l-barmaid kienet marret x’imkien wara li serviet lil Ilona. F’dak il-ħin, setgħet taħlef li kienet bilqiegħda hemm waħedha. Imma dan ma kienx veru—kien hemm mara bilqiegħda fuq il-mejda faċċata tagħha. U Ilona għarfitha.
  Carol Tash, saħħara, veġġenta, ġarrejja ta’ essenza maġika antika terribbli, ħarset lejha bi tbissima predatorja fuq wiċċha b’ħaddejha għoljin!
  Id-daħla tal-kafetterija kienet faċċata ta’ Ilona, u ħadd ma seta’ jidħol mingħajr ma jinduna. Imma Carol kienet jidher ċar li kienet hemm, mhux bħala xi fantasma, imma apparentement fil-forma fiżika sħiħa tagħha. Kienet liebsa ġakketta bajda b’barnuża b’disinn ta’ volpi, li ma kinitx ġibdet lura, u idejha kienu mimdudin bil-kalma fuq il-mejda. U baqgħet siekta, sempliċement bilqiegħda hemm, it-tbissima tagħha tikber dejjem aktar b’mod sarkastiku.
  Ilona ħakmet minn paniku qawwi, imma b’xi mod irnexxielha tiġbor ruħha. Deherilha li l-kamra f’daqqa waħda kienet skurat, li lanqas biss kienet għadha kafetterija, imma... maħżen. Maħżen familjari b’art miksija bit-tiben. Mill-għamara tal-kafetterija, kien fadal biss żewġ imwejjed b’żewġ nisa. U ħarsu lejn xulxin—waħda b’orrur, l-oħra b’xewqa kiesħa.
  Ilona rrealizzat b’disperazzjoni li ma setgħetx tqum u tiġri, lanqas biss setgħet tiċċaqlaq; għajnejha biss kienu jiċċaqalqu. Rat qamar stramb jiddi mit-tieqa, idawwal il-ħitan mhux maħduma u mxaqqaqin, u l-figura ta’ mara fin-naħa l-oħra tal-kamra.
  "Qed norqod! Qed norqod!" tenniet Ilona b'disperazzjoni lilha nfisha. "O Alla! Qed norqod!"
  Mingħajr ma tneħħiet għajnejha minn fuqha, Carol qamet minn fuq il-mejda, bħallikieku kienet qed tittajjar fuqha.
  U mbagħad Ilona dehret li qamet.
  Il-maħżen kien sparixxa, is-saħħara kienet sparixxiet, kienet għadha waħedha fil-kafetterija fuq mejda b’tazza ċikkulata kiesħa.
  Qamet bil-wieqfa f’daqqa, qabżet il-buttuni tal-ġakketta tagħha hekk kif telqet tiġri ’l barra. Injorat id-dawl tat-traffiku, u bilkemm evita li tinqabad minn diversi karozzi, qasmet it-triq u ġriet mill-bieb tal-monasteru fil-ħajt tal-briks aħmar.
  "Irrid nara lil Dun Feodor," kważi għajtet lis-soru anzjana li ltaqgħet magħha fil-bitħa. "Fejn hu Dun Feodor?!"
  Il-mara liebsa l-iswed ħarset lejha bir-reqqa, qablet b’rasha u indikat lejn il-bibien tal-estensjoni.
  “Stenna,” qalet lil Ilona u sparixxiet.
  Kien hemm bankijiet fil-kuritur twil b'ikoni mal-ħitan, imma Ilona ma setgħetx toqgħod bilqiegħda—kienet jew titħabat ’l hemm u ’l hawn, jew tiffriża f’postha, tħares lejn il-vojt. Kaos sħiħ kien jaħkem fiha. Kien jidher qisu r-rabtiet tagħha mad-dinja reali kienu qed jinqerdu wieħed wieħed, imdendlin fi biċċiet bla saħħa. U xi suspenders irqaq ħafna żammewha ’l fuq minn abbiss fejn kien qed jgħajjat mewġ ta’ ġenn etern.
  “Jiena Dun Fyodor,” instema’ leħen kwiet, xi ftit tregħid, iżda profond.
  Ilona għolliet rasha f'daqqa.
  Quddiemha kien wieqaf qassis qasir u anzjan liebes suttana. Wiċċu kien juri dixxendenza Mongolojde. Għajnejh dojoq, taħt forehead għolja u mkemmxa u ħuġbejn ħoxnin, kienu jiddu b’mod penetranti.
  "Tlabt għalija?" tenna. "Jiena Dun Fyodor Kopenkin."
   25
  
  Eugene Kromlekh. Aztlan tal-Lvant, Chicomoztoc, Kanarja (Gżejjer Fortuna). 7 ta’ Awwissu, 1980 (12.18.7.2.14, u 8 Hish, u 17 Shul)
  Żgur li spara waħda fil-maħżen. Forsi tnejn, qabel ma l-gass ħa effett u Yevgeny reġa’ waqa’ fl-oblivjoni. Ma tantx kien ta’ konsolazzjoni, issa li kien qam u rrealizza li kien qed jiġi mkaxkar ’il fuq, għarwien u marbut bil-ħbula.
  Kien kiesaħ u tal-biża’. U mibegħda miġnuna kienet tgħalli ġo fih, li l-orrur ma naqasx.
  Kien qed jiġi mkaxkar minn żewġ Aztlans libsin kostumi ċerimonjali ta’ jaguar. Preċiż kif kien qal Delgado—għalkemm Cromlech ma setax jgħid fiċ-ċert jekk il-laqgħa tagħhom kinitx reali jew ħolma li kien immaġina.
  Madankollu, l-informazzjoni li rċevejt f'dik il-ħolma dehret li kienet ta' kwalità pjuttost għolja, u dik kienet il-ħaġa ewlenija issa.
  Malajr induna fejn kienu—qed jitilgħu t-taraġ tat-Teocalli l-Kbir. Tlett ijiem qabel, il-Cromlechs kienu ġew hawn fuq tur. Issa kien dlam ħafna, u l-veduta kienet limitata. Evgeny induna biss li kien hemm ftit nies madwaru.
  Malli waslu fuq il-pjattaforma ħdejn it-tempju, is-sitwazzjoni saret aktar ċara—partikolarment għax dawk li ħatfu kienu xegħlu t-torċi tagħhom, apparentement mingħajr ma baqgħu jibżgħu li jidhru minn taħt. Fid-dawl baxx, Evgeny seta’ jara li kien hemm żewġ priġunieri oħra hemmhekk minbarra lilu.
  Ilona...
  Jidher ċar li kienet għadha ma ġietx f’sensiha. Ġiet miġbuda sat-tarf tal-pjattaforma u mitfugħa ’l isfel bħal xkora. Id-dawl tal-qamar iddawwal fuq ġisimha mikxuf miżbugħ bl-blu.
  Evgeny ftakar li qamet aktar tard minnu, ħarġet revolver, imma ma kellhiex ħin tispara lill-aggressuri. Madankollu, jidher li rnexxielha tagħmel xi ħaġa oħra...
  Ma temmx il-ħsieb tiegħu—kien distratt minn priġunier ieħor, li kien qed jinġarr, jew aħjar jinġibed mill-ispallejn, warajhom ilkoll. Evgeny ma għarfuhx—raġel żagħżugħ, ukoll għarwien u blu.
  Kromlech kien jaf sew x’kien se jiġri—kien ra xi ħaġa simili matul il-gwerra, meta kien ġie ssekondat mill-Istaff Ġenerali lill-Comancheria alleata. Ma kien hemm l-ebda ġlied fuq l-art fuq skala kbira f’Atlantis matul il-gwerra kollha—biss attakki mill-ajru u ġlied fuq il-baħar. Iżda fuq il-fruntieri tal-Atlantis Russa u l-Comancheria mal-Aztlan il-Kbir, kien hemm ġlied, imbuskati, u attakki kostanti, b’gruppi ta’ sabotaġġ u rikonoxximent joperaw fuq iż-żewġ naħat. Yevgeny ikkmanda wieħed minnhom, u waqt attakk wara l-linji tal-għadu fid-Deżert ta’ Sonora, osserva permezz tal-binokli suldati Aztlan jissagrifikaw gwerriera Chiricahua. Imbagħad fehem għaliex il-Comanches, l-Apaches, u nies oħra tal-post kienu qed iwettqu atti orribbli bħal dawn kontra l-priġunieri Aztlan...
  Wara kollox, il-kunċett ta’ “ikel prezzjuż għall-allat” kien inkorporat sew fil-kuxjenza tal-Aztlan bħal arketip, u kien jisplodi f’sitwazzjonijiet estremi. Għalihom, l-irkaptu tal-univers kellu jiġi llubrikat kontinwament b’demm frisk—inkella, il-ħajja kienet tieqaf.
  “Mamà, għin...” tgerger ir-raġel li l-ġagwari poġġew ħdejh.
  Ingliż... Ukoll, iva, il-logħob tagħhom ma' Aztlan perjodikament iwassal għal tmiem bħal dan. Sagrifiċċju ieħor f'isem il-Maestà Tagħha. Miskin raġel.
  “Stenna ftit,” qal lir-raġel, imma dan ma deherx li fehem—milli jidher kien drogat.
  Jaguar imbotta lil Cromlech b'mod aħrax biex isikktu.
  "Gwerriera ta' Aztlan," instema' vuċi minn madwar il-kantuniera tat-tempju kwadru fejn kienu miżmuma l-priġunieri. "Illum se nsewwu triqatna lejn l-allat, u huma se jagħtuna l-għajnuna li ċaħdulna s'issa minħabba l-għażż u l-kodardija tagħna stess."
  Evgeny għaraf il-vuċi—l-istess raġel spjaċevoli li kien attakkah fiċ-ċentru kulturali. Jidher ċar li kellu jkun involut f’dan kollu. L-unika aħbar kienet li deher li kien inkarigat minn dan l-inkwiet kollu.
  U probabbilment kien hu li ordna l-mewt ta’ Nika!..
  Lejn tmiem id-diskors jaħraq tiegħu, il-kelliem kważi nfaqa’ jibki:
  — Allat, allat tagħna! Aċċettaw il-frott prezzjuż li jagħtikom l-għadu megħlub tagħna!
  Żewġ jaguars ġibdu liż-żagħżugħ Ingliż minn wara l-kantuniera. Bilkemm seta’ jċaqlaq saqajh u talab bil-kwiet:
  — Jekk jogħġbok, tagħmilx hekk, ħallini mmur...
  Evgeny dar lejn il-ħajt tat-tempju. Xbihat medjevali ta’ allat, imnaqqxa qabel ma l-Aztlan tal-Lvant adotta l-fidi tal-Wieħed, kienu paradossalment imħallta ma’ diversi materjali ta’ reklamar għat-turisti li kienu kontinwament jiġu hawn matul il-ġurnata—l-Aztlans dejjem kienu magħrufa għall-prattiċità tagħhom. Eżatt quddiem Evgeny kien imdendel poster għat-tieni film fis-saga spazjali "Star Wars," li issa kien qed jiknes b’mod trijonfanti l-iskrins tad-dinja. Il-poster wera lil Itztotec, il-qaddej mudlam tal-Papa galattiku, jaqta’ id il-Jedi żagħżugħ Coyotl b’macuahuitl tad-dawl, li aktar tard irriżulta li kien ibnu. Evgeny u Monica kienu raw dan il-film lura d-dar f’Svyatoalexandrovsk. L-ispettaklu kien sabiħ u affaxxinanti, iżda, bħal fiċ-ċinema kollha tal-Aztlan, xi ħaġa mdemmija u mudlama kienet tinħeba taħtu.
  L-għajta selvaġġa tal-vittma minn wara l-kantuniera ġiet interrotta minn ħoss ta’ tferfir, u l-għajta tal-qassis instemet:
  - Metztli-alla, aċċetta l-ikel divin!
  Il-biża’ u l-mibegħda litteralment għawġu lil Evgeny, tant li kważi rremetta.
  Issa se jċarrtuh, u mbagħad se jiġġieldu kontra Ilona. Qlub in-nisa ma kinux offruti lill-allat ewlenin; mewtha probabbilment tkun iddedikata lil xi ħadd minuri, bħall-alla tal-kummerċ, Cochimetl, u ġisimha se jiġi kannibalizzat b'mod ritwali.
  Wasal iż-żmien.
  Fil-Cromlech, il-ħbula nqatgħu malajr, iżda mbagħad inqabdu minnufih sewwa miż-żewġ naħat, u b’hekk ċaħħduh minn kull opportunità biex jirreżisti, u tkaxkru lejn l-artal.
  “Mulej, ilqa’ ruħi,” għajjat Kromlech f’moħħu, wara li ma kienx il-knisja għal ħafna snin.
  L-ispettaklu fuq il-pjattaforma kien sabiħ b’mod fantastiku u daqstant ieħor mostruż. Il-katavru tal-Ingliż kien mimdud mal-ħajt. L-artal kien imdawwar b’ġagwari bir-rix li kienu qed jgħajjtu għanjiet ritwali. Il-qassis il-kbir “tema’” l-uċuħ tal-biża’ tad-divinitajiet tal-ġebel bid-demm ta’ qalb maqtugħa.
  Madankollu, xi ħaġa donnha marret ħażin—il-qassis f'daqqa waħda ffriża u refa' wiċċu lejn is-sema bil-lejl. Evgeny sema' ħoss dejjem jikber. Il-gwerriera li kienu qed jiġbduh ukoll daru lejn il-ħoss.
  Kromlech iltaqa’ mal-ħarsa ta’ Ilona, wieqfa mħarsa minn jaguar wieħed fit-tarf tal-pjattaforma. Ħarsaha kienet iddisprata u rrabjata. Bilfors li kien qed iħares lejn l-istess ħaġa f’dak il-mument. Id-dawl mill-fanali tleqq fuq il-ġilda blu tagħha. Kienet mimlija tensjoni u lesta biex tiċċaqlaq. Kienet tidher qisha statwa ta’ żeffien arkajku—antika u żagħżugħa, tibda żifna eżotika kumplessa.
  U hekk ġara: idejha f'daqqa waħda nħelsu mill-ħbula, u waqt li l-gwardjan tagħha ħares 'il fuq, it-tfajla beżqet xi ħaġa f'idha. Il-gwardjan dar lura b'allarm, iżda kien tard wisq—instema' ħoss qawwi ta' tkissir, il-ġagwar qabad wiċċu, ħa nifs ħafif, u waqa'. Evgeny kien fil-maħżen—Ilona kienet irnexxielha taħbi xi ħaġa utli f'ħalqha.
  Imma ma kellux ħin jammira lit-tfajla—ukoll kien qed jibda jaħdem. Dak li kien qed iżommu fuq il-lemin ħalla l-qabda ftit. B'moviment qawwi, Kromlekh ħeles lilu nnifsu u laqatlu sew f'siequ bit-tarf ta' siequ mikxufa, filwaqt li fl-istess ħin imbotta ġismu sew fil-gwardja li kienet qed iżżommu fuq ix-xellug. L-attakk kien ta' suċċess—sieq il-ġagwar inqabdet, u waqa' b'tnehida. Xorti tajba.
  It-tieni wieħed qabad lil Yevgeny b’mod riflessiv, iżda dan tal-aħħar irnexxielu jolqot id-dritt lejn it-tempja, u l-gwerrier ħalla qabdu ftit. Kromlech ipprova daqqa ta’ lanza b’id ix-xellugija taħt xedaq il-gwardjan—din id-darba, mhux b’suċċess kbir, għax il-gwardjan evita. Huma tqabdu, waqgħu, u rromblaw.
  Mill-kantuniera ta’ għajnejh, Evgeny ra lil Ilona taqbeż b’mod magnifiku fid-dlam lil hinn mit-tarf tal-pjattaforma. Seta’ biss jittama li tkun tajba. Għalih, kompletament eżawrit, kien żmien diffiċli—il-gwerrier kien f’saħħtu u ppreparat. L-isplużjoni istantanja ta’ azzjoni qerdet kompletament lil Kromlekh, u seta’ biss jitħabat ’l hemm u ’l hawn, u jipprevjeni lill-avversarju tiegħu milli jitla’ fuqu.
  Madankollu, id-dispożizzjoni fuq it-teocalli diġà nbidlet radikalment.
  “Kulħadd issikka! Pulizija!” instema’ leħen qawwi mis-sema.
  Ħelikopter baqa’ jtir fuq it-tempju, minn fejn laqat raġġ qawwi ta’ dawl ta’ tiftix, li dawwal bla ħniena l-mixi kollu.
  “Warrbu l-armi tagħkom, erfgħu idejkom u tirreżistix,” ħabbar leħen iebes mill-loudspeaker.
  L-ordni ġiet imsaħħa mill-kanna ta' mitraljatriċi tqila li kienet ħierġa mill-ħelikopter.
  L-avversarju ta’ Evgeny iġġammja. Huwa ħa vantaġġ minn dan biex idur fid-dellijiet ħdejn il-ħajt tat-tempju.
  Ġellieda b’uniformijiet suwed u elmi tondi b’viżieri trasparenti dehru fuq il-pjattaforma. Il-Jaguars niżżlu l-armi tagħhom u għollew idejhom. Eżatt quddiem K, li kien mimdud mal-art, kien hemm qassis wieqaf, b’idejh imdemmija wkoll merfugħa lejn is-sema. Sikkina tal-ġebel kienet ħdejh, u Evgeny induna li xogħlu ma kienx lest għal dakinhar.
  Huwa medd idu għas-sikkina u għamel diversi movimenti qishom ta’ serp lejn il-qassis. Ġabar saħħtu kollha u, b’għajta ta’ rabja kbira, qam bilwieqfa, qabadlu minn xagħru b’id waħda, tefa’ rasu lura, u bl-oħra, ġibed ix-xafra b’forza minn fuq gerżumu.
  L-obsidjana li taqta’, użata darba biss, qasmitlu l-larinġi faċilment, u l-arja ħarġet b’ħoss ħafif ta’ tisfir. Il-qassis ħa nifs ħafif u waqa’ lura, bid-demm igerger hekk kif ħareġ minn ġismu.
  - Oqgħod bilwieqfa!
  Kromlekh kien għama bil-flashlights tattiċi mill-fusilji tal-assalt kompatti Atlatl-8 immirati lejh. Huwa waqqa’ s-sikkina tiegħu u għolla idejh. Ma kienx jimpurtah aktar.
  “Tisparax!” qalet vuċi melodika, iżda xorta waħda kienet tinstema’ b’saħħa tal-azzar.
  Figura qasira u rqiqa fl-istess uniformi sewda bħal tagħhom ħarġet minn wara l-uffiċjali tal-pulizija u ġibdet lura l-viżiera tal-elmu tagħha.
  “Kromlech-tzin, int priġunier tal-Huey-tlatoani tal-Gran Aztlan,” qal l-antropologu żagħżugħ Lenmena mill-Iroquoisia, waqt li ħares dritt f’wiċċ Evgeny.
  
  *Żomm sod
  
   Kukulkan-Quetzalcoatl. Gżejjer Lucayan, Guanahani. 9.8.12.5.15, u 7 Irġiel , U 18-il Sak (13 ta' Ottubru, 605)
  Kukulkan waqa’ bil-qawwi fuq ir-ramel sħun tal-bajja, saqajh imġebbda b’għeja. Is-snin żgur li kienu qed iħallu l-effett tagħhom, iżda huma nfushom qatt ma waqfu jissorprenduh. Kien jistenna li, wara li jerġa’ jikseb il-forma umana, sempliċement imut bix-xjuħija. Dik il-kreatura... l-Egrosi... kienet għexet fil-fond ta’ Mars għal mill-inqas ħamsin sena fid-Dinja. Bejn wieħed u ieħor, ma setax jikkalkula preċiżament minħabba d-desinkronizzazzjoni. Mars innifsu kien sar xi ħaġa li qatt ma kienet eżistiet għalih, xi memorja ta’ ħolma twila u grandjuża... Iżda fi kwalunkwe każ, jekk iżżid is-snin tiegħu qabel ma għadda mill-Membrana, dan kien jammonta għal ħafna aktar mit-tul ta’ ħajja allokat lil kwalunkwe bniedem. Loġikament, messu reġa’ twieled fid-Dinja bħala raġel xiħ imkisser u miet dalwaqt.
  Imma jidher li m'hemm l-ebda loġika fil-Membrana. Jew forsi hija xi ħaġa kompletament differenti, inkomprensibbli. Kukulkan ir-Raġel ġie fid-dinja tal-Maja fl-istess età bijoloġika li fiha l-Egrosi Blagoy telaq minn Egrossimoyon—fil-quċċata tal-aqwa żmien tal-ħajja. Ma kien hemm l-ebda spjegazzjoni għal dan, sempliċement fatt—pjuttost ispiranti, irridu ngħidu.
  U diġà fid-Dinja, għex ħajja twila notevolment għal raġel ta’ dak iż-żmien—u ħajja twila b’mod ġenerali—filwaqt li xorta żamm biżżejjed saħħa f’ġismu. Għalkemm dahru u saqajh xi kultant ifalluh meta jkun qed jagħmel xogħol fiżiku. Bħal issa, waqt li jħejji l-vapur għal vjaġġ twil.
  Kukulkan fittex f’borża minsuġa tal-ħxejjex aromatiċi fil-qrib, u ħareġ tagħmir li jagħmel in-nar u sigarru rrumblat minn weraq tat-tabakk. Wara diversi tentattivi, qabbad il-ħatab billi uża żnied u biċċa pirita (waħda mill-ewwel innovazzjonijiet tiegħu—inkella, issa kien ikun mwaħħal jipprova jagħmel in-nar bil-frizzjoni).
  Żiffa kostali ġarret duħħan fragranti lejn il-punent, fl-infinità tal-oċean tleqq. Kukulkan ra l-ħfief jisparixxu fid-distanza ċelesti. X'imkien hemm barra, eluf ta' kilometri 'l bogħod, fl-Ewropa, il-Migrazzjoni l-Kbira kienet qed tintemm. L-Imperu Ruman kien għeb fl-oblivjoni, fl-aqwa tal-poter tal-Imperu Merovingjan. Żmien l-Unni kien għadda, u ħadd ma kien għadu sema' bid-drakkars tal-biża' mit-tramuntana, filwaqt li l-Għarab kienu meqjusa universalment bħala negozjanti paċifiċi. Fil-Mekka, Muhammad kien għadu kif iżżewweġ lil Khadija, kien qed jivvjaġġa ma' karavani lejn is-Sirja, u kien se jibda jippriedka r-rivelazzjoni tiegħu biss fi żmien ħames snin.
  Aktar lejn il-lvant, Biżanzju qed jiġġieled mal-Iran fuq it-Triq il-Kbira tal-Ħarir. Lejn it-tramuntana, il-Khaganat Turkiku nqasam fi tnejn sentejn ilu, u fin-nofsinhar, fiċ-Ċina, imperu kbir ieħor—it-Tang—se jitwieled bl-uġigħ fi żmien tlettax-il sena. Hemmhekk—jekk kollox imur kif ippjanat—eventwalment għandhom jaslu vapuri minn Mayapan, li jgħaqqdu ż-żewġ nofsijiet tal-umanità separati għal millenji. Topiltzin diġà beda l-vjaġġ tiegħu hemmhekk, filwaqt li Kukulkan innifsu sejjer fid-direzzjoni opposta. Ir-renju tal-Vandali u l-Alani fl-Afrika ta’ Fuq ilu li waqa’; dawn l-artijiet issa jappartjenu lil Kostantinopli, iżda lil hinn mill-metropoli, tirrenja anarkija sħiħa. Madankollu, ir-Rumani għadhom iżommu sod l-istrett bejn il-Pilastri ta’ Erkoli.
  "Probabbilment se ngħum hemm," ħaseb Kukulkan, waqt li jieħu nifs ħafif mis-sigarett tiegħu bla ma jaħseb. "Jekk ngħum sa hemm, ovvjament."
  Fi kwalunkwe każ, kellu biżżejjed ħila għalih. Anke mingħajr ma kkunsidra li darba kien jappartjeni għaċ-ċivilizzazzjoni idrawlika ta’ Egrossimoion, diġà fid-Dinja, f’forma umana, qatt ma tilef opportunità li jagħmel vjaġġ bil-baħar, u eventwalment sar baħri kompetenti. Hekk kif darba kien gwerrier, ħakkiem, diplomatiku... Iżda l-vjaġġ li ġej kien imprevedibbli. Ma kienx jaf x’se jiġrilu—l-istess bħalma Kolombu, li kellu jinżel fuq din il-bajja stess 887 sena wara, ma kienx jaf meta telaq.
  Imma mhux se jinżel. U anke jekk jinżel, se jiltaqa’ ma’ realtà kompletament differenti mid-dinja tax-xjentist Evgeny Kromlekh, li, matul l-erba’ deċennji li qatta’ hawn, għamel biżżejjed biex ibiddel l-istorja.
  Imma dan hu veru?..
  Ma jimpurtax. Għex din il-ħajja kif għexha u wettaq dak li wettaq.
  Kukulkan bla ma ntebaħ għadda idu fuq sidru, mgħotti bit-tatwaġġi u ċ-ċikatriċi. F’nofs in-nisġa intrikata tagħhom, is-simbolu forma ta’ salib bilkemm kien jidher. Kien ordna li jsirlu tatwaġġ hemmhekk żmien ilu, u aktar tard induna biss li s-simbolu—sagru għall-Majas ukoll—kien jinsab fejn suppost kellu jiddendel is-salib li ommu darba kienet poġġiet ma’ għonq Zhenya Kromlekh. Qatt ma neħħa, bla ma kien jaf għaliex.
  U ma kienx jaf għaliex ftakarha issa. Forsi kien għax kien jassoċjaha mal-għamla tal-arblu tad-dgħajsa tiegħu, lesta għal vjaġġ twil—twil ħafna. L-arblu u l-qlugħ kienu wkoll xogħolu. Madankollu, dak iż-żmien, kien sempliċement issuġġerixxa l-idea lil bennej tad-dgħajjes mill-kasta tal-merkanti—il-ppolom. U hu stess kien implimentaha—beda jibni l-ġnub tal-kenuri enormi hawn, billi waħħalhom b'arblu forma ta' salib b'qlugħ magħmul minn qasab minsuġ jew qoton. Imbagħad, naturalment, il-merkanti li kontinwament ibaħħru l-ibħra fuq affarijiet kummerċjali introduċew titjib ieħor. U kompla jissuġġerixxihom—pereżempju, id-disinn tal-outrigger, mhux magħruf hawn. Allura issa Kukulkan kellu għad-dispożizzjoni tiegħu bastiment perfettament deċenti, li—b'xortih inkredibbli, naturalment—kien kapaċi jġorru minn naħa għall-oħra tal-oċean. Fil-fatt, fid-dinja ta' qabel tiegħu, id-dilettanti kienu jagħmlu l-istess vjaġġ fuq bastimenti saħansitra aktar fraġli...
  "Imma għaliex kelli mmur hemm?.."
  Mhux probabbli li kien nostalġiku—art twelid Eugene Cromlech kienet f’dinja oħra, waħda li għadha ma teżistix u, x’aktarx, qatt ma teżisti. Madankollu, art twelid Kukulkan tinsab fil-ġungla ta’ Yucatan.
  Huwa xeħet is-sigarru lest tiegħu fil-ġenb, qam bilwieqfa, u resaq lejn id-dgħajsa. Kollox deher f'postu: il-merkanzija taħt is-saqaf tat-tiben fiċ-ċentru tal-piroga l-kbira kienet imqassma b'mod razzjonali biex tinżamm l-istabbiltà, u protetta b'mod sigur mill-baħar u s-sema mill-gverta. L-aktar ikel, naturalment: qamħirrum fil-forma ta' kejkijiet niexfa, qmuħ inkaljati, u dqiq, tapjoka, fażola, ħaxix imnixxef, ħaxix tal-għeruq, u frott, karawett, u laħam charqui, li l-abitanti tal-gżejjer huma eċċellenti fil-preservazzjoni tiegħu. Reċipjenti tal-qargħa ħamra kien fihom ilma ħelu, żejt tal-ġirasol, u għasel.
  Għandu jkun biżżejjed - jekk jaqbad il-Kurrent tal-Antilles, ma jinqabadx f'kalma, u maltempata ma tegħriqhiex jew titfagħha f'min jaf fejn...
  Hemm ukoll tagħmir tas-sajd. U ħafna affarijiet oħra. Armi, pereżempju—issa bronż, mannara tajba, lanez, u daggers. Se jkunu utli fit-tarf l-ieħor tal-vjaġġ. U d-deheb u l-fidda żgur li se jkunu utli hemm. Għandu ammont ġust minn dak, għalkemm seta’ kellu aktar, imma ma kienx ikun tajjeb li jimla żżejjed id-dgħajsa għad-detriment tal-provvisti.
  Fil-qosor, il-kaċik lokali tan-nies Lucayyan li kienu jgħixu f’dawn il-gżejjer ħejjah b’kuxjenza. Dażgur li ma kienx se jagħmel dan: il-benesseri tat-tribù tiegħu kien jiddependi mill-post kummerċjali ta’ Ppolom, li għalihom Guanahani kien post importanti ta’ waqfien fuq ir-rotot kummerċjali. Huma kienu jwasslu l-merkanzija, jiskambjawha ma’ merkanzija lokali, u, jekk ikun meħtieġ, kienu jgħinu biex ikeċċu l-kannibali feroċi—il-Karibi—li kienu qed ibaħħru min-nofsinhar. Il-Ppolom infushom taw ġieħ divin lil dan is-sinjur misterjuż, Kukulkan, li kien se jbaħħar lejn l-inċert.
  Hawn huma, mill-mod.
  Ir-riflessjonijiet ta’ Cromlech ġew interrotti minn kakofonija eżotika li kienet qed toqrob—l-għajta ta’ niket tal-qxur tal-konkos, il-ħoss tal-maracas, il-ħoss ta’ güira, u t-taħbit qawwi tat-tnabar. Purċissjoni kkulurita kienet miexja mid-direzzjoni ta’ post kummerċjali mibni eżatt fuq ix-xatt, imdawwar b’palizzata għolja. Fil-quċċata tal-purċissjoni kien hemm il-kaċik. Normalment kien jgħix f’raħal fortifikat ’il ġewwa, iżda għal din l-okkażjoni kien wasal mal-iskwadra tiegħu fil-post kummerċjali. Għall-kuntrarju tat-tribù tiegħu li kienu qosra u dgħajfa, kien pjuttost imponenti fil-bini tiegħu. Tiara twila, magħmula bis-sengħa mir-rix, żiedet mat-tul tiegħu. Kien liebes id-dbielet tradizzjonali twila tal-qoton b’disinji tal-gżejjer, iżda fuq dorso tiegħu kien hemm mantell, imżejjen b’mod għani b’rix ikkulurit, importat b’mod ċar mill-art tal-Maya. L-ornamenti numerużi tiegħu tad-deheb, tal-ġada, u tal-ġaspru kienu wkoll ta’ oriġini kontinentali. Lanza twila b’ponta tal-bronż, mgħottija bil-ġilda tal-ġagwar u mżejna bi bżieżel u rix, enfasizzat l-istatus għoli tiegħu. F'Mayapan, ħadd ma kien iħalli ħakkiem daqshekk żgħir juża ġilda ta' jaguar, iżda fuq il-gżejjer, il-maniġers tal-postijiet kummerċjali ġeneralment kienu jagħlqu għajnejhom—wara kollox, ma kinux uffiċjali imperjali, u n-negozju kien jittollera ksur bħal dan.
  Ħdejn il-kaċik kien jimxi l-ah ppolom yok, il-mexxej merkantili, li kellu ħafna aktar poter hawn mill-kap lokali, għalkemm formalment Guanahani, bħall-gżejjer l-oħra tal-Baħar Taino, ma kinitx parti mill-imperu. Il-merkantil kien ħafna iqsar mill-kaċik, xaħmi, u liebes b'mod għani u tajjeb, iżda xi ftit konservattiv—ħadd fil-kapitali ma kien jilbes b'dak il-mod aktar. Madankollu, Kukulkan ma kienx mar fil-kapitali tiegħu għal diversi snin...
  “U issa Mayapan x’aktarx mhux se jannessa l-gżejjer,” ħaseb Cromlech, waqt li jħares lejn il-purċissjoni riesqa ta’ gżejjer nofshom għarwenin jiżfnu u jkantaw bla ton għal mużika barbarika.
  Ħafna fl-imperu emmnu li kien fl-aqwa tal-poter tiegħu, iżda Cromlech, li kien jaf l-istorja tal-futur, fehem li t-tnaqqis kien qrib. Il-kawżi tal-kollass mitejn sena wara ma tneħħewx mill-għemejjel ta’ Kukulkan. In-nuqqas ta’ ilma, li dejjem kien problema fiż-żoni Mayan, kien se jsir katastrofiku b’bidla fil-klima għal klima aktar arida. Il-foresti diġà kważi tneħħew, l-art hija mnaqqsa u dalwaqt ma tkunx tista’ titma’ l-popolazzjoni kollha li ġejja. Il-ġuħ se jqanqal irvellijiet popolari u kolpi ta’ stat fil-palazzi, il-bliet se jinqerdu, u d-demm se jixxarrab l-art. Imbagħad jaslu popli selvaġġi u jagħmlu lsiera ta’ dawk li jibqgħu. Ftit enklavi biss se jibqgħu mill-imperu li darba kien setgħan.
  Imma kien jaf ukoll li, maż-żmien, is-selvaġġi kienu se jħaddnu l-kultura Maya u huma stess isiru Tolteki għoljin—filosfi, astronomi u maġi raffinati. Foresti ġodda kienu se jinbtu fuq il-ħamrija depożitata mill-ġdid, li fosthom kienu se jibdew jikbru l-bliet taċ-ċivilizzazzjoni suċċessiva.
  Fid-dinja ta’ Cromlech, dan ir-rinaxximent kien immexxi wkoll minn Kukulkan, li ma kienx hu. Forsi jidher f’din id-dinja wkoll—xi mexxej li adotta l-isem glorjuż. Tal-anqas Cromlech ħa ħsieb li ma jintesiex, u li d-dixxendenti tiegħu jiġu onorati u meqjuma. Ħalla erba’ subien—“il-kuluri tax-xewka tar-raġġ tiegħu”—f’Chichen Itza, u l-akbar wieħed imexxi lil Mayapan b’dinjità, u jkompli x-xogħol tiegħu. U fil-Belt tal-Allat, fejn Kukulkan-Quetzalcoatl għex għall-aħħar erba’ snin—jiddeterjora, wara li tilef il-poter u s-sinifikat tiegħu, iżda xorta sagru—wisq żewġ subien, li jingħataw l-istess unuri bħalu hemmhekk.
  Għalhekk, meta l-Messikani-Azteki, li għadhom selvaġġi, jaslu mit-tramuntana, id-dinastija l-qadima ta’ Quetzalcoatl tibqa’ sagra f’għajnejhom. Forsi saħansitra jistiednu lil wieħed mid-dixxendenti tiegħu biex imexxihom. Għalkemm Kukulkan seta’ biss jittama għal dan, ma setax jibqa’ jinfluwenzah aktar. Kien għamel dak li seta’; il-forzi tan-natura, dawk li għamlu l-istorja, kellhom jieħdu l-kors tagħhom.
  Imma kien neċessarju li jsir dan?..
  Ma kienx iddeċieda għalkollox, imma telaq b’qalbu ħafifa. Il-memorji biss ta’ wliedu abbandunati u n-nisa mejtin ġabulu uġigħ qawwi f’ruħu, dgħufija umana li tista’ tinħakem. Kien jimmissja wkoll lil Aska, li kienet għamlet il-Membrana għall-Qtates fit-tielet sena tiegħu f’Teotihuacan. Kien għamel yaguranudis qabel u warajha, imma l-mewt tagħha biss kienet ikkawżatilha niket daqshekk profond.
  Il-memorji tiegħu ġew interrotti minn silenzju f'daqqa—il-mużiċisti kollha waqfu jdoqqu f'daqqa. Il-purċissjoni waqfet f'daqqa.
  Kukulkan tela’ fl-għoli enormi tiegħu għal dan il-post u ż-żmien u ħares fis-skiet lejn dawk li kienu ġejjin. B’sinjal mill-kaċik, waqgħu wiċċhom mal-art fuq ir-ramel. Il-kromleċ ħares lejn daharhom mikxuf u kannella, imxarrab bl-għaraq. Veduta bħal din ma kinitx xi ħaġa ġdida għalih.
  Il-kasik u l-kap tal-merkanti mxew bil-mod lejh. Meta kienu madwar metru 'l bogħod, waqfu.
  “Qum bilwieqfa,” ordna Kukulkan bil-kwiet.
  Iż-żewġ nobbli qamu, iżda xorta żammew wiċċhom imniżżel. L-oħrajn baqgħu fl-istess pożizzjoni.
  "Kukulkan kbir," beda l-kaċik.
  Wiċċu skur, imċappas bl-aħmar u mgħotti ħafna bir-ramel, kien mgħawweġ bit-tensjoni—kien qed jikkomunika ma’ Alla f’mument kruċjali fl-eżistenza ta’ din id-dinja.
  - Ħalli ma niddiżonorax lill-antenati tiegħi, ħalli ma niddiżonorax lilek billi ngħid kliem quddiemek!
  “Tkellem,” ippermetta Cromlech.
  "Issa l-alla tiegħi jidher lilna bħala mortali," beda l-kap f'għanja. "O Kukulkan, narawk b'mod ċar! Bħal ċipress tal-ilma sabiħ, l-alla tiegħi jitfaċċa fl-ilmijiet, fil-wiċċ brillanti tagħhom. Is-Serp bir-Rix aħdar sabiħ ibaħħar 'il bogħod minna fuq l-ilmijiet divini fuq kanu serpentina—lejn il-lvant fiċ-ċentru tal-baħar. Nara l-aktar nobbli minnhom iħabbtu t-tnabar fost fjuri fragranti. Addiju, alla tiegħi, fis-sakra bin-nifs tal-fjuri, jien għal dejjem se nibqa' fuq ix-xatt."
  Il-kalma kienet kbira—it-tifel kien jidher ċar li kien jaqra sew, forsi saħansitra mħarreġ mill-qassisin fil-kontinent f’waħda mill-iskejjel tat-tempju. Iż-żgħażagħ Barbari spiss kienu jiġu aċċettati hemm—Kukulkan kien insista fuq dan meta kien fil-poter, bħala parti mill-istrateġija tiegħu biex jikkonsolida l-istat. Naturalment, kien diffiċli li jipperswadi lill-qassisin biex jagħmlu bidliet bħal dawn, iżda kien tgħallem kif jirnexxi. Bi prezz għoli, għalkemm...
  "Ngħixu bl-għeruq tagħna fil-ħamrija?" wieġeb lill-kaċik bl-istess ton. "Le, m'aħniex fuq l-art għal dejjem—għal ftit żmien biss. Kemm jekk ġada, titfarrak; kemm jekk deheb, idub; kemm jekk rix tal-ketzal, jitqaxxru. Issa wasal iż-żmien li s-Serp bir-Rix jilħaq iċ-ċentru tal-baħar, għand l-allat, ħutu, u jabbanduna lin-nies tiegħu."
  Il-kromleċ waqaf għal ftit sekondi, u ħalla l-kliem jidħol fil-memorji tas-semmiegħa. Imbagħad kompla:
  "Imma jien, Kukulkan, inbati! X'inhi r-realtà vera? Dawn il-kelmiet se jibqgħu ħajjin għada? Verament jeżistu n-nies? X'se jibqa' jeżisti? Aħna ngħixu hawn, nibqgħu hawn, imma aħna waħedna, o ħbieb tiegħi!"
  Mill-kantuniera ta’ għajnejh, Kukulkan qabad id-dawl qawwi tal-ħarsa tal-ah ppolom yok u beda joqgħod attent. Id-dinja li kien qed iħalli kienet għadha kapaċi tirreaġixxi. U kien għad hemm ħafna minn dawk lesti li jagħtuha. Il-merkant anzjan—jekk dak kien—ħa pass kważi imperċettibbli, jiżżerżaq lejn il-Cromlech, u dan lesta biex jirripella l-attakk ta’ sorpriża. Imma ħadd ma ġie.
  “Ċaw, Don Eugenio,” lissen il-merkant, waqt li tbissem lil Eugenius b’snienu miksija bil-ġada, imlaħħma bħal ta’ kukkudrill.
  Leħnu kien ħelu, u l-kliem kien imdendel bejniethom bħallikieku miktub fid-duħħan tas-sigarri.
  Is-seħer għadda f'daqqa waħda. Il-merkant baqa' wieqaf 'il bogħod ħdejn il-kaċik, iż-żewġt irjus imniżżla b'rispett.
  Mingħajr kelma oħra, Kukulkan ipponta lejn id-dgħajsa u dawwar wiċċu. L-abitanti tal-gżira flimkien imbottaw id-dgħajsa fl-ilma, u din baqgħet tbandal fuq il-mewġ, bħallikieku qed tisħon għall-istadju li jmiss ta’ vjaġġ bla tmiem.
  Ir-re-alla daħal fl-ilma, tela’ abbord, u beda jtella’ l-qlugħ. Billi qabdet ir-riħ, id-dgħajsa bdiet timxi bil-ħeffa ’l bogħod mix-xatt. L-abitanti tal-gżejjer raw l-ispettaklu b’ammirazzjoni kbira.
  “Is-sultan tagħna daħal fl-ilma, l-alla l-kbir qed jitlaq!” għajjat il-kaċik b’leħen qawwi, u n-nies tiegħu wieġbu b’għajjat u twerżiq, u mbagħad bdew idoqqu l-istrumenti tagħhom mill-ġdid.
  Fil-kaos ta’ ħsejjes li nstema’ wara, ħadd ma sema’ kif akh ppolom yok qal bil-kwiet:
  — U jalla s-Serp bir-Rix jerġa' lura!
   26
  
   It-tielet parti
   Inwaqqfu d-dinja
  
  Arċipriet Fyodor Kopenkin. Russja. Krasnoyarsk. 15 ta’ Jannar, 2030.
  Is-soru sabet lil Dun Feodor fis-sagristija. Meta ra l-espressjoni tagħha, il-qassis induna li kienet ġiet biex tirrapporta persuna oħra maħkuma minn xi ħadd. Mhux kull qassis kapaċi jeżorċizza nies bħal dawn. Fil-fatt, nies bħal dawn huma rari ħafna fil-Knisja, speċjalment issa. Barra l-Knisja, madankollu, hemm ħafna, bi ħlas modest u bil-garanzija sħiħa tal-qerda finali ta’ kull min jirrikorri għal servizzi spiritwali bħal dawn.
  Dan kien dak li ħaseb Patri Fyodor, u kellu raġun tajba għalih. Huwa tgħallem il-kelma Latina "eżorċiżmu" biss fis-seminarju, iżda kien fehem b'mod intuwittiv it-tifsira tagħha minn żgħożitu—minn dak il-perjodu diffiċli meta Fyodor Kopenkin intlaqat mill-marda xamanika. Din kienet ilha taħkem lill-iben il-kbir tal-familja tiegħu għal ġenerazzjonijiet sħaħ. Kien isir stramb, isofri, jgħid kliem inkomprensibbli, u jaħrab waħdu fil-foresta jew fit-tundra għal perjodi twal. Dan kien ifisser li l-ispirti xtaquh u kienu qed jagħmlu xaman għalihom infushom—jiżżarmawlu r-ruħ u jerġgħu jgħaqqduha kif jidhirlu li hu xieraq.
  Għalkemm, nibdew minn nannuh, Nikolai, xi ħaġa marret ħażin. Huwa fieq minn marda u beda jdoqq it-tanbur waqt li missieru, l-aktar xaman famuż fil-familja tagħhom, li kellu l-istess isem bħall-qassis, kien għadu ħaj. Iżda mbagħad, waqt il-vjaġġi tiegħu fid-dinja tal-ispirti, il-bużnannu Fyodor sofra katastrofi li ma qal lil ħadd dwarha. Kull ma kien ċar kien li kien sofra trawma spiritwali inkompatibbli mal-ħajja u malajr irtira fit-taiga, fejn miet waħdu.
  Imma kulħadd jaf li l-ebda xaman ma jmut mingħajr raġuni, speċjalment wieħed b'saħħtu daqs Fedka Kopenkin, li darba saħansitra ra l-inżul tas-Serp tan-Nar Dyabdar mis-smewwiet. Tabilħaqq, beda jidher lil ibnu—kemm waqt ir-ritwali xamaniċi tiegħu kif ukoll fil-ħolm tiegħu. Baqa' jipprova jispjegalu l-affarijiet, imma ibnu sempliċement ma setax jifhem. Madankollu, wara l-mewt ta' missieru, Kolka Kopenkin sar xaman kompletament inutli u dgħajjef—ma setax ifejjaq persuna minn mard, isib xi ħaġa misruqa, jew jitfa' xi saħta fuq persuna ħażina. L-ispirti daħqu bih, u hekk għamlu n-nies.
  Kolka siekta u mnikkta, xorbot il-ħin kollu, u kultant biss kienet tgħajjat b’leħen selvaġġ:
  - Ħbiebi, ħbiebi*, x'tixtieq minni?!
  Ami, jidher, fl-aħħar spjegatlu. Fi kwalunkwe każ, Kolka waqaf jieħu l-vodka u telaq ukoll fit-taiga waħdu. Meta rritorna xahar wara—irqiq, maħmuġ, ferut, iżda b'ħarsa stramba u kalma—ġabar l-ilbies xamaniku tiegħu, il-figurini tal-ispirti, u t-tanbur tal-familja fit-tinda fil-bitħa tad-dar ta' missieru, u ta n-nar lil kollox. Ir-residenti ta' Uchami baqgħu skantati b'tant awdaċja. Aktar tard qalu li l-ispirti żifnu fin-nar, u meta l-oġġetti tal-qawwa nħarqu, taru 'l fuq fis-sema bħal sriep tan-nar.
  Huma stennew li Kolka jmut fl-agunija dalwaqt—l-ispirti ma jaħfrux is-sagrileġju. Imma ma ġralu xejn lil dan Kopenkin. Huwa mexa madwar sobru, liebes ħwejjeġ nodfa, u sempliċement tbissem.
  "Il-fwieħa ma tgħidlix x'għandi nagħmel aktar," qal. "Papà jipproteġini."
  U mbagħad sparixxa għalkollox mir-raħal. "Ir-raġel ħażin fl-aħħar sparixxa," ħasbu n-nies, imma kienu żbaljati għal darb'oħra. Kolka rritorna ftit xhur wara, u rriżulta li kien mar sa Yeniseisk, imma ma kien qal lil ħadd għaliex. Ir-residenti ta' Ucham malajr indunaw li Kolka kien għadu bil-kwiet iwettaq ir-ritwali xamaniċi tiegħu. Ukoll, mhux tassew—jekk xi ħadd kien jitolbu jfejjaqhom minn xi marda jew xi sfortuna oħra, kien jagħmilha, mid-drawwa. Imma ma baqax idoqq it-tanbur tiegħu jew jiżfen quddiem in-nar. Kien sempliċement ipoġġi idejh fuq il-persuna marida, jgħid xi ħaġa, jiġbed sinjal fl-arja fuqhom—u dak kien kollu.
  Xi nies tal-villaġġ għaqlin innutaw li kien qed jagħmel is-sinjal tas-salib fuq ir-raġel marid, u s-salib kien imdendel ma’ għonqu. Kien tal-għaġeb: xi rġiel xjuħ kienu għadhom ħajjin li kienu tgħammdu minn qassisin Russi qabel il-Bolxeviki. Imma wara—lanqas xejn, l-awtoritajiet "Sovjetiċi" ma ħallewhx. Xi ħadd ftakar li missier Kolya, Fedka, kien tgħammed ukoll, imma ma kienx semmieh b’mod partikolari f’ħajtu.
  Il-kap wasal minn Tura u rriżulta li Kolka kien tabilħaqq tgħammed f’Yeniseisk, fil-knisja li reġgħet infetħet dan l-aħħar.
  Dun Fyodor spiss kien jipprova jpoġġi lilu nnifsu fiż-żarbun tar-rettur ta’ dak iż-żmien ta’ dik il-knisja—il-Dun Evgeny eżiljat, li f’daqqa waħda ġie żjarat minn Tungus żagħżugħ minn Alla jaf minn fejn fit-tundra u talab li jitgħammed. Huwa rrakkonta storja stramba dwar kif kien xaman, iżda missieru mejjet, li kien ukoll xaman, ġie għandu u talab li jitgħammed lil ibnu. Għax dan, skont in-nannu tiegħi, kien eżattament dak li ġara.
  Il-qassis fl-aħħar għammed lit-Tungus. Milli jidher, ħass xi ħaġa aktar b’saħħitha kemm mir-riħa okkulta kif ukoll mit-theddida ta’ sentenza oħra ta’ ħabs għall-inizjattiva reliġjuża eċċessiva tiegħu. Il-kap minn Tura qatt ma staqsa lil Nikolai x’tip ta’ għadu kien inkweta r-ruħ fraġli tar-ragħaj tar-renni u tefgħu fl-għannquqa oskurantista tal-kleru. Wara li sema’ l-istorja ta’ missieru mejjet li deher, il-kap sempliċement beżaq u telaq, mingħajr ma nesa jieħu miegħu mazz ġlud tar-renni.
  Nikolai tħalla waħdu, iżda ibnu l-kbir, Ivan, wera li kien iktar diffiċli. Nikolai ħadu lejn Tura, fejn Vanka temm b'suċċess is-seba' snin ta' skola tiegħu. Ftit wara r-ritorn tiegħu lejn Uchami, it-tifel beda juri sinjali ta' mard xamaniku. Nikolai mbagħad akkumpanjah lejn Yeniseisk. Dam ħafna biex l-aħbar tasal fir-raħal li Kolka Kopenkin kien miet u kien midfun hemm. Ħafna aktar tard, l-abitanti tar-raħal saru jafu bi stagħġib li Vanka kien intbagħat sa Leningrad, fejn tħarreġ bħala qassis.
  Qatt ma rritorna lejn Uchami, fejn serva f’Yeniseisk, imbagħad Krasnoyarsk, u żżewweġ mara Russa. Kellu iben, jismu Fyodor għal nannuh, li wkoll iggradwa mis-Seminarju ta’ Leningrad. Ir-reġim Sovjetiku ma baqax daqshekk aħrax mal-Knisja, u malajr sparixxa għalkollox.
  Iżda ż-żagħżugħ Fyodor ukoll intmaħ minn din l-istess marda misħuta—l-ispirti tat-taiga u t-tundra qatgħulu ruħu f’biċċiet, u talbuh iwettaq ritwali xamaniċi għalihom. It-tifel qatta’ jiem fis-sodda, bla rispons għal dak li kien qed jiġri madwaru, waqt li l-ispirti ġibduh fid-dinja miġnuna tagħhom. Forsi kien iċedi għalihom, li kieku ma kienx għad-dehra kostanti ta’ raġel xiħ f’dawn il-viżjonijiet, li malli rawh l-ispirti bdew jitgħawġu, jirqaqu, u jisparixxu. Ix-xwejjaħ kien jgħid:
  - Stenna ftit, Fedya, Kristu jgħinek.
  U t-tifel kien jaf li dan ir-raġel xiħ kien il-bużnannu tiegħu Fyodor.
  Meta l-marda kienet ilha li għaddiet, u Fyodor ma kienx għadu tifel, kien sema’ u qara ħafna, u kien sar qassis, induna li, bħal missieru, kellu l-abbiltà li "jċanfar lid-demonji." Din l-abbiltà kienet perikoluża; il-Knisja ma kinitx tħobb titkellem dwarha, wisq inqas tirreklamaha. Iżda xnigħat li l-qassis kien qed jeżorċizza lill-possessati nfirxu, u dawk sfortunati kienu dejjem imorru għand Dun Fyodor. Il-monasteru għaraf nies bħal dawn u immedjatament bagħathomlu.
  U meta ra wiċċ il-mara ta’ età medja li daħlet bil-forza fil-monasteru, fehem mill-ewwel li kellu xogħol quddiemu—diffiċli u perikoluż. Ma kienx sorpriż—għal diversi jiem kien ħass dalma dejjem tikber madwaru, bħal sħaba tar-ragħad minfuħa b’maltempata. Illum, din is-sensazzjoni oppressiva kienet saret kompletament insopportabbli.
  Dalwaqt ġej.
  “Jiena Dun Fyodor Kopenkin,” qal, waqt li mexxieh lejn il-mara fin-nartex semi-dlam, poġġaha bilqiegħda fuq bank, qagħad bilqiegħda ħdejha u beda jisma’.
  Imma iktar ma l-mara anzjana u mgħallma bl-isem mhux Kristjan Ilona tkellmet, iktar Dun Fyodor irrealizza li din kienet prova mhux biss għaliha, imma għalih ukoll. Forsi l-aktar waħda importanti f’ħajtu. Huwa ftakar b’mod ċar waħda mill-aktar viżjonijiet ħajjin tiegħu matul il-marda xamanika tiegħu—kien nesieha kompletament, imma issa ftakarha.
  Kien il-Bużnannu Fyodor għal darb'oħra—kien wieqaf quddiemu bħal statwa tas-silġ, anke xagħru twil iffriżat. Għajnejh biss iċċaqalqu, imma xofftejh ma ċċaqalqu xejn, għalkemm Fedya sema' b'mod ċar x'kien qed jgħid il-bużnannu tiegħu.
  Dak iż-żmien, it-tifel ma fehem xejn—xi ħaġa dwar xamani feroċi u qawwija minn artijiet barranin, vjaġġi bejn dinjiet li n-nies ħajjin, anke x-xamani, ma jafux bihom, allat ħżiena li mhumiex allat, xi tip ta’ għasfur tal-priża tal-biża’ li jiekol l-erwieħ li mhuwiex għasfur. U dwar tifel Russu jismu Evgeny li assolutament irid jiġi salvat. Għax jinsab maqbud bejn dawn id-dinjiet l-aktar perikolużi.
  Minn dakinhar 'l hawn, kif għidt, Dun Feodor qara ħafna u tkellem man-nies, inklużi pagani—kemm qodma kif ukoll ġodda. Sema' l-ismijiet "nagual," "dawk li jaraw," u "l-ajkla." Fir-rigward tal-ispirti mhux nodfa, m'għandux bżonn jaqra dwarhom—kienu, biex ngħidu hekk, affari tal-familja tiegħu, Alla jaħfirli.
  U l-istorja ta’ Ilona, li b’mod ċar kienet imħassba minn dawn l-ispirti, b’xi mod rabtet b’mod loġiku dawn il-frammenti kollha f’stampa koerenti f’moħħu. Patri Fyodor ma għoġbitux xejn, imma x’tista’ tagħmel—dik hi l-ħajja...
  "Nifhem," qal daqqa ta' nifs meta l-mara baqgħet siekta, tħares lejh bla sahha b'għajnejn imbeżżgħin. "Qiegħed fl-inkwiet, Omm..."
  “Xiex?!” staqsiet Ilona b’mod isteriku.
  "Dak hu," wieġeb il-qassis. "Sħaħarija. Kull xorta ta' ġenn."
  “Kif taf?” Minkejja l-biża’ tagħha, kien hemm xettiċiżmu f’leħinha.
  Ukoll, ovvjament - edukat, antropologu, eċċ., f'ħafna għarfien hemm ħafna dwejjaq...
  "Għax naf id-demonji. U l-antenati tiegħi kienu jafuhom—kienu xamani. U l-bużnannu tiegħi kien jaf lil Zhenya tiegħek."
  Il-ħarsa ta’ Ilona Maksimovna bdiet tidher sorpriża, iżda n-nuqqas ta’ fiduċja baqa’. Iva, Yevgeny kien qalilha xi ħaġa dwar il-laqgħa tiegħu żmien ilu fix-xagħri Evenki. Imma min jaf minn fejn seta’ sema’ dan il-qassis—speċjalment peress li hu stess, jidher, kien minn dawk l-inħawi.
  “Skużani, Dun,” staqsiet, “imma din... ehm... ix-xadinija kif tidħol fir-rank tiegħek?”
  Eżatt, edukat. Irrid inwaqqafha...
  - Ma, taf xi ċajta tajba dwar xaman u antropologu?
  Ilona ħadmet rasha.
  "Smajtha fl-Akkademja Teoloġika. Stramba li ma qalulhiex fl-università tiegħek. Xaman u etnografu minn Pariġi qegħdin bilqiegħda f'tinda, fit-tundra. L-istudjuż jaħseb: 'Dan is-selvaġġ Siberjan tassew jemmen li d-dinja tal-ispirti fiha l-istess Tunguska t'Isfel, l-istess tundra, u l-istess renni?' U x-xaman jaħseb: 'Kif nista' nispjega lil dan is-selvaġġ Pariġin li t-topos sagru u profan ivarjaw sostanzjalment, mhux eżistenzjalment? Tajjeb, ejja nissimplifikaw: ngħidlu li d-dinja tal-ispirti fiha l-istess Tunguska t'Isfel, l-istess tundra, u l-istess renni.'"
  Ilona daħqet, xi ftit nervuża; kien ċar li kienet imbarazzata xi ftit biċ-ċajta. Il-qassis oħxon f'daqqa waħda rriżulta li ma kienx daqshekk oħxon.
  U Dun Theodore kompla:
  "Għandek raġun, ovvjament, dan kollu ma jaqbilx sew mat-tagħlim u l-prattika tal-knisja, u xi isqfijiet jarawh b'suspett—huwa demoniku, ikun kif ikun. Imma missieri u n-nannu tiegħi trabbew f'dan il-bassasa pagana—biex ma nsemmux il-bużnannu tiegħi u antenati oħra. Il-fatt hu li persuna tat-Tramuntana tiddependi fuq in-natura tant li ma tistax ma tispiritwalizzahiex. Jekk, pereżempju, xmara titmagħek, ma tistax ma temminx li hija ħajja. B'mod ġenerali, din id-dinja hija armonjuża, kostanti, u stabbli: is-sajf jagħti lok għax-xitwa, ix-xmara tipprovdi ilma u ħut, ir-renni jieklu l-likeni, u n-nies jieklu ħut u renni. U, naturalment, eluf fuq eluf ta' spirti jissorveljaw dan kollu. F'dan il-punt, aħna l-Insara nkunu indignati: "Paganiżmu!" Imma rridu nifhmu: in-nar, il-foresta, u x-xmara fil-fatt jagħtu l-ħajja lil dawn in-nies. U l-ħajja kollha ġejja minn Alla."
  "U l-fwejjaħ huma mingħand Alla?" Ilona ħarset lejh b'mod qawwi.
  Billi ħasset ruħha f'sitwazzjoni familjari, imbottat il-biża' oppressiva sat-tarf ta' koxjenza tagħha.
  "Iva," qal Patri Feodor b'rasu, "L-Insara jemmnu wkoll fl-ispirti—jiġifieri, fl-anġli. Aħna saħansitra nippruvaw nikkomunikaw magħhom—permezz tat-talb, xemgħat quddiem l-ikoni, eċċ. Imma fil-verità m'aħniex 'inxegħlu xemgħa lill-Qawwiet tas-Smewwiet.' U sħabi fit-tribù għandhom jifhmu li meta jitfgħu l-ikel fit-Tunguska, mhumiex 'jitimgħu x-xmara.' Id-differenza bejn Anġlu Kustodju u spirtu li jgħix f'xmara hija, fil-prinċipju, żgħira—it-tnejn inħolqu mill-istess Alla u jfaħħru lill-istess Alla. Għalhekk il-Kristjaneżmu m'għandux għalfejn jikkompeti mal-kulturi indiġeni. Għall-kuntrarju, ikun tajjeb li jiġu dokumentati u ppreservati—imma li jiġu elevati għal livell ġdid."
  “Fejn sejra?” staqsiet Ilona.
  “Lejn fejn tinsab il-Kawża Aħħarija tal-eżistenza,” wieġeb il-qassis.
  “Ma nifhimx,” ammettiet il-mara.
  "Lil Alla," spjega Patri Feodor. "Il-ħaġa hi, id-dinja 'armonjuża' tal-bniedem tradizzjonali mhijiex tassew armonjuża jew stabbli. X'imkien qabdu l-ħut kollu, x'imkien ħaffru bjar tal-gass, ivvelenaw l-ilma, x'imkien ieħor hemm xi diżastru ieħor... Xejn ma jista' jerġa' lura għan-normal; id-dinja 'tas-sema' hija msakkra. U l-Kristjaneżmu jgħid onestament: qatt mhu se nerġgħu lura għad-dinja primordijali. Imma lil Alla—jekk jogħġbok! Huwa sar bniedem speċifikament għal dan il-għan. Allura, Alla jkun miegħu, paganiżmu! Sempliċement irridu nagħmlu l-Kristjaneżmu l-pedament tal-ħarsa tad-dinja tal-bniedem tradizzjonali. Huwa għalhekk li Innoċenz, il-qaddis tas-Siberja u l-Amerika, ma kienx imħasseb dwar il-fidi doppja tal-konvertiti l-ġodda tiegħu. Huwa kien jaf, wara kollox, li kienu dawwru ruħhom ta' taħt fuq għal Kristu... Bħal nannu. Bħal bużnannu..."
  "Allura, qed tgħid li l-ispirti... kollha huma anġli, jew xi ħaġa?" staqsiet Ilona, għadha xettika.
  "Lanqas kollha—ħafna huma demonji. Jiġifieri, anġli, naturalment, imma dawk li nfirdu minn Alla fil-bidu taż-żmien."
  “Ah... Tash?” staqsiet Ilona b’leħen imqaxxar.
  Hija kienet tibża’ ħafna tippronunzja dan l-isem.
  "Iva, dan huwa demonju qawwi," qal il-qassis, b'espressjoni skura. "Qatt ma kelli nittratta ma' xi ħaġa bħalu. Huwa diffiċli, diffiċli ħafna... Imma Alla huwa aktar qawwi."
  L-espressjoni tal-mara wriet b’mod ċar li ma kinitx temminha għalkollox. Il-qassis ma kienx sorpriż.
  "Nifhem," qal b'rasu, "inti ltqajt magħha, kont orripilata, u taħseb li m'hemm xejn aktar qawwi fid-dinja. Imma emminni, il-poter tagħhom huwa limitat. Fi kwalunkwe każ, hawn, fit-tempju t'Alla, żgur li int fis-sigurtà—hi m'għandhiex aċċess hawn."
  “Allura xiex, għandi noqgħod hawn għall-bqija ta’ ħajti?” wieġbet Ilona b’mod ostili.
  "Dak f'idejk li tiddeċiedi. Wara kollox, int ġejt hawn int stess. Dak hu l-libertà tal-għażla."
  Il-mara baqgħet siekta.
  "Isma' dan," reġa' tkellem il-qassis. "Oqgħod bilqiegħda hawn għal ftit u aħseb. Il-Liturġija tibda dalwaqt. Int tgħammidt, hux? Iva, nara li tgħammidt. X'kien l-isem tal-magħmudija tiegħek?"
  “Elena,” leħen Ilona deher mimli sorpriża li rriżulta li kellha isem ieħor, u ma kinitx ftakru.
  "Mela mela," ikkonkluda l-qassis. "Jekk tiddeċiedi li tqerr, ejja fil-kuritur tal-lemin fil-bidu tal-liturġija; jien inkun hemm."
  Ilona ħarset lejh b’perplessità.
  — Dak li għadni kif għedtlek mhux konfessjoni?
  “Le,” il-qassis ħawwad rasu. “Fil-qrar, inti tistqarr lil Alla x’għamilt ħażin. Imma issa sempliċement tlabtni—raġel bħalek—għall-għajnuna. Imma se jkun diffiċli għalija li nipprovdihielek jekk ma tindimx minn dnubietek. Ukoll, huwa biss... hekk jaħdem, dak kollu. U ħaġa oħra—jekk tmur għas-servizz, jekk jogħġbok ilbes dan.”
  Huwa daħħal xi ħaġa f’idejha u telaq.
  Ilona ħarset lejn il-pala ta’ idha. Kien hemm salib żgħir tal-fidda fuq korda sempliċi.
  
   *Missier (Evenk.)
  
  Eugene Cromlech. Aztlan il-Kbir, Tenochtitlan. 11 ta' Awwissu, 1980 (12.18.7.2.18, u 12 Etznab, u 1 Yakshin)
  Kromlech ma kienx jaf kemm kien qatta’ żmien f’dan il-post—ċella mudlama u vojta b’art u saqaf miksija b’mod artab. Ħafna sigħat... Bilkemm jiem—ma kienx bil-ġuħ, avolja kien ingħata l-aħħar mitmugħ fuq l-ajruplan fuq l-Atlantiku.
  F’Chicomoztoc, hu u dawk li ħatfuh niżlu mill-piramida u apparentement tilfu sensihom b’injezzjoni ta’ droga f’għonqu. Qam f’ajruplan żgħir, marbut ma’ siġġu fuq wara. Diversi Aztlans kienu bilqiegħda fuq quddiem.
  Milli jidher, l-ajruplan kien sejjer lejn Meshika—Lenmena kien qal li kien priġunier tal-imperatur innifsu. Fil-fatt, mara Mohican mill-Iroquois li taħdem għat-Tway-Tlatoani kienet xi ħaġa ġdida u stramba. Imma kollox jista’ jiġri f’din id-dinja... Cromlech kellu kwistjonijiet oħra, aktar urġenti, x’jikkunsidra.
  Dak li kien qed jiġri deher assurdu, bħallikieku kien daħal fid-dinja ta’ wieħed mir-rumanzi ta’ Harms. Għaliex Aztlan kien organizza din l-operazzjoni kollha, li l-kobor tagħha kien qed jiġi żvelat biss issa? Din ma kinitx biss provokazzjoni sempliċi kontra kittieb barrani mhux mixtieq li kienet ħarġet minn taħt kontroll. Huwa tal-biża’ li timmaġina l-livell ta’ pressjoni li Tenochtitlan kienet ssottomettiet lil Beladvalid għalih, tant li l-gvern kawt ħafna ta’ Aztlan tal-Lvant, wara t-telfa tiegħu, kien iħalli lill-alleat tiegħu jwettaq dawn l-għajbijiet fit-territorju tiegħu.
  Ġismu kollu kien iweġġa’ lil Kromlech—kien xiħ wisq għall-gwerra, u kien tqanqal minħabba s-snin ta’ ħajja kwieta u mkejla bħala kittieb. Imma l-uġigħ fiżiku ma kien xejn meta mqabbel mat-turment li kien jaqtagħlu ruħu kull meta kien jiftakar f’Nika.
  Ipprova ma jaħsibx dwarha, imma mbagħad ħsibijietu marru fuq Ilona, u induna li t-tħassib dwar din it-tfajla li f'daqqa waħda daħlet f'ħajtu ma kienx qed jitturmentah inqas mill-uġigħ li tilef lil martu.
  Ħadd ma kellem miegħu matul it-titjira, biss ftit drabi meta gwardji b’dehra kerha u kwadra f’ilbiesi suwed identiċi ħaduh fit-tojlit, u ladarba tawh l-ikel—lanqas biss seta’ jgħid x’kien, imma kiel kollox. Tawh ukoll l-ilma diversi drabi. Milli jidher, l-aħħar tazza kienet ġiet imwaħħla bil-ponta mill-ġdid—ma kellu l-ebda memorja tal-inżul jew kif spiċċa f’din iċ-ċella.
  Raġġ ta’ dawl infaqa’ fid-dlam—xi ħadd kien fetaħ il-bieb. Kromlech, għami, ma setax jara min kien. Huwa ttellgħu ’l fuq u ttieħed tul kurituri twal u bla karatteristiċi. Naturalment, il-gwardji tiegħu hawn ukoll kienu Aztlans siekta. Huwa kien għadu għarwien, mgħotti b’żebgħa blu mqaxxra u ħmieġ. Huma wassluh f’kamra tal-banju lussuża, neħħewlu l-manetti, u mbuttawh fid-doċċa.
  “Aħsel, qaxxar,” lissen wieħed mill-gwardji.
  Waqt li kien qed jirranġa lilu nnifsu, huma baqgħu bilwieqfa jħarsu.
  Tawh ħwejjeġ ġodda—qalziet marbuta mal-għekiesi u qmis bajda maħlula. Għal xi raġuni, ġegħluh jilbes ukoll xalla ħamra, imma ħallewh saqajh mikxuf. Ma poġġewx il-manetti lura.
  Imbagħad ħaduh f’kamra oħra, qagħduh fuq mejda, u ġabulu l-ikel. Kien dakinhar biss li Evgeny induna kemm kien bil-ġuħ. L-ikel kien delizzjuż. Soppa ħoxna tal-qamħirrum bid-dundjan, tacos tal-majjal, u ħut imħawwar biċ-chili u l-lumi sparixxiet mill-ewwel fi żaqqu. Bela’ kollox bil-pulque.
  Bilkemm kien spiċċa l-ikel tiegħu meta l-gwardjan b’nuqqas ta’ sabar ħawdu spalltu. Issa kienu mexjin minn kurituri twal u mħabbla daqshom, iżda mżejna b’mod ħafna aktar għani. Twapet rotob u kkuluriti kienu mdendlin taħt saqajhom, u pitturi u armi antiki Atlantiżi kienu mdendlin mal-ħitan. Ir-riħa tal-inċens kienet tixxennaq fl-arja.
  Il-gwardji—li, mill-mod, kienu wkoll saqajn vojta—daħħluh f’kamra spazjuża semiċirkolari b’saqaf għoli bil-volta, imdawwla bil-mod minn dwal moħbija, u poġġewh fiċ-ċentru. Baqgħu fis-skiet warajh. Deher li kienu lesti li jibqgħu hemm għal dejjem.
  Għal siegħa oħra, Kromlech kien qed jipprova jirrilassa u jipprepara ruħu għal kollox. Milli jidher kien irnexxielu fl-aħħar.
  Purtiera tqila tperper mal-ħajt oppost, u żewġ irġiel dehru fis-sala. L-ewwel wieħed kien Aztlan pjuttost twil, liebes ħwejjeġ diskreti iżda ovvjament għaljin. Wiċċu l-wiesgħa kien impassiv. Cromlech bilkemm ra lit-tieni raġel—bħallikieku xi ħaġa baqgħet tfixkel il-ħila tiegħu li jagħrfu f’daqqa t’għajn. Evgeny induna biss li kien iqsar mill-ewwel wieħed. Ir-raġel kien imgeżwer f’mantell twil, stilizzat bħal tilmatli tradizzjonali. Wiċċu kien moħbi b’maskra forma ta’ kranju.
  Huwa waqaf ħdejn il-ħajt, u b'pass ieħor enerġetiku resaq lejn il-Cromlech u l-gwardji tiegħu.
  “Tistgħu titilquna,” qalilhom b’mod kmandanti bin-Nahua.
  Il-gwardji niżlu baxxi u telqu.
  “Nilqgħek fil-palazz tiegħi, Kromlekh-tsin,” ir-raġel ħares f’wiċċ Eugene b’ħarsa qawwija minn għajnejh suwed impenetrabbli forma ta’ lewż.
  “Bongu, Maestà Tiegħek,” Cromlech inklina rasu.
   Huwa, naturalment, għaraf lil Montezuma VII, il-Hueytlatoani tal-Gran Aztlan.
  "Messni kont naf li kont se tifhem mill-ewwel," qal daħka.
  Il-kromlech baqa’ sieket.
  Il-Mulej ta’ Aztlan ħares lejh bis-serjetà.
  "Kromlech-tsin, nassigurak li ma kelli x'naqsam xejn mal-mewt traġika ta' martek. Kienet daqqa ta' ħarta terribbli għalija. Int... kont tiġi mistieden għandi b'mezz ieħor, u mingħajr Monica-tsin. Madankollu, dawn il-fanatiċi intervjenew."
  “Il-Jaguars mal-uffiċjal tagħhom...” qal Cromlech, waqt li jħares ’il quddiem.
  L-Imperatur għamilha b’rasu.
  — Iva, id-delitt tagħhom huwa tort tiegħi. Jien nistħi. Jekk jogħġbok aċċetta l-apoloġiji tiegħi. U l-kondoljanzi.
  Billi ġej minn Way-taltoani, kliem bħal dan indirizzat lil priġunier kien ifisser ħafna. Barra minn hekk, Cromlech fehem li l-imperatur ma kellux kontroll sħiħ fuq il-ġagwari. Għalhekk niżżel rasu fis-skiet, sabiex il-monarka jaħseb li aċċetta l-apoloġija.
  “Maestà, għaliex għandek bżonni?” staqsa.
  Montezuma qam bil-wieqfa u għamel sinjal lil Eugene biex joqgħod fuq bank imżejjen b'drappijiet rikki, jew ikpalli, wieqaf mal-ħajt . Wara mument ta' eżitazzjoni, Cromlech qagħad bilqiegħda b'riġlejh inkroċjati ħdejn l-imperatur, mistagħġeb bl-unur li kien qed jintwera lilu, u b'hekk kiser iċ-ċerimonji kollha tal-qorti ta' Tenochtitlan.
  Ir-raġel bil-maskra tal-kranju baqa’ moħbi fid-dellijiet.
  "Forsi int, bħal ħafna, tikkunsidrani tirann, imma emminni, kelli raġunijiet konvinċenti ħafna biex nixtieq laqgħa personali miegħek," beda l-imperatur. "Malinalco kellu jaħdem ħafna u b'reqqa kbira biex jirranġalek il-passaġġ tiegħek għall-inqas lejn it-territorju tal-Lvant ta' Aztlan."
  Kromlech tbissem waħdu: iva, wieħed irid jassumi li l-intelliġenza ta' Aztlan kienet qed tagħmel minn kollox. Forsi l-affari ta' Chilam ma kinitx biss koinċidenza.
  Alla, kemm kien iblah!...
  "Se mmur dritt għall-punt," qal il-Huey-Tlatoani, bħallikieku kien penetra l-istat tal-Cromlech. "Fir-rumanz tiegħek... rumanz ta' talent kbir, prosit... sew, jiddeskrivi arma ta' qawwa inkredibbli li l-qawwiet kbar tad-dinja li ħloqt beħsiebhom jużaw kontra xulxin."
  "Iva," Kromlech ħeġġeġ, sorpriż għall-aħħar, "armi nukleari. Imma dik, kif għedt int, hija l-invenzjoni tiegħi... xjenza fittizja..."
  "Mhux eżattament," qal Montezuma wara pawża qasira. "Ix-xogħol fuq il-ħolqien ta' arma bħal din kien tassew għaddej."
  — Iva, fil-Prussja qabel il-gwerra. U matulha. Imma spiċċaw fi falliment...
  Ueytlatoani baqa’ sieket, u l-verità kerha laħqet lil Cromlech.
  “Ma kien hemm l-ebda falliment,” qal b’nifs qawwi, kważi qabeż ‘il fuq, iżda kkontrolla lilu nnifsu u baqa’ f’postu.
  L-Imperatur għamilha b’rasu.
  — Wara t-telfa tal-Prussja, xi wħud mix-xjentisti li kienu qed jaħdmu fuq il-proġett "Missier tal-Allat" ħarbu lejn Aztlan tal-Lvant, u minn hemm lejna, filwaqt li oħrajn inqabdu mill-armata tagħkom...
  "U x-xogħol kompla bil-moħbi..." qal Evgeny b'leħen imqaxxar. "Kemm waslu?"
  “Ħallini nħalli l-mistoqsija tiegħek bla tweġiba għalissa,” qal Montezuma b’edukazzjoni kbira, u Cromlech induna li l-Kbir Aztlan kellu armi.
  Kien ovvju li Evgeny kien sar is-sid ta’ sigriet terribbli, u ħadd ma kien se jħallih joħroġ minn hemm ħaj. Għall-ewwel darba f’ħafna żmien, ħassu verament imbeżża’, imma mhux għalih innifsu...
  F'daqqa waħda, memorja ċara laqtitu. Madwar sena u nofs ilu, f'Varsavja, fejn kien qed jippreżenta r-rumanz, kellu konverżazzjoni twila ma' professur Pollakk... X'kien jismu? Iva, Yagielski. Kienu qed jitkellmu waqt li jixrob tazzi Pan Tadeusz dwar "Ir-Raġel bil-Qattus", il-Pollakk b'ammirazzjoni kien jistaqsi mistoqsijiet intelliġenti, u kontinwament, mingħajr ma jinduna, kien iwasslu għas-suġġett tal-armi nukleari. Kemm ilu li dawn il-logħob kienu għaddejjin madwaru, u lanqas biss kien innota... Kaptan tal-Istaff Kromlech, int ċivili!
  Way-tlatoani baqgħet tosservah mill-qrib.
  "Nara li dan huwa xokk għalik," irrimarka fl-aħħar. "Għalkemm iddeskrivejt kważi eżattament—billi kkunsidrajt ir-realtajiet tar-rumanz tiegħek—il-proċess tal-ħolqien ta' din l-arma. Xi ħaġa li ma stajtx tkun taf. Kromlekh-tsin, ħallini ngħidlek: int persuna mhux tas-soltu... Imma ejja nħallu dan għalissa. Għandi mistoqsija oħra għalik."
  Evgeny poġġa l-emozzjonijiet tiegħu fil-ġenb għal mument u reġa’ tqanqal.
  “Bosta snin ilu, l-ispedizzjoni arkeoloġika tagħna ħadmet fl-Eġittu,” kompla Montezuma.
  Anke jekk l-Eġittu kien kiseb l-indipendenza xi tletin sena qabel, l-Aztlans xorta ħassewhom qishom f’darhom hemmhekk.
  — Saru skavi fis-sit ta’ monasteru Kristjan antik abbandunat fis-Sinaj.
  Cromlech induna li kienu qed jitkellmu dwar il-monasteru ta’ Santa Katerina.
  "Ġie skopert ħafna affarijiet hemmhekk, imma bħalissa aħna interessati fl-iskeletru li nstab fiċ-ċimiterju tal-monasteru. Tista' timmaġina kif inhu ċimiterju f'monasteru Kristjan antik?"
  “Il-patrijiet ma jitħallewx fl-oqbra tagħhom għal dejjem,” Evgeny ma fehemx x’kien qed jgħid Montezuma, iżda kien interessat.
  "Iva," l-imperatur għamilha b'rasu, "Jien ukoll ħarist lejn din il-kwistjoni. Kien hemm seba' oqbra fiċ-ċimiterju tal-monasteru. Patri mejjet kien jitqiegħed f'wieħed minnhom għal diversi snin, imbagħad jitneħħa u l-għadam jitqiegħed f'osswarju komuni. Imma..."
  Montezuma waqaf, forsi ftakar fiċ-ċirkostanzi kollha ta’ din il-kwistjoni, li milli jidher kienet importanti ħafna għalih.
  "Din l-ispedizzjoni," kompla jgħid, "skopriet b'kumbinazzjoni qabar ieħor—it-tmien wieħed. Jidher ċar li ntuża darba biss u kien imwarrab mill-oħrajn. Fil-fatt, lanqas biss ma kien fiċ-ċimiterju, iżda wara l-ħajt tiegħu. Kien qisu l-patrijiet jew qiesu lil dan ir-raġel bħala mhux denju li jistrieħ mal-bqija tal-aħwa, jew sempliċement ma kinux jafu x'għandhom jagħmlu b'ġismu..."
  “U min kien hemm?” staqsa Cromlech.
  — Patri. Instabu fdalijiet ta’ suttana u rużarju. U xi ħaġa oħra...
  Il-monarka reġa’ sieket, u Cromlech induna b’sorpriża li kien qed joqgħod lura milli jgħid xi ħaġa.
  "Kien hemm każ," qal Montezuma, jitkellem ħafna aktar malajr wara pawża. "Bil-parċmina... Manuskritt, bil-ħsara kbira. Imma qrajnieh—bl-aħjar li stajna."
  Stramba biżżejjed, Evgeny issa ma riedx jisma' l-bqija. Minflok—billi l-Way-tlatoani reġgħu siektu—staqsa:
  — Xħin ikun id-difna?
  "L-ewwel nofs tas-seklu seba' skont il-kalendarju Kristjan," l-imperatur deher meħlus li seta' jtawwal il-kontinwazzjoni. "L-aqwa żmien tal-monasteru..."
  “U ż-żieda fil-popolarità tal-Maya...” żied jgħid Cromlech għal xi raġuni.
  Montezuma ħares ’il fuq b’sorpriża.
  - Stramba li għedt hekk.
  - Għaliex?
  — Għax il-kontenut tal-manuskritt preżumibbilment jikkonċerna wkoll lill-Maja tal-qedem.
  Il-kromlech kesaħ - għal darb'oħra, mhux ċar għaliex.
  “U wkoll... ovvjament, ismek jissemma hemmhekk,” temm l-imperatur bil-kwiet.
  
  Traduzzjoni tal-manuskritt misjub waqt l-iskavar tal-fdalijiet tal-Monasteru ta’ Santa Katerina mill-ispedizzjoni tal-Mużew Imperjali tal-Kulturi Umani f’Tenochtitlan fid-9 ta’ Novembru 1977 (12.18.4.6.12, u 7 Eb, u 10 Sak)
  Kien hemm anzjan jismu Ewġenju, u ġie ħdejn il-Muntanja Sinaj. Ħadd ma jaf minn fejn ġie jew kif kienet ħajtu fid-dinja. La deher Ruman, la Frank, la Mori, u lanqas Persjan, għalkemm kien jitkellem il-lingwi tagħhom. Kien raġel kbir u jogħġob lil Alla, kien isum għal ġimgħat sħaħ, tant li xi wħud kienu jqisuh bla ġisem. Kien jaħdem lejl u nhar skont il-kmandament ta’ Kristu, mingħajr ma jaċċetta ebda premju għalih.
  Meta kien ilu jgħix fil-monasteru għal ħafna snin, l-aħwa, meta raw il-pjetà u ż-żelu tiegħu, u li Alla kien tah id-don tal-fejqan, riedu jagħmluh abbati. Iżda x-xwejjaħ weġibhom:
  "Ħalluni, missirijiet, biex nibki dnubieti. M’iniex wieħed li jieħu ħsieb l-erwieħ ta’ ħaddieħor."
  Ġara li x-xwejjaħ Evgeny marad... [ ħsara fil-manuskritt ] u bata ħafna. Imma aktar ma l-marda għelbitu, aktar feraħ, u qal:
  — Iktar ma l-bniedem ta’ barra jbati, iktar il-bniedem ta’ ġewwa jikber fis-saħħa.
  “Għaliex tridu tbatu?” staqsa l-patri Ġwanni, wieħed mill-eks gwerriera draguni.
  “Jiena midneb kbir,” wieġeb, “li qatt ma kien hemm minn Adam sa llum…”
  “Veru, Missier, li lkoll midinbin,” oġġezzjona Ġwanni. “Min hu bla dnub, ħlief Alla biss?”
  "Emmnuni, ħija," wieġeb ix-xwejjaħ, "la fl-Iskrittura, la fit-Tradizzjoni, u lanqas fost il-bnedmin ma sibt midneb bħali, lanqas id-dnub li għamilt. Jekk taħseb li qed nikalunnja lili nnifsi, isma' d-dnub tiegħi u itlob għalija."
  “Mela għidli l-verità kollha dwarek innifsek,” staqsa l-patri, u x-xwejjaħ beda jirrakkonta.
  — Jisimni Petrinokiklo [ Ċirku tal-Ġebel ]. Jien ġej minn żminijiet futuri.
  Il-patri ma fehemx lill-anzjan, imma meta kien jaf li l-mirakli ta’ Alla huma kbar... [ ħsara fil-manuskritt ]
  — Sibt ruħi f’art mhux magħrufa lil hinn mill-Oċean, u hemmhekk semmewni Feroto Fidi [ Serp bir-Rix ]. Sirt il-ħakkiem tal-pagani li kienu jgħixu hemm, li bnew bliet kbar fil-foresta densa. Imma ma wasaltx f’dik l-art mill-ewwel, imma... [ ħsara fil-manuskritt ] l-istilla Ares... [ Mars? ]
  [ Ħsara estensiva lill-manuskritt ].
  ...ix-xwejjaħ qal li qasam l-Oċean bil-baħar lejn il-lvant, kien espost għal maltempati u ħafna perikli oħra, iżda Alla pproteġieh u wara ħafna jiem resaq lejn il-gżira ta’ Macar [ Madeira? ].
  Hemmhekk ra l-vapur ta’ merkant Kartaġiniż ibaħħar fuq il-Baħar tad-Dlam lejn il-Gżejjer Vjola. Imma Alla, permezz ta’ maltempata, ġarru lejn il-gżira ta’ Macara.
  Huwa ħa lil Eugenius fuq il-vapur tiegħu, u peress li kellu ħafna fidda u deheb miegħu... [ ħsara fil-manuskritt ] Minkejja l-fatt li l-merkant kien eretiku - segwaċi ta' Donatus, huwa onestament wassal lil Eugenius bil-proprjetà kollha tiegħu lil... [ ħsara fil-manuskritt ]
  ...darba minnhom iltaqa’ ma’ xi Mori li riedu joqtluh. Iġbdu x-xwabel tagħhom u ġrew lejn Eugene biex jagħtuh id-daqqa fatali... [ ħsara fil-manuskritt ] mannara u waqqgħuhom mal-art... [ ħsara fil-manuskritt ]
  ...tilfu triqthom u bdew jiġġerrew. Spiċċa l-ilma tagħhom, u kienu bil-għatx kbir... [ ħsara fil-manuskritt ]
  ...minn Alessandrija mar lejn Ruma, minn hemm lejn Kostantinopli, u minn hemm lejn l-artijiet tax-Xizjani... [ ħsara fil-manuskritt ]
  ...wieħed mill-barbari laħaq miegħu u kien diġà qed jerfa’ l-lanza tiegħu biex jolqot. Imma Eugene... [ ħsara fil-manuskritt ]
  ...kellu viżjoni ta’ serp enormi jiżżerżaq ’l isfel minn muntanja. Is-serp kien tant kbir li l-movimenti tiegħu kienu jixbħu kaxxa-forti, u Eugene għadda mingħajr ma ġralu taħt din il-kaxxa-forti. Huwa fehem li x-xitan ried... [ ħsara fil-manuskritt ]
  ...dehretlu l-Aktar Qaddisa Theotokos u, waqt li wissietu... [ ħsara fil-manuskritt ]
  ...U Abba l-eremita Barnaba qallu:
  "Id-dnub tiegħek hu li biddilt il-kors naturali tal-ġrajjiet li Alla ried għal din id-dinja... [ ħsara fil-manuskritt ]"
  ...marru fid-deżert u għexu f'għar għal ħafna snin... [ ħsara fil-manuskritt ]
  ...Wara li rċieva t-tqarbin minn idejn l-abbati mbierek, huwa gglorifika lil Alla... [ ħsara fil-manuskritt ]
  ...kif tirranġa dak li sar... [ ħsara lill-manuskritt ]
  — Mulej Kristu, Alla tagħna, li għalina għoġob li nsir tassew bniedem minn Marija l-Qaddisa Theotokos u Dejjem Verġni, urina l-verità Int stess!
  Wara li qal dan, il-Presbiteru Eugene telaq lejn dinja oħra.
  Il-Monk Ġwanni baqa’ mistagħġeb għall-aħħar u beda jaħseb jekk dak li kien sema’ kienx xi delużjoni demonika. Resaq lejn l-abbati u nxteħet f’riġlejh, u tenna l-istorja tal-anzjan mejjet.
  L-abbati talab il-lejl kollu, u filgħodu ordna li x-Xjuħ Ewġenju jindifen wara l-ħajt taċ-ċimiterju tal-monasteru, 'il bogħod mill-oqbra tal-aħwa, iżda li jitolbu bil-ħeġġa għall-mejtin, u jħallu l-bqija f'idejn ir-rieda t'Alla.
  Jiena, l-umli Ġwanni, smajt l-istorja ta’ Eugenius ix-xwejjaħ, imlaqqam Petrinokiklo, u, wara li ktibtha, ħbejtha fil-qabar tiegħu sabiex nevita t-tentazzjonijiet.
   27
  
  Ilona Linkova. Atlantis Russa, Roslavl. 11 ta' Awwissu, 1980 (12.18.7.2.18, u 12 Etznab, u 1 Yakshin)
  Iċ-ċentru amministrattiv tal-pussessjonijiet barranin tal-Imperu Russu kien Novoarkhangelsk fit-tramuntana mbiegħda, iżda Roslavl, li kibret minn fortizza żgħira tal-injam, kienet imdawra bi glorja romantika.
  Ilona qatt ma kienet marret fil-kapitali tan-nofsinhar tal-Atlantis Russa u issa kienet tħares b’kurżità mit-tieqa tal-karozza li kienet għaddejja b’veloċità fit-toroq. Naturalment, wara Moska u Svyatoalexandrovsk, din il-belt dehret pjuttost kompatta. Iżda kellha wkoll ħafna sinjali ta’ ħajja kompletament differenti mill-metropoli, u mod ta’ ħajja uniku. Kienet iġġorr ukoll bosta traċċi tal-gwerra tal-passat.
  Fuq iċ-ċentru li darba kien tal-injam, maħruq mill-ibbumbardjar u għadu qed jinbena mill-ġdid b'mod attiv, kien hemm il-Katidral maestuż tat-Trinità Qaddisa, mibni fis-seklu li għadda u restawrat reċentement wara l-gwerra. Quddiemha kien hemm kompożizzjoni monumentali tal-Vitorja, imwaqqfa diversi snin ilu—suldat Russu, Iroquois, Sioux, u Comanche, jippuntaw il-bajjunetti lejn dragun irrabjat li qed jitla' mill-mewġ, bid-deskrizzjoni tagħha tgħaqqad elementi tal-arti tradizzjonali Aztlan u Ġappuniża. L-alleati ġew imberkin bis-salib minn San Innoċenti u San Erman. Minkejja l-massività u l-brutalità angolari tiegħu, il-monument, skulturat minn skultur moda ta' Moska, kien impressjonanti. Deher li kien partikolarment attraenti għall-Atlantiżi indiġeni: turisti minn madwar iż-żewġ kontinenti kollha, anke Aztlan, miġbura madwarhom, jieħdu ritratti. Xi wħud poġġew fjuri u rix ikkulurit fuq il-monument - xi wħud fuq il-figuri tas-suldati, xi wħud fuq is-Serp...
  Lejn il-lemin, il-port kien qed iħabbat; iktar ’il bogħod miċ-ċentru, il-bini għoli ta’ belt ġdida kien jiddi fuq l-għoljiet tal-madwar, bl-arkitettura tagħha tħallat motivi Russi u Atlantiċi. Uċuħ Russi spiss kienu jidhru fil-folla, iżda aktar minn hekk varjetà ta’ Atlantiżi u Asjatiċi. Meta wieħed jiġġudika minn kollox, ix-xena reliġjuża kienet ukoll pjuttost varjata: Ilona lemħet bosta knejjes u kappelli Ortodossi, ftit Tempji oħra tal-Wieħed, tepees tal-Ispirtu l-Kbir, u pagodi Buddisti u Taoisti. Hija saħansitra lemħet il-bini modernista tal-“Knisja Rinnovazzjonista” ta’ Joseph Dzhugashvili. Bini bħal dan kien rari fil-parti Ewrasjatika tal-imperu.
  Il-Volga sewda waqfet quddiem bini enormi fl-istil Anasazi.
  “Oħroġ,” stieden lil Ilona l-Kurunell Stolyarov.
  Fit-triq mill-ajruport, fejn kienu waslu fuq titjira speċjali minn Novoarkhangelsk, hija ftakret f’dik il-lejla terribbli f’Chicomoztoc, meta hi u Kromlech, għarwenin u miżbugħin b’żebgħa ta’ sagrifiċċju, kienu weqfin fil-quċċata tat-teocalli. Ilona reġgħet ħasset il-mini-pistola “Kiss of Death”, moħbija bħala lipstick, f’ħalqha, mgħammra b’kartriġ ta’ 4.5mm u balla avvelenata.
  Hi rat lil Cromlech, fid-dawl baxx jixbah lil demonju furijuż u maqbud. It-tfajla rrealizzat li Eugene ma kienx imkisser u lest biex jiġġieled. Hi wkoll indunat.
  Il-ħoss ta’ ħelikopter sar aktar qawwi minn fuq, u l-ġagwari ħarsu ’l fuq. Ilona ħelset lilha nnifisha mill-ħabel li issa kien maħlul u beżqet il-lipstick f’idha, u immedjatament għafset il-ganċ tas-sigurtà. Il-gwardjan beda jdur lejha, iżda hi kienet aktar mgħaġġla—puntat it-tubu lejh u għafset il-bażi sew.
  It-tir ħafif intilef fid-daħna mis-sema. Il-ġagwar, milqut f’għajnejh minn balla, miet qabel ma waqa’. Imma anke qabel dan, Ilona għamlet qabża ddisprata minn postha fuq il-bankina tal-pjattaforma ta’ fuq tat-teocalli, u ħadet kenn hemmhekk.
  Kienet tibża’ toħroġ rasha, imma semgħet kollox: il-ħsejjes tal-ġlieda, l-għajat ta’ “Pulizija!” u l-frażi finali, mitkellma b’leħen femminili melodiku iżda sod ħafna: “Cromlech-tzin, inti priġunier tal-Huey-tlatoani tal-Aztlan il-Kbir.” Ilona refgħet rasha ftit u ħarset f’wiċċ min kien qed jitkellem. Minkejja d-dlam, għarfet lill-iskwaw li kienet interrogat lil Cromlech fil-laqgħa u mbagħad kellmitlu fit-triq.
  Wara l-istruzzjonijiet qosra tal-mara, il-pulizija (jekk kienu pulizija) mexxew lill-priġunieri 'l bogħod mill-piramida u ġarrew il-katavri. Għas-sorpriża ta' Ilona, ma ndunawx biha—milli jidher, kienu mgħaġġlin ħafna. Lanqas biss rawha mill-ħelikopter, li mtela ż-żona kollha quddiem it-tempju bid-dawl. Madankollu, dan tar malajr 'il bogħod. Is-skiet u d-dlam irrenjaw fuq il-piramida, xi ftit imdewba bid-dawl tal-qamar. Ir-riħ kiesaħ biss għajjat b'rabja.
  Ilona kienet eżawrita għalkollox. Tibki u titniehed mill-kesħa, waqt li kienet qed timxi bil-galbu fuq saqajha midruba, bdiet tinżel. Il-belt ta’ taħt kienet waqgħet siekta—anke l-abitanti eżaltati tagħha kienu għajjenin u mxebbgħin bil-festivitajiet.
  It-tfajla kellha timxi madwar il-belt kollha sal-konsulat f’dan l-istat orribbli. Imma f’dak il-mument, dik kienet l-inqas waħda mill-inkwiet tagħha. L-aktar ħaġa importanti kienet id-destin ta’ Evgeny. U mbagħad ġiet il-prospett inevitabbli li eventwalment tirrapporta lill-Kurunell Stolyarov. Sakemm, naturalment, ma tinqatilx fit-triq—li kien pjuttost faċli li tagħmel issa.
  Madankollu, meta żewġ figuri skuri dehru minn imkien f’riġlejn il-piramida, ir-riflessi tat-tfajla ħadmu u ppruvat il-manuvra. Madankollu, dan it-tentattiv patetiku twaqqaf immedjatament. Ilona semgħet vuċi familjari:
  - Stand down, Second Logutenent Linkova!
  It-tfajla nxteħtet fuq sider l-imgħallem tagħha, tibki.
  “Nikolai Alekseevich, fallejt kollox,” għajtet hi, waqt li xarbet sider il-kurunell bid-dmugħ hekk kif ħares lejn spallejha u rasha.
  "Tibkix, tifla," lissen, "ma ħassart xejn. Mort tajjeb ħafna. Kollox sew, kollox kif suppost..."
  Issa Ilona segwiet fis-skiet lill-kurunell mill-kurituri labirintiċi tal-bini tal-kwartieri ġenerali tal-GRU fin-nofsinhar tal-Atlantis Russa. Kien hemm riżentiment profond lejn il-boxxla tagħha. Iva, hija kienet verament wettqet il-missjoni tagħha b'mod brillanti—għax il-falliment tagħha kien ippjanat mill-bidu minn "Glass."
  "Kellna bżonn lil Cromlech maħtuf u mwassal lejn Great Aztlan," spjega Stolyarov b'ton aħrax fl-uffiċċju tiegħu f'Moska. "L-għadu kien ikun sorpriż kieku ma konniex qed nkopruhom fuq il-Fortunas. Għalhekk, li jkollna intern bħala aġent ta' kopertura kien ideali: hekk konna nagħmlu kieku ma konniex nafu li kienet qed tiġi ppreparata operazzjoni kontra Cromlech."
  “Intern mara hija saħansitra aħjar,” ħasbet Ilona b’imrar.
  “Imma riedu joqtluna!” esklamat hi, waqt li ħarset lejn Stolyarov b’għajnejha ħerqana.
  Hu sar saħansitra aktar imdejjaq.
  "Ħadd ma seta' jimmaġina li l-kmandant tal-għadu jkun daqshekk miġnun li jinjora l-ordnijiet u jiddeċiedi li jwettaq ritwal minflok ma jittrasporta lil Cromlech lejn Aztlan. Hekk kif sirna nafu dan, immedjatament organizzajt operazzjoni ta' salvataġġ. Emminni, ma kienx faċli..."
  “U jien?” qalet it-tfajla f’daqqa waħda.
  “U int, Tenent Sekond, ħadt ġurament!” qal il-kap b’leħen għoli. “Tfajla, dak xogħolna,” żied jgħid b’għeja wara pawża. “Mhux qed nitlob maħfra, imma jiddispjaċini.”
  Ilona baqgħet siekta.
  Huma mxew fis-skiet lejn il-bibien tal-ġilda tal-bison li kellhom plakka tar-ram fuqha: "Ġeneral Tamantsev." Ilona nifset bla nifs. Yevgeny Tamantsev! Mill-gwerra 'l hawn, kien il-kap tal-intelliġenza Russa kollha f'Atlantis. Figura leġġendarja, imdawra bil-glorja ta' mijiet ta' operazzjonijiet inkredibbli. L-alleati tiegħu laqqmuh l-Ors Moħbi għall-feroċità u l-makakkerija sovrumana tiegħu.
  Żgur li deher hekk. Kien diġà xiħ—xagħru tleqq u kulur iċ-ċawl kien imżejjen b’linji griżi ħoxnin. Imma xorta kien jittorra ’l fuq mill-interlokutur tiegħu bħal sequoia antika, jiċċaqlaq bil-ħeffa u l-ħeffa, b’għajnejh suwed jixegħlu minn taħt għajnejh ħoxnin fuq wiċċu skur u akwilin.
  "Ħallini nintroduċik," qal malajr.
  Diskors tiegħu kien immarkat minn aċċent Russu tan-nofsinhar li ma jistax jiġi eradikat.
  — Rappreżentant tal-Alleati.
  Ilona daret lejn il-mara li kienet qamet mill-mejda, u idha mxiet lejn il-pistola tagħha.
  Kienet hi, l-istess squaw minn Chicomoztoc li kienet qabdet lil Eugene!
  Imma l-leħen aħrax tal-ġeneral ġiegħel lil Ilona tiffriża f’postha.
  — Lenmena Hingahgok, Junior Sagamore tas-Servizz tal-Intelligence tal-Konfederazzjoni Iroquois.
  
   Blagoy ma' Ezeeveli. Egrossimoyon, madwar għaxar miljun sena ilu fid-Dinja.
  Trab, ramel, blat, blat, blat—u xejn aktar... Kienu għaddew ħafna jiem minn meta Blagoy u tnax Egrosi oħra ħarġu minn bir fond fuq l-għolja ta’ muntanja kbira qrib l-ekwatur—waħda mill-erba’ muntanji kbar tal-pjaneta. Qabel dan, kienu qattgħu diversi jiem jitilgħu mill-Grotti, xi kultant permezz ta’ sistema ta’ liftijiet, xi kultant fuq saqajhom stess. F’nofs triq ’il fuq, kellhom jilbsu ilbiesi spazjali magħmula minn liga ħafifa iżda reżistenti—lil hinn minnha kien hemm l-atmosfera rqiqa ta’ Egrossimoion, il-kesħa brutali, il-pressjoni baxxa fatali, lanqas qatra ilma, u r-radjazzjoni fatali tal-Adelinaam. L-Egrosi kienu adattati ħafna aħjar għal dawn il-kundizzjonijiet mill-bnedmin, iżda anke huma setgħu jgħixu biss fuq il-wiċċ mingħajr libsa spazjali għal ftit minuti qabel ma mietu bis-soffokazzjoni u d-dekompressjoni, mingħajr ma kellhom iċ-ċans li jesperjenzaw il-pjaċiri sħaħ tar-radjazzjoni ħarxa.
  Xejn ħaj ma seta’ jgħix hawn għal żmien twil, ħlief forsi ftit speċi ta’ mikrobi partikolarment reżiljenti. Iżda għall-Egrosi—anke miljuni ta’ snin wara Jum il-Koraja—din kienet għadha d-dinja tagħhom, li l-iskeletru niexef u trab tagħha kienu jħarsu lejh b’tenerezza u wġigħ.
  Huma tħabbtu fil-borra niexfa u bħar-ramel, u niżlu għal żmien twil mill-vulkan mejjet u antik, jaraw kontinwament il-vulkan ġar fuq il-lemin—muntanja kolossali li kienet qed toskura l-orizzont. Imbagħad raw tnejn oħra, u lil hinn minnhom, fil-bogħod, dehret il-massa xokkanti tar-raba’ wieħed—l-akbar wieħed minn kollha. Cromlech qatt ma kien ra xi ħaġa bħalha qabel, u ma kien hemm ħadd bħalu fid-Dinja. Għalkemm ma kienx partikolarment versat fl-astronomija, xorta waħda kien jaf li ma kien hemm ħadd bħalu fis-sistema solari kollha.
  Dan darba kien post sagru għall-Egrosi kollha, l-artal ta’ Egrossimoion, is-sit tal-bliet saċerdotali u t-tempji kbar. Minn żminijiet antiki, it-talb lill-Adelinas kien jiġi offrut hawn, u l-imperaturi kollha għamlu pellegrinaġġ hawn qabel l-inkurunazzjoni tagħhom, jitolbu għal renju denju u memorja eterna. Ħafna minnhom kienu diġà ntesew... Issa l-istess kaos ikrah kien qed jirrenja hawn bħal fuq il-pjaneta kollha tad-difna, bil-fdalijiet imfarrka biss tal-monasteri u t-tempji joħorġu ’l barra minn hawn u ’l hemm, bħal frammenti ta’ snien fix-xedaq ta’ kranju.
  Mars, għal sorpriża ta’ Cromlech, ma kienx aħmar. Jew aħjar, kien, imma mhux hekk biss: kien hemm aktar minn biżżejjed lewn ħamrani-kannella-ċinabru, imma maġenbhom kien hemm blat isfar-okra, vjola, lelà, anke aħdar u blu, imħalltin bl-aktar modi kapriċċjużi. Id-diversità stramba ta’ din id-dinja xi ftit jew wisq irrikonċiljat ir-ruħ mal-essenza mejta tagħha.
  It-triq monotona fost il-blat dehret bla tmiem. Gravità baxxa u riġlejn t’isfel b’saħħithom ippermettew lill-Egrosi jiċċaqalqu malajr ħafna, b’qabżiet qawwija u baxxi. Imma anke għalihom, l-inżul kien sfida kbira, u Blagoy, imdorri mal-ambjent akkwatiku ġentili tal-Grotti, sofra ħafna, jaqbeż b’mod goff, jitfixkel, u jieqaf biex jieħu n-nifs. Madankollu, sħabu ma marrux aħjar—huma wkoll kienu qed joħorġu taħt is-smewwiet miftuħa tal-pjaneta tagħhom għall-ewwel darba.
  “Żomm sod, Blagoy-dio,” ħsieb inkoraġġanti ġie f’moħħu minn waħda minn sħabu, mara żagħżugħa, ta’ mhux aktar minn sittin sena, Leenmiin.
  Evgeny tbissima siekta lejha—kien jogħġobha t-tfajla għall-ispontanjetà tagħha, rari fost l-Egrosi. Sħabu l-pellegrini sofrew minn din il-kwalità biss sa ċertu punt. Barra minn hekk, il-Hajj ma kienx jippermetti l-iċken frivolezza. Mill-inqas darba f’ħajjithom—jew aħjar minn hekk, diversi drabi—kull min jemmen f’Adelinaam u l-Jum imbierek tal-Koraja mogħti lilhom huwa obbligat li jagħmel il-pellegrinaġġ iebes mill-Grotti għal Adelin-viiri, il-belt kapitali antika tal-imperu waqa’, biex joffri t-talb tiegħu hemmhekk f’ritwal imdejjaq u elaborat.
  Għaddew ħafna snin mill-konverżazzjoni fil-Grotti tal-Għarfien mal-misterjuż Egrosi, li Kromlech issa kien inklinat li jqishom bħala fantażma maħluqa mill-psike tiegħu stess biex tifhem kategoriji inkomprensibbli għall-moħħ tal-bniedem. Dak iż-żmien, Evgeny ma kienx għadu Egrosi sħiħ, iżda ħafna aktar bniedem. Ma kienx li l-Grotti ċaħduh—lanqas xejn: dawn il-bnedmin dehru li ma kinux konxji tal-fatt li kien aljen. Seta’ għex fil-paċi hawn, jiddedika ruħu biss għall-għarfien. Iżda Evgeny ried jistabbilixxi ruħu f’din id-dinja. Għalhekk, ingħaqad mal-korp tal-gwardja tal-Grotti u telaq biex jiġġieled kontra ż-“żgħażagħ Tayishaish”—dixxendenti tal-pirati kuraġġużi u krudili tal-Gżira Griisiya.
  Hekk kif il-pellegrini mxew fis-skiet mal-blat, xbihat tal-gwerra qamu f’memorja ta’ Blagoy.
  ..."Variss!" it-twissija qawwija tal-kmandant għaddietlu minn moħħu.
  Blagoy malajr libes il-maskra protettiva tiegħu, għafas lilu nnifsu mal-qiegħ tal-grotta, waqaf jieħu n-nifs u għafas il-garġi tiegħu sew.
  Variss, is-sustanza tossika rilaxxata mill-għedewwa moħbija fil-fortifikazzjoni li attakka l-grupp tal-battalja tiegħu, se tivvjaġġa primarjament tul is-saffi tal-wiċċ tal-ilma. Madankollu, qrib il-qiegħ, hemm ċans tajjeb ta’ sopravivenza. ’Il fuq minn hekk, kważi m’hemm l-ebda ċans.
  Ix-xagħar isfar-vjola u żejtni tal-varisse nfirex bil-mod iżda b'mod kostanti. Kienet arma tal-biża', ipprojbita mill-Kunsill Grot ħafna sekli ilu, iżda xorta waħda tintuża perjodikament fil-gwerer qosra u brutali hawn.
  L-aktar ħaġa importanti kienet li jissaportuha u ma jċedux għall-ħruq miġnun. Il-ġilda eventwalment kienet tirkupra, imma jekk il-velenu kien jidħol ġewwa fihom, kienu jinbidlu f’ġelatina disgustanti. U mbagħad—mewt agonizzanti. L-Egrosi setgħu jżommu n-nifs tagħhom għal żmien twil ħafna—aktar milli l-variss kienet iżżomm il-proprjetajiet tossiċi tagħha fl-ilma. Imma kienet iddub il-ġilda tagħhom, u kienet tikkawżalhom uġigħ tant qawwi li l-garġi tagħhom kienu jinfetħu b’mod riflessiv. Imbagħad il-velenu kien jidħol fil-ġisem, u jaħraqh minn ġewwa.
  Blagoy ra tnejn jew tlieta minn sħabu diġà f’wiċċ l-ilma bla ħajja. Qabel dan, moħħu kien itturmentat mid-daqqiet fatali ddisprati u agonizzanti tagħhom.
  “Mewt u dawl lil Adelinaam!” it-Tajjeb lissen nofs talba, nofs saħta, u, waqt li dawwar denbu b’saħħtu b’mod elastiku u għen lilu nnifsu b’idejh imwaħħlin bil-membrana, qata’ minn ġos-saffi infettati lejn il-pożizzjonijiet tal-għadu.
  L-uġigħ kien tal-ġenn b'mod għami, imma b'xi mod irnexxielu jisseparah minnu nnifsu u għalhekk issaporta.
  L-għedewwa wkoll żammew mal-qiegħ biex jevitaw il-velenu tagħhom stess—il-variss setgħet iddur kullimkien. Għalhekk ħadd ma spara lejn Blagoy—inkella, kienu faċilment joqtluh minn distanza qasira. Minflok, beda jispara minn distanza qasira hekk kif żelaq fil-pillbox tal-għadu. Diversi suldati mejta tal-għadu ħarġu mill-qiegħ u bdew jitilgħu fil-wiċċ. Oħrajn, billi ma baqgħux jagħtu kas tal-periklu tal-ħruq, ġrew lejh.
  Huwa rnexxielu jniggeż lil wieħed f’wiċċu taħt il-viżiera protettiva tiegħu, billi attakka b’ilsien twil, iebes u tal-ġlied. L-għadu għajjat mentalment b’mod selvaġġ, iddgħajjef, u ħeles il-qabda tiegħu. Iżda t-tieni Grizi laqat lil Evgeny f’ġenbu bi trident qasir, kissirlu l-kurazza u kkawżalu ferita kbira, filwaqt li t-tielet wieħed ipprova jqassarlu l-elmu u rasu b’mannara wiesgħa, forma ta’ nofs qamar, mingħajr manku, miżmuma fiż-żewġ idejn u taqta’ ’l isfel.
  Blagoy kien qed jitlef sensih meta ra lis-suldati Egrosi jiġru warajh, joqtlu lill-Grizi. Imbagħad ġiet l-oblivjoni.
  Il-proeza ta’ Blagogo-dio ġiet iċċelebrata b’ċerimonja militari qasira. Dam madwar sentejn biex jirkupra mill-ġrieħi terribbli tiegħu...
  Imma anke wara li rritorna lejn No-Adelin, il-kapitali taħt l-art—issa eroj tal-gwerra—ma ħassux bħal Egrosi veru. Ġewwa fih, l-istess Zhenya Kromlekh kompla jgħix—kurjuż, persistenti, osservanti, miftuħ għall-għeġubijiet kollha tad-dinja. U ma kien hemm l-ebda post għalih f’din id-dinja stramba.
  Imma bilfors ġie hawn għal raġuni, hux hekk? U kien qed jaqra messaġġ mill-passat lilu nnifsu, mingħandu nnifsu. Mill-passat tad-dinja, minn post u żmien speċifiċi ħafna.
  Għalhekk kellu jirritorna lejn l-Art u jkompli l-vjaġġ tiegħu. Anke biex jiskopri jekk dan kollu kienx jagħmel sens, xi ħaġa li Kromlech kellu dubji serji dwarha...
  Safejn seta’ jara, kull Passerby fetaħ portal għal Neon-goo nnifsu, kullimkien. Imma ma kienx ċar għal kollox kif għamlu dan. U l-Egrosi l-oħra evitaw li jiddiskutu l-kwistjoni, speċjalment il-membri tal-kasta tal-qassisin-studjużi—b’mod edukat iżda sod għamluha ċara li ma ridux jitkellmu dwarha.
  “Jekk Adelina tmissek, tifhem. Jekk ma tmissekx, le,” qalulu.
  Kien fadal ħaġa waħda biss xi tagħmel - tistaqsi lil dawk li kienu għaddejjin minn hemm...
  Għall-ewwel, ħaseb li ma kinux preżenti fuq Egrossimoion, iżda bil-mod il-mod irrealizza li t-terminu "diżinkarnazzjoni" ma kienx ifisser mewt, iżda pjuttost tranżizzjoni għal xi forma oħra ta' eżistenza. Milli jidher, l-Egrosi l-oħra kienu kompletament konvinti li dawn il-bnedmin kienu ħajjin u attivi issa, u setgħu jeżistu kemm fil-Grotti kif ukoll fuq il-wiċċ, speċjalment fil-fdalijiet tal-kapitali antika.
  Ma kinux trattati bħala allat xejn, iżda sempliċement bħala figuri qawwija. Setgħu jimmanifestaw ruħhom fil-ħajjiet tal-Grotti, jew setgħu sempliċement jgħixu eżistenza parallela, mhux involuti fl-affarijiet tal-Egrosi. Anke l-Grizi—Eugene tkellem mal-priġunieri—perċepixxew lil Tayishaish mhux bħala alla mara, iżda bħala l-mexxej militari tagħhom; xi wħud b'kunfidenza rrakkontaw stejjer ta' laqgħat magħha.
  Barra minn hekk, deher li kien mistenni minnu, it-Tajjeb, li llum jew għada hu wkoll kien se jiżżarma ruħu, u jingħaqad ma’ din il-kumpanija stramba.
  Fi kwalunkwe każ, l-aktar stejjer ta’ laqgħat ma’ dawn il-kreaturi ġew minn pellegrini lejn Adelin-viiri. Għalhekk, Evgeny iddeċieda li kellu bżonn imur hemm.
  ...Wara li niżlu fl-għoljiet, sabu trasport. Hawnhekk kien hemm "vojt ta' mistrieħ"—oasi żgħira għall-pellegrini, miżmuma mill-Ordni Iriassi. Ix-xogħol tal-Iriasis kien perikoluż u diffiċli—huma pprovdew dawn l-oasi bl-ilma, l-ossiġnu, u l-provvisti, u żammew il-magni jaħdmu sew. Bi tpattija, kienu jgħixu ħajja lussuża fil-Grotti, iffinanzjata mit-taxxi miġbura għall-benefiċċju tagħhom mill-popolazzjoni kollha taħt l-art. Kulħadd kien iħallas, irrispettivament mill-affiljazzjoni tagħhom ma' popli u gruppi fi gwerra. U l-membri tal-Ordni kienu invjolabbli għal kulħadd. Veru, kienu jgħixu biss nofs l-għexiet ta' Egrosi oħra—jekk ma mietux saħansitra qabel mill-orrur varji tal-wiċċ.
  Ir-“Resting Hollow” kienet dipressjoni antika li ħalliet wara l-impatt ta’ meteorita, żgħira meta mqabbla mal-istandards lokali, imdawra kważi minn kull naħa b’irdumijiet. Il-qiegħ kien ġie llixxat, u fih kienu tħaffru kwartieri tal-għixien, depożiti tal-provvisti, u garaxxijiet. Dawn tal-aħħar kienu jżommu vetturi—pjattaformi enormi b’kabini kbar, immuntati fuq tip ta’ binarju tal-caterpillar. Kienu jiċċaqalqu bil-mod ħafna, jitħabtu mat-terren imħatteb tal-pjaneta, iżda setgħu jiġu mgħobbija b’biżżejjed ikel, ilma, u ossiġnu għall-vjaġġ ta’ ritorn.
  Barra minn hekk, kienu mgħammra b’xi ħaġa li tixbaħ sedili tal-passiġġieri—tankijiet mimlija b’ilma arrikkit bl-ossiġnu, fejn pellegrini għajjenin setgħu jistrieħu għal diversi sigħat, jirkupraw dawra. Fil-qosor, mingħajr dawn il-vetturi, ħadd ma kien ikun jista’ jasal sal-fdalijiet tal-kapitali antika.
  Il-mistrieħ kien ħelu iżda qasir, u l-grupp kompla miexi 'l quddiem. It-triq issa kienet tgħaddi minn sistema vasta ta' kanjons, il-fdalijiet ta' xi katastrofi planetarja ta' żmien immemorabbli, ħafna qabel Jum il-Kora. Matul l-epoki imperjali umdi, din kienet bajja oċeanika b'xtut għoljin u weqfin, imdaħħla fil-fond fil-kontinent. Din kienet il-fruntiera tan-nofsinhar tal-imperu u t-"tarf tad-dinja," li lil hinn minnha kienu jestendu l-artijiet sterili tan-nofsinhar, abitati minn kreaturi strambi.
  Imma issa din kienet saret rotta ferm aktar konvenjenti lejn l-għan tagħhom milli t-triq minn fuq l-għoljiet. Fost il-ħitan selvaġġi b’ħafna kuluri tax-xquq ġgant, li jitilgħu lejn smewwiet sofor bit-trab etern, il-pass kien tqil imma kostanti. U hawn, fil-fond tal-kanjons, kien ftit iktar sħun u l-pressjoni atmosferika baqgħet aktar tollerabbli għall-Egrosi. Il-pellegrini ġrew flimkien mal-vetturi, xi kultant jgħinuhom jegħlbu nases tal-ġebel partikolarment ikkumplikati. Perjodikament, wieħed mill-vjaġġaturi kien jitla’ f’kapsula tal-ilma u jegħreq fi stordament tqil. Il-pass tal-qbiż tal-Egrosi kien kostanti u sod—eżatt bħalma gruppi ta’ gwerriera lebsin l-azzar tal-imperu mxew miljuni ta’ snin ilu, jikkonkwistaw territorji dejjem ġodda. Riħ ħażin ipprova jqatta’ l-bnadar, il-ponot ta’ eluf ta’ xewk immirati lejn is-sema kienu jixegħlu taħt il-ħarsa tan-nar ta’ Adelinaam, katapulti b’firxa twila, miġbuda b’mod maestuż minn ġganti estinti-driisiss, itajru ’l fuq mill-armata, ibiddlu l-ħitan tal-bliet tal-għadu fi trab...
  Ir-raġel li kien jgħix fil-fond tal-ġisem rettiljan tas-Seelie tkexkex bil-biża’, megħlub mill-enormità tal-pajsaġġ tal-madwar. Iżda sħabu wkoll kienu xxukkjati. Il-vjaġġ għadda kważi fis-skiet sħiħ, fejn kultant biss kienu jiskambjaw sinjali mentali. Ma’ kull qabża, kienu jgħaddsu dejjem aktar f’esperjenzi mistiċi. Din l-eżaltazzjoni dejjem tikber ħolqot awra palpabbli madwar il-grupp, li fiha kien impossibbli li wieħed jiddistingwi kull individwu. F’dan is-sens, it-tlettax kollha saru entità waħda, li twettaq xi att ta’ sinifikat inkredibbli. U l-Cromlech ma kienx differenti—ma kienx għadu jimporta jekk kienx Egrosi jew uman; it-triq lejn Adelin-viiri kienet nisġitha fil-melodija tagħha.
  Il-mistiċiżmu akkumpanja l-ħajja kollha tal-Egrosi. Ma kienx bħal fid-Dinja—rakkonti ta’ mirakli, premonizzjonijiet vagi, lampi qawwija ta’ eżaltazzjoni f’spiritisti individwali. Fuq Egrossimoion, il-manifestazzjonijiet spiritwali kienu parti integrali mill-ħajja soċjali u personali. Milli jidher, dan kien ibbażat fuq il-komunikazzjoni telepatika. Għall-ewwel, Kromlech kien mistagħġeb b’dan, imma eventwalment drajh u ma setax jibqa’ jimmaġina l-eżistenza mingħajr il-penetrazzjoni frekwenti tar-ruħ lil hinn mill-konfini ta’ din id-dinja. U issa, li jingħaqad mal-aura meditativa għalih kien bħallikieku żied leħnu mal-għanja tal-marċ ta’ truppi.
  Iżda din l-aura kienet ħarxa b'mod allarmanti, b'toni ta' biża', furja, u rabja. Innu mentali veru ta' imperu tal-imgħoddi—jiddi taħt ir-raġġi ta' xemx bla ħniena fil-vojt imqanqal tal-univers, rgħib għall-konkwista u t-tixrid tad-demm, feroċi bit-theddida imminenti tal-mewt. Anke fi żminijiet antiki, l-Egrosi rrealizzaw l-iskala vera tal-kożmos u tagħhom infushom meta mqabbla. Għalhekk, fl-immaġinazzjoni arketipika tagħhom, ħassew lilhom infushom mhux il-kuruna tan-natura u ċ-ċentru tal-univers, iżda kreaturi insinifikanti quddiem il-wiċċ tal-biża' ta' ġgant kożmiku. Għalhekk il-biża' u d-disperazzjoni, li jinbidlu fi krudeltà u indifferenza, elevati għad-dinjità ta' prinċipji reliġjużi għoljin.
  Il-kromleċ ħassu skomdu f’dan l-egregore xewk, iżda kien imġiegħel jissaporti l-istess esperjenzi bħal sħabu. Biex jipproteġi lilu nnifsu, ftakar awra oħra li darba kien ingħaqad magħha fil-Grotti, u ruħu laħqet lejha.
  Dan kien matul it-tieni sena tiegħu ta’ servizz militari. Gwerra oħra mal-Grizii kienet għaddejja b’suċċess varjabbli. Ġeneralment, il-gwerra fil-Grotti kienet differenti ħafna mill-gwerra fuq il-wiċċ. Movimenti u manuvri ta’ truppi fuq skala kbira kienu impossibbli hawn. Armi ta’ qerda massiva rarament kienu jintużaw, peress li setgħu jikkawżaw ħsara ugwali liż-żewġ naħat. Variss kien eċċezzjoni, peress li malajr tilef il-proprjetajiet tossiċi tiegħu fl-ilma.
  Għalhekk kollox spiċċa fi ġlied bejn gruppi żgħar ta’ gwerriera armati ħafif, li spiss jispiċċaw f’ġlied wiċċ imb’wiċċ. Kien hemm ġlied kostanti fuq fortizzi, li naħa waħda żammet waqt li l-oħra ppruvat taqbadhom. F’waħda minn dawn il-fortifikazzjonijiet, l-unità ta’ Blagoy sabet ruħha maqbuda u maqtugħa mill-forzi ewlenin ta’ Adelin-Egrosi.
  Is-sitwazzjoni kienet gravi—fi ftit sigħat, il-Grizi kienu se jattakkaw b’forza superjuri, u d-difensuri kollha tal-fortizza kienu se jinqerdu. Wara li s-sagrifiċċji tal-massa fil-Grotti saru xi ħaġa tal-passat, il-priġunieri rari kienu jittieħdu.
  Qabel il-battalja, kull Egrosi esperjenza t-tmiem imminenti tal-eżistenza tiegħu bil-mod tiegħu. Ftit biss igawdu l-ferħ tal-ħajja: igawdu l-kavjar u l-pejst tal-plankton, jew jieħdu n-nifs ta’ likwidu kemxejn narkotiku mill-garġi tagħhom. Il-biċċa l-kbira tas-suldati kienu jgħumu rilassati f’varjetà ta’ pożi strambi, iċedu għall-esperjenzi interni tagħhom.
  Bniedem kien jaħseb li s-silenzju kien jirrenja hawn. Imma konness mal-kamp telepatiku Egrosi, Kromlekh ipperċepixxa kollox bħala storbju kontinwu u kaos ta’ kulur. Ħafna kienu qed jikkomunikaw ma’ qraba ’l bogħod, isellmulhom, jgħidu l-aħħar kliem tagħhom b’mod espressiv. Oħrajn kienu mgħaddsa f’meditazzjoni profonda, u frammenti tal-viżjonijiet tagħhom laħqu lill-Imbierek—immaġni tal-kożmos jew tal-passat imbiegħed tal-pjaneta. Grupp kbir, immexxi minn qassis gwerrier, kien inġabar għas-servizz tal-Adelinas. Hemmhekk, huma rriproduċew telepatikament għanja twila u ta’ niket lid-Dawl Etern, imħallta mal-esklamazzjoni ritwali antika: “Isma’ l-leħen tan-Nar!”
  Xi wħud saħansitra appellaw lill-Passers bla ġisem. Dawn ma kinux talb, iżda talbiet għal intervent. Intqal li xi kultant fil-fatt għenu, iżda Kromlech qatt ma kien iltaqa’ ma’ dan qabel. Fir-rigward tiegħu—anke jekk l-unità kollha kienet taf min kien qed iservi magħhom—ħadd ma talab l-għajnuna. Ovvjament, ħaġa bħal din ma setgħetx tiġi minn xi ħadd li kien għadu ma ġiex bla ġisem.
  U mbagħad Evgeny sema’ xi ħaġa stramba u fl-istess ħin sorprendentament familjari.
  "Intom il-melħ ta' dawn l-ilmijiet. Imma kif tistgħu tmellħu l-melħ tal-ilma meta s-saħħa tiegħu tkun telqitu? M'għadux meħtieġ, u l-egrosi tiegħu se jintrema f'kanal imtajjen. Hekk ukoll id-dawl li hemm fik—dawl biex oħrajn jarawh. Imma jekk id-dawl jiddallam, ma jarawhx. Hekk hu—għax id-dawl mudlam irid jintrema fid-dlam u l-vojt."
  Grupp żgħir ta’ suldati nġabru madwar veteran xiħ, mgħotti b’xibka stramba ta’ disinji suwed u ċikatriċi tal-battalja. Kien qed jirrecita dawn il-kliem mentalment, milli jidher jikkwota minn xi ktieb li kien jaf bl-amment. F’idu, kellu lanza qasira, forma ta’ trident, l-arma komuni tas-suldati Grot. Madankollu, din kienet imżejna b’mod rikk b’ġebel prezzjuż u qxur.
  Evgeny f'daqqa waħda ħass sħana u kunfidenza jimlewlu ruħu. Għal xi raġuni, xtaq jingħaqad mas-sħaba mentali ta' dan il-grupp ta' suldati u jistabbilixxi ruħu fiha.
  Imma kien jaf li ma setax—kienu segwaċi tal-Wieħed Bla Isem. Il-jiem tal-persekuzzjoni kontrihom kienu ilhom li għaddew; dan it-tagħlim kien uffiċjalment ipprojbit biss fost il-Grizi, imma anke xi wħud minnhom segwewh. Fil-Grotti l-oħra kollha, ħsibijiet li kienu ġew ikkastigati għal eluf ta’ snin ilu issa kienu permessi. Madankollu, anke issa, is-setta tal-Wieħed Bla Isem kellha biss numru żgħir ta’ segwaċi, u dawk li emmnu dan it-tagħlim kienu meqjusa mill-bqija tal-Egrosi b’ċerta ħasra ta’ disprezz. Ma kienx aċċettabbli li wieħed jitkellem dwarhom, bħallikieku kienu jsofru minn marda tal-mistħija u inkurabbli. U ma kienx aċċettabbli li wieħed jitkellem dwar il-Wieħed Bla Isem u l-ħsibijiet tiegħu xejn.
  Is-setta nnifisha baqgħet ċirku żgħir ta’ inizjati, li kien estremament diffiċli għal dawk minn barra biex jingħaqdu miegħu. Is-sħubija ġeneralment kienet familjari. Għalhekk issa Evgeny seta’ biss jirċievi sinjali li jinkisru mill-istorbju telepatiku.
  "Hekk—l-Egrosi se jaraw id-dawl tiegħek permezz tat-tajjeb li tagħmel. Hekk il-Missier tal-Univers se jismagħek. Imma jekk id-dawl tiegħek jisparixxi, allura int se tagħfas fid-dlam primordiali. Hekk—id-dawl, wara li sar dlam, huwa iktar mudlam mid-dlam!"
  Il-veteran għolla l-lanza tiegħu, u s-suldati nġabru madwaru mielu u bdew jagħmlu ġesti strambi, jidher li kienu qed jimitaw li kienu qed jagħtu daqqiet ta’ sikkina lilhom infushom.
  “Lanza, tiddi bid-demm tal-Iben, maqtul u rxoxtat,” ipproklama l-veteran, li milli jidher kien xi tip ta’ qassis.
  Imbagħad kompla jaħseb mill-ktieb antik:
  "Il-mini huma dojoq u mdawwrin, li minnhom inbaħħru lejn il-Missier ta' Kollox. Ftit ibaħħru, ħafna inqas jaslu. U tfittxux mini oħra—huma gideb. Allura! Ibżgħu minn dawk foloz li jgħaddu minnhom—mhux se taqsmu l-ilmijiet tagħhom!"
  Instema’ ta’ theddida, u Blagoy rtogħod xi ftit. Ma rrealizzax li idu kienet qed tmisslu sidru fejn is-salib kien imdendel fuq l-Art.
  "Bil-Missier li Jgħix Kollox, u b'Ibnu, u bil-Qawwa Tiegħu! Verġni Mbierka, farraġna! Għalhekk," ikkonkluda l-qassis, u l-merħla tiegħu kompliet il-movimenti ritwali tagħha.
  L-aura komuni tagħhom xegħlet b’dawl dehbi artab, u għal mument, Evgeny kien mgħaddas f’paċi profonda. Iżda s-sentiment għadda malajr.
  Tliet sigħat wara, il-Grizii, li kienu ġġieldu biex jgħaddu mill-mini antiki mġarrfa u s-saffi ħoxnin tal-blat biex jgħinu lil tagħhom, attakkaw lill-assedjanti minn wara. Huma ħarbtu lill-għadu u salvaw lid-difensuri tal-fortizza. U t-Tajjeb qatt ma reġa’ ta servizz lill-Bla Isem.
  ...Meta qam minn viżjonijiet tal-passat, Evgeny induna li l-purċissjoni tal-pellegrini kienet waqfet, u l-aura tat-talb tagħhom flimkien kienet sparixxiet. Sħabu ħarsu lejh mingħajr ma għamlu ebda sinjal, mingħajr ma esprimew ebda ġudizzju. Iżda għal darb'oħra, ħassu barra minn postu hawn.
  28 sena
  
  Ilona (Elena) Linkova-Delgado. Russja. Krasnoyarsk 15 ta’ Jannar, 2030
  Hija ħarset, ixxukkjata, lejn dahar il-qassis li kien qed jirtira, ma setgħetx mhux biss tqum u titlaq, kif tant xtaqet tagħmel fil-bidu tal-konverżazzjoni tagħhom, iżda lanqas tiċċaqlaq. Il-kelma "ixxukkjata" l-aħjar tiddeskrivi l-istat tagħha.
  “Elena, jien Elena,” irrepetiet fis-skiet, mingħajr ma rrealizzat.
  "Ilona, ħawwad lilek innifsek!" l-ordni ġiet bħallikieku minn barra, hija rtogħdet u bdiet tipperċepixxi x'kien qed jiġri b'mod aktar adegwat.
  Fil-fatt, din ir-reazzjoni kienet inkomprensibbli—il-qassis ma kien qalilha xejn ġdid. Hija kienet, grazzi lil Alla, antropologa u etnografa, u kienet semgħet diskorsi bħal dawn mingħand għadd kbir ta’ nies f’kull tip ta’ varjazzjonijiet. Kien biss oskurantiżmu reliġjuż ordinarju, li kellu jiġi analizzat u pproċessat minn perspettiva xjentifika, u mbagħad użat f’artiklu.
  Fir-rigward tas-sitwazzjoni tagħha stess ma’ dawn... “in-nies li jaraw” (lanqas biss setgħet tiftakar isem Tash), jidher li fil-fatt kienet sofriet minn kollass mentali temporanju. U għalhekk kellha tqum minnufih, tmur għand Galina, u ssib kif tipproteġi lilha nnifisha mill-attenzjoni tas-servizzi sigrieti. U apparti l-maġija kollha—flimkien ma’ dan il-qassis ta’ razza mħallta.
  Wara li waslet għal konklużjoni daqshekk sensibbli u konvinta li r-razzjonalità tas-soltu tagħha kienet irritornat, kienet se tpoġġi l-intenzjonijiet tagħha fil-prattika. Iżda għal xi raġuni, baqgħet bilqiegħda fuq il-bank tal-injam skomdu.
  Reġgħet ħasset imbeżża’, bħallikieku ħsibijietha ma kinux tagħha għalkollox. Barra minn hekk, bħallikieku xi ħadd ieħor, xi ħadd kiesaħ u ostili, kien qed jaħseb għaliha issa.
  “Hekk tibda l-iskiżofrenija,” ħasbet, iżda baqgħet sorpriża meta rrealizzat li l-prospett li ssir ġenn ma beżżagħhiex xejn.
  Imma dak li kien tal-biża’—sal-punt ta’ sturdament, dardir, u dlam quddiem għajnejja—kien il-ħtieġa li noħroġ mit-tempju, ngħaddi mill-bieb tal-monasteru, u nsib ruħi fit-triq.
  "Ikkalma," ħeġġet lilha nfisha. "Tajjeb, oqgħod hawn għalissa jekk ma tridx titlaq. M'għandekx għaġġla."
  Imma lanqas ma stajt noqgħod kwiet—ħsibijiet “barranin” tal-biża’ kienu jinfaqgħu fija perjodikament.
  Qniepen daqqew minn fuq, u t-tħabbit imrażżan ta’ qarrej tas-salmi rrifjena minn ġewwa l-knisja. Il-quddiesa kienet qed tibda. Ilona qamet bilwieqfa u segwiet il-ħsejjes b’eżitazzjoni.
  "Sewwa, fl-aħħar mill-aħħar," ħasbet, "se noqgħod bilwieqfa fuq ix-xogħol, nikkalma u mmur."
  Wara li ħasbet ftit iktar, b’mod goff libset is-salib u daħlet fit-tempju.
  Minkejja li kien jum tal-ġimgħa, kien hemm ħafna nies hemmhekk.
  “Xmara Ġordan, qum, erfa’ ’l fuq, aqbeż, u għammed lill-Imgħallem li ġej,” kanta l-kor.
  Ilona Maksimovna rarament attendiet is-servizzi Ortodossi, iżda, b'mod ġenerali, kienet pjuttost tħobb l-atmosfera tagħhom.
  — Kristu deher, bix-xewqa li jġedded il-ħolqien kollu...
  Hija baqgħet kwieta fl-aħħar ringiela ta’ parruċċani. Il-kant ritmiku, l-uċuħ misterjużi fuq l-ikoni, id-dija tax-xemgħat jitteptep fuq il-vestimenti tad-deheb, u r-riħa ħelwa tal-inċens ikkalmawha.
  — ...Għax jien ġejt biex insalva lill-ewwel maħluq Adam.
  "Ja idjota! Ara lilek innifsek! Qiegħed hemm wieqaf bħal idjota, tisma' dan l-istorbju kollu! Issa oħroġ barra! M'għandekx x'taqsam hawn!"
  Ħsibijiet irrabjati u isteriċi splodew f’rasha bħal murtali, u ħallew warajha traċċa twila u maħmuġa. Il-kant f’daqqa waħda ma baqax f’postu, ix-xbihat dehru jitgħawġu b’mod sarkastiku, u minflok il-fwieħa tal-inċens, Ilona xammet riħa qawwija ta’ dardir.
  Ir-rabja litteralment għaddiet minn fuqha f'mewġ, minn rasha sa saqajha, u ġiegħlet ġisimha kollu jirtogħod b'mod konvulsiv.
  “Iġru! Aħrbu minn hawn malajr!” ħasbet fiha.
  Imma baqgħet fejn kienet—ix-xettiċiżmu intrinsiku tagħha reġa’ beda jaħdem. Tabilħaqq, il-bidla f’daqqa fil-kundizzjoni tagħha setgħet kellha ħafna kawżi—sintomu ta’ mard mentali, jew... allerġija għall-inċens, ngħidu aħna. Jew... Jew tassew kienet ġejja minn xi mkien barra.
  Stramba biżżejjed, dawn il-ħsibijiet serħu r-rabja li kienet ilha tħawwadha.
  “Għaliex għandi nitlaq? Kien tal-biża’ barra, imma hawn ħassejtni kalma,” qalet lilha nfisha jew lil xi ħadd ieħor, u baqgħet hemm.
  “Salvana bit-talb tiegħek, Serafin, missier venerabbli tagħna,” kanta l-kor issa.
  U jekk tibqa', ikun loġiku li tkompli dak li diġà bdiet.
  X'qal hemm? Il-kuritur tal-lemin...
  Ma kinitx li kienet qed tikkunsidra serjament il-qrar, iżda kien fin-natura tagħha li tesperjenza kollox sal-aħħar, sabiex tkun tista’ tifforma opinjoni infurmata dwar dan. Kienet waslet fejn kienet waslet, u kienu qalulha dak li kienu qalulha. U peress li kienet bdiet dan, kellha bżonn ittemmu l-ewwel—jiġifieri, twettaq l-azzjonijiet kollha meħtieġa f’dan il-punt—u mbagħad biss tammetti l-bluha tagħha li segwiet il-passi ta’ oħtha s-superstizzjuża.
  Għalhekk Ilona kkalmat lilha nfisha b'raġunament loġiku, billi għaddiet minn fost in-nies bilwieqfa sal-kuritur mudlam tal-lemin.
  Kien hemm biss ftit nies hemmhekk, apparentement ma kinux qed jogħġbuhom il-folla magħquda fiċ-ċentru tal-knisja. Dun Fyodor kien wieqaf ħdejn il-letrina, issa liebes stola twila fuq is-sottona tiegħu. Huwa għamel sinjal ta’ stedina lil Ilona.
  Saqajha f'daqqa waħda ħassewhom dgħajfa. Tassew, tassew ma riditx tmur hemm! U għaliex kellha tmur hemm? Biex tinvolvi ruħha f'esibizzjoniżmu mentali? Tal-mistħija u diżgustanti!
  Il-qassis ħares lejha b’fehim u stenna.
  “Iġri! Mhux tard wisq!” il-ħsieb reġa’ ġie f’moħħi.
  Daħlet f’daqqa u... tkissret minħabba r-ras iebsa ta’ Ilona. Kienet iddeċidiet li twettaq dan ir-ritwal, u hekk kienet se tagħmel! Bil-biża’ li tbiddel fehmha, ħadet ftit passi malajr u sabet ruħha quddiem il-qassis.
  “Inżel għarkupptejk,” qal bil-kwiet.
  “Xiex?” wieġbet il-mara b’ton qawwi.
  - Hekk irid ikun.
  “Irridu,” irripetiet fiha.
  Billi ma emmnitx x’kienet qed tagħmel, niżlet għarkupptejha u għattiet rasha b’epitrakeljun.
  “Indem minn dnubietek, Elena,” instemgħet il-leħen ta’ Dun Theodore.
  Ħasset li kienet kompletament waħedha f’ħofra fonda u mudlama, fejn ma setgħet tara xejn. Baqgħet siekta għalkollox, bla ma kienet taf x’għandha tgħid. Il-qassis stenna bil-paċenzja.
  U mbagħad kien qisu faqqgħet. L-istorja nfirxet, bħallikieku kontra r-rieda tagħha. Tkellmet dwar l-affarijiet ħżiena u tal-mistħija kollha li kienu ġralha minn mindu kienet żgħira. Kien kompletament inkomprensibbli kif tiftakar kollox, imma kien hemm...
  Dun Fyodor sema’ mingħajr ma esprima l-attitudni tiegħu.
  Ilona siektet f'daqqa waħda kif kienet tkellmet.
  “Jalla Sidna u Alla tagħna, Ġesù Kristu, bil-grazzja u l-ġenerożità tal-imħabba Tiegħu għall-umanità jaħfer lil ibnek Helen...” semgħet minn fuqha.
  L-epitrakeljun tneħħa minn fuq rasha, u qamet fuq saqajha, tħares lejn il-qassis b’għaġeb.
  Hu, madankollu, kien kalm, bħallikieku ma kien ġara xejn speċjali, bħallikieku d-dinja li fiha din il-mara kienet qattgħet tlieta u sebgħin sena ma kinitx inqalbet ta’ taħt fuq quddiem għajnejh.
  “Kilt jew xrobt xi ħaġa llum?” staqsa.
  "Iva, il-kawkaw qiegħed fil-kafetterija issa..." wieġbet Ilona, konfuża. "Oh, le, ma kellix ħin..."
  Wiċċ ikrah ta’ Tash reġa’ deher f’moħħha, iżda b’xi mod vag, bħallikieku mill-bogħod.
  "Tajjeb," qaleb rasu l-qassis. "Tista' tirċievi t-tqarbin. U wara s-servizz, stennieni fejn tkellimna."
  U telaq. U Ilona baqgħet fost il-folla li kienet qed titlob. Is-servizz kien qabadha u ġarrha 'l bogħod. Kien jixbah vagament l-għawm taħt l-ilma, meta l-ebda moviment ma jkun aċċidentali, meta, biex teżisti hawn, trid tintegra fl-ambjent. Imma ladarba tintegra, is-sbuħija maġika tinfetaħ għalik.
  Hija għamlet is-sinjal tas-salib u mielet flimkien ma’ kulħadd, u saħansitra kantat it-troparja. U ma ħasbitx kemm dehret redikola u assurda. Dik il-parti kawstika u xettika tagħha ma kinitx sparixxiet, iżda dehret li kienet ġiet temporanjament imċaħħda minn leħinha.
  Hija ħadet postha fil-kju għat-tqarbin u rċevietu. Is-sentimenti li esperjenzat kienu varjati, vivaċi, u mhux familjari. Ilona ddeċidiet li taħseb dwarhom aktar tard. Għalissa, ħassitha kompletament kalma u kwieta.
  Wara l-Liturġija, hija ħarġet lejn in-nartex. Dun Fyodor, liebes kowt tal-ġilda tan-nagħaġ fuq is-sottona tiegħu, kien diġà qed jistennieha.
  “Għas-saħħa tal-ġisem, għas-salvazzjoni tar-ruħ,” qalilha.
  Billi ma kinitx taf x'għandha twieġeb, sempliċement niżżlet rasha.
  "Ilona Maximovna," beda l-qassis, "Jekk jogħġbok isimgħini bil-kalma, aħseb sew, u iddeċiedi."
  Din l-introduzzjoni ġagħlitha tħossha skomda. Ma kinitx pjaċevoli—ma riditx titlaq minn dik is-sensazzjoni sabiħa ta’ sigurtà u paċi. Iżda qablet u lestiet ruħha biex tisma’.
  "Din... din l-entità li ngħaqdet miegħek, hija qawwija ħafna," qal Dun Fyodor. "Ilni nagħmel eżorċiżmi għal ħafna snin, imma emminni, la jien u lanqas xi qassis ieħor li jwettaq eżorċiżmi qatt ma ltqajna ma' xi ħaġa bħal din. Barra minn hekk, hemm affarijiet hawn li jien stess ma nifhimhomx għalkollox. U huma konnessi mal-istorja tal-familja tiegħi stess. Għalhekk nara żewġ soluzzjonijiet."
  Huwa baqa’ sieket għal mument. Il-mara stenniet b’tensjoni.
  “Tista’ toqgħod hawn, fil-monasteru,” reġa’ sieket, u Ilona ħarset lejh mistagħġba.
  "Ifhem," kompla l-qassis, "hi mhux se tħallik waħdek. Issa rċevejt id-Doni Mqaddsa u qiegħed fil-knisja t’Alla, u hi mhux se tasal għandek. Imma hemm..."
  Huwa għamilha b’rasu lejn il-ħajt tal-monasteru, li warajh il-belt kienet storbjuża.
  "Hekk kif toħroġ hemm barra, hi tidher—b'xi mod jew ieħor. U se ssibha diffiċli tirreżistiha. Imma tista' tirranġaha b'tali mod li minn dak il-mument 'il quddiem ma terġax toħroġ barra."
  “Allura, se nsir soru?” staqsiet Ilona b’dispjaċir.
  “Huwa proċess twil, imma fl-aħħar mill-aħħar, iva,” qaleb rasu Dun Fyodor.
  B’mod sorprendenti, Ilona Maksimovna Linkova-Delgado, Duttur tax-Xjenzi Storiċi u professur, ikkunsidrat serjament din il-proposta għal diversi minuti. U ma kienx qabel ma ħasset rasha immedjatament.
  "Ħsibt hekk," irrimarka l-qassis, "U, biex ngħid il-verità, għadni nsibha diffiċli nimmaġinak fl-appostolnik."
  - Xi ngħidu għal mod ieħor?
  "Huwa ħafna aktar... perikoluż," wieġeb bil-mod il-mod Patri Theodore. "Kemm għalik kif ukoll għalija. Barra minn hekk, nirriskja li niġi defrokat, peress li dak li bi ħsiebi nagħmel mhux għalkollox xieraq għalih."
  - X'inhu dan?
  "Kif nista' ngħidha... Bażikament, battalja ma' demonju, wiċċ imb'wiċċ. Eżatt bħalma kienu jagħmlu l-antenati xamani tiegħi. Imma nsejjaħ għall-għajnuna mhux mingħand demonji oħra, imma mingħand Alla."
  Dan interessa lil Ilona ħafna aktar...
  “Kif se jiġri dan?” staqsiet hi.
  "Se nispjega," qaleb rasu l-qassis. "Se mmorru issa stess lejn il-Muntanja Karaulnaya, lejn il-kappella."
  F’ħajjitha, Ilona kienet marret biss fil-Kappella Paraskeva Pyatnitsa darbtejn jew tliet darbiet, magħrufa mal-pajjiż kollu mix-xbieha tagħha fuq il-karti tal-flus tar-rublu. Imma, naturalment, kienet ratu tittajjar ’il fuq mill-belt ħafna drabi. Għaliex kellhom jitilgħu għolja wieqfa u miksija bil-borra f’temp daqshekk kiesaħ, ma kellha l-ebda idea, imma qabdet.
  "Din il-muntanja darba kienet tissejjaħ Kum-Tigey u kienet sagra għan-nies tal-post," kompla Dun Fyodor. "Kienet meqjusa bħala l-gwardjan ta' dan il-post. Tibqa' tip ta' 'punt ta' laqgħa' għal Krasnoyarsk, spiritwalment, naturalment. Imma kienet sagra ħafna qabel il-Kachins u l-Yenisei Kyrgyz, li għexu hawn qabel ma waslu r-Russi. Fil-fatt, hemm piramida hemmhekk, mibnija minn nies antiki u kulturali ħafna."
  "Tassew?" Ilona tatlu ħarsa, waqt li qamilha x-xettiċiżmu xjentifiku tagħha.
  Dun Fyodor xeħet spallejh.
  "Nifhem in-nuqqas ta' fiduċja tiegħek, imma taf li l-piramidi mhumiex biss fl-Eġittu... jew fil-Messiku. Huma sempliċement aktar viżibbli u aktar magħrufa hemmhekk..."
  Kien veru - strutturi piramidali antiki huma mxerrda mad-dinja kollha, anke taħt l-ilma.
  "U mhux qed nitkellmu dwar l-għolja kollha, iżda biss dwar il-quċċata tagħha, fejn darba nbniet piramida," kompla l-qassis. "Issa hemm kappella fuqha."
  "U mela?" Ilona xorta ma fehmitx kif dan kollu kien japplika għaliha.
  "Għedtlek—kien... u għadu—post ta’ poter. Punt fejn id-dinja tagħna tiltaqa’ ma’ dinjiet oħra. Salib it-toroq bejniethom. Kienet kompletament maħkuma minn spirti, u x-xamani kienu jiġu hemm biex jikkomunikaw magħhom. Issa hemm tempju t’Alla. Imma d-demonju tiegħek bla dubju se jiġi hemm għalik. Jien se nikkonfrontah, u se negħlbu—bl-għajnuna t’Alla."
  — U jien?
  - Għandek tkun hemm.
  - U kif se jispiċċa kollox?
  "Min jaf," il-qassis reġa' xeħet spallejh. "Nittama li d-demonju jerġa' lura lejn ir-renju tiegħu u ma jibqax jitturmentak. Imma..."
  "Xiex?" L-ansjetà reġgħet bdiet tħabbat ġo fiha.
  "Jiena..." beda l-qassis, "nipprova nħares lejk b'viżjoni spiritwali—kif nagħmel ma' kull min jiġi għandi biex jeħles mill-għedewwa ġewwinija tiegħu. Imma int... int differenti ħafna minnhom kollha."
  - B'xiex?
  "Qed nara ruħek frammentata... f'ħafna, ħafna biċċiet. Jilħqu lil xulxin, iżda huma mxerrda f'ħafna dinjiet. Forsi dak li rrid nagħmel se jgħinek terġa' tiġbor dawn il-biċċiet f'personalità waħda, issib l-integrità u... paċi vera."
  "Ma nifhimx," qalet Ilona b'leħen baxx, bħallikieku bejnha u bejn ruħha. "Imma jien se mmur."
  - Imbagħad ma jagħmilx sens li tipposponih.
  "Stenna," waqqfet lill-qassis. "Xi ngħidu għal Zhenya? Xi jfissru dan l-iskeletru, dan il-kodiċi, u... kollox?"
  "Naħseb li dak li għadni kif għidt dwarek japplika għalih ukoll," wieġeb Dun Theodore. "Huwa f'idejn Alla. Bħalna lkoll."
  Meta t-tnejn li huma ħarġu mill-bieb tal-monasteru, Tash waqaf quddiemhom.
  Għal mument, mewġa ta’ biża’ ħakmet lil Ilona—bħal meta ommha qratilha storja tal-biża’ meta kienet żgħira. Id-dehra ta’ Tash qablet perfettament ma’ dan is-sentiment. Kienet sabiħa immens, tal-biża’ immens, u sempliċement inkredibbli—xi ħaġa bħar-Reġina tas-Silġ jew is-Saħħara l-Bajda. Twila daqs siġra tal-arżnu, kienet tiddi fix-xemx ta’ Jannar bħal siġra tal-prinjola miksija bil-ġlata. Trasluċida, imma mhux spettrali—kien ovvju li kienet preżenti bis-sħiħ f’din id-dinja u setgħet taġixxi fiha. Din il-figura kienet tittorra bla ma tiċċaqlaq, tfakkar f’kapolavur ta’ statwa antika. Imma l-għajnejn brillanti f’wiċċha abjad ċar u t-tbissima serpentina fuq xufftejha ħomor indikaw li dan il-mostru kien ħaj b’xi ħajja mibrumin u kien perikoluż ħafna.
  Imma n-nies ma ndunawx li kien żarhom demonju. Ġrew madwarha, jagħmlu xogħolhom malajr, għalkemm evitaw il-post fejn kien wieqaf Tash.
  “Ħa jqum Alla, u ħa jixterdu l-għedewwa tiegħu, u ħa jaħarbu minn quddiem wiċċu dawk li jobogħduh,” kanta bil-kwiet Dun Theodore, u, għolla s-salib, telaq.
  Ilona segwietu. Imma ma jimpurtax fejn daru, raw lil Tash, jitbissem bil-kesħa, jiċċaqlaq b'mod inspjegabbli.
  — Bħalma jgħib id-duħħan, hekk jisparixxu huma; bħalma x-xama’ ddub quddiem in-nar, hekk imutu d-demonji quddiem wiċċ dawk li jħobbu lil Alla...
  Stramba, Ilona, li kienet qed tiffriża ruħha, ma ħassitha xejn kiesħa fit-temp ta’ 25 grad taħt iż-żero, bir-riħ kiesaħ jaħkmilha f’wiċċha. Huma mxew fit-toroq, abbandunati mill-ġlata, xi kultant niżlin b’mod wieqaf, xi kultant telgħin b’mod wieqaf, u Tash mexa qabilhom.
  Il-vjaġġ kien twil—Ilona qatt ma staqsiet għaliex ma kinux ħadu l-karozza tal-linja, iżda mxew it-triq kollha 'l fuq mill-għolja weqfin tal-muntanja. Sempliċement ma ndunatx u lanqas biss ħassitha għajjiena, għalkemm l-età u l-mard tagħha messhom ikkawżawha tiġġarraf f'nofs triq.
  — Ifraħ, Salib tal-Mulej li jagħti l-ħajja u li jkeċċi d-demonji bil-qawwa ta’ Sidna Ġesù Kristu, li kien imsallab fuqek...
  Ilona ppruvat ma tħarisx lejn il-figura mostruża ta’ Tash, iżda xorta waħda ġibdet ħarsitha. Kienet tidher li qed tittajjar ’il fuq mill-belt, kostanti daqs il-kappella, li wkoll kienet kontinwament fil-linja tal-vista tagħhom.
  “Għaliex mhux qed jattakka?” ħasbet Ilona.
  Forsi kienet it-talba li l-qassis kien jirrecita bla waqfien. Imma deher li hekk kif resqu lejn il-quċċata tal-muntanja, dan beda jbeżża’ lis-saħħara dejjem inqas. Il-figura tagħha bdiet tikber, tidher prominenti u qawwija wisq. Dun Fyodor deher li ma kienx jaf xejn, imma Ilona bdiet tibża’ dejjem aktar.
  F'xi punt, fl-aħħar parti tal-vjaġġ tagħhom, meta l-kappella kienet kważi fl-istess livell tagħhom, Ilona ħasset li l-veġġent kien se jattakkahom. Awra ta' aggressjoni infernali nfirxet fuqhom bħal buffura qawwija ta' riħ, u ffriżat id-demm fil-vini tagħhom. Tash dehret direttament quddiemhom, timblokka triqthom. It-triq lejn il-kappella, hi stess, is-siġar u l-bankijiet miksija bil-borra, kollha dehru bħala tikek imċajpra minn ġol-figura trasluċida tas-saħħara.
  Imma Patri Fyodor kompla javvanza, bħallikieku ma ra l-ebda periklu. Dalwaqt kienu se jkunu eżatt ħdejn Tash, u mbagħad... Ġisim Ilona ntefa’ bl-antiċipazzjoni tal-ġlieda, b’mewġa ta’ adrenalina tħawwadha. Għalkemm ma kienx ċar kif tiġġieled monstru bħal dan.
  Imma ma kienx hemm bżonn li jagħmlu dan—figura oħra dehret ħdejn Tash, li wkoll kienet tixbah statwa enormi fid-dija silġ. Kien raġel b’wiċċ Mongolojde u xagħar twil iffriżat madwar rasu bħal kuruna tad-djamanti. Huwa estenda idu u imbotta lil Tash ’il bogħod minn quddiemhom. U hi obdiet.
  It-triq kienet vojta, ir-raġel tas-silġ kien sparixxa, u Ilona u Dun Fyodor, li komplew jitolbu, resqu lejn il-kappella. Telgħet mill-borra, b’saqaf aħdar imdawwar u koppla tad-deheb, kienet tixbah lapes li bih xi ħadd kellu l-ħsieb jikteb messaġġ fis-sema ċar tax-xitwa.
  "Forsi," ħasbet Ilona, waqt li tħares lejn il-muntanja fuq nett tal-għolja fejn kienet tinsab il-kappella, "din tassew hija xi ħaġa artifiċjali. Forsi muntanja tad-difna. Jew piramida mġarrfa..."
  Dak li kien sorprendenti kien li ma kienx hemm ruħ hawn. Naturalment, mhux probabbli li kien ikun hemm ħafna strollers f’tant ġlata, imma tal-inqas kien hemm xi wħud... Pereżempju, gwardjan ħdejn il-kanun tas-sinjali li kien jispara kull nofsinhar. Għalkemm is-suldati probabbilment kienu qed jinħbew mill-kesħa fil-gwardja tagħhom.
  Minn hawn, il-belt ukoll dehret abbandunata, bħallikieku l-abitanti kollha tagħha kienu sparixxew f'daqqa waħda. Il-bjut miksija bis-silġ biss kienu jiddu, u l-għoljiet imdejqin miksija bil-borra kienu jidhru minn fuq.
  Telgħu t-taraġ imqiegħed fuq l-għolja. Il-qassis ħareġ iċ-ċwievet u fetaħ il-bibien tal-kappella.
  “M’hemm ħadd hawn issa?” staqsiet Ilona.
  “Ċempilt lill-omm li ġġorr ix-xemgħa u tlabtha titlaq ħalli nkun nista’ nitlob waħdi. Jafu li nagħmel affarijiet bħal dawn, u dejjem għal raġuni,” wieġeb il-qassis u daħal ġewwa.
  Ilona segwietu, iżda ffriżat fuq l-għatba.
  Hija ftakret li l-kamra hawnhekk kienet pjuttost żgħira, mhux akbar minn kitchenette f'bini prefabbrikat—setgħet takkomoda biss ftit nies kull darba. Imma issa daħlet f'knisja enormi b'ikoni maestużi u jleqqu mżejna mal-ħitan u kurċifiss enormi fil-bogħod.
  “Hija akbar minn ġewwa milli minn barra!” qalet Ilona b’għaġeb.
  “Immaġinajtha,” wieġeb il-qassis fil-qosor.
  Huwa għamel is-sinjal tas-salib tliet darbiet b’riflessjoni profonda, neħħa l-kowt tal-ġilda tan-nagħaġ tiegħu, dendelha ma’ hanger li kien hemm wara l-mejda bit-teżori tal-knisja, u resaq lejn il-kurċifiss.
  Ilona baqgħet wieqfa fuq l-għatba, ma temminx lil għajnejha.
  Kien hemm bosta xemgħat mixgħula hawn, u l-lampi taż-żejt kollha kienu qed jitteptep. Dun Fyodor qagħad f’nofs il-kappella u ntefa’ fit-talb.
  F'daqqa waħda, id-dawl ta' barra naqas. Ilona qabżet u ħarset 'il barra mill-bieb. Kien lejl barra, avolja kien għadu kif nofsinhar. Stagħġbet meta rat is-sema mimli kwiekeb, iżda kien kompletament differenti minn dak li wieħed jara hawn f'dan il-ħin tal-ġurnata. Marte qawwi ħafna ġibed l-għajn tagħha—tikka ħamra penetranti.
  “Sidna Ġesù Kristu, li niżel fl-infern,” talab il-qassis.
  L-istilel sparixxew. Ma kien fadal xejn—dlam oħxon li deher li kien se jgħaffeġhom u jgħattihom. Ilona tat ħarsa madwarha b’mod frenetiku. Id-dwal fil-kappella kienu għadhom jitteptep, u t-talb ta’ Patri Feodor kien jidwi.
  Hija daret lura lejn it-triq u kważi għajtet bl-orrur—ħajt ta’ fjammi kien qed joqrob lejn il-kappella minn kull naħa. Ilona ħasset is-sħana insapportabbli u r-riħa soffokanti tad-duħħan. Darba kienet saqet minn medda ta’ triq b’nar fil-foresta jaħraq miż-żewġ naħat. Imma dak li rat issa kien mitt darba aktar orribbli.
  — ...U għaqad il-qawwa tax-xitan.
  Hekk kif Ilona kienet se tagħfas fin-nar, dan f'daqqa waħda sparixxa. Id-dlam silġ baqa' madwaru kollu. Madankollu, dehru xi lakuni. Dawn twessgħu, u malajr Ilona rat pjanura li kienet dehret quddiemha b'mod misterjuż. Niexfa, imma mhux abbandunata. Armata vasta kienet imdawra l-kappella min-naħat kollha. Ilona rat gwerriera Indjani feroċi, bir-rix u miżbugħin, ixejjer lanez u macuahuitls. Kien hemm ukoll kreaturi inumani—rettili enormi tal-biża' b'denb qawwi u xi oġġetti tassew tal-biża' fid-dwiefer twal tagħhom. Bandieri jleqqu kienu jteptep 'il fuq mit-truppi, u mużika marzjali selvaġġa kienet iddoqq fuq strumenti mhux magħrufa.
  Instema’ kmand qawwi, u l-armata attakkat b’għajta tal-biża’. Kien ċar li kienu se sempliċement jeqirdu l-kappella, flimkien maż-żewġt irġiel.
  — ...U li tana s-Salib Onorabbli Tiegħu biex inkeċċi lil kull avversarju.
  Ilona kienet diġà rat l-uċuħ mgħawġa tan-nies u l-wisa’ tal-biża’ u tbissim ta’ mostri, b’ilsna bil-ponta qishom frosti ħerġin minn ħalqhom. Ir-riħa qawwija ta’ għadd kbir ta’ ġisem għaraq u riħa stramba oħra ħakmitha. Imma hekk kif l-arma ttellgħet ’il fuq minn rasha, ix-xena nbidlet mill-ġdid.
  Issa kienet xi ħaġa inkonċepibbli. Bħal biċċiet maqtugħin mill-laħam ta’ dinjiet differenti, mitfugħa flimkien. Hija rat frammenti ta’ smewwiet aljeni, kreaturi differenti minn kwalunkwe oħra, xeni ċari mill-passat tad-dinja u, deher, mill-futur. Imma kien hemm aktar immaġni mhux tad-dinja li sempliċement ma fehmitx. U xi frammenti sfidaw kull definizzjoni—bħal biċċiet ta’ pitturi astratti. U dan kollu, bħal kalejdoskopju, kien f’moviment kostanti, framment wieħed jissostitwixxi ieħor immedjatament, u l-bqija bla tmiem.
  Milli jidher, hekk għandu jidher il-kaos primordiali.
  Ras Ilona daret. Minn dak kollu li kienet rat illum, id-dehra quddiemha kienet l-aktar selvaġġa u l-aktar tal-biża’.
  Imma mbagħad, mill-konfużjoni sfaċċata, xi ħaġa familjari ħafna kkristallizzat. Għall-ewwel, Ilona lanqas biss fehmet x'kienet. Milli jidher, moħħha, ixxukkjat mill-ġenn viżwali li kellu quddiemu, irrifjuta li jiddefinixxi xi ħaġa.
  Imma kienet Zhenya.
  Quddiemha, fuq l-isfond ta’ konfużjoni Babilonjana tad-dinjiet, kien imdendel wiċċ Cromlech. Kien imnikket u maħsub, b’għajnejh magħluqin. Jew aħjar, għajn waħda—minflok in-nofs l-ieħor tal-wiċċ, kien hemm kranju mikxuf—bħal fuq il-monument misterjuż tiegħu fiċ-ċenote.
  “Zhenya!” għajtet Ilona.
  Il-kaos sparixxa, ir-ras tal-Cromlech sparixxiet. Deżert ramli kien jestendi sal-orizzont—ftit blat bajdani u mqatta’ biss kienu jisporġu fil-bogħod. Fuq kollox kien imdendel sema ħamrani, distintament mhux tad-dinja.
  U fil-bogħod—iżda eqreb lejn l-irdumijiet—kien hemm maħżen ordinarju u tad-dinja. Ħitan tal-pjanċi fuq pedament solidu tal-blat, saqaf bit-tiben... Ilona Maximovna qatt ma kienet ratu minn barra, iżda rrealizzat li dan kien l-istess maħżen li Carol Tash darba kienet ġibditha lejh fl-istat mibdul tagħha.
  U rrealizzat ukoll li kellha tmur hemm.
  - Għal xiex?
  Dun Fyodor kien wieqaf fil-qrib.
  “Irrid,” wieġbet Ilona bil-kwiet u b’ras iebsa.
  Il-qassis għamilha b’rasu b’sinjal ta’ fehem.
  “Għal ħbiebi...” qal bħallikieku kien qed jgħid bejn ruħu.
  Ilona ħarġet pass mill-kappella. Ieħor. U ieħor.
  - Titlifx triqtek, Elena!
  Leħen Dun Fyodor deher ġej minn bogħod. Ilona daret, iżda l-kappella kienet sparixxiet warajha—deżert biss taħt smewwiet barranin. It-traċċa tal-passi tagħha bdiet minn imkien.
  Hi daret lura lejn il-maħżen u rat li issa kienet wieqfa eżatt ħdejh. Hi imbottat il-bibien. Dawn fetħu b’ħoss ta’ tgergir, iżda nfetħu faċilment.
   29
  
  Ilona Linkova. Atlantis Russa, Roslavl. 11 ta' Awwissu, 1980 (12.18.7.2.18, u 12 Etznab, u 1 Yakshin)
  Bħala sellma, Lenmena għamlet ġest ikkomplikat li jindika l-wirt Mohican tagħha.
  Ilona obdiet l-ordni u segwiet lill-anzjani tagħha sal-mejda lussuża tal-ballut aħmar, u b’ħarsa ħafifa qabdet lill-mara Atlanteana.
  “Irrapporta, Kurunell,” ordna Tamantsev.
  "Evgeny Vladimirovich," beda Stolyarov, "ħallini nagħti struzzjonijiet lill-uffiċjali junior—m'għandhomx l-istampa sħiħa."
  "Lanqas jien m'għandi l-istampa sħiħa; hija kwistjoni serja wisq," tbissem il-ġeneral. "Li kieku ma kienx għaċ-ċirkostanzi straordinarji," qal, waqt li dar lejn iż-żewġt ibniet, "ma kontux tkunu hawn. Mela isimgħu sew dak li għandkom bżonn tafu."
  "Madwar sena ilu, l-assoċjati arrestaw lill-aġent ta' Malinalko, il-professur Pollakk Jakub Jagielski, f'Varsavja," beda Stolyarov. "Taf kif taħdem il-kontro-intelligence mal-klijenti... Xorta waħda, malajr aċċetta li jikkoopera. Minn analiżi tax-xhieda tiegħu, deher ċar li Aztlan jissuspetta li l-Imperu Russu għandu arma ta' qawwa devastanti, kapaċi li tbiddel radikalment il-bilanċ tal-poter fuq il-pjaneta. U, stramba biżżejjed, waslu għal din il-konklużjoni mir-rumanz tal-protegé tiegħek, Cromlech..."
  Stolyarov dar lejn Ilona.
  “Nikolai Alekseevich, ma nifhimx,” wieġbet it-tfajla, konfuża.
  “Lanqas aħna ma nifhmuh sew,” ammetta Tamantsev.
  "M'hemm l-ebda mod kif Cromlech seta' kellu informazzjoni bħal din. Imma milli jidher, l-intelliġenza Aztlan temmen li kisebha permezz ta' xi... mezzi mudlama. Tafu, is-seers, in-naguals u d-djabolji Atlanteani l-oħra kollha tagħhom."
  Ilona nnutat li Lenmena tbissmet malajr għal dawn il-kelmiet, iżda ma kinitx interessata f’dan issa.
  “Trid tgħid,” qalet bil-kwiet, b’qalbha tibred, “li tassew għandna arma bħal din…”
  Stolyarov u Tamantsev baqgħu siekta, u dan kien aktar elokwenti minn kwalunkwe kliem ieħor.
  "Il-problema hi," kompla l-kurunell, "li, jekk niġġudikaw mill-analiżi tal-informazzjoni li għamel Yagelsky, ix-xjentisti tal-Great Aztlan jew diġà ħolqu bomba jew huma qrib ħafna li jagħmluha. Konna nafu li kienu qed jimplimentaw l-iżviluppi tagħhom stess f'dan il-qasam, imma ma ħsibniex li kienu waslu s'hawn."
  "Dan huwa inkwetanti ħafna għall-gvernijiet l-oħra tal-Atlantiku," żied jgħid il-ġeneral. "Anke Illinois u Bogota, li baqgħu newtrali matul il-gwerra, issa huma lesti li jidħlu fi ftehim kontra l-Aztlan. U f'din l-operazzjoni, qed naħdmu flimkien mal-intelliġenza Iroquois."
  “Imma hi...” Ilona għamlet sinjal b’rasha lejn Lenmena b’perplessità.
  "L-alleati tagħna jemmnu li l-affarijiet se jmorru aħjar jekk jikkonvinċu lill-Aztlans li huma fuq in-naħa tagħhom," Tamantsev għamel wiċċu xi ftit. "Fir-realtà, l-intelliġenza Iroquoian, bħal dik ta' Comancheria u Lakota, bħalissa qed taħdem id f'id magħna. L-Aztlan il-Kbir irid ikeċċina kompletament minn hawn, jagħlaq il-bieb għalkollox fuq il-pussessjonijiet Russi f'Atlantis. Iżda l-istati l-oħra hawn m'għandhom l-ebda xewqa li jitħallew waħedhom mal-Aztlans, li, skont id-duttrina ta' Xoqoitzin, iqisu l-popli Atlanteani l-oħra kollha bħala lsiera potenzjali tagħhom."
  Ilona fakkret f'xi ġrajjiet politiċi reċenti: it-tkessiħ ovvju tar-relazzjonijiet bejn ir-Russja u l-Iroquois, id-dikjarazzjonijiet ħorox mill-gvern tagħha dwar in-nuqqas ta' xewqa għall-preżenza tal-wiċċi pallidi fuq l-art sagra tal-antenati tagħhom, l-avviċinament diplomatiku bejn l-Iroquois u l-Aztlans... Fil-prinċipju, ma kien hemm xejn sorprendenti dwar dan: il-politika barranija tal-Iroquois dejjem kienet distinta minn makakkerija sofistikata, u l-intelliġenza tagħhom - minn impudenza tal-għaġeb.
  "Forsi s-sagamore junior jista' jispjega s-sitwazzjoni f'aktar dettall," Tamancev għamel sinjal b'rasu lejn Lenmena.
  "Tgħanniqa," wieġbet bl-interjezzjoni tradizzjonali. "Fil-ġurisdizzjoni tiegħi, naturalment, mexxejja kbira."
  Hija waqfet għal ftit, tiġbor ħsibijietha, u mbagħad tkellmet, billi elenkat il-fatti b'mod xott u bla passjoni.
  — L-Atetshents bdew jitkellmu dwar il-fatt li l-Aztlans kienu akkwistaw arma li biha setgħu jeqirdu d-dinja kollha madwar sentejn ilu.
  Tamancev, wara li sema’ dwar il-klarividenti Iroquois, xeħet spallejh b’mod xettiku, iżda Lenmena ma tax kas ta’ dan.
  — L-assemblea tal-kapijiet tagħna ħarġet wampum li jordna li din it-twissija mill-Ispirtu l-Kbir tiġi studjata bir-reqqa.
  "L-Assemblea tal-Kapijiet"—Rotianer—ħatret il-gvern tal-Unjoni Haudenosoni, li kienet magħrufa biss mad-dinja ta' barra bħala Iroquoia (l-istess, inċidentalment, kien japplika għal Comancheria, li kienet magħrufa internament bħala l-Art ta' Numunu). Iżda minkejja dan l-eżotiku verbali kollu, id-dipartimenti tal-gvern tal-popli ta' Atlantis tat-Tramuntana ffunzjonaw b'mod effiċjenti u effettiv—għall-inqas fir-rigward ta' kwistjonijiet militari.
  “Ġejt inkluża fil-grupp għax il-familja tiegħi dejjem kellha orenda,” kompliet l-iskwaw.
  Ilona fehmet li ma kienx biss il-pussess ta’ poteri mistiċi minn Lenmena (għalkemm dik kienet parti minnha). Kunjomha kien jappartjeni għal familja ta’ gwerriera rinomata li kienet ipprovdiet uffiċjali brillanti lil Iroquoisia matul l-istorja tagħha.
  "Messu kkuntattjajt lill-kap tal-istazzjon ta' Malinalco f'Manahatta u ħallejt lili nnifsi niġi reklutat," spjega Lenmena. "Ma kienx diffiċli ħafna—Aztlan kontinwament jipprova jirrekluta aġenti minna. Imbagħad sirna nafu li kienu interessati f'Yevgeny Kromlekh—kienu qed jistaqsuni għal informazzjoni dwar il-konnessjonijiet tiegħu maċ-ċittadini tal-Unjoni tagħna, li seta' kiseb matul il-gwerra."
  “Madwar dak iż-żmien, Yagelsky avviċina lil Kromlech f’Varsavja,” intervjena Tamantsev mill-ġdid.
  “Sa dan iż-żmien,” qalet Lenmena, bħallikieku ma kinitx ġiet interrotta, “it-tmexxija tiegħi kienet diġà daħlet uffiċjalment, għalkemm bil-moħbi, f’alleanza mas-servizzi intelliġenza ta’ Aztlan.”
  Tamantsev għamilha b’rasu.
  "Ġejt assenjat biex immur lejn l-Aztlan tal-Lvant, lejn Fortuna, fejn Cromlech kien skedat li jasal biex jagħti lekċer dwar ir-rumanz tiegħu, u biex nistabbilixxi kuntatt miegħu," irrakkontat l-iskwaw. "Ġejt ordnat naħdem man-nies minn Malinalco—kien hemm ajkli u jaguars hemmhekk. Parti oħra mill-inkarigu tiegħi kienet li nikkoordina mal-intelligence Russa..."
  "Il-grupp tiegħi kien diġà hemm," qal Stolyarov, mingħajr ma ħares lejn Ilona. "Kellna naħdmu wkoll kontra aġenti Brittaniċi—dehru bla mistenni fl-aħħar stadju tal-operazzjoni. Wieħed minnhom inqabad mill-ġaguari. Il-preżenza Brittanika f'dan il-każ kienet sorpriża għalina. Għalkemm mhux waħda kbira—idaħħlu mnieħrhom f'kollox."
  Ilona rtogħdet meta rrealizzat li waqt li kienet qed tgawdi l-"mistrieħ" tagħha fuq il-Fortunas, dan l-istorbju kollu tal-ispjunaġġ kien għaddej madwarha.
  "Għamilt kuntatt ma' Kromlech," qal Lenmena b'ton kalm. "Kont naf li wara l-lekċer, grupp ta' ajkli suppost kellhom jaħtfuh u jtiruh minn naħa għall-oħra tal-oċean. Il-kompitu tiegħi kien li ngħatti din l-operazzjoni."
  "Kieku kollox ġara kif ippjanajna," kompla Stolyarov, "kien jintbagħat lejn Aztlan, u jħalli lil martu mal-Fortunas. Ma konniex nindaħlu."
  Ilona ma staqsietx kif l-uffiċċju tad-dar tagħha kien beħsiebu jittrattaha: wara kollox, kienet ħadet ġurament, kif kien fakkarha l-imgħallem tagħha... Issa t-tfajla fehmet li ċ-ċansijiet tagħha li tibqa’ ħajja kienu baxxi fi kwalunkwe xenarju.
  Hija ftakret b'mistħija l-ħsibijiet preċedenti tagħha dwar kif l-intelliġenza Russa saret wisq laxka wara l-gwerra. Issa biss irrealizzat il-kobor sħiħ tal-innoċenza tagħha fid-dawl tat-taqbida sigrieta mudlama u titanika bejn l-istati, li ħafna nies għadhom ma jafux biha.
  Lenmena ħarset ftit 'l isfel.
  "Għamilt żball," qalet wara pawża żgħira, iżda xorta bl-istess ton indifferenti. "Biex nevita li nqajjem is-suspetti tal-għadu, ħallejt il-Cromlechs waħedhom wara l-laqgħa. Kont naf li kienu qed jiġu osservati mhux biss mill-Eagles, li magħhom kont f'kuntatt, iżda wkoll mill-Jaguars—grupp tat-Teteuctin Chimalpopoca. L-Eagles ma kinux ippjanaw il-qbid qabel il-lejla ta' wara, meta l-ajruplan suppost kellu jkun lest. L-operazzjoni kienet ikkumplikata mill-fatt li l-gvern tal-Lvant ta' Aztlan, minkejja l-alleanza tiegħu mal-Great Aztlan, jiddiżapprova bil-qawwa affarijiet bħal dawn. Barra minn hekk, kif irriżulta, ma kien hemm l-ebda koordinazzjoni bejn il-gruppi tal-intelliġenza ta' Aztlan. L-Eagles ma kellhom l-ebda idea li Chimalpopoca riedu jissagrifikaw il-Cromlechs.
  Ilona reġgħet rtogħdet, filwaqt li Lenmena kompliet:
  "Lanqas ma kont qed nipprevedi li t-Teteuktin ikollu l-pjanijiet u l-appoġġ tiegħu stess fil-forma ta' gang lokali ta' pachucos."
  "Kienu parti mis-setta Ish-Tab," żied Stolyarov. "Wara li l-Cromlech ġie ssagrifikat, ilkoll kemm huma kienu jikkommettu suwiċidju. Għalhekk ma kinux jibżgħu minn xejn."
  "Hekk kif sirt naf li mart Kromlekh kienet inqatlet u li kien qed jinħeba fil-belt, irrapportajt lill-Eagles. Bl-appoġġ ta' uffiċjal tal-pulizija ta' grad għoli f'Chikomoztok, irċevew tagħmir tal-pulizija, ħelikopter, u permess biex joperaw fil-belt. It-tfittxija kienet estensiva, għalkemm sigrieta. Madankollu, kważi konna tard wisq: l-aġent tal-Ingiz kien diġà ġie ssagrifikat, u kien imiss lil Kromlekh."
  Lenmena daret lejn Ilona, li ma kinitx ħarset lejha matul ir-rapport kollu tagħha.
  "Rajtek moħbi fuq it-teocalli, imma ordnajtlek biex ma tintmissx. Kont naf li n-nies tiegħek kienu qed jistennewk. Int gwerrier kuraġġuż. U hu wkoll..."
  Mal-aħħar frażi, wiċċ it-tfajla b’ġilda ħamra rattab xi ftit, u xi ħaġa mhux ortodossa dehret fuqu. Tenerezza ħolmika?
  Mewġa ta’ rabja aċiduża telgħet minnufih f’Ilona. It-Tieni Logutenent Linkova assigurat lilha nfisha li kienet rivalità purament professjonali, mhux biss għira...
  Madankollu, Junior Sagamore Hingahgok immedjatament reġa' sar aġent tar-rappurtaġġ imparzjali.
  "Wara li nnewtralizzajt il-grupp ta' Chimalpopoca, immobilizzajt lil Cromlech b'droga u ttrasferijtu fuq l-ajruplan. Tgħanniqa, għidt kollox."
  Lenmena qagħdet bilqiegħda, tħares 'il quddiem fis-skiet.
  Wara silenzju qasir, Tamantsev tkellem.
  "Irid jingħad li l-operazzjoni, minkejja bosta intoppi, laħqet l-għan tagħha. Skont l-intelliġenza tagħna, Cromlech issa jinsab f'Tenochtitlan u qed jiġi interrogat personalment mill-Huey Tlatoani. Nistgħu biss nittamaw għal suċċess bħal dan. Issa l-għan tagħna huwa sempliċi..."
  Ilona, ixxukkjata b’dak kollu li kienet semgħet, ħarset ’il fuq lejh b’sorpriża. Kienet ċerta li Yevgeny kien ġie ssagrifikat biex jikkonferma t-teorija li Great Aztlan kellu din l-arma misħuta. Issa s-servizzi tal-intelliġenza alleati setgħu biss josservaw u jiġbru biċċiet ta’ informazzjoni mill-aġenti tagħhom fil-kamp tal-għadu. U l-Cromlech kien ġie ddikjarat vojt. Forsi l-fatt tal-ħtif u l-eliminazzjoni tiegħu aktar tard kien se jintuża f’xi logħba diplomatika. Imma dak kollu. Imbagħad dwar liema għan ieħor kien qed jitkellem il-ġeneral?
  Iżda Tamantsev kompla bil-qawwa kollha:
  "Issa rridu nwettqu operazzjoni biex neħilsu lil Yevhen Kromlekh u neħilsuh. U dawk preżenti hawn se jagħmlu dan."
  ...Sa filgħaxija, Ilona ħarġet barra. Kienet akkomodata f’guesthouse żgħira mmexxija minn familja mmexxija minn koppja ta’ rtirati mill-“Glass House”—l-aktar irġiel anzjani ħelwin. Ilona ssuspettat li dawn in-nies twajba u kwieti kienu għaddew minn ħafna diffikultajiet f’ħajjithom, u anke issa, jekk jingħataw l-opportunità, setgħu jagħtu sfida lil ħafna żgħażagħ.
  Ma setgħetx toqgħod kwieta fil-kamra tagħha—ħsibijiet ta’ wġigħ u sens ta’ ansjetà persistenti. L-arja friska b’riħa tal-baħar ġabet magħha sens żgħir ta’ serħan. Ilona ma kinitx differenti mill-bosta turisti li kienu jduru fit-toroq ta’ filgħaxija. Bilqiegħda fuq bank fi sqaq b’siġar imżejna b’mod fantasjuż, bejn funtana u sodda ta’ fjuri lussużi, it-Tieni Logutenent Linkova ppruvat tikkalma ruħha. Kienet tant mitlufa fil-ħsibijiet tagħha li bilkemm innutat il-grupp ta’ Atlantiżi jgħajtu b’eċċitament jilagħbu logħba tal-bsaten ftit bankijiet ’il bogħod.
  Hija kienet taf li ladarba tibda l-operazzjoni, id-dipressjoni tagħha kienet se tisparixxi mingħajr traċċa—kienet se tibqa’ biss ix-xewqa li tagħmel kollox bl-aħjar mod possibbli. Iżda din l-operazzjoni ma kinitx biss mhux tas-soltu—kienet inkredibbli. U ddisprata. Ilona fehmet li x’aktarx kienu se jintbagħtu lkoll għall-mewt tagħhom.
  “Missjoni Impossibbli,” qalet bi tbissima morra.
  Naturalment, il-grupp ma kienx intbagħat lejn Aztlan b’xorti tajba. Ilona kienet taf li Tamantsev u Stolyarov ma kinux qalulha ħafna, iżda mill-ftit ħjiel tal-kap, hija qatgħet li l-affarijiet kienu ħżiena ħafna. Ma kinitx dwar gwerra li xi darba setgħet teqred il-biċċa l-kbira tal-umanità. Din il-gwerra, jidher, setgħet tinfaqa’ fi kwalunkwe mument...
  Rotta li kienet qed toqrob xerrdet il-grupp ta’ plejers, li xterdu, u taw daqqa ta’ dagħa elaborata lill-uffiċjali tal-pulizija mdejqin bil-kliem fil-lingwi tribali tagħhom. Ilona nnotat l-inċident awtomatikament, iżda l-ħsibijiet ansjużi tagħha komplew.
  Il-fatt li żewġ superpotenzi kellhom din l-arma infernali fl-istess ħin ixxukkja liż-żewġ naħat. Il-paniku ddetta kors ta’ azzjoni wieħed—attakka qabel ma l-għadu seta’ jirkupra.
  F'daqqa waħda, il-figura tal-kittieb Cromlech ħadet sinifikat enormi—Aztlan ma kienx se jattakka qabel ma joħroġ l-informazzjoni kollha minnu. Iżda l-alleati kellhom għall-inqas jippruvaw jieħdu din il-lixka li kienu ħawlu, li issa żgur li kellha informazzjoni imprezzabbli, mill-għadu.
  Kien hemm punt wieħed biss pożittiv f’dan kollu: Evgeny kien għadu ħaj.
  Fir-rigward tar-rwol tagħha f’din l-istorja, hija fehmet li Stolyarov kien waqa’ fin-nassa tal-gwerra sigrieta. Ilona kienet ġiet sagrifikata fuq il-Fortunas, iżda kienet baqgħet ħajja. Dan kien ifisser li kienet ippreparata biżżejjed għal operazzjoni aktar serja. U, naturalment, kellha tiġi inkluża fil-grupp ta’ sabotaġġ mibgħut biex isalva l-Cromlech. Għal inqas nies, anke aġenti sigrieti, li jkunu jafu b’din il-kwistjoni, aktar ikun sigur.
  Fil-fond ta’ qalbha, kienet taf li kieku kienet Stolyarov kienet tagħmel eżattament l-istess ħaġa. Imma dik ma kinitx ta’ konsolazzjoni.
  Madankollu, Stolyarov mar mal-grupp hu stess—hu mexxejh.
  Madankollu, dawn il-konsiderazzjonijiet kollha sfumaw fl-insinifikanza meta kkonfrontata bil-prospett li ssalva raġel li kienet ilha tafha għal ftit sigħat biss, iżda li kien diġà sar tant importanti għaliha. Issa, quddiem il-battalja u, x'aktarx, il-mewt, it-tfajla setgħet tammetti dan lilha nfisha.
  Kien terribbli li ma setgħet tgħid lil ħadd fejn kienet sejra jew għaliex—lanqas lil oħtha. Galya sempliċement kienet se tiġi infurmata li kienet waqgħet tiddefendi l-Imperu, u forsi tingħata premju li xorta ma setgħetx turi lil ħadd.
  Qanpiena daqqet fil-qrib. Ilona ħarset 'il fuq, rat il-koppli tal-knisja Ortodossa, u għamlet is-sinjal tas-salib. Is-servizz kien wasal biex jibda, u kienet taf li postha kien hemm.
  Filwaqt li qassis wieħed serva l-viġila ta’ lejl sħiħ, ieħor sema’ l-qrar fil-kuritur mudlam tax-xellug. Naturalment, Ilona ma setgħetx tingħaqad mal-kju tal-penitenti. Żgur li kienet se tqerr u tirċievi l-Komunjoni qabel l-operazzjoni, iżda biss mal-kappillan tal-GRU—anke qassis, jekk kien barrani, kien ipprojbit milli jisma’ l-qrar tagħha.
  It-tfajla semgħet il-kant, talbet, għamlet is-sinjal tas-salib, u bil-mod il-mod il-melankolija u l-ansjetà tagħha naqsu. Kulma kien se jiġri kien se jiġri, u hi kienet se twettaq dmirha. U kienet se ssalva lil Evgeny.
  Jekk Alla jrid.
  “X’jismek?” instema’ leħen xiħ u mriegħed minn fuqha.
  Ilona, maqtugħa mill-kurrent ta’ ħsibijiet imħalltin mat-talb, refgħet rasha b’sorpriża.
  Il-qassis li kien temm il-qrar qagħad ħdejha.
  “Għid ismek,” staqsa mill-ġdid.
  “Elena,” għal xi raġuni qalet l-isem tal-magħmudija tagħha.
  Il-qassis kien pjuttost imwaqqa’, b’ġilda kannella mkemmxa u daqna griża skarsa. Asjatiku, jew forsi Inuit mit-tramuntana. Dan ma kienx sorprendenti—fost il-parruċċani ma kienx hemm biss Slavi u Atlantiżi, iżda wkoll Ċiniżi, Ġappuniżi, Koreani, nies mill-gżejjer tal-Oċean Paċifiku, anke Malajani u Indjani. Din kienet l-Atlantide Russa...
  Minn wiċċ magħmul kollu kemm hu minn angoli qawwija, bħal ritratt miżbugħ minn Kubista, għajnejn suwed dojoq u penetranti ħarsu lejn Ilona – b’attenzjoni, iżda b’xi mod distakkat.
  "Tibżax minn xejn," qal il-qassis f'daqqa waħda b'konvinzjoni vera. "Jien se nitlob."
  Ilona xxukkjat, niżżlet rasha biex tirċievi l-barka, u meta refgħetha, il-qassis xiħ kien diġà sparixxa fis-sagristija. Kollox ġara daqshekk malajr li t-tfajla ma kinitx ċerta li ma kinitx alluċinazzjoni kkawżata minn stress emozzjonali terribbli.
  Żewġ qassisin servew il-viġila li damet il-lejl kollu, iżda qatt ma rat lil dak li resaq lejha.
  Hekk kif ħarġet mis-servizz, Ilona qrat fuq il-bord fin-nartex: "Knisja tar-Reverendu Qaddis Herman tal-Alaska. Rettur: Dun Fyodor Kopenkin."
  
   Evgeniy Cromlech. Great Aztlan, Tenochtitlan. 18 ta' Awwissu, 1980 (12.18.7.3.5, u 6 Chik-chan, u 8 Yakshin)
  Il-kromlech ma kienx jaf kemm qatta’ żmien fil-ħabs tal-palazz tat-Triq Tlatoani. Diversi jiem, ġimgħa, forsi tnejn—ma kellux arloġġ jew kalendarju. Għalkemm din il-kamra kbira u komda bilkemm setgħet tissejjaħ ħabs, minkejja d-dehra ta’ barra mingħajr twieqi.
  Kien jitma’ sew, il-kamra tiegħu kienet titnaddaf, kien jingħata kotba, u darba kuljum kien jittieħed għal mixja f’atriju żgħir fuq wieħed mill-bjut ta’ dan il-bini grandjuż u stramb, kważi belt, li ilu sekli sħaħ u li nbena mill-ġdid ripetutament. Kull filgħodu, assistenta mara tal-qassisin mediċi, tisitl, kienet tasal u teskortah, akkumpanjata minn gwardji, għal eżami mediku komprensiv, li ġeneralment kien idum ftit sigħat.
  Kemm it-tisitl kif ukoll il-gwardji llimitaw ruħhom għal rimarki qosra u rrifjutaw li jwieġbu l-mistoqsijiet tiegħu. Ma kienx hemm televiżjoni fil-kamra, u ma kinux provduti gazzetti, għalhekk Evgeny ma kellu l-ebda idea dwar l-aħħar ġrajjiet. Lanqas biss kien jaf jekk l-aħbar tal-ħtif misterjuż ta’ kittieb ta’ fama mondjali u l-qtil ta’ martu kinitx ikkawżat sturdament fil-midja, jew jekk l-Imperu Russu kienx qed jagħmel xi ħaġa biex ifittxu.
  Imma meta talab għal typewriter u karta, kompletament inċert dwar x'se jsir, b'sorpriża kbira tiegħu waslu filgħaxija. Il-kromlech fehem it-tama tal-Hueytlatoani li kien se jikteb xi ħaġa importanti. Madankollu, lil hinn minn dak li kien diġà qallu, ma setax jgħid xejn aktar. Għalhekk qabad storja li kien ilu jimmaġina mid-dinja ta' "Ir-Raġel bil-Qattus." Fil-bidu tas-seklu 17, ambaxxata tan-nies Tupinambá minn Atlantis t'Isfel, magħrufa f'dik id-dinja bħala l-Amerika, waslet fi Franza. Żagħżugħ wieħed mill-ambaxxata jibqa' hemm u jsir persuna ta' fiduċja tas-sultan.
  Għad-dinja tar-rumanz tiegħu, din is-sitwazzjoni kienet pjuttost eżotika, u għad-dinja reali, fejn Franza kienet sparixxiet fis-seklu 15, mgħaffġa mill-Aztlan d'Orient, il-pussessjonijiet Brittaniċi fil-kontinent, u l-Burgundy, kienet sempliċement inkredibbli. Evgeny ħa pjaċir u serħan l-ansjetà akuta li kienet qed iddgħajfu, billi vvinta r-realtajiet ta’ dinja li qatt ma eżistiet, interpreta mill-ġdid avvenimenti storiċi, u fl-aħħar mill-aħħar ipproduċa xi ħaġa sorprendentament koerenti u loġika. Madankollu, issa beżżgħu wkoll xi ftit. Peress li kien kważi ċert li d-dinja immaġinarja tiegħu fil-fatt kienet teżisti—jew teżisti—fir-realtà.
  Madankollu, meta qara l-manuskritt tal-patri mhux magħruf Ġwanni, li t-traduzzjoni tiegħu kienet tatu l-Hueytlatoani, ftit jiem qabel, l-interess tiegħu kien pjuttost moderat.
  “Emmnuni, din mhix xi foloz ivvintata min-nies tiegħi biex jinfluwenzawkom,” qal Montezuma, waqt li qata’ x’kien l-ewwel ħsieb ta’ Cromlech.
  "Allura, hija biss koinċidenza interessanti ta' ismijiet u ċirkostanzi," huwa tefa' spallejh.
  L-Imperatur ħawwad rasu.
  “Temmen dan int stess?” staqsa.
  — Kien hemm koinċidenzi agħar f’ħajti...
  “Mela ejja mmorru,” stieden l-imperatur u qam bilwieqfa.
  Il-kromlech segwieh fis-sala ta’ ħdejha, li d-daħla tagħha kienet moħbija b’drappijiet lussużi. Il-gwardji u r-raġel bil-maskra segwewh mill-qrib.
  Il-kamra kienet tixbah laboratorju, jew forsi kamra tal-operazzjonijiet. Fi kwalunkwe każ, kienet mgħaddsa fid-dawl bla ħniena tal-lampi fluworexxenti u mgħammra b'għamara utilitarja.
  Montezuma resaq lejn il-mejda li fuqha kien hemm oġġett twil mgħotti b’ċarruta bajda.
  "Inħobb u ninkoraġġixxi r-riċerka arkeoloġika," irrimarka. "L-għarfien tal-passat huwa l-akbar teżor, li jiswa li jiġi akkumulat. Madankollu, irtirajt dan l-oġġett miċ-ċirkolazzjoni xjentifika sakemm iċ-ċirkostanzi kollha jiġu ċċarati... Naturalment, se jiġi eżaminat bir-reqqa, iżda biss minn esperti fdati li ma jpoġġux ir-riċerka xjentifika 'l fuq mill-interessi tal-istat."
  B’dawn il-kelmiet, huwa neħħa l-kutra bir-reqqa.
  Cromlech ra l-partijiet skeletriċi mqiegħda fuq mejda taħt għatu tal-ħġieġ trasparenti. Mal-ewwel daqqa t’għajn, kien ċar li fil-ħajja r-raġel kien pjuttost twil u kellu ras kbira.
  “L-iskeletru skopert mill-arkeologi fis-Sinaj,” introduċa l-għadam Montezuma.
  Evgeny għamel wiċċu meta ra daqqa sostanzjali fuq il-kranju antik—l-istess wieħed li kellu hu. Għalkemm l-iskeletru kien bħal kull skeletru ieħor—kien immedjatament ovvju li kien antik u kien ta’ raġel adult. Ukoll, ir-raġel kien għex fi żminijiet diffiċli, meta li jkollok dekorazzjoni bħal din fuq forehead kienet xi ħaġa komuni.
  Il-kromlech ħares lejn l-imperatur b’mod interrogattiv.
  “Issa hawn,” qal Montezuma, waqt li mar lejn mejda oħra u neħħa d-drapp minn fuq oġġett iżgħar, li rriżulta li kien ritratt ta’ skultura tal-ġibs.
  "Id-dehra ta' patri midfun mis-seklu 7, rikostruwita bil-metodu tal-akkademiku tiegħek Gerasimov," ikkummenta l-imperatur.
  Dan tassew ixxukkja lil Kromlech. Ma kien hemm l-ebda żball—Eugene kien jara dawn il-karatteristiċi kull darba li kien iħares fil-mera. Ma setax jirreaġixxi għalihom—sempliċement ipprova b'xi mod jintegra dak li kien għadu kif ra fir-realtà.
  "U fl-aħħar," reġa' tkellem Montezuma. "Mhux wisq ilu, wieħed mill-ġenetisti tagħna skopra metodu biex jidentifika individwi bl-użu tad-DNA. Taf x'inhu dan, hux?"
  Cromlech għamilha b’rasu.
  "Għadu mhux ittestjat għalkollox, imma jaħdem perfettament—li kieku biss kien hemm materjal ġenetiku," kompla l-monarka. "F'dan il-każ, hemm—ammont ġust ta' DNA kien ippreservat fil-fdalijiet tal-patri. U tiegħek inġabar mill-ajkli diversi snin ilu. Tista' taħseb x'urew it-testijiet?"
  Evgeny baqa’ sieket—kien qata’, ovvjament, imma ma riedx jemminha. Madankollu, Montezuma temm bla ħniena:
  "Il-kampjuni huma identiċi. Din il-persuna... Lanqas biss naf kif ngħidha... Fil-qosor, huwa l-iskeletru tiegħek stess. Jew tat-tewmin identiċi tiegħek, li huwa daqstant improbabbli."
  Kromlech ħass bħallikieku f'daqqa waħda waqa' fil-vojt tal-ispazju, mitfugħ fl-ispazju fond u f'wiċċ l-ilma f'vakwu—la jieħu n-nifs, la jaħseb, iżda b'xi mod baqa' konxju. Mill-mument li ltaqa' mal-Huay-tlatoani, kien qed jippjana attakk suwiċidali fuqu. Evgeny ma kellu l-ebda dubju li seta' jegħlbu b'idejh vojta—kellu biss jistenna l-mument opportun u japplika qabda brutali waħda, u jkisser għonq l-imperatur fi ftit sekondi. Il-gwardji ma kellhomx ħin jagħmlu xejn. Naturalment, Kromlech innifsu kien se jinqatel, imma kien jaf li ma kinux se jħalluh imur ħaj.
  U l-mument opportun kien wasal—qagħdu ħdejn xulxin mal-Huey-tlatoani, bil-gwardji u r-raġel stramb bil-maskra f’distanza konsiderevoli. Imma Evgeny ma setax jiċċaqlaq muskolu, bħallikieku kien ġie avvelenat minn tossina paralizzanti.
  “Naf li trid toqtolni,” qal Montezuma bil-kwiet. “Dażgur, għandi l-istess intenzjonijiet għalik, għalkemm ma nobgħodekx, biss rispett. Fil-postijiet tiegħi, kwalunkwe ħakkiem—ir-reġina tiegħek, ir-Reġina tal-Brittanja, il-President tal-Ewropa Magħquda, u l-bqija kollha—kienu diġà jkunu likwidawk. Għall-fini li jsalvaw l-istat tagħhom u l-poplu tagħhom. Għax tirrappreżenta enigma insolubbli, u dik hija perikoluża għall-mewt bid-definizzjoni tagħha. Madankollu, il-popli tal-kontinent tiegħi, il-poplu tiegħi, jaħsbu xi ftit differenti. Dak li nara issa mhuwiex preċedent perikoluż u inspjegabbli li jrid jinqata’ fil-bidu u jintesa malajr kemm jista’ jkun. Nara l-interazzjoni tal-forzi kożmiċi li jmexxu din id-dinja... ir-rieda tal-allat, jekk trid, u ma nistax ninjoraha. Għalhekk la int u lanqas jien ma nistgħu noqtlu lil xulxin issa, għax aħna marbuta b’xi tip ta’ dmir.”
  “Irridu niskopru x’inhu dan kollu,” qal Cromlech bil-kwiet, waqt li jħares lejn l-iskeletru.
  L-Imperatur għamilha b’rasu.
  "Għandek bżonn eżami bir-reqqa. Dawn il-fdalijiet jindikaw li din il-persuna sofriet diversi ġrieħi u intossikazzjonijiet serji matul ħajjitha. Irridu niskopru kif ġismek huwa differenti minn... ġismek mill-passat. U mbagħad... imbagħad nieħu deċiżjoni."
  Evgeny induna li Montezuma ma ħallieh l-ebda għażla—lanqas suwiċidju. Kien se jċedi ġismu b’umiltà għar-riċerka—biex isolvi dan l-enigma miġnun. U induna wkoll li l-Hueytlatoani ħassew l-istess—lil hinn mid-dmir tiegħu li jiskopri r-rieda tal-allat u x-xewqa tiegħu li jiżgura r-renju u t-tron tiegħu, hu, bħal Cromlech, kien maħkum minn għatx għal fehim personali tas-sigrieti tal-univers. Evgeny ħass b’mod ċar l-aura li kienet qed tgħatti l-fdalijiet—it-traċċa ta’ forzi li l-oriġini tagħhom kienu x’imkien ieħor—u xtaq jifhimhom... Ħaseb ukoll li taħt ċirkostanzi differenti, setgħu saru ħbieb mal-ħakkiem tal-Gran Aztlan, għax, essenzjalment, kienu tant simili... Imma ċirkostanzi bħal dawn ma kinux jeżistu issa, u l-ebda waħda ma kienet prevista.
  "U ħaġa oħra," qal Montezuma bil-mod. "Meta wieħed jiġġudika mill-analiżi ġenetika, dan... ir-raġel," huwa għamilha b'rasu lejn l-għadam, "huwa... l-antenat tiegħi. Ix-xjentisti jsostnu li dan huwa l-fundatur tad-dinastija ħakkiema tal-Aztlan il-Kbir."
  Il-kromlech ħares fis-skiet u b'attenzjoni lejn il-uey-tlatoani, miel quddiemu u ħalla lill-gwardji jwassluh 'il bogħod.
  Wara li spiċċa jikteb l-episodju fl-istorja fejn il-kannibali żagħżugħ isalva lir-Re Louis XIII waqt kaċċa, Eugene b'ras iebsa rażżan il-ħsieb li kien qed joħloq realtà storika ġdida. Kien 'il bogħod ħafna milli jammetti l-abbiltajiet divini tiegħu...
  Delgado kien qallu xi ħaġa simili f’dik il-ħolma—mhux il-ħolma fil-maħżen. Għall-ewwel, Evgeny kien inklinat li jemmen li kien vittma ta’ alluċinazzjoni kkawżata minn tensjoni nervuża u d-droga mhux magħrufa li kien ġie avvelenat biha. U issa dawk il-ħsibijiet kollha ta’ faraġ tfarrku mill-iskeletru antik.
  Għajjien jaħseb fuq din l-inkarnazzjoni tal-Qattus ta’ Schrödinger, Kromlech ġibed l-aħħar folja stampata mit-tajprajter, poġġieha fuq il-munzell ta’ dawk miktuba llum, u, liebes għalkollox, imtedd fuq is-sodda baxxa. Gwardjan kien jieħu l-munzell dak il-lejl, imma filgħodu kollox kien jiġi rritornat—preżumibbilment wara l-ikkupjar.
  Imma l-irqad ma ġiex—moħħu kompla jipprova jibni spjegazzjoni loġika għall-paradoss. Anke waħda improbabbli. Il-fatt li ġismu kien identiku għal dak ta’ raġel li kien miet kważi erbatax-il seklu qabel ikkonfrontah b’konklużjoni skonċertanti: xogħlu ma kienx ibbażat fuq il-fantasija, iżda fuq il-memorji spettrali li kien fadal minnu nnifsu l-ieħor—ir-raġel li kien qed iħares lejn l-għadam tiegħu...
  Imma kif jista' jkun dan?!
  “Personalità ċiklika,” qalet vuċi vagament familjari ’l fuq minnu.
  Kromlech fetaħ għajnejh u lemaħ siluwett vag fid-dlam. Gwardjan? Imma għaliex ma kienx semgħu jidħol? U għaliex kien qed jitkellem bir-Russu?
  Evgeny għaraf ukoll il-lingwa nattiva tiegħu viżwalment: kliem l-aljen deher fl-arja quddiemu. L-istorja rrepetiet ruħha.
  Kien ħolma, imma Cromlech diġà kien jaf li ħolm ta’ dan it-tip kien pjuttost perikoluż. Għalhekk ħejja ruħu u qam bilqiegħda fuq is-sodda tiegħu.
  “Xi jfisser dan?” staqsa lill-figura fid-dell.
  M’hemmx għalfejn ngħidu, kliemu baqa’ mdendel fl-arja wkoll.
  "Bnedmin, konnessi minn fluss ta' enerġija omoġenja," il-vuċi tal-aljen kienet qarrieqa u ratba, u Evgeny kien sama' x'imkien qabel. "Bħal gruppi ta' enerġija. Jew żibeġ. Mhux qed nitkellmu dwar reinkarnazzjoni, iżda personalità waħda, imxerrda fiż-żmien u l-ispazju."
  Il-kelliem resaq lejh mingħajr ma nnotah, u Eugene induna li dan kien l-istess raġel bil-maskra tal-kranju li kien akkumpanja lill-Huey-tlatoani.
  “Min int?” staqsa Cromlech.
  “Ċihuacoatl,” wieġeb.
  L-"eminenza griża" omnipotenti tal-Gran Aztlan, il-qassis il-kbir, id-"dell tat-tlatoani," prattikament viċire. U l-mexxej veru tal-ġagwari...
  "Nika!"
  "Nara li bi ħsiebek toqtolni," instema' vuċi ħarxa minn taħt il-maskra. "Tagħmilx hekk, Kromlekh-tsin. L-ewwelnett, allura ma tkunx taf x'jiġri wara f'din l-istorja. U t-tieni, ma tistħix li toqtol konoxxenza antika?"
  Il-viżitatur ta’ billejl neħħa l-maskra tiegħu u Evgeny iġġammja, meta għaraf wiċċ Antonio Delgado.
   30
  
  Ilona Linkova. Great Aztlan, il-Kapitali l-Antika (Chichen Itza). 20 ta' Settembru, 1980 (12.18.7.4.18, u 13 Etznab, u 1 Chen)
  F'Aztlan il-Kbir, l-isem Chichen Itza ma kienx popolari, ġeneralment jirreferi għal din il-belt antika bħala l-Belt Kapitali l-Qadima. Għall-kuntrarju tat-Tolteki li invadew Mayapan matul iż-Żminijiet Mudlama, inizjalment qerdu l-bliet Maya, qatlu l-abitanti tagħhom, u ħarqu manuskritti biex iħassru l-memorja tal-imperu Maya, l-Aztecs traċċaw id-dinastija ħakkiema tagħhom direttament sa Kukulkan-Quetzalcoatl innifsu. Għaldaqstant, Mayapan kienet meqjusa bħala l-prekursur ta' Aztlan fl-istorjografija uffiċjali. Madankollu, s'issa, ippreferew li ma jenfasizzawx il-fatt li n-nies Nahua ma kinux dawk li waqqfu l-imperu antik. Barra minn hekk, l-etnonimu Itza skoraġġa ħafna pubbliċità dwar l-isem antik tal-belt—din it-tribù Maya kienet ilha tirreżisti b'mod partikolarment twil u b'ras iebsa lill-Aztecs.
  Iżda għall-Maya kollha, il-belt baqgħet Chichen Itza, il-belt kapitali tas-Serp bir-Rix, l-Akbar Wieħed li Se Jirritorna. Tabilħaqq, ir-reġjun kollu baqa' uġigħ ta' ras kostanti għal kwalunkwe gvern f'Tenochtitlan. Il-Maya, maqsuma f'diversi klani, ħafna drabi fi stat ta' tilwima, jiftakru tilwim antik bejn stati-bliet li jmur lura sa żmien qabel Kukulkan, kellhom stmerrija għall-imperu Nahua, xi kultant saħansitra ostili fil-beraħ. Dan, inċidentalment, kien ukoll ir-raġuni għad-dissidenza mifruxa fost l-elit kreattiva ta' Aztlan, li kienet tinkludi aktar mis-sehem tagħha ta' Maya etniċi.
  Fil-provinċji tal-Lvant ta' Great Aztlan abitati minnhom, kontinwament qamu konspirazzjonijiet u movimenti kontra l-gvern. Dawn ġew imrażżna b'mod aħrax minn Tenochtitlan, iżda reġgħu dehru darba wara l-oħra, u l-ġungli kienu postijiet perpetwi ta' gwerra tal-gwerillieri. Għalkemm Chan Balam, il-kapitali ribelli, inqabdet u ġiet imfarrka fil-bidu tas-seklu, u t-tliet Slaleb li Jkellmu nħarqu b'mod dimostrattiv, il-kult tagħhom baqa' ħaj. Issa, skont il-Crusob, is-slaleb maġiċi setgħu jidhru u jibdew jipprofetizzaw kullimkien.
  L-intelliġenza Imperjali Russa kienet ripetutament sfruttat is-sedizzjoni perpetwa tal-Maja, li ġejja mill-memorja storika tagħhom tal-kobor tal-passat. Għamlu dan mill-ġdid.
  Il-grupp ta’ sabotaġġ u rikonoxximent ta’ Stolyarov inħeba fil-majjistral tal-belt, f’kwartieri foqra popolati mid-dixxendenti tal-ilsiera—l-aktar kontingent volatili ta’ Aztlan, taħlita razzjali volatili ta’ Atlantiżi u skjavi bojod u suwed miġjuba minn barra l-pajjiż biex jaħdmu fil-pjantaġġuni. Il-kapijiet tal-gangijiet u l-qassisin ta’ kulti strambi u sinkretiċi kienu jaħkmu suprem hawnhekk. F’dan il-labirint ta’ toroq dojoq miksija b’barrakki mċajpra u bini ta’ appartamenti mġarrfa, ħadd ma ta kas lill-ftit nies li kienu stabbilew ruħhom f’dar żgħira fil-periferija. Min jaf x’kienu qed jagħmlu—kuntrabandisti, forsi? Jekk kienu jgħixu hemm, kien ifisser li kellhom permess mill-awtoritajiet lokali, u ċ-ċittadini ordinarji ma kellhomx jindaħlu fiha—sakemm ma ridux jinstabu b’gerżumhom maqtugħin.
  L-awtoritajiet kienu tabilħaqq konxji ta’ dan u ħasbu wkoll li kienu qed jittrattaw ma’ kuntrabandisti. Koppja mill-aktar influwenti, għall-inqas, kienu f’kuntatt magħhom. Chan Kochua. Id-dinja kriminali lokali kellha relazzjonijiet kummerċjali mill-qrib li ilhom jeżistu mar-ribelli Cruzobs; il-konsenji kollha ta’ armi u tagħmir lejn il-ġungla għaddew minn dawn iż-żoni periferiċi tal-bliet ta’ Yucatán. Naturalment, il-ħabi ta’ grupp ta’ sabotaġġ u rikonoxximent mill-Atlantis Russa hemmhekk, mibgħut minn Kuba, kien ikun riskjuż immens. Imma dan huwa eżattament x’kienet din l-operazzjoni kollha.
  Kienu ilhom moħbijin f’din il-barrakka għal erbat ijiem issa, wara li daħlu fil-belt bil-moħbi mill-foresti, li minnhom kien għad fadal ħafna f’Yucatán. L-irġiel ta’ Chan kienu diġà wasslu biżżejjed provvisti biex jitimgħu tlett irġiel u żewġ nisa għal diversi jiem. Issa kienu għaġġlin u jistennew b’ansjetà.
  Il-ħruġ barra kien permess biss bil-lejl. L-irġiel qattgħu l-ġranet tagħhom jilagħbu l-karti b’dispjaċir, filwaqt li Ilona u Lenmena kienu jargumentaw. Madankollu, anke dan id-divertiment kien imnaqqas: meta għollew leħinhom b’mod perikoluż lejn xulxin, u Lenmena saħansitra poġġiet idha fuq it-tomahawk tagħha, Stolyarov ħares lejn in-nisa b’tant ħarsa feroċi li immedjatament waqfu jitkellmu u rtiraw f’kantunieri differenti, ikomplu jiskambjaw ħarsiet irrabjati. Fil-missjonijiet, il-kurunell kien kollox ħlief ġentili u ħanin, u ma kien jieqaf minn xejn biex iżomm id-dixxiplina fil-grupp.
  Għall-ewwel, Ilona ma kinitx ċerta għaliex kienet daqshekk irrabjata mal-Mohican. Kien beda fl-uffiċċju ta’ Tamantsev, kompla f’Roslavl, u fil-kamp ta’ taħriġ sigriet f’Kuba fejn il-grupp tagħhom ġie trasferit, u issa hawn. Għall-ewwel, it-tfajla ħasbet li kienet sempliċement imdejqa bir-rimarki sarkastiċi tal-mara Indjana diretti lejha. U wkoll bl-ammirazzjoni mhux moħbija li biha semmiet il-Cromlech.
  Jirriżulta li l-uffiċjal żagħżugħ Russu ħalla warajh memorji ħajjin tal-Front Atlantiku. Tal-anqas fost dawk konnessi mal-armata u l-intelligence. L-Atlantej ġeneralment kienu kkaratterizzati minn attenzjoni kbira għall-individwalità; ġeneralment kienu jafu mhux biss lill-aktar gwerriera eċċellenti tagħhom iżda wkoll lil dawk tal-għadu. Xorta kienu jippreservaw kanzunetti li jigglorifikaw l-isfruttamenti tal-eroj. Kienu jkantaw, fost affarijiet oħra, dwar is-Serp il-Kbir, kif kienu jsejħulu l-Cromlech.
  Fi kwalunkwe każ, kull meta Lenmena ftakret fis-suġġett tal-operazzjoni, għajnejha kienu jixegħlu. Ma kien hemm l-ebda dubju li kienet innamorata b’qalbha kollha u għajjura għar-relazzjoni tiegħu ma’ Ilona. U għal Ilona, il-kundizzjoni tat-tfajla Mohican kienet ovvja—għax hi stess kienet għajjura... F’xi punt, ammettiet lilha nfisha li kienet inħabbet mal-kittieb ta’ età medja... forsi mhux mal-ewwel daqqa t’għajn, imma ċertament minn dik ix-xena traġika fuq il-bajja sewda fid-dawl tal-qamar, meta rat il-mewt u qatlet lilha nfisha.
  Madankollu, ir-rivali kienu intelliġenti biżżejjed biex jikkontrollaw l-emozzjonijiet tagħhom. Huma biss ftit li xejn ħarġu matul dawn il-jiem ta’ stennija. Il-ħaġa kienet li Ilona kellha rwol speċifiku ħafna: kienet se tistabbilixxi kuntatt mal-mira meta s-salvataġġi jilħquh. Kromlech, naturalment, kien eroj tal-gwerra u raġel imħarreġ, iżda dan kien żmien twil ilu. U issa kien priġunier tal-Aztlans, magħrufa għall-abbiltà tagħhom li jkissru l-psiki tan-nies. U min kien jaf x’kien se jiġih f’moħħu u kif kien se jirreaġixxi meta jara l-grupp ta’ sabotaġġ u rikonoxximent jiġġieled it-triq tiegħu... Allura Ilona kienet se tkun utli hawnhekk. Dan iddiżappuntat ħafna lil Lenmene, li qatt ma tilef opportunità biex jagħmel rimarka barbarika dwarha. Bħal kull squaw, kellha lsien jaqta’.
  It-tieni rwol ta’ Ilona fil-grupp kien il-komunikazzjoni mal-kontinent. Konsegwentement, kellha ġġorr ir-radju matul il-vjaġġ iebes fil-ġungla. Kif mistenni, kulħadd fil-grupp kellu l-ispeċjalità tiegħu. Stolyarov, minbarra li kien il-kmandant tal-grupp, ħa d-dmirijiet ta’ espert tad-demolizzjoni u ħa ħsieb il-provvista tal-isplussivi. Il-Logutenent Mikhail Tyukalov ġarr l-RPG u l-munizzjon, għalkemm fil-fatt kien champion tal-ġlied tas-sambo u ġellied eċċellenti bis-skieken. U s-Surġent Maġġur Konstantin Lelekai kien sniper. Sniper tajjeb ħafna—ovvjament, il-ġeni tal-antenati tagħhom, kaċċaturi Chukchi tal-gwerra, kienu qed jaħdmu. Mishka Tyukalov, li kien iħobb id-daħk u li kien iffliġġja ma’ Ilona lura f’Kuba, darba qalilha bil-leħen xi jfisser il-kunjom ta’ Kostya bil-lingwa Chukchi. Hija ħamret sew imma daħqet—it-traduzzjoni kienet pjuttost mhux xierqa. Madankollu, Konstantin dejjem baqa’ imperturbabbli u edukat, anke jekk huma tawh ħjiel trasparenti dwar is-saħta tal-kunjom tal-familja tiegħu.
  Lenmena kienet ukoll sniper. Kienet responsabbli wkoll għall-kuntatti man-nies tal-post, peress li kienet titkellem diversi lingwi mitkellma fil-kontinent, inklużi Nahua, Quiche, u Yucateca. Filwaqt li kulħadd seta' jgħid mid-dehra tagħha li kienet mit-tramuntana, Aztlán kien mimli nies minn Atlantis ta' Fuq.
  Imma l-aktar importanti, il-membri kollha tal-grupp—forsi ħlief Ilona—kienu ġellieda ppruvati u iebsa, imdorrijin bit-tixrid tad-demm. Tagħhom stess u ta’ ħaddieħor. Għax il-pjan tagħhom kien jinvolvi ġlied intens u tixrid kbir ta’ demm.
  Fil-fatt, kien suwiċidali għalkollox. Milli jidher, il-kmand ma ra l-ebda għażla oħra. Jew forsi ma kellhomx ħafna ħin. L-informazzjoni li seta’ kellu Kromlech kienet imprezzabbli fi żmien meta d-dinja kienet tinsab fuq xifer l-aktar gwerra terribbli fl-istorja.
  Allura dan il-pjan jaħdem aħjar. Anke jekk il-biċċa l-kbira tal-grupp ma jirritornax mill-missjoni.
  Imma dan seta’ jiġri biss jekk Chan Cochua ma tfallix. Ilona, naturalment, kienet taf dan l-isem, imdawwar b’għadd kbir ta’ miti, imma l-ewwel darba li rat lil xi ħadd li jġorru kien f’kamp ta’ taħriġ fuq gżira żgħira fil-qiegħ ta’ Kuba, pjuttost qrib il-Yucatan. Kien jissejjaħ il-Gżira tal-Arżnu u kienet tappartjeni lill-forzi armati Kubani. Qalu li kienet l-istess gżira deskritta fir-rumanz famuż ta’ Stevenson. Ilona, naturalment, ma kinitx jimpurtaha issa—forsi aktar tard id-dar tiftaħ il-ktieb li kienet qrat meta kienet tifla u tqabbel id-deskrizzjoni tal-gżira tat-teżor mal-memorji tagħha stess. Kieku terġa’ lura d-dar... U kieku riedet tiftakarha.
  Il-ġranet tagħha fuq il-gżira kienu mimlija b’taħriġ rigoruż. Eżerċizzji ta’ sparar, eżerċizzji ta’ ġlied idejn ma’ idejn immexxija minn Tyukalov, marċi sfurzati b’tagħmir sħiħ fil-foresta, swamps, u muntanji żgħar lokali, provi għall-attakk ta’ faċilità fortifikata u l-esfiltrazzjoni ta’ priġunier meħlus. Il-ġellieda tal-grupp, bl-eċċezzjoni ta’ Stolyarov, kienu biss konxji tal-pjan ġenerali tal-operazzjoni. Huma tgħallmu aktar meta Chan dehret fil-kamp.
  “Awguri, sħabi!” esklama, waqt li daħal b’ħeffa fil-barrakki fejn kien jgħix il-grupp u sellmilhom b’ponn mgħolli.
  “Sinjuri, dan hu Chan Kochua, l-alleat tagħna,” introduċieh il-kmandant.
  Ilona kienet rat ir-ritratt famuż ta’ Chan elf darba—għajnejh kemxejn imxaqilbin jiddu taħt il-beritta mgħawġa b’mod ferrieħi u l-ħuġbejn ħoxnin tiegħu. Il-bqija tal-karatteristiċi tiegħu kienu mgħottija minn maskra sewda b’toqba għal ħalqu, li minnha kien joħroġ sigarru perpetwu. Mingħajr il-maskra, kien jidher raġel tipiku u mhux straordinarju ta’ razza mħallta f’uniformi paramilitari mkemmxa b’machete maċ-ċinturin. Kellu ġilda skura tleqq, daqna u mustaċċi rari, u xagħar twil, mhux mirqum u kemxejn maħmuġ. Madankollu, kellu sigarru, u kien ipejjep b’passjoni. Meta resaq eqreb, Ilona rrealizzat li kien jinxtamm aktar mid-duħħan tat-tabakk biss. Kien jidher li ma kienx ilu jinħasel għal żmien twil.
  “Se naħdmu man-nies tiegħu,” qal Stolyarov.
  Minkejja l-persekuzzjoni tas-soċjalisti fl-Imperu Russu, l-intelliġenza imperjali barra l-pajjiż lagħbet logħob ma’ movimenti tax-xellug ostili lejn Aztlán. Dan kien minnu f’Kuba, fejn, wara gwerra tal-gwerilliera mtawla, id-dixxendenti tal-iskjavi bojod u suwed waqqgħu l-gvern tal-protegé tal-Gran Aztlán żewġ deċennji ilu, u biddlu l-pajjiż f’appendiċi ekonomika tal-ġar qawwi tal-punent tiegħu. Minħabba dan, il-gżira baqgħet taħt imblokk strett mill-kontinent, u rċeviet appoġġ mir-Russja u l-alleati tagħha tal-Atlantiku tat-Tramuntana.
  Fir-rigward ta’ Chan Cochua, huwa ħareġ fid-dieher għall-ewwel darba matul ir-Rivoluzzjoni Kubana. Il-midja tad-dinja spekulat dwar l-identità ta’ dan l-alleat misterjuż u mgħotti bil-maskra tal-mexxej ribelli Fidel Castro. L-identità tiegħu—għalkemm mhux wiċċu—ġiet żvelata ħafna snin wara. Bħal Fidel innifsu u l-predeċessur tiegħu, Hernán Cortés, li ddikjara l-indipendenza ta’ Kuba minn Aztlán, Chan kien dixxendent ta’ skjavi miġjuba mill-Pirinej. Madankollu, biss min-naħa ta’ ommu; min-naħa ta’ missieru, l-antenati tiegħu kienu l-Maya Cruzob, aderenti tal-kult Talking Cross, li ġġieldu kontra l-armata Hueytlatoani għal kważi seklu. Missier Chan, dixxendent tad-dinastija lokali Xalach-Vinic u mexxej politiku u reliġjuż ta’ Cruzob, kien formalment temm il-gwerra ħamsa u erbgħin sena qabel billi ffirma trattat ta’ paċi ma’ Tenochtitlan. Iżda t-territorju fil-ġungli ta’ Yucatán lil hinn mill-kontroll tiegħu kien għadu jeżisti.
  Fl-aħħar deċennji, in-nazzjonalisti ta’ Cruzob, bħar-rivoluzzjonarji Kubani, ħaddnu ideat Marxisti, u b’mod stramb inkorporawhom fil-kulti tagħhom ta’ spirti antenati u demonji tal-foresta. Fl-istess ħin, qiesu lilhom infushom bħala Kristjani—aktar bi sfida għall-ideoloġija uffiċjali ta’ Aztlán, li kienet tipprojbixxi l-Kristjaneżmu.
  Wara li rritorna minn Kuba, Chan assuma rwol ewlieni fit-tmexxija ta' Cruzób, u sar "tata nohoch sul", il-"missier tal-ispjunaġġ", il-kap tal-intelligence u d-diplomazija. Huwa kiser it-trattat mal-gvern, u l-gwerra reġgħet bdiet, għalkemm iż-żewġ naħat kienu qed iwettqu biss operazzjonijiet fuq skala żgħira. Madankollu, Chan ħakem l-arma tal-informazzjoni, billi kontinwament ta intervisti lil ġurnalisti minn madwar id-dinja. Il-maskra u s-sigarru tiegħu kienu jidhru regolarment fil-gazzetti madwar id-dinja.
  Madankollu, kien tabilħaqq partiġġjan tas-sengħa li wettaq għexieren ta’ operazzjonijiet kuraġġużi. U, kif irriżulta, alleat sigriet tar-Russja għal żmien twil.
  “Intom warajna,” qal, waqt li uża l-qawl antik stramb “crusob,” qagħad bilqiegħda u beda jneħħel nifs b’disperazzjoni mis-sigarru tiegħu.
  Dak li segwa kien diskussjoni professjonali ħafna dwar id-dettalji tal-operazzjoni.
  Il-Crusobs kienu ilhom jippreparaw għal rewwixta ġenerali tal-Maja għal aktar minn sena. Inizjalment, kienet skedata għall-1 ta’ Novembru—Jum il-Mejtin. Iżda l-intelliġenza Russa insistiet li tibda aktar kmieni—it-23 ta’ Settembru skont il-kalendarju Ewropew, Jum in-Nżul tas-Serp bir-Rix. Għall-ewwel, Ilona ma fehmitx x’kellu x’jaqsam Yucatan miegħu—ħasbet li suppost kellhom jaħdmu f’Tenochtitlan. Iżda Stolyarov spjega:
  — L-oġġett ġie trasferit lejn Chichen Itza u qed jinżamm fil-Palazz ta’ Kukulkan.
  Ilona rtogħdet—din kienet l-ewwel aħbar li Yevgeny kien ħaj. L-aġenziji tal-midja tad-dinja kollha kienu qed jikkompetu ma’ xulxin biex jirrappurtaw l-għajbien misterjuż tal-kittieb Russu famuż fuq Fortuna, iżda ftit issuspettaw li kien inħataf mill-Aztlans. Sadanittant, l-intelliġenza Imperjali rċeviet biss l-aktar frammenti skarsi ta’ informazzjoni mill-aġenti tagħha.
  "L-aġent tagħna f'Tenochtitlan ma setax isib id-dettalji," kompla Stolyarov. "Kulma nafu hu li kienet ordni personali ta' Montezuma."
  Il-grupp se jinżel bil-moħbi minn dgħajsa tas-sajd fuq il-kosta tal-punent deżerta ta’ Yuacatán, jimmarċja fil-ġungla, parzjalment bil-mixi u parzjalment bit-trasport ipprovdut mill-Crusob, u jinħeba fil-belt. Fil-jum tal-attakk, se jiġu ttrasportati f’vann, flimkien mat-tagħmir kollu tagħhom, lejn iċ-ċentru tal-Belt Kapitali l-Qadima, fejn sa dan il-ħin folla eżaltata ta’ Mayans u turisti minn madwar id-dinja kollha se tkun inġabret biex tara l-inżul tas-Serp mill-Piramida ta’ Kukulkan. Il-folla se tinkludi bosta aġenti ta’ Crusob li, mas-sinjal biex javvanzaw, se jmexxu l-folla kontra s-suldati ta’ Aztlan.
  Fil-kaos imdemmi li jirriżulta, il-grupp jattakka l-palazz antik fejn ikun qed jinżamm il-priġunier, jeħilsu, u jirtira lura fil-ġungla.
  "Sfortunatament, l-aġenti tagħna u n-nies ta' Crusob f'Chichen Itza ma setgħux jiddeterminaw il-post preċiż tal-oġġett fil-palazz," żied jgħid Stolyarov. "Ikollna niskopruh aktar ma nimxu."
  "Hemm wisq x'isir matul it-triq," ħasbet Ilona b'ansjetà, waqt li rat toqob kbar fil-pjan. Ma kellha l-ebda dubju li l-membri l-oħra tal-grupp kienu rawhom ukoll, biex ma nsemmux lil Stolyarov. Imma kulħadd baqa' sieket. Chan biss iddikjara b'pompa:
  — Biex niksbu ħafna, irridu nitilfu kollox.
  Kif Ilona kienet diġà rrealizzat, kien suxxettibbli għall-filosofija u s-slogans, mhux biss quddiem il-ġurnalisti.
  “Tiggarantixxi li se jkun hemm rewwixta tal-massa tal-poplu tiegħek fil-mument opportun?” Stolyarov dar lejh.
  "M'hemmx għalfejn tinkwieta," qal il-Crusob b'arroganza moħbija. "Aħna nagħmlu dak li rridu. Int agħmel tiegħek. Ilni noħlom b'dan il-jum minn mindu missieri kien ħaj. Mhux se nħalli tiegħi jaħrab."
  Huwa nefaħ ċirku ieħor ta’ duħħan tas-sigarru u kkonkluda:
  — Il-Leo l-Kbir tiegħek qal: "Il-passjonati jistinkaw biex ibiddlu l-inħawi ta' madwarhom u huma kapaċi jagħmlu dan." Il-Maya huma passjonati!
  “Jidher li Lev Nikolaevich ma qalx hekk dwar il-Maya,” ħasbet Ilona, u f'daqqa waħda ftakret li Kromlekh kien familjari ma' u, jgħidu, saħansitra ħabib tal-etnologu famuż, li kien ħafna aktar famuż mill-ġenituri poeti tiegħu.
  Madankollu, kien hemm xi ħaġa fil-kliem ta’ Chan dwar il-Maya. Ilona f’daqqa waħda ftakret f’inċident xokkanti: meta kienu mexjin fil-foresti ta’ Yucatan fid-dlam, akkumpanjati minn grupp ta’ Crusobs. F’daqqa waħda, ħajt tan-nar deher quddiemhom. Imma qabel ma setgħu jaħarbu lkoll bit-terrur, dan ifforma tliet slaleb qishom fantażmi u jaqbdu.
  U nstema’ vuċi – vuċi minn imkien.
  Il-grupp ta’ sabotaġġ u rikonoxximent niżel għarkupptejh b’mod riflessiv, bl-armi mmirati lejn l-apparizzjoni. Iżda l-Krusob, immexxija minn Chan, niżlu għarkupptejhom u semgħu vuċi titkellem b’djalett lokali li Ilona bilkemm fehmet.
  Is-slaleb sparixxew ftit sekondi wara, f'daqqa waħda daqs kemm kienu dehru. Bħallikieku ma kien ġara xejn, il-Majas qamu minn irkopptejhom u sejħu lill-alleati tagħhom biex ikomplu fi triqthom.
  “X’kien dak?” staqsiet Ilona Stolyarova bil-kwiet f’waqfa għall-mistrieħ.
  Huwa xeħet spallejh.
  "Min jaf... Jista' jkun xi trick jew ipnosi. Imma ilhom imexxu lin-nies b'dan il-mod għal aktar minn mitt sena. Mela ħalliha tkun."
  - X'qalet il-vuċi?
  “Agħmel dak li trid u tistenniex ferħ,” wieġeb il-kmandant.
   31 sena
  
  Evgeniy Cromlech. Aztlan il-Kbir, il-Belt Kapitali l-Qadima (Chichen Itza). 23 ta' Settembru, 1980 (12.18.7.5.1, u 3 Imish, u 4 Chen)
  Evgeny kien għajjien ħafna u ried li kollox jispiċċa. Għal aktar minn xahar, kien maqbud fil-palazz antik tal-ħakkiema ta’ Chichen Itza, fejn kien intbagħat il-lejl ta’ wara l-laqgħa tiegħu maċ-Cihuacoatl. Imbagħad qalulu biex jippakkja, daħħluh f’karozza, saquh lejn l-ajrudromu, u tellgħuh fuq ajruplan, għal darb’oħra okkupat minnu biss u l-gwardji tiegħu. Titjira ta’ sagħtejn fuq il-Golf tal-Messiku, imbagħad vjaġġ qasir ieħor bil-karozza, akkumpanjat minn Aztlans siekta u armati—u minn dakinhar, ma kienx telaq minn dak il-bini goff, imdejjaq u aħmar demm.
  Fil-fatt, minbarra li żammewh magħluq, lanqas biss tħallewh jitla’ fuq il-pjaner quddiem il-kamra ta’ fuq tal-palazz—fejn darba kien hemm il-halach-vinik—ittrattawh bl-akbar rispett. Għasluh, dilkuh bi żjut ifuħ, libsuh l-ilbies tradizzjonali lussuż ta’ nobbli Aztlan, li kien jinbidel kuljum, tawh platti mill-isbaħ, offrewh xorb exquisite, u filgħaxija, organizzawlu kunċerti ta’ mużika u żfin nazzjonali.
  Veru, malajr induna li kien qed jaqa’ fi stat stramb, nofsu rieqed, nofsu estatiku, u ssuspetta li kien qed jiġi drogat. Wara diversi jiem ta’ esperimentazzjoni, induna li l-pozzjoni x’aktarx kienet tinsab fil-balcha—tip ta’ mead qawwi, b’togħma pjuttost disgustanti. Minn dakinhar ’il quddiem, sempliċement ippretenda li jixrobha, billi ferra’ t-tazza b’mod diskret, u l-istat psikoloġiku tiegħu reġa’ lura għan-normal. B’mod ġenerali, ipprova jikkonsma kemm jista’ jkun ftit xorb alkoħoliku, billi bbaża aktar fuq diversi tipi ta’ kawkaw.
  Huwa wkoll, għad-dispjaċir kbir tal-għassiesa tal-ħabs tiegħu, irrifjuta b'ras iebsa li jqatta' kull lejl ma' "mara" ġdida. Dawn kienu nisa żgħażagħ ħafna, rappreżentanti tal-popli kollha tal-Aztlan il-Kbir—ukoll lebsin b'eleganza, midlukin bil-fwejjaħ, u mżejna bil-ġojjelli. Ma kienx li Cromlech kien partikolarment stabbli moralment jew kien iddeċieda bis-sħiħ li jibqa' fidil lejn il-mejta Monica. Fil-fatt, xi drabi kien jikkunsidra li jarmi kollox u jqatta' l-aħħar jiem tiegħu fi pjaċiri edonistiċi. Madankollu, malajr ġabar ruħu f'postu. L-alkoħol, id-drogi, is-sess—dawn l-affarijiet kollha rrilassaw ir-ruħ u l-ġisem, u ried ikun f'forma tajba fil-jum il-kbir. Wara kollox, kien jaf kif kienet se tintemm din il-ħajja ta' lussu...
  U kellu bżonn ħsieb ċar biex jirrifletti fuq dak li kien tgħallem mingħand iċ-Cihuacoatl - Delgado.
  Barra minn hekk, il-bniet probabbilment kienu ġew ordnati biex jispjawh. U fil-fond ta’ qalbu, kien jaf li anke jekk isir intimu magħhom, mara waħda biss kienet se tintroduċi ruħha miegħu. Ilona...
  Għalhekk Delgado okkupa l-ħsibijiet tiegħu, u Ilona s-sentimenti tiegħu, u l-għassiesa tal-ħabs b’riluttanza waqfu jġibulu nisa lebsin eleganti u fwejjaħ.
  Il-ħsibijiet intensi ta’ Cromlech ġew interrotti meta temm storja dwar kannibalu Brażiljan u l-paġna rjali, Pirahua. Huwa tħalla jieħu l-manuskritt u t-tajprajter mhux lesti miegħu minn Tenochtitlan. Imma meta spiċċa jikteb, kollox ittieħed u qatt ma rritorna. Evgeny xi kultant kien jistaqsi f’liema arkivji sigrieti ta’ Aztlan kien se jisparixxi x-xogħol finali tiegħu.
  Delgado spjega s-sitwazzjoni: ħadd ma kien se jħallih imur ħaj; l-unika mistoqsija kienet kif joqtluh. Madankollu, iċ-Cihuacoatl kellu l-pjanijiet tiegħu stess, u l-opinjoni tiegħu kellha piż konsiderevoli.
  "Imma kif tista' tkun it-tieni fil-kmand fl-imperu? Int mill-Lvant ta' Aztlan..." staqsieh Evgeny dak il-lejl, waqt li kien qed jirkupra mill-wasla mhux mistennija tal-mistieden tiegħu.
  Dan l-aħħar kien sar imdorri bil-mirakli. Lanqas biss baqa’ jagħti kas il-kliem li kien qed jittajjar fl-arja—fehem li kien fi stat speċjali, la ħolma u lanqas realtà.
  Delgado daħak, b’mod xott u ironiku.
  "Kromlech-tzin, naħseb li diġà rrealizzajt li l-poter tal-indovini huwa kbir. Iva, it-tagħlim tagħna huwa pprojbit hawn, iżda jippenetra s-soċjetà kollha, mill-qiegħ nett sa, kif tara, il-quċċata nett. Fir-rigward tiegħi, peress li l-vista ta' wiċċ Cihuacoatl hija pprojbita mill-allat, għandi libertà ta' azzjoni konsiderevoli. Hueytlatoani xi kultant jissuspetta li xi ħaġa mhix sew, iżda huwa skjav tat-tradizzjoni daqs kulħadd—kulħadd ħlief aħna. Barra minn hekk, kif għedtlek l-aħħar darba li ltqajna, nista', permezz tad-duplikati tiegħi, inkun f'ħafna postijiet fl-istess ħin."
  Evgeny ftakar fil-maħżen infernali, id-dawl tal-qamar jiddi mix-xquq, ir-riħa tat-tiben u dik il-vuċi ta’ tmaqdir.
  “Stenna,” qal, “matul dik il-laqgħa għedt li ċ-Cihuacoatl ma kellu x’jaqsam xejn magħha...”
  Antonio refa’ idejh bi protesta.
  "Issa, issa, Don Eugenio, għedtlek li kont qed nikkaċċjak. U kull kaċċatur giddieb."
  “U ħalliel,” żied jgħid Cromlech, waqt li ħares fiss lejn l-interlokutur tiegħu.
  "M'għandniex ħin nirranġaw l-affarijiet," qal Delgado b'ton kiesaħ. "Iva, int kruha diffiċli, Kromlekh-tzin. Dejjem kellek bżonn xi spinta fid-direzzjoni t-tajba, u anke dakinhar dejjem tagħmel xi pirouettes mhux mistennija. Bħall-alleanza tiegħek ma' dik it-tfajla... Jew il-Mohican. Mill-mod, hawn raġel li uża ħażin in-nagual tiegħu..."
  Kromlech ma kellu l-ebda idea dwar xiex kien qed jitkellem. Kien qed jiżen l-għażliet tiegħu biex jattakka u joqtol lir-raġel li kien wieqaf quddiemu. Imma kien jidher ċar li kien fuq l-għassa.
  "Tippruvax, don Eugenio," qal, waqt li tbiegħed ftit. "Mhux se taqbadni fuq sieq waħda bħalma ġralek waqt l-ispjegazzjoni tagħna fil-ġungla. Ma kelli l-ebda idea dakinhar li kont kapaċi toħroġ in-nagual spontanjament—anke l-aktar sħaħar qawwija jeħtieġu prattika konsiderevoli biex jimmasterizzaw din l-arti. Nistqarr, int temmejtni dakinhar, imma peress li temmejt dik id-dinja immedjatament ukoll, ma ġara xejn fatali—jien sempliċement spiċċajt hawn."
  Cromlech sar interessat, u warrab temporanjament il-ħsibijiet ta’ attakk.
  — Dwar xiex qed titkellem?
  "Ma nafx," qal Delgado b'daqqa t'ispallejn. "Hija sensazzjoni stramba—donnok niftakarha b'mod ċar, iżda naf li qatt ma ġratli qabel. Tip ta' déjà vu. Jiġri meta l-memorji tal-personalitajiet tal-esseri ċikliku tiegħek jgħaddu minn 'żibġa' għal 'żibġa'. Jew meta tipperċepixxi l-esperjenza miksuba minn sostitut. Fil-qosor, naf biss li jien u int iltqajna qabel f'dinja oħra. Forsi f'oħrajn ukoll..."
  U b'xi mod, Kromlech kien jaf dan ukoll. Kellu viżjoni ta' żibeġ grandjużi u brillanti fil-vojt kożmiku, fuq sfond ta' galassji jleqqu. Biss kull żibeġ ma kienx bniedem, iżda... pjaneta. Ċivilizzazzjoni.
  “Bastimenti li jikkomunikaw,” il-kliem qamu f’rasu, u ma kinux umani - kienet immaġni ta’ mod ta’ ħsieb kompletament differenti.
  Evgeny twerwer u ġiegħel il-viżjoni titlaq. Ma kienx hemm skop f’dan issa. Kien se jaħsibha aktar tard. Kieku ħaj.
  “Allura x’verament trid minni?” staqsa b’dispjaċir.
  "Eżatt dak li tkellimt dwaru l-aħħar darba," wieġeb Antonio mill-ewwel. "Il-personalità tiegħek. Il-personalità kollha tiegħek..."
  - Dak hu?
  Delgado ħaseb għal mument u mbagħad reġa’ tkellem:
  "Bla dubju, int preċiżament min ħsibna li kont—il-Għaddejja, dik li tkellem dwarha l-benefattur tiegħi, is-saħħar il-kbir Yaqui-machiztli. Bla dubju wkoll, diġà rnexxielek mill-inqas darba ġġib bidliet radikali f'dak li dawk li ma jarawx isejħulu 'realtà.' Din id-dinja x'aktarx hija ħafna aktar sodisfaċenti għalina minn dik li qridt. Iżda huwa ċert ukoll li din ir-realtà wkoll hija 'l bogħod milli tissodisfa għalkollox il-bżonnijiet tagħna. Għalhekk, il-pjan ta' azzjoni tagħna kien ċar: insibuk, nirkuprawk, inqajmu n-nagual tiegħek. U fl-aħħar, nibagħtuk lura mill-qasma bejn id-dinjiet."
  "Membrana! Nengo! Neon-goo!"
  Cromlech reġa’ rażżan il-memorji metafiżiċi tiegħu.
  “Ma nifhimx kif bi ħsiebek timplimenta dawn il-punti kollha,” irrimarka b’ostilità.
  Delgado tbissem b’snien tad-deheb.
  "Kważi kollha kemm huma diġà tlestew—ħlief l-aħħar wieħed. Imma anke dak, nassigurakom, mhux se jdum ma jsir."
  - Xi tfisser?
  "Sewwa, jidhirli li drajt sew il-paradigma tagħna; ma għadhiex tbeżżgħek jew tissorprendik. U jidher ċar li int miftuħ biex tikkomunika mal-oħrajn tiegħek."
  "Ejja nassumu li iva. Imma kif se ġġegħelni nagħmel dak it-trick li jbiddel ir-realtà mill-ġdid? M'għandi l-ebda idea kif nagħmilha jien stess. U ma rridx—jien perfettament kuntent b'din id-dinja..."
  "Le, le, Don Eugenio," Antonio ħawwad subgħajh. "Ma jixraqlek xejn, u taf dan perfettament. Imma anke kieku ma kienx hekk, kont terġa' tagħmlu. Għax sempliċement m'għandekx għażla oħra."
  Il-kromlech ħares lejh b’mod interrogattiv.
  "Ara," spjega Delgado b'qalb tajba, "mhux se toħroġ minn hawn ħaj."
  “Mela xiex, il-binomju ta’ Newton,” qal Evgeny bir-Russu b’ironija skura.
  Kien ilu jidra l-idea tal-mewt imminenti tiegħu. X’kellu x’jitlef f’din id-dinja? Ibnu kien mejjet, martu wkoll... L-uniku qarib tiegħu kien il-qattusa tiegħu, Aska, f’Svyatoaleksandrovsk, iżda l-miskina kienet xiħa ħafna.
  U mbagħad kien hemm Ilona - viżjoni qasira u sabiħa, bħal għasfur tal-ġenna, li dehret fi tmiem ħajtu u għal mument iffjoritha b'premonizzjoni ta' ferħ ġdid.
  Imma fejn hi issa?..
  "Madankollu, il-mewt tiegħek trid tkun ta' benefiċċju għall-Gran Aztlan," kompla ċ-ċihuakoatl, waqt li injora r-rimarka tal-interlokutur tiegħu. "Iddiskutejna d-destin tiegħek f'kunsill sigriet. Il-maġġoranza qablet mal-Hueytlatoani li għandek tiġi ssagrifikat. Bil-mod tradizzjonali, li, kif tafu, ifisser li taqtgħu qalbkom fuq it-teocalli bir-riti kollha li jonoraw lill-allat. L-uniku nuqqas ta' qbil kien jekk nagħmluhx bil-moħbi jew b'mod dimostrattiv, quddiem għajnejn id-dinja kollha, u b'hekk nipproklamaw ir-ritorn tal-Gran Aztlan tagħna l-qadim, setgħan u mdemmi, determinat li jieħu vendetta għat-telfa tiegħu fil-Gwerra l-Kbira."
  Kromlech bża’, għalkemm dak li ntqal ma ssorprendiehx wisq - kien stenna xi ħaġa bħal din.
  “Agħmel li trid,” qal.
  "Imma fl-aħħar mill-aħħar, il-kunsill qabel miegħi," kompla Delgado. "Insistejt fuq sagrifiċċju aktar, nittama, uman. Se tegħreq."
  “Grazzi,” Evgeny inklina ruħu b’mod sarkastiku.
  "Merħba," Antonio tbaxxa lura. "Għalija, bħala statista tal-Aztlan il-Kbir, dan huwa politikament konvenjenti, peress li nittama li jogħġob lis-sudditi bla kwiet tagħna f'Yucatan. Imma ċ-Cihuacoatl, bħall-Hueytlatoani, huwa sempliċement tirann żgħir; din il-marda hija faċli għalik biex tegħlebha. Imma jien, bħala wieħed li jara, se jkun iktar diffiċli biex tegħlibha. Jiena, bħala saħħar, neħtieġ dan is-sagrifiċċju għax jissinifika s-soluzzjoni għall-problema ewlenija... Fil-qosor, int se tintbagħat Chichen Itza u, fil-jum li jinżel Kukulkan, tintrema fiċ-Cenote Sagru bħala sagrifiċċju lill-alla tax-xita Maya Chac, li miegħu, kif inhu magħruf sew, Kukulkan huwa assoċjat ukoll."
  Qalb Cromlech għerqet b’premonizzjoni profonda, mhux bil-prospett li jegħreq, iżda b’dawn l-ismijiet u t-titli. Iżda xorta staqsa:
  - U dan kif se jgħinek?
  "Hemm firda bejn id-dinjiet f'dak iċ-ċenote," spjega Delgado b'mod mhux mistenni u xott. "Tistaqsunix kif naf. Ma nafx. Imma qiegħda hemm."
  Kromlech ma kellux tweġiba—b’xi mod kien jafha hu stess. Għalhekk baqa’ sieket. Delgado kompla jitkellem.
  "Ma nafx kif se tgħaddi mix-xquq. Bla dubju, għal kulħadd, anke għal ħafna dawk li jaraw, dan l-att ifisser il-mewt. Madankollu, bħala Passerby, inti għalhekk tippossjedi bis-sħiħ dak li aħna s-saħħara nsejħulu t-'tielet attenzjoni'—il-ħila ta' bniedem li jibqa' konxju tiegħu nnifsu anke wara l-mewt. B'dan il-mod, inti tqanqal ġewwa fik 'nar minn ġewwa'—konflagrazzjoni enerġetika li fiha l-personalità tiegħek tinħaraq mingħajr ma tiġi kkunsmata. Permezz ta' dan, inti taħrab mill-Ajkla..."
  “L-ajkla?” staqsa Cromlech.
  "Dik—minħabba n-nuqqas ta' definizzjoni aktar adegwata—hija dak li nsejħu l-forza mhux magħrufa li tinsab lil hinn mill-eżistenza u li tirregola d-destin tal-ħlejjaq kollha. Wara l-mewt ta' kwalunkwe wieħed minnhom, l-Ajkla tiblagħhom—figurattivament, naturalment. Hekk titma', nissoponi... Imma ftit nies biss huma kapaċi jeħilsu lilhom infushom minn dan. Int diġà għamiltu, għall-inqas darba. Dak li hu sorprendenti hu li s-suċċess jeħtieġ preparazzjoni estensiva, li int ma kellekx."
  “Tajjeb, ejja nassumu li iva,” qal Evgeny b’rasu. “U mbagħad xiex?”
  — U mbagħad dak li diġà għamilt: ovvjament, se ssib ruħek fil-passat imbiegħed u tbiddel ir-realtà.
  "Imma, skont int, diġà għamiltha," oġġezzjona Cromlech. "Għaliex nirrepetiha?"
  "Għax id-dinja hija ċiklika," qal Delgado. "Eternament ċiklika. Li ssegwi t-triq tal-gwerrier ifisser li tibda triq bla tmiem u magħluqa, li taqa' f'xi tip ta' ċirku kożmiku. Kemm int kif ukoll jien imġiegħla nsegwu dak li hu predestinat."
  Il-kromlech reġa’ ħassu mdejjaq.
  "U jekk ma nistax?" staqsa bil-kwiet. "U din... l-Ajkla tiegħek se tiekolni?"
  "Mela ħa jkun hekk," Delgado għamilha b'rasu. "Gwerrier qatt ma jistenna riżultati minn għemilu. Għalih, ir-rebħa u t-telfa huma l-istess ħaġa. Eżatt bħall-ħajja u l-mewt."
  Evgeny baqa’ sieket għal darb’oħra, għax fehem il-verità qawwija f’dawn il-kelmiet.
  Antonio reġa’ tkellem, b’ton iktar każwali, iżda mimli tensjoni. Anke kliemu, hekk kif kienu jtiru fl-arja, dehru jieħdu lewn ħamrani u jivvibraw xi ftit.
  "Tara, m'aħniex kuntenti xejn b'ħafna mir-realtajiet ta' din id-dinja. Speċifikament, xi wħud mill-entitajiet politiċi ewlenin fl-Ewrasja. Jew il-penetrazzjoni tal-Imperu Russu fl-Atlantis. Imma dawn huma kollha dettalji żgħar li ftakart biss fl-iskuża tiegħi bħala Cihuacoatl. Xi ħaġa oħra hija aktar sinifikanti."
  Huwa mexa pass lejn Evgeny u tah daqqa ta’ sebgħu f’sidru, lejn is-salib li kien imdendel fuqu.
  "Kont jien li insistejt li żżommu," qal b'ton kiesaħ. "Għax trid tneħħih int stess. Lanqas fiżikament..."
  Cromlech xeħet spallejh.
  "Tgħammidt fil-Knisja Ortodossa, u għalkemm ilni ma mmur il-knisja, m'għandix l-intenzjoni li nneħħi s-salib."
  Is-salib kien tqiegħed fuqu fil-Katidral tad-Dormizzjoni f’Yeniseisk nofs seklu ilu, u l-ikona tal-Omm Alla mdendla fil-qrib kienet ta’ ommu l-mejta. Qatt ma għadda minn moħħ Yevgeny li jneħħiha, għalkemm kien aktar Kristjan nominali.
  Delgado għamel wiċċu.
  "Diġà għidt—mhux fiżikament... Ma naħsibx li se jibqa' ħaj fiżikament miegħek... min-naħa l-oħra. Tara, dan it-tagħlim kurjuż qed ifixkilna. Hemm opinjoni—u hija sostanzjata minn ħafna mill-istoriċi tagħna—li Aztlan ma setax jikkonkwista d-dinja kollha preċiżament minħabba l-oppożizzjoni tal-Kristjaneżmu. Imma dawk li jaraw biss jafu fiċ-ċert għaliex il-Kristjaneżmu wera li kien aktar b'saħħtu. L-Aztlanjani qabżu lill-avversarji kollha tagħhom fil-ħila militari u l-armi, imma s-saċerdoti u l-maġi tagħhom fl-Ewropa ma setgħux jegħlbu dak li dawk li jaraw hemmhekk isejħu l-egregore. Mal-Insara, b'mod mhux mistenni wera li kien impenetrabbli. Għalhekk l-avvanz Atlantean waqaf preċiżament fl-Ewropa."
  Cromlech kien tabilħaqq iltaqa’ ma’ argumenti simili fil-kotba Aztlan dwar l-istorja u l-filosofija, iżda din kienet l-ewwel darba li kien iltaqa’ ma’ spjegazzjoni mill-perspettiva tal-maġija.
  “Għaliex għandek bżonn id-dinja kollha?” staqsa.
  "Kulħadd irid id-dinja kollha," tbissem Delgado b'mod spjaċevoli. "Il-veġġenti, bħal ħlejjaq ħajjin oħra, għandhom istint riproduttiv, għalkemm dan jimmanifesta ruħu l-aktar f'forom spiritwali. Nixtiequ u naħdmu biex inrawmu n-nagual tagħna f'kemm jista' jkun nies. U dinja maħkuma politikament minn Atlantis hija l-aktar adattata għal dan. Ma nafx kif kienet id-dinja qabel ma Cromlech l-Ewwel bidilha. Forsi kienet bħal dik fir-rumanz tiegħek, imma mbagħad ma rridx ngħix fiha."
  "U jien?" ħaseb Cromlech. "Jekk ktibt dan, ifisser li ruħi xtaqet għalih. Għalkemm hemm ħafna dwar dik id-dinja li ħloqt li tixxokkjani u twerwirni. Jew ir-rumanz huwa sempliċement eku tal-memorji tal-ewwel abbozz tiegħi? U Cromlech it-Tielet se jiftakar dak li qed jesperjenza Cromlech it-Tieni issa?"
  Deher li kien diġà qabel bis-sħiħ internament li jwettaq ir-rieda ta’ dawk li jaraw. X’għażla kellu? Wara kollox, din hija t-triq tiegħu...
  Delgado deher li qata’ x’kien qed jaħseb l-interlokutur tiegħu, jew forsi saħansitra kien jaf bih. Fi kwalunkwe każ, tbissem b’sodisfazzjon u beda jitkellem:
  "Ma nafx kemm-il ċiklu se jkollok tgħaddi minnhom biex tbiddel ir-realtà, imma nittama li fl-aħħar mill-aħħar dan iwassal għall-għibien komplet tal-Kristjaneżmu. Jew, għall-inqas, għat-tnaqqis tiegħu għal setta insinifikanti u ftit magħrufa. Emminni, ħabib tiegħi, dik hija mira li ta' min jistinka għaliha..."
  Għajnejh f'daqqa waħda bdew jiddu aħdar, bħal ta' jaguar.
  "Qed tgħid li jien ikkundannat li niġġerra fil-linja għal dejjem?" staqsa Kromlech, xi ftit konfuż. "Din hija xi tip ta' logħba ħażina..."
  "Le, le," il-maġu għolla subgħajh b'sinjal ta' twissija. "Int gwerrier, li jfisser li tista' twaqqaf id-dinja."
  - Xiex?
  "Aħna nsejħu dan ukoll 'l-imblukkar tal-ewwel attenzjoni,'" spjega Antonio. "Huwa meta min jara jilħaq stat fejn jista' jwaqqaf il-fluss kostanti ta' interpretazzjonijiet sensorji interni tar-realtà tal-madwar. Iwaqqfu t-taħdit intern, kif kien jgħid il-benefattur tiegħi. Kien raġel sempliċi, għalkemm maġiku kbir... Fil-qosor, li twaqqaf id-dinja huwa stadju importanti fit-triq tal-gwerrier, li jippermettilu jikkontempla l-enerġija pura. Imma m'intix biss gwerrier; int Passerby. Għalhekk, billi twaqqaf il-monologu intern tiegħek, fl-istess ħin twaqqaf il-fluss tal-avvenimenti fl-hekk imsejħa dinja reali, li fiha tinnaviga, minkejja l-fatt li int, sa ċertu punt, toħloqha int stess."
  “U mbagħad xiex?” staqsa l-Cromlech interessat.
  "M'għandi l-ebda idea," Delgado xeħet spallejh. "Forsi ssir l-akbar maġu fl-istorja tal-bniedem. B'mod figurattiv, pendant enormi mżejjen bil-ġojjelli li jikkompleta l-ġiżirana tal-personalità ċiklika tiegħek. Ma nafx. L-importanti hu li se tkun dinja ta' maġija u dinja għall-maġi. Li, flimkien, jistgħu saħansitra jegħlbu l-mewt u jġiegħlu l-Ajkla tmut bil-ġuħ... Naraw."
  Evgeniy ma kienx jaf x’għandu jwieġeb.
  "Titnikketx għal din id-dinja li qed tħalli warajk, Don Eugenio," tbissem Delgado lejh. "Xorta waħda dalwaqt se tgħib."
  U hu nnifsu għeb, u ħalla biss l-aħħar frażi fl-arja, li bil-mod il-mod ukoll sparixxiet. Imbagħad Kromlech qam fuq is-sodda tal-ħabs tiegħu.
  Issa, imċaħħad mill-opportunità li jikteb, huwa għadda mill-għoqod ta’ din il-konverżazzjoni f’memorja tiegħu, bħal żibeġ ta’ rużarju, jipprova jsib it-tifsira elużiva.
  Għamel dan ukoll dakinhar filgħodu, meta nstema’ l-ħoss tas-saqajn tal-gwardji minn wara l-bibien tqal f’ħin mhux opportun.
  Diversi jaguars imdejqin b'armatura ċerimonjali daħlu fil-kamra b'ħeffa.
  "Kromlech-cin," indirizzah il-mexxej tagħhom. "Wasal iż-żmien li titlaq. Is-Serp bir-Rix qed jistenna."
  
   Abbozz ta' reskritt mill-Hueytlatoani ta' Montezuma VII, il-Kbir Aztlan, rigward il-bidu tal-gwerra mal-Imperu Russu. Qatt ma sar pubbliku. Id-dokument fih kummenti miktuba bl-idejn mill-Hueytlatoani nnifsu, apparentement maħsuba għaċ-Cihuacoatl. Dawn huma bil-korsiv.
  "Hekk qal bin ix-Xemx u l-Art, l-akbar fost l-irġiel, il-ħakkiem il-kbir Montezuma-tzin is-Seba', huey-tlatoani u l-kap tal-gwerriera tal-Kbir Aztlan."
  F'isem Huitzilopochtli, Quetzalcoatl, Tezcatlipoca, Tlaloc, Mixcoatl u l-allat tagħna kollha, magħqudin fit-Tloquenahuac Wieħed [ formulazzjoni sabiħa! ], nindirizzakom mit-Tron tal-Ajkla u l-Ġaguar, O nies ta' Aztlan! Ix-xrara li ħarġet min-nar divin u nżergħet f'sidirna issa se tixgħel quddiemkom.
  Wasal iż-żmien għalik li teħles minn dan il-piż tqil u taħsel il-mistħija tat-telfa. Wasal iż-żmien li s-Serp bir-Rix jiftaħ ġwinħajh [ inqas konċentrazzjoni fuq is-Serp bir-Rix hija inutli ].
  Għaddew ħamsa u tletin sena minn meta l-għedewwa qarrieqa tagħna niżlu fuqna mit-tramuntana u n-nofsinhar [ f'isem l-Uniku, neħħi r-referenzi kollha għal Tawantinsuyu! L-Incas iridu jibqgħu newtrali, għall-inqas għall-ewwel. Imbagħad nittrattawhom. Elimina r-referenzi kollha għad-direzzjonijiet kardinali ], u għelbuna mhux bil-ħila u l-qlubija tagħhom, iżda bin-numri u l-krudeltà. Il-predeċessur tagħna kien imġiegħel jiffirma paċi tal-mistħija [ fil-każ ta' missieri, irattabha, imma mhux wisq, għalkemm kien imġiegħel f'sitwazzjoni bla tama ]. L-għedewwa rrabjaw lil pajjiżna, lill-komunità tagħna, lill-mod ta' ħajja tagħna, lill-fidi tagħna, lill-ħakkiem divin tagħna. Barbari barranin, f'alleanza ma' tradituri tat-tramuntana u nies għajjurin tan-nofsinhar [ neħħi t-tramuntana u n-nofsinhar! ] Għal żmien twil iddiżappuntaw id-dar tagħna bl-impunità.
  Dan iż-żmien tad-dlam għadda!
  Dak Tloquenahuac, fil-forma tiegħu ta’ alla l-kbir Huitzilopochtli, wera ħniena u ħniena mal-Messikani u mal-popli l-oħra kollha tal-imperu abbundanti tagħna. Bil-favur tiegħu, ksibna arma mirakoluża kapaċi teqred l-għedewwa tagħna minn wiċċ l-art, u titfa’ artijiethom f’fjammi purifikaturi. Għalhekk, in-nies tagħna reġgħu ntgħażlu biex jiġġieldu man-naħa tal-allat it-tajba kontra l-allat tal-kaos, u jirrestawraw l-armonija oriġinali tad-dinja.
  Illum, jiena, it-Triq divina-Tlatoani, għedt, "Ħa jkun!" u tajt daqqa bil-manku tal-lanza tiegħi mal-art tad-Dar tal-Gwerra. Qtajja’ ta’ bombi diġà telqu mill-ajrudromi tagħna, u f’dan il-mument stess, il-bliet tal-Imperu Russu f’Atlantis u l-Ewrasja, kif ukoll il-bliet tal-alleati mhux qaddisin tagħhom, qed jitfarrku fi trab flimkien mal-abitanti kollha tagħhom. Moska, Svyatoalexandrovsk, Kyiv, Novoarkhangelsk, Roslavl, Texas, Manahatta, u oħrajn li isimhom jissimbolizzaw l-għadu etern tagħna m’għadhomx jeżistu. Fl-istess ħin, il-ponot tat-tankijiet tagħna invadew il-fruntieri tal-Atlantis u l-Comancheria Russa.
  Fl-Ewropa, l-offensiva tagħna hija appoġġjata mill-armata ta’ ħuna ż-żgħir u alleat leali tagħna, l-Aztlan tal-Lvant.
  Biex nimmarkaw il-bidu ta’ din il-gwerra ta’ purifikazzjoni, aħna, ispirati minn ispirazzjoni divina, iddeċidejna li nqajmu d-drawwa antika tal-antenati tagħna, li l-għedewwa tagħna ġegħluna ninsew għal sekli sħaħ. Illum, fuq it-Teocalli l-kbir ta’ Huitzilopochtli fil-kapitali tagħna, Tenochtitlan, fuq l-oqbra tal-antenati divini tagħna, se sseħħ il-mewt tal-fjuri għall-ewwel darba f’ħafna snin. Il-gwerrier u saħħar tal-għadu, Eugene Cromlech, se jċedi l-frott prezzjuż tiegħu tal-kaktus tal-ajkla u, bil-meraq tiegħu, fl-aħħar se jaqta’ l-għatx tiegħu għax-xemx. Oh, tassew, dan l-avveniment tant mistenni se jferraħ lill-allat li tawna arma invinċibbli u se jistabbilixxi r-rotta tal-univers sew!
  [ Int ikkonvinċejt lill-Kunsill biex jagħmel ċerimonja tal-ilma fiċ-Ċenote Sagru tal-Belt Kapitali l-Qadima minflok sagrifiċċju f'Tenochtitlan. Hekk ikun. Irranġa t-test biex jgħid li r-ritorn għad-drawwa antika tal-belt kapitali, Mayapan, se jgħaqqad il-popli tal-istat tagħna fil-konfront tal-għadu. Ukoll, taf kif tippreżenta dan... ]
  M'hemm l-ebda dubju li l-allat kuntenti u xbagħtuna se jagħtuna r-rebħa u d-dinja se tkun ta' Aztlan, u l-allat foloz se jdubu fid-dija għamja tal-Wieħed.
  Hekk għedna aħna, Montezuma s-Seba', iben l-allat, hueytlatoani u kap tal-gwerriera ta' Aztlan il-Kbir.
   Għidli, qed nagħmel it-tajjeb? Irrid nikkontenta l-ispirtu ta’ missieri, li ħallieli dan b’wirt. Imma x’se tiswielna r-rebħa? U x’se jiġri mid-dinja wara l-gwerra?
  O allat, allat tiegħi!..
  Ir-Russi għandhom bomba, bla dubju. Il-Proġett Svarog. Malinalko saret taf bih dan l-aħħar biss, meta kien tard wisq biex iwaqqfuh. Il-mistoqsija hi kemm għandhom testati diġà. Għandhom ħafna bombi b'firxa twila... U jien inkwetat dwar ix-xnigħat dwar trasportaturi ta' missili li jistgħu jitniedu minn vapuri u sottomarini. Għalkemm, probabbilment dik hija diżinformazzjoni. L-inġiniera tagħna għadhom 'il bogħod minn dan, għalkemm qed jaħdmu fuqu, tafu.
  Huwa ħafna iktar diffiċli għalija li nibda gwerra milli għal missieri - dak iż-żmien konna f'alleanza mal-Prussja u l-Ġappun, u Illinois u Bogota kienu newtrali. Issa l-Ġermaniżi u l-Ġappuniżi se jibqgħu fuq il-ġenb, u l-Illinois u l-Muisca se jgħinu lill-għadu.
  L-Inkas... Taħt missieri, attakkawna b'mod viljakk meta konna qed insofru telfa u ħatfu artijietna fil-kontinent tan-nofsinhar. X'iktar tista' tistenna minn dawk in-nies tan-nofsinhar maħmuġin... Dejjem iġġielidna kontrihom. Imma m'għandhomx jagħmlu dan issa—wieħed ma jattakkax lir-rebbieħa. U żgur li se nirbħu—immedjatament u kompletament.
  U ma nafux jekk l-Inkas humiex qed jaħdmu fuq il-Bomba...
  Hemm wisq inċertezzi... Imma rridu nibdew b'dan - inkella se nkunu tard u jattakkawna.
  U jien, kif għedtlek, kont inħalli lil Cromlech ħaj għalissa. Wara kollox, għadna ma skoprejniex għal kollox min hu. Jew skoprejtu u ma għedtlix? Naf li qed taħbi ħafna minni. U kif ma stajtx, jekk qatt ma rajtek mingħajr il-maskra tiegħek... Lanqas biss naf jekk intix persuna waħda jew diversi.
  U għalik, jien sempliċiment tirann żgħir. Naf dan, sorpriż/a?
  Nixtieq nitkellem ma' Cromlech ftit iktar; jinteressani. Ma rridx noqtlu, imma dalwaqt se noqtlu tant nies li mewta waħda ma tibqax tgħodd.
  Jew se jkun hekk?..
  O allat, allat tiegħi!..
  Erġa' ikteb ir-reskritt u ibgħatu lili għall-firma, u qered l-oriġinali bil-modifiki tiegħi."
  32 sena
  
  Blagoy ma' Ezeeveli. Egrossimoyon, madwar għaxar miljun sena ilu fid-Dinja.
  Għadda aktar żmien qabel ma l-pellegrini ħarġu mill-wied il-kbar fuq plateau vast. Dawn darba kienu l-artijiet kostali tal-Oċean il-Kbir tat-Tramuntana—il-qalba tal-Imperu Solari. Sa issa, il-fdalijiet ta’ insedjamenti meqruda kienu komuni hawn, b’artefatti strambi, zkuk tas-siġar imwebbta, skeletri tal-annimali, u anke għadam Egrosi li ħerġin mir-ramel. It-taħsir kien kważi ineżistenti hawn; l-entropija kienet bil-mod. Kien qisu, wara li qered istantanjament il-ħajja kollha fuq il-wiċċ tal-pjaneta, l-univers kien ikkalma u issa kien jikkontempla biss b’mod serju r-relikwi inkorruttibbli ta’ ċivilizzazzjoni mitlufa.
  L-abitanti tal-Grotti ma kinux iħobbu jimxu hawn. Kienu oppressi mill-aura mejta li kienet tippenetra kollox hawn. Bħall-għajta bla tmiem ta’ miljuni ta’ ħlejjaq ħajjin jitgħawġu fit-turment etern—hekk kienu jipperċepixxu l-isfond mentali ta’ dan il-post.
  Għalhekk l-iskwadra daret lejn ix-xellug u mxiet minn pjanura ċatta miksija bir-ramel, kultant imżejna bi krateri enormi u tondi ta’ meteoriti. Qabel Jum il-Kora, kienet bajja oċeanika baxxa. Id-Dinja u Marte kienu magħqudin ukoll min-natura idrawlika taċ-ċiviltajiet tagħhom—dejjem kienu miġbuda lejn ir-riżervi tal-ilma, li kien ifisser ħajja u prosperità, u kien preċiżament mill-ħtieġa li jiżviluppawhom li ħarġu l-istati, li laħqu l-qofol tagħhom fuq Mars bl-Imperu tan-Nar. Madankollu, anke f’dawk iż-żminijiet, l-anfibji Egrosi qattgħu porzjon sinifikanti minn ħajjithom fl-ilmijiet tal-għadajjar, ix-xmajjar u l-kanali, u fil-Grotti, kienu jgħixu kważi kompletament fih. Għalhekk, ir-relazzjoni tagħhom mal-ilma kienet ferm aktar riverenti minn dik tal-Art—waħda riverenti u mistika.
  Issa, hekk kif il-pellegrini mxew tul il-qiegħ tal-baħar ta’ qabel, fuq ir-ramel miksi bil-ġlata, jafu li taħt is-sediment oħxon kien hemm ilma antik, issa silġ iebes bħad-djamanti, l-istat tagħhom resaq lejn stat ta’ illuminazzjoni estatika. Huma ġrew tul il-pjanura, għajnejhom iffissati fuq l-art taħt saqajhom, bħallikieku bit-tama li jagħrfu t-tleqq ta’ sustanza prezzjuża taħt ir-ramel u l-ġebel.
  Imma lanqas darba minnhom ma ħares 'il fuq—biex jara l-kwiekeb u s-satelliti ħfief tal-pjaneta, u x-Xebba Serena 'l bogħod mal-qaddejja tagħha. It-Tajjeb fehem li din kienet biża'—biża' mis-smewwiet miftuħa, biża' li kienet ilha mdaħħla f'dawn il-bnedmin sa minn Jum il-Kora. L-Egrosi ma ridux jaraw is-sema aktar; kien ibeżżagħhom mortalment. Fuq il-wiċċ tal-pjaneta, fl-ogħla qċaċet, kienu installati diversi teleskopji, immexxija mill-istess ġellieda tal-mewt simili għall-Iriasis. Imma ftit, apparti minn ftit uffiċjali u xjenzati maħtura mill-Kunsill tal-Grots, kienu interessati fid-dejta li pprovdew dawn it-teleskopji. U saħansitra inqas, ħlief forsi ftit miġnuna, qatt kienu ħasbu fl-idea tal-ivvjaġġar fl-ispazju—minkejja li l-Grots kellhom il-mezzi biex jagħmlu dan. Egrossimoion ma kellux aktar interess fl-ispazju.
  "Ara," is-sejħa ta 'Leenmiin tinstema f'ras Kromlech. "Adelin-viiri!"
  Evgeny ħares fejn kienet qed tipponta l-mara u ffriża. Fil-bogħod, il-pjanura f'daqqa waħda nbidlet f'reġjun imqajjem ta' mesas, u dan fih innifsu ġibed għajn imdorrija ma' uċuħ ċatti. Iżda l-blat imdendel fuq l-orizzont kellu forom regolari mhux mistennija. Lanqas is-saffi ġeometriċi tal-blat tal-Grand Canyon ma kinux ipproduċew impressjoni bħal din. U wara ftit sekondi, deher ċar li quddiemhom kien hemm fdalijiet antiki, magħmula minn blokki enormi tal-ġebel.
  Il-kromleċ kien jaf li kienu waslu fuq il-fdalijiet ta’ metropoli antika kbira—il-belt kapitali tal-imperu u l-akbar port tiegħu. Imma ma kienx ippreparat għad-daqs kbir ta’ dawn il-fdalijiet! Kien grupp notevolment lineari ta’ bini piramidali massiv, imħallat ma’ diversi piramidi iżgħar u strutturi saħansitra iżgħar—imma xorta enormi meta mqabbla mal-istandards tad-Dinja—forma ta’ kon. Tempji, palazzi, pixxini, fortifikazzjonijiet, u bini residenzjali—belt li testendi għal ħafna kilometri, maqsuma f’setturi minn toroq dritti u kanali. U fuq kollox, b’mod inviżibbli, kien hemm il-motto tal-imperu li għeb: “Isma’ l-leħen tan-Nar!”
  L-istrutturi, imnaqqsa għal fdalijiet miljuni ta’ snin ilu, kienu għadhom jispikkaw mill-għoljiet għoljin tal-madwar. Evgeny ftakar vagament li erba’ snin qabel ma telaq mid-Dinja u minn żmienu, il-midja tad-dinja kienet irrappurtat b’eċċitament li vettura spazjali Amerikana kienet fotografat xi ħaġa li tixbaħ oġġetti magħmula mill-bniedem fuq Mars. Il-kromlech, mgħaddas fid-dinja tal-Maya tal-qedem, ma kienx ta wisq attenzjoni dak iż-żmien. Imma issa dawn l-“oġġetti” kienu quddiemu.
  Fi silenzju riverenti l-vjaġġaturi daħlu fl-Adelin-viiri mejjet.
  Għal Evgeniy, fakkru ħafna fil-fdalijiet tal-bliet Messikani tal-qedem, biss erba’ jew ħames darbiet akbar. U ma kien hemm l-ebda veġetazzjoni lush madwar hawn—blat biss, ramel, u l-fdalijiet ta’ siġar mejta. Fl-era imperjali, Adelin-viiri kien famuż għall-ġonna u l-parks tiegħu...
  Il-pellegrini ħallew il-karozzi tagħhom fit-tarf tal-fdalijiet u għaddew minn ħdejn bini mġarraf, jaqsmu kanali nofshom midfuna fejn darba kien ikun hemm ilma frisk. F’din il-belt, bħal f’Venezja, dawn fil-biċċa l-kbira servew bħala toroq, b’folol ta’ Egrosi jiġru tulhom minn tarf sa tarf ieħor tal-metropoli. Xi wħud rarament kienu jitilqu minnhom, jistrieħu bil-kumdità fil-qiegħ nett, iqumu u jerġgħu lura għax-xogħol. Issa, fir-ramel, il-pellegrini xi kultant kienu jiltaqgħu mal-kranji tagħhom, bil-ħofor tal-għajnejn imdawra jħarsu b’xenqa ’l barra.
  Fid-Dinja, Kromlekh, umanista veru, ma kienx partikolarment entużjast għax-xjenzi eżatti. Iżda l-moħħ tal-Egrosi kien diversi drabi akbar minn ta’ bniedem u mgħammar b’numru ferm akbar ta’ sinapsi. Għalhekk issa l-Imbierek mhux biss kien jaf li kull proporzjon ta’ din il-belt vasta kien ġie kkalkulat bir-reqqa. Huwa ra wkoll b’mod ċar f’moħħu linji immaġinarji li jgħaqqdu strutturi magħmula mill-bniedem u karatteristiċi naturali—irdumijiet, għoljiet, u krateri tal-meteoriti, imnaqqxa b’mod grazzjuż minn arkitetti antiki f’kunċett ġenerali sofistikat. Dawn il-linji kienu minsuġin flimkien f’grilja kumplessa, li turi l-fehim tal-Egrosi antiki tal-pjaneta tagħhom, il-perjodi tagħha, u l-kożmos tal-madwar.
  Kien mudell kożmogoniku viżibbli ħafna ta’ Mars u postu fis-sistema solari qabel Jum il-Kora. Kien ukoll osservatorju u santwarju tal-kult solari, li fiċ-ċentru tiegħu kien hemm id-destinazzjoni finali tal-pellegrinaġġ tagħhom, ix-xbieha kbira ta’ Aadi-Iassi, l-Unifikatur, l-Iben ta’ Adelinaam.
  Bħala storiku, Cromlech kien mistagħġeb kemm l-Egrosi kienu jiftakru l-passat tagħhom—minkejja l-fond vast taż-żmien, anke bl-istandards tagħhom, u l-fatt li l-arkeoloġija tal-wiċċ kienet kompletament mhux żviluppata fil-Grotti. L-irkupru ta’ kwalunkwe oġġett minn hemm kien meqjus bħala sagrileġġ, u l-ftit li kienu jagħmlu dan kienu disprezzati minn kulħadd. Madankollu, il-Grotti kienu jafu perfettament x’kien ġara għexieren ta’ miljuni ta’ snin ilu. Kull tifel tal-iskola seta’ jirrakkonta fid-dettall il-ħajja twila, traġika u glorjuża tal-ewwel imperatur li tela’ fuq it-tron tad-djamanti f’Adelin-viiri, is-suċċessi, it-traġedji u l-krudeltà tiegħu, il-kampanji ta’ konkwista tiegħu, ir-rebħa tiegħu fuq ir-renju ta’ Griisiya, u l-kumpless enormi ta’ memorja li nbena f’memorja tal-mejtin fuq is-sit tal-aħħar battalja, l-aktar orribbli. U ta’ monument saħansitra aktar maestuż għall-glorja tal-ħakkiem il-kbir fil-kapitali nnifisha, li beda jinbena matul ħajtu u nbena minn diversi ġenerazzjonijiet ta’ ħakkiema wara sakemm laħaq il-forma perfetta tiegħu. U dalwaqt wasal Jum il-Qilla.
  Dawn il-fdalijiet baqgħu, u ppreservaw armonija antika—xi ħaġa bħal arloġġ planetarju jew sestant. Id-dellijiet mill-bini reliġjuż u l-blat u l-għoljiet imnaqqxa waqgħu fuq l-istrutturi li jissimbolizzaw bosta festi f'jiem differenti tas-sena. Fid-Dinja, Stonehenge serva funzjoni simili, iżda meta mqabbel ma' din il-belt, iċ-ċirku tal-ġebel Brittaniku tal-qedem kien bħal dar tal-kampanja quddiem il-Palazz tax-Xitwa.
  Wara li għaddew miċ-ċentru tal-belt, il-pellegrini ħarġu f’għalqa vasta, li fi żminijiet antiki kienet isservi bħala art għall-parati għall-folol ta’ Egrossimoa li kienu jinġabru hemm matul iċ-ċelebrazzjonijiet imperjali annwali—is-solstizji tas-sajf u tax-xitwa, is-Sena l-Ġdida, u Jum il-Mulej. Fuq ix-xellug, kien jidher kastell massiv u kerha, li fi żminijiet antiki kien iddefenda l-belt mill-għedewwa mill-baħar. Fuq il-lemin, għolja għolja, li fuq il-quċċata tagħha l-antiki kienu skolpew wieħed mis-satelliti ta’ Egrossimoa, li pinġewh bħala agri malizzjuż. U lil hinn minnha, kienet tittorra l-Piramida l-Kbira. Kienet diversi drabi ogħla mill-piramida ta’ Khufu u ħafna aktar tawwalija, tixbaħ sejf tal-ġebel immirat lejn is-sema. Kienet differenti wkoll mill-piramidi terrestri għax kienet pentagonali. Fl-isfond tal-pajsaġġ Marsjan u s-sema fatali, kienet tagħti l-impressjoni ta’ pittura ta’ Chirico li ngħatat il-ħajja.
  Blagoy kien jaf li piramidi tetraedriċi kienu jeżistu wkoll fuq il-pjaneta—pereżempju, fuq il-gżira ta’ Griisiya. Iżda l-pentaedri kienu attribut purament imperjali. U dak li kienu qed jikkontemplaw issa, imsejjaħ is-Saba’ ta’ Egrossimoion, kien l-akbar wieħed. Fi żminijiet antiki, kien iservi bħala l-gnomon ewlieni—l-“id” ta’ arloġġ tax-xemx. Fis-solstizju tax-xitwa, id-dell enormi tiegħu waqa’ fuq il-Wiċċ, li bil-mod ħareġ minnu, u kixef lin-nies b’mod viżibbli t-twelid fil-vojt ta’ Adelinaam ġdida, magħquda max-xbieha tal-missier tal-Imperu Solari.
  Naturalment, matul l-aħħar mijiet ta’ millenji, il-pożizzjoni tal-pjaneta u l-madwar tagħha nbidlet tant li l-arloġġ kien “inkiser” u l-preċiżjoni tad-dellijiet kienet ġiet imfixkla. Iżda xorta waħda, is-sever Aadi-Iassi, li nofs wiċċu kien jidher bħala kranju bla laħam, ħares lejn missieru, Adelinaam, u ħareġ talba eterna ta’ ħsieb: “Alla tiegħi! Alla tiegħi! Għaliex ikkastigajtna?”
  Il-pellegrini, bil-ħwejjeġ ċerimonjali tagħhom ikkuluriti jteptep fir-riħ qawwi u t-tiara ċerimonjali twal tagħhom fuq l-ilbiesi spazjali armati tagħhom, waqfu. Minn hawn, il-Wiċċ deherilhom bħala munzell wiesa’ u ċatt. Wiċċ l-Imperatur, fl-isplendur kollu tiegħu, seta’ jidher biss minn dawk li kienu qed jogħlew ’il fuq minnu. “Jarawh fid-Dinja aktar tard ukoll,” ftakar Cromlech f’daqqa waħda, waqt li ftakar dawk ir-ritratti sensazzjonali tas-satellita, anke jekk il-“wiċċ ta’ Mars” dak iż-żmien kien iddikjarat uffiċjalment bħala illużjoni ottika, pareidolia.
  Imma anke l-osservaturi li kienu weqfin fil-pjanura, jikkontemplaw il-quċċata mħarbta b’mod intrikat tal-għolja, raw fiha l-profil ċar tal-Egrosi, għalkemm imħassar ħażin miż-żmien. “Mill-karatteristiċi nofshom imħassra tiddi fjamma arroganti, / Xewqa li ġġiegħel lid-dinja kollha taqdi lilha nnifisha,” dawn il-linji tad-dinja dehru fil-memorja ta’ Evgeny, b’mod stramb iżda notevolment veru. Sħabu, li esprimew l-istagħġib riverenti tagħhom bil-ġesti espansivi tas-soltu fost l-Egrosi, fehmu l-ħsieb ta’ Blagoi u ffriżaw, meta rrealizzaw ir-rilevanza preċiża tiegħu għall-mument.
  U mbagħad Kromlech sema’ ħoss warajh... Jew forsi ma kienx ħoss, u ma kienx is-smigħ tiegħu li kien qed jaħdem, iżda xi sentiment ieħor li wasslu biex idur ħesrem.
  Kien... maħżen. Mill-affarijiet strambi u meraviljużi kollha li Blagoy kien ra llum, din id-dehra kienet l-aktar waħda li xxokkjat lilu—maħżen ordinarju tad-dinja, mibni fuq pedament tal-ġebel magħmul minn blat kbir u b’ħitan tal-pjanċi mżejna bix-xquq. Deher pjuttost antik, u... familjari, familjari ħafna, imma Evgeny ma kellux ħin jifhem għaliex. U mill-bieba kemxejn miftuħa, xi ħadd kien jidher ċar li kien se joħroġ...
  Madankollu, il-viżjoni sparixxiet minnufih, u Blagoy induna li kien sempliċement esperjenza alluċinazzjoni momentarja. "L-ewwel Shelley, issa dan... l-Art issejjaħ," ħaseb, jitgħawweġ beraħ bl-istagħġib. Imma mbagħad sħabu bdew l-istadju finali tal-pellegrinaġġ tagħhom, u Evgeny segwiehom, għal darb'oħra jingħaqad mal-aura ġenerali ta' salm mentali lil Lord Adelinaam, ibnu Aadi-Iassi, u l-ispirti ta' dan il-post.
  Dan tal-aħħar, jidher, ma kienx astrazzjoni mistika—għal xi żmien issa, il-Beatu kien ħass indħil stramb fit-talba komunali, li kienet qed issir aktar insistenti ma’ kull pass lejn Wiċċ l-Imperatur. Bħal tgergir ossessiv f’ras persuna marida mentalment—indistint għall-ewwel, iżda malajr kiseb il-forza bla waqfien ta’ kmand.
  "Ġejt... Ejja, ejja hawn... Ejja għandna, kun magħna... Qed nistennewk..."
  B’xi mod, Kromlech kien jaf li dan il-kmand imniżżel bil-leħen baxx kien indirizzat speċifikament lilu. Sħabu fehmu dan ukoll, u deher li saħansitra kienu jafu li kien kif suppost.
  Evgeniy ħassu mbeżża’, ipprova ma jismax il-leħen baxx, iżda ma setax jaħrab mill-awra ġenerali.
  Għalhekk il-pellegrini resqu lejn il-muntanja u bdew jitilgħuha tul mogħdija bilkemm viżibbli, hawn u hemm miksija bi taraġ imħassar. Mogħdija tagħhom wasslet għaċ-ċentru stess tal-Wiċċ—għall-dipressjoni li mmarkat il-fomm tas-sovran. Kien tempju bla saqaf, li taħtu kien hemm is-sarkofagu ta’ Aadi-Iassi, imnaqqax minn meteorita tad-djamanti waħda, li kien fih il-mumja tiegħu u t-teżori kollha tagħha, f’paċi perfetta. Kieku dan kien fuq l-Art, il-qabar kien ikun insteraq għexieren ta’ miljuni ta’ snin ilu. Imma fuq Egrossimoion, ħaġa bħal din kienet inkredibbli.
  "Mur... mur," komplew jgħidu l-vuċijiet bla ġisem. "Ġejt... Int tagħna... Se nkunu flimkien..."
  L-egregor tal-grupp sar tant dens u qawwi li wieħed wara l-ieħor, il-pellegrini tilfu s-sens tagħhom infushom, u nħallu fih. Iżda l-Cromlech xorta żamm sod—minkejja t-tgergir dejjem aktar insistenti u l-fatt li t-talba siekta bdiet tieħu ton krudili u aggressiv. Evgeny induna b'orrur x'kien qed jiġri, iżda ma kellux il-qawwa tar-rieda, kien kompletament inkapaċi jirreżisti dak li kien se jiġri.
  Niżlu fil-ħalq tat-tempju. Kienet kamra twila, kanjon żgħir b'ħitan weqfin. Id-dawl baxx tal-ġurnata Marsjana bilkemm kien jippenetra, iżda fid-dija tiegħu kien ċar li t-tempju kien kważi vojt. L-uċuħ imnikkta tal-allat biss kienu jħarsu 'l isfel mill-ħitan, u fiċ-ċentru, fejn kienu wieqfa ż-żewġ lingwi tal-Egrosi ħajjin—komunikattiva u kombattiva—, kolonna qasira u furkettata telgħet. Għall-kultura Egrosi, dan kien simbolu falliku b'mod ċar.
  Għadhom maqbudin fil-qabda tat-talb komunitarju, dawru l-pilastru—Kromlech kien jaf li kien artal. U b’tnehida orrurata, ra lil Leenmiin tneħħi ħwejjiġha u tibda tħoll il-ganċijiet tal-libsa spazjali tagħha.
  Ma’ Leenmiin—l-uniku wieħed fil-grupp—Evgeny żviluppa xi ħaġa li tixbaħ ħbiberija. Waqt il-waqfiet għall-mistrieħ, spiss kienu jitkellmu mentalment dwar kull xorta ta’ affarijiet. U dan iż-żmien kollu, kienet taf fejn kienet sejra u kif kien se jispiċċa l-Hajj għaliha—bil-ġebla tas-sagrifiċċju... "Għaliex?!" ipprova jistaqsiha t-Tajjeb, imma issa ruħha kienet tgħix biss fl-egregor, u ma setax jilħaqha. U lanqas biss dawwret rasha fid-direzzjoni tiegħu.
  Għal darb'oħra, Kromlech ħaseb li qatt ma kien se jifhem id-dinja ta' ġewwa ta' dawn il-kreaturi.
  “Adelinaam l-alla, Adelinaam il-ħarsa qawwija, id-dawl għami, Adelinaam, il-qattiela t-tajba tagħna, ħu d-demm, ħu l-laħam, ħu l-ħajja!” talba siekta kienet tħabbat fil-kamra misterjuża.
  Eugene ra kemm lilha kif ukoll il-leħen imdawwar ta’ ħlejjaq mhux magħrufa li kienu jgħixu f’dan il-post minn kull naħa fl-istess ħin:
  — Ġejtu għandna, ġie t-Tajjeb, kunu magħna, bla ġisem, ieħor ġej, hawn hemm il-paċi, ibqgħu hawn, m’hemmx mewt, il-ħajja mhix ħajja, il-mewt mhix mewt, tibżgħux, ingħaqdu magħna...
  Issa kompletament għarwiena, Leenmiin, titħabat biex iddaħħal l-arja f’pulmuniha, resqet lejn l-artal u niżżlet daharha fuq il-furketta tiegħu. Erba’ pellegrini qabduha sew minn dirgħajha, saqajha ta’ wara, u rasha, u għafsuha ’l isfel, u ġiegħlu ġisem it-tfajla jidħol f’arkata.
  Il-qassis anzjan li kien qed imexxi l-grupp għolla mannara forma ta’ nofs qamar b’żewġ idejn u niżżel ix-xafra enormi b’saħħa, u qata’ l-kustilji tal-vittma. Denbha, li baqa’ ħieles, tħabat b’mod selvaġġ.
  Billi injora dan, il-qassis rema s-sikkina tal-mannara, daħħal iż-żewġ idejh fis-sider, imbotta l-frammenti tal-għadam u l-laħam maqtugħ, mess il-qalb u qalagħha b’forza, u kkawża funtana ta’ demm.
  L-għajta telepatika misterjuża tal-mara maqtula sparixxiet mingħajr traċċa fil-fond tat-talb komuni.
  “Leenmiin!” għajjat Kromlech f’moħħu.
  Imma ma kinitx iktar imkien.
  Il-qassis għolla l-qalb imxarrba lejn is-smewwiet li kienu qed jiddallmu, u mbagħad mexa solennement tul il-ħitan, jidlek l-uċuħ imnikkta tal-allat b’demm frisk taħt talb sieket kontinwu.
  U l-ħin donnu waqaf. Evgeny f'daqqa waħda ħeles mill-egregor tiegħu tat-talb lil allat barranin u ra li l-pellegrini kollha kienu ffriżaw f'posthom. Il-qassis qagħad f'pożizzjoni skomda, iżomm qalbu f'idejh. Qtar tad-demm iffriżaw bħal rubini u mdendlin fl-arja.
  Imma Evgeny nnifsu kien kapaċi jiċċaqlaq u jaħseb sew.
  Waqt li kien qed jaħseb dwar dan l-effett stramb, xi ħaġa ċċaqalqet fil-periferija tal-vista tiegħu. Huwa ta daqqa t'għajn lejha u ffriża wkoll, bl-orrur. Leenmiin imdemmi u bla qalb kien qed jipprova jqum mill-artal.
  Għall-ewwel, il-katavru sempliċement tbandal b'mod vjolenti fil-vojt tal-ġebel, imbagħad, jitbandal goffament minn naħa għall-oħra, inħeles, u l-mejta qamet fuq saqajha. Għar tal-biża' u mxarrab kien miftuħ f'nofs sidirha.
  "Imma jien ridtha," ħaseb Blagoy, kompletament mhux xieraq fiċ-ċirkostanzi. Imma ħares lejn il-ġisem mutilat tat-tifla żgħira u kien jaf li kien veru...
  Sadanittant, il-katavru beda jersaq lejn il-Cromlech b’passi mhux sodi, iżda xorta deher li ma setax jiċċaqlaq. U kollox madwaru baqa’ ffriżat—il-katavru biss iċċaqlaq.
  “Tayishaish isellmek, gwerrier,” qalet il-pupa tal-biża’, waqt li resqet qrib Evgeny.
  Huwa fehem li din kienet tabilħaqq pupa - mhux aktar Leenmiin, iżda kadavru, immexxi minn forza aljena, ta’ dinja oħra.
  Il-katavru fetaħ ħalqu b'mod mekkaniku, b'ilsienu jiċċaqlaq bil-mod. Ma kien hemm l-ebda tentattiv ta' kuntatt mentali, u meta s-Seelie pprova jagħmel wieħed, irtira, u ltaqa' ma' dlam silġ.
  Kliem id-demonju, naturalment, deher fl-arja immedjatament.
  "Tixtieq tmut qabel ma titwieled?" kompla l-mostru. "Imbagħad triqtek tispiċċa hawn, fostna—aħwa."
  “Fost min?” staqsa Kromlech b’dispjaċir, waqt li rkupra mill-orrur tiegħu u rrealizza li kien reġa’ qasam il-linja tar-realtà bla ma ried.
  “Taf,” wieġeb Leenmiin.
  Jew aħjar, Tayishaish... jew Ish-Tab... jew min hi...
  Leħinha kien iqarmeċ, u d-demm kien joħroġ mill-ferita terribbli fuq sidirha ma’ kull ħoss li kienet tagħmel.
  “Aħna,” kompla jgħid il-katavru. “L-istess bħalek—li l-korruttibbli jsejħulhom il-Passersby. Konna meqjuma hawn u hemm. Imma ma jimpurtax aktar minn dawk hawn jew hemm—ħallihom jitħabtu fil-ħajjiet fantażma tagħhom stess. Aħna fil-paċi hawn—fejn dejjem naħsbu mingħajr ġisem. Il-vjaġġ tagħna spiċċa. Int se tibqa’ magħna.”
  Kromlekh ħass piż irresistibbli fil-kliem ta’ Tayishaish; ried jemmenha, jitbissem b’għeja, u jċedi għall-mistrieħ ta’ dejjem. Saħansitra qabad idu għall-bokkla tal-libsa spazjali tiegħu. Imma mbagħad ġietu ħsieb.
  - Imma tiġi fil-Grotti, għand il-ħajjin?
  “Tajjeb,” għoġobha Tayishaish.
  - U int li se tiġi fid-Dinja, u hemmhekk se jsejħulek Ish-Tab?
  Id-demonessa għamlet ġest vag.
  — Forsi. Xi darba. Jew forsi diġà ġara. X’differenza tagħmel?
  — Allura, dan għadu mhux it-tmiem?
  F'daqqa waħda Tayishaish ta daħka xotta. Din id-daħka umana, ġejja minn fomm Egrosi mejjet, kienet surreali għall-aħħar.
  “Madankollu, matul iż-żmien li ma ltqajniex, sirt ħafna inqas traskurat, Blagoy-dio,” qalet b’mod sarkastiku wara li daħqet.
  Madankollu, ma kinitx aktar hi—minflok il-Leenmiin mejjet, Kromlech ġie kkonfrontat minn... Heenaroo. Ma kienx liebes libsa spazjali, iżda, għall-kuntrarju tal-interlokutur preċedenti tiegħu, huwa ttrażmetta d-diskors tiegħu direttament lill-moħħ ta’ Kromlech. Dan ma waqqafx kliemu milli jtir ukoll fl-arja.
  "Għandek raġun," kompla jgħid, jitbissem. "Li tkun bla ġisem ma jeħliskx mill-affarijiet tedjanti ta' din id-dinja. U dan ifisser li wasal iż-żmien għalik li terġa' lura għat-tonal, Don Eugenio."
  Eugene rtogħod.
  “Min intom? Min intom ilkoll?” staqsa b’leħen baxx.
  "Taf," tbissem Heenaroo, b'mod pjuttost uman. "Diġà tkellimna dwar dan. Jew nerġgħu nitkellmu... Esseri ċikliku—rużarju... forsi ġiżirana. Ħafna żibeġ, imma huma ħaġa waħda."
  "U dawn?" Kromlech ħeġġeġ rasu vagament lejn il-ġenb. "Dawk bla ġisem..."
  "Ukoll, iva, ġiżirana," qal Heenaroo b'riflessjoni wara mument ta' silenzju. "Bil-pendenti. Huma sbieħ ħafna, għaljin, u jidhru impressjonanti. Imma s-sensiela ta' żibeġ f'ġiżirana biss hija funzjonali; il-pendenti huma biss għall-wiri. Għalhekk, dawk li jduru fuq il-wiċċ ta' din il-pjaneta huma preċiżament il-pendenti ta' din il-ġiżirana waħda. Fir-rigward taż-żibeġ ordinarji, għad għandhom xogħol xi jagħmlu. Fil-qosor, xorta jkollok ħin tistrieħ fost dawn il-blat sbieħ f'forma inkorporea. Imma għalissa, trid tkompli fi triqtek."
  “Lejn l-Art?” staqsa Kromlech, avolja hu stess diġà fehem li ħajtu fuq Mars kienet waslet biex tintemm.
  Heenaro tefgħet għajnejh fit-tielet tebgħa ta’ għajnu.
  "Chichen Itza ilha tistenna s-Serp bir-Rix tagħha," ikkonferma. "Issa int ippreparat biżżejjed għal xogħol utli f'art twelidek żgħira."
  Egrosi lagħab ironikament b'lingwaġġ komunikattiv quddiem Kromlech.
  "Qed tistaqsi issa kif se tgħaddi minn Neon-goo mingħajr ma tkun fil-Grottoes? Ma rrealizzajtx li l-ilmijiet taħt l-art mhumiex neċessarji għal dan? Barra minn hekk, m'għandekx bżonn aktar lil Ish-Tab bħala psikopomp. Tista' tagħmel kollox int stess—hawn u issa."
  Cromlech induna li kien veru. U wara li rrealizzah, għamilha.
  Fid-dlam impenetrabbli quddiemu, deher ponta krimżi penetranti. Meded idu lejha b’ġismu kollu u għereq fl-eternità għamja tal-abbiss jaqbad tal-kaos primordiali.
  33
  
  Ilona Linkova. Il-Gran Aztlan, il-Belt Kapitali l-Qadima (Chichen Itza). 23 ta' Settembru, 1980 (12.18.7.5.1, u 3 Imish, u 4 Chen)
  Il-pjazza quddiem il-piramida ta’ Kukulkan kienet iffullata. Mill-vann, Ilona setgħet tara folla densa f’varjetà ta’ lbies, miġbura fl-ispazju relattivament żgħir bejn il-kolonnat li jixbah armata tas-suq antik ħdejn it-Tempju tal-Gwerriera, l-arena sagra tal-logħob tal-ballun, u l-mawżolew imdejjaq ta’ Topiltzin, il-bennej tal-piramida. Kien hemm bosta turisti minn madwar id-dinja, speċjalment miż-żewġ Atlantidi. Iżda l-maġġoranza kienu nies tal-post. Spikkaw mhux biss għall-ilbies tradizzjonali tagħhom, it-turbani kkuluriti tan-nisa u ċ-ċinturini tal-irġiel, iżda wkoll għall-espressjonijiet tensi tagħhom. Ma kinux jitkellmu bejniethom jew iżommu l-kameras tagħhom lesti. Għalihom, l-inżul tas-Serp bir-Rix ma kienx spettaklu fieragħ, iżda rit sagru.
  Kordun ta’ suldati Aztlan imbotta l-folla ’l bogħod mill-piramida. Qassisin u l-assistenti tagħhom inġabru fuq il-pjattaforma quddiem it-tempju ta’ fuq, iwettqu l-aħħar riti qabel l-avveniment mistiku. Il-grupp ta’ Stolyarov osservahom b’tensjoni minn trakk tal-ikel diskret ipparkjat fi sqaq fil-ġenb. Kien hemm ħafna minn dawn hawn—merkanti Mayan b’riżorsi qatt ma tilfu opportunità biex iżidu l-profitti tagħhom matul il-festival il-kbir.
  Chan, naturalment, kienet ipprovdiet il-vann, il-permess tal-kummerċ, u l-ispazju tal-parkeġġ. Ilona ħasbet li setgħet tagħraf lin-nies Krusob—irġiel żgħażagħ b’saħħithom jiċċaqalqu b’kunfidenza fost il-folla. Kochua kien hemm ukoll, moħbi bħala bidwi lokali, jew forsi turist. Iżda l-forza ewlenija tal-attakk tar-ribelljoni kienet imxerrda fost vannijiet simili, il-btieħi tad-djar fil-qrib, u postijiet oħra mwarrba—skwadri mobbli u armati sew ta’ ġellieda mħarrġa.
  Il-pjan kellu jiġi rivedut b'urġenza l-ġurnata ta' qabel—waqt komunikazzjoni bir-radju ta' rutina maċ-ċentru, intbagħtet informazzjoni li l-oġġett kien se jitwassal fil-pjazza quddiem il-piramida dakinhar filgħodu. L-aġent Russu f'Chichen Itza ma kienx aċċerta ruħu mill-iskop, iżda li jattakka l-palazz qabel ir-rivoluzzjoni kien ikun ġenn suwiċidali, u li terġa' taqbad il-Cromlech fi triqtu lejn il-pjazza kien impossibbli: kien se jiġi ttrasportat dik id-distanza qasira permezz ta' passaġġi taħt l-art li, matul is-sekli, kienu ppenetraw iċ-ċentru kollu tal-Belt Kapitali l-Qadima.
  Għalhekk l-unika għażla li kien fadal kienet li jattakkaw il-konvoj ta’ Cromlech fil-mument li bdiet ir-ribelljoni, meta l-attenzjoni tal-Aztlans kienet se tkun distratta.
  Madankollu, huma wkoll dehru li ħassew xi ħaġa—l-uċuħ matt ta’ aġenti sigrieti tal-Jaguar dehru fil-folla, u bosta rondi tal-pulizija kienu qed iduru mal-perimetru tal-pjazza. Xi wħud kienu qed jiċċekkjaw il-vannijiet ipparkjati fis-sqaqien, iżda l-aġenti ta’ Crusob irnexxielhom iddevjaw l-attenzjoni tal-pulizija minn dik li fiha kien qed jinħeba l-grupp.
  It-tensjoni kienet qed tiżdied. Stolyarov, Ilona, u Tyukalov kienu fil-vann. Skont il-Pjan A, Tyukalov suppost kellu jeqred id-daħla tal-palazz b'RPG wara li l-grupp ikun kiser l-ilqugħ maħluq mill-isplussivi ta' Stolyarov. Issa kellhom joperaw f'nofs il-kaos imdemmi li dalwaqt kien se jinqala'. Ir-rwoli ta' Lelekai u Lenmena baqgħu l-istess—ipprovdew nar ta' kopertura għall-grupp u kienu diġà ħadu l-pożizzjonijiet magħżula tagħhom fuq il-bjut ta' żewġ bini għoli ħdejn il-pjazza. Huma kkomunikaw mal-vann permezz tar-radju.
  Is-siegħa qorbot, u l-folla bdiet tikber u ssir dejjem aktar bla kwiet—bħall-baħar qabel maltempata. Is-sħab ma ħbewx ix-xemx tixwi, u dan ifisser li l-Inżul tas-Serp kien se jidher fil-glorja kollha tiegħu. Imma kulħadd fil-pjazza, anke dawk li ma kinux familjari mal-ġrajjiet li segwew, ħassew li dalwaqt kien se jseħħ xi ħaġa ferm aktar sensazzjonali mill-ispettaklu maestuż, iżda li dejjem iseħħ darbtejn fis-sena.
  Fis-sitta ta’ filgħaxija, il-qassisin iġġarfu. Ftit minuti kien fadal qabel il-Konverġenza—id-dawl tax-xemx kien diġà beda jilgħab fuq il-balavostri tal-piramida. Diversi figuri ħarġu mit-tempju fuq il-pjattaforma—minn isfel, dehru qishom insetti fuq ras ta’ ġgant. Ilona ffokat il-binokli tagħha fuqhom u bilkemm rażżnet għajta. Quddiem kien wieqaf il-qassis il-kbir tal-Wieħed, u warajh... il-Cromlech, miżmum f’postu minn żewġ uffiċjali tal-ġagwar libsin ilbiesi ċerimonjali arkajiċi. It-tfajla għarfitu mill-ewwel, avolja kien għarwien u mgħotti b’żebgħa blu. Vittma! Allura dak kien!
  “Qed nara oġġett,” instemgħet il-vuċi mrażżna ta’ Lenmena mir-radju, b’tensjoni terribbli fiha.
  "X'se nagħmlu, l-Ewwel?" Tyukalov kien id-deputat ta' Stolyarov, għalhekk staqsa l-mistoqsija li kienet qed tinkwieta lil kulħadd dak il-ħin stess.
  Ħadd minnhom ma kellu idea meta kien se jingħata s-sinjal għar-rivoluzzjoni—bi tweġiba għall-mistoqsija ta’ Stolyarov, Chan xeħet spallejh vagament u qal b’mod inkomprensibbli:
  - Jafu meta għandhom jidhru...
  Issa kien ovvju li "huma" ma kinux se jidhru qabel ma jibda s-sagrifiċċju. Dan kien ifisser li l-grupp kellu jibda l-azzjoni mingħajr ma jistenna lill-Crusobs, bit-tama li jaslu qabel ma jinqered il-grupp kollu ta' sabotaġġ u rikonoxximent.
  "Nibdew," qal Stolyarov. "Lynx qed taħdem fuq il-ġagwari fuq il-piramida, Raven qed tgħattiha, Wolf u Weasel qegħdin miegħi."
  Il-membri kollha tal-grupp kellhom sinjali ta’ sejħa ta’ “annimali”, Stolyarov biss kien l-Ewwel.
  “Iva,” instemgħet is-sejħa simultanjament mill-vann u miż-żewġ pożizzjonijiet tal-isnajpers.
  “Fuq il-kmand tiegħi,” qal il-kmandant.
  Tyukalov għabba l-lanċatur tal-granati, Ilona aġġustat il-borża b'tiri żejda wara daharha u kisbet qabda aħjar fuq il-mitraljatriċi.
  Sadanittant, il-qassis il-kbir beda diskors li ntwera permezz ta’ loudspeakers madwar il-pjazza kollha, u mal-ewwel kliem tiegħu, Stolyarov ordna:
  - Ieqaf!
  "Poplu ta' Aztlan il-Kbir," beda l-qaddej tal-Wieħed, jidher ċar li kien kuntent bir-rwol kbir li kien laqatlu b'mod mhux mistenni. "Inġbarna hawn biex insellmu lis-Serp bir-Rix, li, kif għamel f'dan il-jum għal mijiet ta' snin, issa se jinżel mill-piramida tiegħu. Imma llum, Alla se jagħmel dan f'siegħa l-aktar sinifikanti għal pajjiżna. Dalwaqt ħafna, ir-reskritt divin ta' Hueytlatoani se jinqara fuq it-televiżjoni nazzjonali u l-istazzjonijiet tar-radju kollha, u jħabbar il-bidu ta' gwerra ġdida mal-għadu qadim u maħluf tagħna—l-Imperu Russu, li għal ħafna snin umilja lin-nies kburin tagħna. Gwerra li bla dubju se tkun vittorjuża, għax il-Wieħed tana arma mirakoluża li se teqred il-bliet u l-armati kollha tagħhom f'daqqa."
  Għajjat ta’ ferħ, imħallat ma’ għajjat ta’ orrur, idwew mal-pjazza kollha.
  “Idjoti!.. Huwa idjota, xorta ddeċieda li jagħmel dan,” tgerger Stolyarov.
  “X’se jiġri, Nikolai Alekseevich?” staqsiet Ilona, konfuża, wara li nsiet ir-regolamenti.
  Stolyarov xeħet spallejh b’għeja:
  “Probabbilment diġà qed jibbumbardjaw il-bliet tagħna u invadew Atlantis,” qal b’leħen imqaxxar. “Dak kien il-pjan tagħhom, li aħna interċettajna, imma ttamajna li jibżgħu jwettquh. Imma dawn in-nies huma miġnuna! Se jiġu megħluba fuq l-art—aħna u l-Comanches ġbarna bil-moħbi tliet armati ta’ tankijiet u ħafna truppi oħra fuq il-fruntiera. Iż-żewġ skwadri tagħna se jibbumbardjaw il-bliet tagħhom mill-Atlantiku u l-Oċean Paċifiku. Għadhom ma sarux jafu li diġà għandna missili... Mewġ ta’ bombi mis-Siberja, l-Iroquoisia, u l-Atlantis Russa... Attakki minn bażijiet Ewropej fuq il-Lvant ta’ Aztlan... U l-aktar importanti, Tawantinsuyu se jattakkawhom, u l-Incas għandhom ukoll bomba. Huwa diżastru.”
  Wiċċu sar griż.
  Ilona kienet taf li kollox kien veru, verità li l-kmandant tagħha finalment kien żvela. Dejjem kienet issuspettat li, minkejja l-grad baxx tiegħu, Stolyarov kien jaf b’ħafna mis-sigrieti strateġiċi tal-imperu. U r-rakkont sinċier tiegħu xehed li...
  “U aħna...” beda Stolyarov, iżda baqa’ sieket.
  Sadanittant il-qassis kompla:
  "Biex infakkru dan, l-imperatur tagħna, bin l-allat, l-akbar fost l-irġiel u l-mexxej tal-gwerriera Aztlan kollha, b'ġentilezza ppermetta li din il-gwerra tibda bis-sagrifiċċju tal-għadu tagħna—il-gwerrier tal-għadu, l-iskriba, u s-saħħar Eugenius Cromlech. Issa se jitwassal solennement fis-Cenote Sagru u jintrema hemm bħala sagrifiċċju lill-allat Mayan—Chac u Kukulkan. Jalla ħajtu tkun delizzjuża għalihom!"
  "Waqqfu l-attakk," tenna Stolyarov fuq ir-radju meta sema' dan. "Qed nistennew li jasal il-kruċiera skont il-pjan ewlieni."
  Ilona rrealizzat li l-Ewwel kien iddeċieda li jkompli l-operazzjoni, li kienet saret bla sens bil-bidu tal-gwerra. X'seta' jagħmel iktar? Hija kienet perfettament kuntenta b'dan—ma kinitx se titlaq mingħajr Yevgeny xorta waħda.
  Il-ġagwari mbuttaw il-Cromlech 'il quddiem sabiex in-nies ikunu jistgħu jarawh. Il-pjazza għajtet saħansitra aktar qawwija, u immedjatament dehret is-Serp Solari. Kien effett ottiku tad-dellijiet mitfugħa mill-kantuniera tal-majjistral tal-istruttura, possibbli biss f'dan il-jum u s-siegħa. Seba' trijangoli ta' dawl, iffurmati mit-taraġ, segwew il-kurvi ta' serp enormi u jitgħawweġ mill-pjattaforma ta' fuq sal-bażi tal-piramida, fejn it-taraġ spiċċa f'żewġ irjus skulturati tas-Serp bir-Rix b'xedaq imħarbta. L-illużjoni ta' rettili ġgantesk u jiżżerżaq kienet tant kompluta li Ilona ħasset mewġa momentarja ta' terrur. U l-folla ta' taħt sempliċement waqgħet fi stupor.
  Imma jidher li dan ma kienx il-każ għal kulħadd - xi wħud kienu qed jaħdmu ħafna.
  “Iftaħ il-vann!” instema’ kmand qawwi bin-Nahua minn barra.
  Ilona ħarset mix-xquq u rat pulizija li l-Kruzob, liebes ta’ merkant u jgħasses il-vann, kien qed jipprova jispjegalu xi ħaġa mingħajr suċċess.
  “Ħallini ngħaddi!” qaleb l-uffiċjal tal-infurzar tal-liġi fl-aħħar, waqt li imbotta lill-merkant falz fil-ġenb u medd idu għall-manku tal-bieb hu stess.
  "Lupu!" Stolyarov tefa' lejn Tyukalov.
  Huwa poġġa l-lanċatur tal-granati fil-ġenb u resaq eqreb lejn il-ħruġ.
  Il-pulizija daħħal rasu ġewwa, liebes il-beritta tal-uniformi tiegħu, iżda ma kellux ħin jara xejn—waqt li kien qed jteptep wara x-xemx qawwija, għonqu nqabad b’qabda qawwija. Instema’ ħoss qawwi ta’ tfaqqigħ, mgħotti mill-għajta ta’ barra. Ġismu l-pulizija triegħed, iżda mbagħad sar bla saħħa, u Tyukalov ġibed il-katavru fil-vann.
  Stolyarov lanqas biss dawwar rasu, iħares fiss lejn il-piramida permezz tal-binokli tiegħu. Ilona kienet qed tħares fl-istess direzzjoni. Il-veduta kienet tal-għaġeb: il-Cromlech blu, akkumpanjat minn qassisin, niżel bil-mod taraġ twil. Kien qisu s-Serp bir-Rix kien qed iniżżlu.
  “Kukulkan jidħol fl-ilma!” għajtu l-qassisin b’leħen imqaxxar, segwiti mill-folla kollha.
  Fil-bażi tal-piramida, il-vittma kienet mistennija minn gwardja ta’ suldati Aztlan u orkestra, li kienet diġà bdiet iddoqq mużika eżotika.
  Wara ż-żebgħa li kienet qed tgħatti wiċċ Evgeniy, Ilona ma setgħetx tara l-espressjoni tiegħu, iżda għal xi raġuni kienet ċerta li kienet kalma u distanti.
  Issa biss indunat li eżatt wara l-Cromlech kien miexi raġel liebes libsa sewda twila u maskra ta’ kranju. Deher qisu ħareġ minn imkien.
  "Min hi din?" ħasbet it-tfajla. "Xi tip ta' qassis?"
  Imma minnufih insiet dwarha, għax ġrat xi ħaġa ħafna aktar grandjuża minn dak kollu li kien ġara s'issa.
  L-arja quddiem il-piramida dehret tmewweġ, imbagħad f'daqqa waħda nfaqgħet f'fjamma tgħammex. Malajr iffurmat fi tliet slaleb enormi tan-nar. Leħen qawwi, simili għal dak li Ilona kienet semgħet waqt li kienet qed taqsam il-ġungla, daqq minn ġewwa. Issa biss fehmet kważi għalkollox il-frażijiet, mitkellma din id-darba bil-Quiche:
  — Waslu ż-żminijiet! Is-sagrifiċċju l-kbir! Il-ħsad! Il-ħsad tal-mejtin! Mewt! Mewt!
  Bla dubju, “huma,” kif qal Chan Kochua, dehru bl-aktar mod ovvju.
  Xi ħaġa inkonċepibbli kienet qed tiżvolġi fil-pjazza. Il-biċċa l-kbira tan-nies, speċjalment it-turisti, kienu qed jippruvaw jaħarbu b’għajjat ta’ terrur. Is-suldati fil-kordon kienu konfużi, iżda xorta baqgħu sodi. U rriżulta li kien hemm ħafna aktar kruċjati hawn milli kienet ħasbet Ilona—foresta vera ta’ machetes, mgħollija b’mod furiż, kienet kibret fuq ras il-folla mxerrda. L-insurġenti mis-sqaqien ġrew biex jgħinu lil sħabhom.
  Is-slaleb sparixxew u l-fjammi spettrali mietu, u r-ribelli ġrew lejn is-suldati, jaqtgħu lil kull min setgħu jaqbdu—pulizija, turisti, merkanti, anke bdiewa Maya paċifiċi li ma kellhom l-ebda idea tar-ribelljoni imminenti. Is-suldati finalment fetħu n-nar, u l-kaos imdemmi li Chan Cochua kien qed jimmira għalih niżel fuq iċ-ċentru tal-Belt Kapitali l-Qadima.
  Ilona kienet taf li, taħt il-kopertura ta’ massakru bla sens, l-unitajiet tal-forzi speċjali ta’ Kruzob issa kienu qed jaħtfu ċentri ewlenin tal-belt, jattakkaw għases tal-pulizija u installazzjonijiet militari. Kien diġà beda—tiri u splużjonijiet kienu jinstemgħu minn kull rokna tal-belt.
  It-tfajla ħasbet li rat lil Chan jittajjar minn ġol-folla, liebes beret u jpejjep sigarru, ixejjer machete mdemmi. Kien proprju bħalu—dejjem ried jirkeb fuq il-quċċata ta’ mewġa kbira...
  Imma issa wasal il-mument tagħhom.
  “Qed naħdmu!” għajjat Stolyarov, u l-grupp ħareġ jiġri mill-vann.
  Is-suldati rtiraw lejn il-piramida, ħadu kenn, u sparaw lura. Il-mużiċisti u l-qassisin xterdu f'direzzjonijiet differenti, iżda l-ġagwari nġabru madwar il-Cromlech u r-raġel liebes l-iswed, irtira, u spara lura b'nar ta' mitraljaturi.
  Instema’ għajta mis-sema, u ħelikopter militari ttajjar fuq il-pjazza, jispara fuq il-folla b’magni tat-tiri. Ir-ribelli qabżu biex jistkennu, u sparaw ’il fuq b’mod indiskriminat.
  “Lupu, agħmlu!” ordna Stolyarov.
  Tyukalov xeħet l-RPG fuq spalltu, niżel għarkupptejh, u beda jimmira, billi allinjah mat-trajettorja tal-ajruplan. Instema’ sparatura, u sħaba tan-nar, imdawra bid-duħħan, infirxet ħdejn il-ħelikopter. Meta din tneħħiet, deher ċar li l-ħelikopter kien qed jitbandal lejn naħa u jtir ’il bogħod, joqrob malajr lejn l-art. Kien iġġarraf x’imkien fil-viċinanzi tal-majjistral fejn il-grupp ta’ sabotaġġ u rikonoxximent kien għadu kif inħeba. Splużjoni ’l bogħod instema’ minn hemm. Il-logutenent bil-kalma ġibed granata ġdida mill-borża ta’ spalla tiegħu.
  Iżda waqt li kien qed jgħabbi, deher pulizija b'Atlatl minn wara l-kantuniera. Stolyarov u Ilona għollew l-armi tagħhom fl-istess ħin, Tyukalov ipprova jaħrab mil-linja tan-nar, iżda kien għalxejn. Kien ikun... Ras il-pulizija, qabel ma seta' jiġbed il-grillu, dehret li splodiet, u xerrdet frammenti ta' materja tal-moħħ imfarrka. Ġismu tkexkex u nfirex fuq il-bankina antika u trab, u mxarrba b'demm skur.
  "Oqgħod attent hemm barra," instema' leħen Kostya mill-headphones. "Bilkemm irnexxielek—id-dar qed timblokkalek it-triq."
  Leħen iċ-Chukchi kien kalm, bħallikieku kien mimdud fuq sufan komdu, jara t-TV bla moħħ.
  Stolyarov ħares b’kawtela minn wara l-kantuniera, iżda immedjatament tbaxxa lura—balla kienet qasmet il-ħajt ’il fuq minn rasu. Il-pjazza issa kienet taħt nar minn kull naħa u minn fuq, mill-bini għoli fejn kienu waqqfu snajpers miż-żewġ naħat. Għexieren ta’ katavri mdemmija kienu mxerrdin madwar, u diversi midruba ppruvaw jitkaxkru ’l bogħod min-nar.
  Ilona f'daqqa waħda xxokkjat ruħha bil-ħsieb li l-istess ħaġa, biss ħafna agħar, kienet diġà qed tiġri madwar id-dinja kollha f'dak il-mument stess.
  U s-Serp bir-Rix kompla l-inżul maestuż tiegħu mill-piramida tiegħu.
  Gruppi ta’ ribelli u suldati xterdu biex jinħbew u involvew ruħhom fi ġlieda ħarxa bl-isparar.
  “Min jara l-oġġett?” staqsa Stolyarov lill-isnajpers fuq ir-radju.
  “Jien,” wieġbet Lenmena. “Qegħdin fis-suq.”
  “Jien naraha wkoll,” wieġeb Lelekai.
  Tabilħaqq, il-ġagwari kienu ssaħħew lilhom infushom fost il-kolonnat fuq in-naħa opposta tal-pjazza mill-grupp, li issa kien impossibbli li jgħaddu minnu.
  “Iridu jmorru fis-Cenote Sagra biex jagħmlu sagrifiċċju,” qal Stolyarov.
  Dan kien tabilħaqq kompletament fl-ispirtu ta' Aztlan - id-dinja tista' tmur l-infern, iżda s-sagrifiċċju mwiegħed lill-allat irid isir.
  "Se nduru lejn ix-xellug," iddeċieda l-kmandant. "Raven, inżel u stenna għalina fl-istadju. Lynx qed iżżomm l-għassa. Il-bqija minnkom, segwu lili."
  Ilona rrealizzat li Stolyarov kellu l-ħsieb li jinterċetta lil Kromlekh fit-Triq Sagra li twassal għas-cenote. L-idea kienet loġika: it-triq kienet imdawra bis-siġar tal-park—biċċa ġungla verġni ppreservata fiċ-ċentru tal-belt. Kienet tkun post ideali għal imbuskata.
  Imma xorta kellhom jaslu hemm. Il-vjaġġ tal-grupp minn ġol-isqaqien dojoq kien bħal għawm f’għadira tan-nar. Diversi drabi spiċċaw taħt attakk u rrispondew, mingħajr ma għamlu distinzjoni jekk l-avversarji tagħhom kinux ribelli jew Aztlans.
  Fl-aħħar irnexxielhom jaslu sal-istadju enormi, mibni mitt sena ilu madwar l-arena sagra antika. Hekk kif ġrew, Ilona f'daqqa waħda ftakret fl-istorja satirika "Kromlech," li sseħħ f'dan l-istadju, iżda l-ħsieb immedjatament sparixxa mingħajr traċċa.
  Lelekai kien diġà hemm, mimdud fost l-arbuxxelli ornamentali li kienu jdawru l-arena. Hawnhekk, l-avvanz tal-grupp waqaf—seħħet battalja serja. Grupp ta’ ribelli kienu ħatfu ruħhom fl-istadju, li minnu s-suldati, appoġġjati minn tank, ippruvaw ikeċċuhom. Huwa mblokka t-triq li twassal għall-park u spara metodikament bomba wara bomba lejn l-għadu. Huma wieġbu b’nar awtomatiku mill-istadju.
  Mingħajr ma stenna l-ordnijiet, Tyukalov għolla l-RPG, spara, ħa attakk ġdid mingħand Ilona, u nieda granata oħra. Il-grupp appoġġjah b'nar awtomatiku.
  It-tank ħa n-nar u beda jitkaxkar fis-sqaq, is-suldati segwewh, xi wħud indarbu.
  “Quddiem!” għajjat Stolyarov.
  Billi sparaw bl-addoċċ, il-grupp ġera b’rasu ’l quddiem tul it-triq u nfaqa’ fil-ħdura.
  Hawnhekk, fost l-arbuxxelli, kien hemm iktar kwiet; anke l-ħsejjes tal-ġlied urban kienu mrażżna. Mejtin u feruti kienu mxerrdin hawn u hemm, u ċivili u turisti mbeżżgħin kienu jinħbew fis-siġar ħoxnin.
  Statwi tal-allat u l-eroj ta’ Mayapán u Aztlán kienu jiksi l-mogħdijiet antiki, b’offerti mqiegħda quddiemhom—munzelli ta’ fjuri u rix tal-għasafar—u xemgħat jitteptep f’kontenituri tal-ħġieġ ħomor. Dawn it-titani, qassisin u gwerriera tal-qedem dehru li kienu qed jisimgħu b’indiferenza l-ħsejjes tal-katastrofi—waħda mill-ħafna li kienu laqtu din il-belt matul is-sekli. Trivialità bħal din kienet ilha ma tinteressahomx.
  Il-park kien iddisinjat b'mod maġistrali, u ħoloq l-impressjoni li l-ġungla ddurhom min-naħat kollha. Kien qisu l-passat imbiegħed ta' Yucatán kien jgħix hawn, issiġillat fil-qalba ta' metropoli moderna.
  U dan ġie kkonfermat bl-aktar mod miġnun: madwar il-liwja f'waħda mill-mogħdijiet, triqthom kienet imblukkata minn pantera sewda matt li tgħajjat - jaguar enormi b'għajnejn brillanti.
  Ir-riflessi tal-ġellieda bdew jaħdmu mill-ewwel—tliet mitralji sparaw lejn il-bhima. L-ebda ħlejqa ħajja ma setgħet tibqa’ ħajja minn din ix-xita ta’ ċomb u nar, u l-iskwadra kompliet bla waqfien.
  Imma wara l-kantuniera ta’ wara, l-istess qattus feroċi qagħad bilqiegħda u gerger. Jew forsi t-tewmi tiegħu—ma kienx hemm ħin biex niskopru, u l-mitralji bdew iċaqċqu mill-ġdid.
  Ilona ħasbet li l-ġagwari kienu ħarbu miż-żoo fil-qrib. Milli jidher, il-gaġeġ kienu nfetħu waqt l-irvell. Għalkemm kien kollox stramb ħafna...
  Il-qattus deher mill-ġdid. Qawwi u sħiħ.
  “X’inhu dan!” qal Stolyarov b’snienu magħluqin.
  Il-ġellieda waqfu, iħarsu lejn dehra inkredibbli. Kienet jaguar kbira, sewda daqs il-ġett. U, jekk niġġudikaw minn kollox, kien jidher ċar li kienet qed tipprepara għal qabża fatali.
  "Kmandant, għandi nispara?" staqsa Tyukalov b'eżitazzjoni. "Se jattakka issa stess..."
  "Ieqaf," instema' leħen Kostya Lelekai. "Huwa inutli—huwa għadu... Saħħar, fl-opinjoni tiegħek."
  Tyukalov qala’ dagħa qasira.
  — Lanqas biss ħadt ilma mbierek... Ħa nagħtihulu b'RPG!
  "Ieqaf," tenna ċ-Chukchi. "Nista' nagħmilha jien stess. Nista' nagħmilha—nannu kien għadu... Kompli int."
  Mingħajr ma jneħħi għajnejh minn fuq l-għajnejn bla ħniena tal-bhima, beda jkanta melodija ta’ niket u għonqha.
  - Kmandant?..
  Tyukalov ħares lejn Stolyarov b’dubju.
  "Ejja mmorru," iddeċieda. "M'hemmx ħin. Ħalli lil Raven tirranġa dan. Se naqtgħu mill-ħdura."
  Mikhail u Ilona niżlu fil-ħaxix wara l-kmandant. Qabel ma għamlu dan, it-tfajla tat ħarsa lejn Lelekai. Mingħajr ma interrompa l-għana kwiet tiegħu, hu resaq lejn il-ġagwar mimli tensjoni. Iċ-Chukchi ħalla x-xkubetta tiegħu mal-art u ħareġ sikkina twila u antika f'qafas tal-avorju enormi—dejjem kienet toħroġ 'il barra minn spalltu x-xellugija, u dan wassal lil Tyukalov biex jiddieħaq bih għas-"sikkina kerha u miftuħa" tiegħu.
  “Jaf li qegħdin hawn,” qal Stolyarov waqt li kien qed jiġri.
  “Min?” staqsiet Ilona bla nifs, waqt li bdiet timbotta triqitha minn ġol-ħaxix imħatteb.
  — Cihuacoatl. Rajtu fuq il-piramida...
  Ilona ħasset li kienu maqbuda f’xi rumanz tal-fantasija mudlam. U mhux se jispiċċa tajjeb...
  L-għollieq infetaħ, u ħarġu fit-Triq Sagra, miksija b’ċangaturi sofor tal-lavanja. Normalment mimlija pellegrini u turisti kurjużi, issa kienet vojta b’mod misterjuż. Ftit metri biss ’il quddiem kien hemm ġisem.
  “Lest,” qal Tyukalov, waqt li tgħawweġ fuqu.
  Ir-raġel mejjet kien jaguar—milli jidher, il-gwerrier ferut miet fsada fi triqtu lejn iċ-ċenote.
  "Diġà qegħdin hemm!" għajjat Stolyarov. "Iktar malajr."
  Is-Cenote Sagru darba kien miftuħ, iżda wara l-istabbiliment tar-regola ta' Aztlan, kien imdawwar b'ċint tal-ġebel massiv b'xbihat ta' allat u bibien tal-ħadid fondut, issa msakkra sewwa.
  Fil-qrib kien hemm monument lil Kukulkan—mhux alla serp, iżda eroj storiku. Huwa kien skulturat skont il-kanoni kollha: iżomm mannara, liebes kappell twil u mżejjen magħmul mir-rix tal-għasfur irjali tal-quetzal, inkurunat b’serp imkebba’, b’karatteristiċi kważi Ewropej u b’daqna sħiħa. Madankollu, l-iskultur milli jidher kien miċ-ċentru tal-Messiku—skont it-tradizzjoni lokali, nofs wiċċ l-eroj kien kranju mikxuf. F’riġlejn Kukulkan kien hemm il-jaguarundi leġġendarju tiegħu.
  "Hemmhekk qegħdin," qal Stolyarov b'konvinzjoni, waqt li għamilha b'rasu lejn il-bieb. "Misha, ejja."
  Tyukalov qered il-bieb b'tir wieħed, u b'hekk wettaq il-funzjoni primarja tiegħu fil-grupp. It-tlieta li huma ġrew lejn il-ftuħ minn ġod-duħħan u l-fdalijiet tal-bieb. Iżda ma rnexxilhomx—mitralja sparatura sparat mill-ħajt.
  Ilona ma ntlaqtetx, iżda ż-żewġt irġiel li kienu qed jiġru qabilha qabżu u waqgħu. Madankollu, Stolyarov qam mill-ewwel u beda jgħin lil Ilona tkaxkar il-ġisem tal-logutenent lejn kenn. L-eqreb monument kien is-Serp bir-Rix.
  Hemmhekk deher ċar li Mishka ma setax jgħinha—il-balla kienet laqtitu f’moħħu. Wara rasu ma kienx hemm, u wiċċu, li kien qed jesprimi sorpriża bla limitu, kien biss ftit immiss bid-demm.
  Id-dmugħ niżel minn għajnejn Ilona fis-skiet, iżda daret f'daqqa malli semgħet tnehida qasira u rat li Stolyarov ukoll kien fl-inkwiet. Balla barra miċ-ċentru kienet daħlet fit-tarf tal-armatura tal-ġisem tiegħu. Il-kurunell, ċass bħallikieku diġà mejjet, kien bilqiegħda mxaqleb mal-pedestall, jipprova jżomm lura d-demm ħiereġ minn żaqqu b'żewġ idejh.
  "Ieqaf, Tenent Sekond," qal b'leħen imriegħed hekk kif Ilona qabżet għall-kit tal-ewwel għajnuna. "Jien mejjet. Ma ħsibtx tassew li xi ħadd minna kien se jgħix, hux?"
  - Nikolai Alekseevich...
  "Ieqaf," tenna Stolyarov. "Ilna mejta siegħa xorta waħda. Dak kollu."
  Ilona baqgħet siekta, ixxukkjata.
  Il-kurunell daħak bil-kwiet. Deher li kkawżalu mewġa ta’ wġigħ—għamel wiċċ imdejjaq, imma kompla jitkellem.
  "Għedtlek, se jirrispondu bil-missili. U se jkollhom testati tal-gwerra. L-istess. U hemm ajrudromu militari ħdejn Chichen Itza. U żgur li huwa mira..."
  “Imma huwa ’l bogħod, mhux se jaffettwa l-belt...” qalet it-tfajla, konfuża.
  Stolyarov tbissem b’mod ironik.
  "Ma tifhimx x'tip ta' Bomba hi din... Ma jibqa' ħadd ħaj hawn. U jekk ikun hemm xi wħud, se jgħiru għall-mejtin."
  It-tfajla ma kinitx taf x’għandha tgħid.
  “Lona... xorta... ipprova tlesti dan,” Stolyarov għamel sinjal b’rasu dgħajjef lejn iċ-ċenote.
  Reġa’ ħassu megħlub, għajnejh magħluqin, tnehida ħarġet minn bejn snienu magħluqin. Ċaqlaq idu, jipprova jagħmel is-sinjal tas-salib, imma ma laħaqx rasu—miet. Ilona għamlet is-sinjal tas-salib għalih u qalet talba qasira għall-mejtin.
  Id-dmugħ nixef minn fuq wiċċha. Hija għabbiet l-RPG bil-kalma u b'mod preċiż u ħarġet mill-moħba tagħha, tipprova ssib il-post tal-mitralja.
  Il-balal waqqgħu sħab żgħar ta’ trab quddiemha, u reġgħet ħadet kenn.
  “Tgħanniqa,” dehret Lenmena ħdejja u mteddet.
  Wiċċha u ħwejjiġha kienu mtebbgħin bid-demm, u t-tomahawk antik imdendel maċ-ċinturin tagħha, mgħotti b’xbihat maġiċi, kien ukoll imdemmi.
  “Kostya?” staqsiet Ilona.
  "Is-saħħar qatlu," wieġeb il-Mohican. "Aħna t-tnejn biss."
  Hija malajr evalwat is-sitwazzjoni u qalet lil Ilona bir-Russu pur, b'aċċent gutturali żgħir biss:
  - Xogħol, ħabib. Jien nkopri.
  Waqt li għajtet għajta qawwija tal-battalja, il-Mohican qabżet mill-kenn bħal qattusa, niżlet immedjatament u fetħet in-nar fuq il-machine gun. Żgur ma stennietx li tolqot il-mira; baqgħet iddur, tevita n-nar ta’ ritorn, u tispara balla wara balla hi stess.
  F'dan il-ħin, Ilona, wara li aġġustat il-lanċatur tal-granati fuq dahar tal-ġebel tal-qattus kukulkan, immirat bir-reqqa - l-akkuża kienet l-aħħar waħda.
  Daqqa qawwija. Boċċa tan-nar tersaq lejn l-għadu. Fjamma, duħħan. Il-mitralja tiskota.
  "Ejja mmorru!" għajtet Lenmena, apparentement bla ġrieħi. "Għadna nistgħu naslu..."
  Ilona ġriet warajha, u t-tnejn li huma ħarġu mill-ewwel mill-gradi mkissra. Ħadd ma spara lejhom.
  Ġewwa, il-bitħa, miksija b’ġebel mhux maħdum, kienet abbandunata. Kien jidher li l-ġagwari superstiti kienu sparixxew mill-bieb fuq in-naħa opposta. Il-kleru tas-sit qaddis żgur li abbandunah saħansitra qabel.
  Il-ħsejjes tal-battalja bilkemm kienu jinstemgħu hawn; l-ilma kwiet tal-ġada fil-bir kien jiddi b’mod misterjuż, u l-kuruni tas-siġar antiki kienu jgħawġu fuqu.
  Diversi kadavri kienu mixħutin fuq il-bankina. It-tfajliet ħarsu lejhom bi tħassib, imbeżżgħin li jaraw l-"oġġett" tagħhom.
  Lenmena f'daqqa waħda ffriżat, tisma'. U mbagħad Ilona nnotat moviment ħdejn il-pjattaforma tal-ġebel fejn l-offerti lill-allat kienu jintefgħu fiċ-ċenote. Diversi iġsma kienu mimdudin hemm, imħalltin flimkien. Wieħed minnhom tħarrek u qam. Ilona ntefgħet ferħ meta għarfet lil Evgeny. Kien għadu għarwien, iżda ż-żebgħa blu kienet kważi sfumat għalkollox minn fuq ġismu, imħallta mat-trab u d-demm.
  It-tfajla, li ma kellhiex x’taqbeż, ġriet lejh u nfexxet tibki, waqt li dfendet wiċċha ma’ sidru. Evgeny għannqha u messha fuq daharha.
  “Ejja... ejja, Lona l-Qattusa, ieqaf, kollox sew,” qal bil-kwiet.
  “Int imweġġa’?” staqsiet Ilona, waqt li nqatgħet minnu.
  Cromlech ħawwad rasu.
  - Ma nagħmilx hekk. U dak hemmhekk mejjet.
  Huwa għamel sinjal b'rasu lejn il-katavru tal-ġagwar b'għonqu miksur.
  "Ħalluni meta kienu se jarmuni. Qbadt wieħed minnhom minn gerżumti, u waqt li kienu qed jaqilgħuni minnu, int ġejt..."
  Instemgħet l-għajta misterjuża u qawwija ta’ Lenmena.
  Ilona u Kromlekh raw stampa meraviljuża: jaguar iswed enormi qagħad mal-ħajt u tbissem, lest biex jaqbeż.
  Jew aħjar, kien diġà qed jaqbeż, u tomahawk niżel fl-arja lejh. Iltaqgħu f’nofs it-titjira, u l-arma niżlet f’ispalla l-bhima. Imma baqa’ jiċċaqlaq u waqa’ fuq il-Mohican, u waqqagħha minn fuq saqajha. Imbagħad irrombla sat-tarf tal-bir u baqa’ bla ma jiċċaqlaq.
  Il-gerżuma ta’ Lenmena nfetħet minn dwiefer, demm joħroġ u ħoss ta’ tisfir. Ilona qabżet u ppruvat tagħlaq il-ferita, iżda d-demm baqa’ ħiereġ. Lenmena tħabtet biex tgħolli idha u tpoġġiha f’id Ilona. It-tisfir beda jifforma fi kliem indistint u inkomprensibbli:
  - Hemm... nagħtik... ħwejġi.
  Wiċċ il-bronż tal-Mohican sar griż, għajnejha dawwru lura, ġisimha tgħawweġ bla sahha.
  "Tfajla stupida," ġiet mill-bir. "Fuq xiex ħlejt in-nagual tiegħek... Nagual daqshekk sabiħ..."
  Ilona daret ħesrem 'il bogħod mill-ġisem tal-Mohican u rat li fejn kien għadu kif mimdud l-annimal ferut, kien hemm raġel liebes libsa sewda twila b'wiċċ familjari ħafna.
  “Cihuacoatl...” Ilona fakkret kliem Stolyarov.
  Imma kif tafu?...
  "Delgado!"
  Is-saħħar, jitniehed, ipprova jneħħi l-mannara mwaħħla f’għadmu b’idu x-xellugija. Driegħu l-leminija kienet imdendla bla saħħa.
  "Affarijiet tal-poter..." lissen b'rabja. "X'selvaġġità! Min juża affarijiet tal-poter illum il-ġurnata... U dwar in-nagual tagħha..."
  Deher li kien se jibda diskors twil u sarkastiku, imma din id-darba ma fehemx—Ilona fis-skiet poġġietlu balla f’ġbinu. Il-ġisem taċ-Cihuacoatl waqa’ fis-cenote.
  “Dak hu,” qalet it-tfajla, waqt li poġġiet il-machine gun tagħha mal-art u neħħiet il-vest kontra l-balal tagħha.
  “Ma naħsibx hekk...” wieġeb Kromlech b’mod distratt, waqt li ħares ’il fuq.
  Diversi tikek jleqqu dehru fis-sema. Bil-mod il-mod tilfu l-altitudni, u ħallew warajhom dnub rotob u jleqqu, u dehru ħafna bħal xi tip ta’ rettili.
  “Din hija...” bdiet it-tfajla.
  "Naf x'inhu," interrompiha Kromlech. "Ħriġt bih jien stess..."
  Wiċċu sar imwarrab u mdejjaq.
  “Ir-rabja tiegħek hija ġustifikata,” lissen.
  It-tfajla ħarset lejn is-sema b’orrur.
  Il-kromlech dar lejha.
  "Ejja, Lona l-Qattusa," qalilha b'tenerezza, waqt li medd idu. "Ma nħobbx din id-dinja aktar. Forsi oħra tkun aħjar."
  Ilona ħarset lejh b’perplessità.
  "Emmni fija," insista. "Se negħlbu dan flimkien, naf dan."
  Hija ħarset mill-ġdid lejn il-mewt li kienet qed toqrob lejhom, lejn idu, u qabditha.
  L-ilmijiet ħodor fetħu dirgħajhom għalihom.
  
   Minn "Il-Ħajjiet tat-Tajbin Tagħna li Għollew il-Lanza." Egrossimoyon, madwar tliet miljun sena ilu fid-Dinja
  "Ħafna, ħafna ċikli għaddew. Ħafna drabi nbidlu l-ilmijiet tal-Grotta Moħbija."
  Kien hekk: Wieħed li kien għaddej jismu Ezoeeveli, it-Tajjeb, deher fil-Grotti. Kien, bħalhom—wieħed li kien għaddej, barrani fil-forma ta’ egrosimoa, destinat li jisparixxi fuq il-wiċċ taħt il-ħarsa ta’ Adelinaam.
  Kien hemm mara żagħżugħa jisimha Leenmiin. Id-demonju Taiishaish, Omm is-Silenzju, ikkastiga l-aura tagħha [ it-traduzzjoni hija kondizzjonali, il-kunċett tindika t-totalità tal-manifestazzjonijiet mentali tal-egrosi ] bis-saħta tal-imħabba vera [ it-traduzzjoni hija kondizzjonali, il-kunċett bejn wieħed u ieħor tindika sentiment platoniku mingħajr l-intenzjoni ta’ riproduzzjoni ] għall-Għaddi, jismu t-Tajjeb. S’issa, din it-taħlita inkonċepibbli [ it-tifsira mhix ċara ], li tagħti l-mewt, għax il-ferħ għal Ezoevely huwa pprojbit. Il-Kunsill tal-Grotti b’ħniena u niket talab lil Leenmiin biex tmut, għax l-egrosi kienet ħerqana li toqtol lill-Għaddi, u hi qablet bil-ferħ.
  Il-Ħaġġ lil Adelin-viiri tlesta, u t-Tajjeb telaq, flimkien ma' Lehenmiin. It-Tajjeb kien bla tagħlim u barrani, iżda l-aura tiegħu nfirxet fit-talb komunitarju, u dan ġie aċċettat. Ma kienx jaf għaliex Lehenmiin, l-adultera, kienet sejra.
  Meta l-Għonq ta’ Aadi-Iassi, kif jikkmandaw l-allat pagani—l-essenza tad-demonji—imtela, hija biddlet ħajtu b’tagħha, billi tatu l-aura ta’ egrosimoa. Blagoy fetaħ Neon-goo, u telaq. Is-sinjal twettaq.
  Imma reġa’ deher hemm minnufih, u miegħu kien hemm Passerby oħra, mara b’ġisem egrosi. Ma kellhomx ilbies spazjali u bdew imutu. It-Tajjeb libes l-ilbies spazjali tiegħu, telaq fil-Maw, u libes lill-Passerby bl-ilbies spazjali ta’ Leenmiin.
  "Oh!" ħaseb il-persuna li kienet għaddejja. "Tatni ħwejġitha!"
  Kienu żgħar fis-snin, ulied Ezoevel, barranin, iżda l-Missier li Jista’ Kollox tahom ir-rieda u l-għerf.
  Matul il-jiem taċ-ċelebrazzjoni tan-niket tat-tmiem taċ-ċiklu, il-Hajj irritorna lejn il-Grotti, u hemmhekk kulħadd stenna l-kastig, jaħseb: Jum ġdid tal-Koraja huwa qrib. Għax qatt qabel ma deher l-inkarnat darbtejn, u żewġ iġsma ta’ Egrosi ngħaqdu ma’ Ezoeveli.
  Għax it-Tajjeb żied il-Passiera miegħu nnifsu, u sejħulha t-Tajba, u hu sejjaħilha Loona Agriyu. L-imrieħel tagħhom ma mietux, u n-nisel tagħhom xtaq il-ħajja [ milli jidher, il-familja tat-Tajbin ma sofrietx mill-mewt tas-soltu taż-żgħar u t-tendenzi suwiċidali fil-Grotti ]. Dalwaqt il-Grotta Moħbija kien fiha għadd kbir ta’ korpi egrosi, li fihom għex Ezoevel.
  Is-Seelie saru kbar u ppresedew iċ-ċerimonji. Huma żvelaw wiċċhom lill-Kunsill tal-Grotti, u l-Imgħallmin urewhom il-pali tagħhom [ ir-ritwali formali ta’ elevazzjoni għad-dinjità Imperjali ]. Huma ġġieldu kontra l-Egrosi li ma ridux, huma ġġieldu kontra l-Griisiya, huma ġġieldu kontra d-demonji tal-wiċċ.
  Meta l-Griiziya għelbu lis-Seelie, il-Verġni Immakulata tathom Lanza f'ħolma. Huma rfgħuha u rebħu.
  Minn issa 'l quddiem, il-fidi tal-Iben tissejjaħ tajba fil-Grotti, u għal perjodi qosra, bil-grazzja tal-Missier li Jgħix Kollox, wasal iż-żmien tal-ħajja. Il-Grotti ngħaqdu flimkien, u l-fidi tal-Perforat kibret.
  Iżda d-demonji bla ġisem stennew, u, bil-permess tal-Missier ta’ Kollox, it-Tajjeb miet fuq il-wiċċ, fil-belt tal-Verġni Marija.
  Id-dwejjaq ħakmu lir-raġel it-tajjeb. Ħaseb: "Mhux se tibqa' tgħum miegħi. Għaliex abbandunajtni?"
  Fi tmiem il-festa tal-luttu, it-Tajjeb wettaq iċ-ċerimonja tal-lamentazzjoni għal Ezoevely, f'isem il-Missier ta' Kollox, u l-Iben, u l-Qawwa Tagħhom, u b'hekk ħoloq ċiklu ġdid ta' Adelinaam.
  Wara dan, waqt li ħaseb: “Loona Agriyu,” fetaħ Neon-goo.
  Ma kienx hemm aktar ħaġa bħal din, għax id-dinja wieqfa.
  Jalla Egrossimoion u l-Grotta tagħna, moħbija fil-ġuf tiegħu, jibqgħu fil-paċi sal-mewt!
  Issa, meta l-fdal tal-Egrosimoa jkun wasal fi tmiemu, ftakru fil-Verġni Immakulata u t-Tajbin tagħna, li refgħu l-lanez tagħhom u baħħru magħna. Għax huma jiltaqgħu magħkom fl-Ilmijiet tas-Smewwiet, fejn l-Iben Imtaqqab jamministra l-ġudizzju. Għalhekk."
   34 sena
  
  Kukulkan. Yucatan. Yuukuabnal (Chichen Itza). 9.8.11.6.10, u 13 Ok, u 18 Keh (2 ta’ Novembru, 604)
  “Jiena, is-Sinjur Qassis Kukulkan, qed niktbulek...”
  Evgeny poġġa l-pinzell tiegħu fil-ġenb u ħaseb kif iwassal ismu bl-użu ta’ simboli Mayan. U mbagħad induna li ma kellux għalfejn jivvinta xejn. Darba waħda... jew aħjar, ħafna sekli qabel... f’dinja oħra, meta ma kienx għadu Seelie jew Kukulkan, iżda sempliċement kaptan żagħżugħ irtirat tal-istaff jismu Kromlekh, li wara l-gwerra kien qed jibgħat manuskritti tal-ewwel rumanz tiegħu lill-pubblikaturi mingħajr suċċess, ġie introdott ma’ raġel kbir. Veru, l-epitetu b’G kapitali ma kienx għadu ġie applikat għalih, iżda ħadd ma ddubita li Lev Gumilyov, imwieled f’familja ta’ poeti rinomati, kien studjuż kbir.
  Kromlech ġie introdott lilu f'salon letterarju fi Svyatoaleksandrovsk. Lev, li kien kemxejn aristokratiku u li kellu diffikultà biex jagħmel ħbieb, intlaqa' fil-qorti, mgħobbi b'bosta titli akkademiċi, u, bħal siġra tal-Milied, imżejna bi premjijiet, bla mistenni wera interess fil-kittieb ġdid. Forsi kien l-isfond simili tagħhom minn żmien il-gwerra—it-tnejn kienu ġġieldu fil-Prussja tal-Lvant—li kellu rwol. Saru ħbieb—fil-fatt, kienet omm Lev li aktar tard tat lil Kromlech il-bidu tiegħu fil-letteratura kbira. Iltaqgħu, xorbu, skambjaw memorji tal-gwerra, u ddiskutew l-istorja u l-letteratura.
  Lev, minħabba l-isfond tal-familja tiegħu, kien ukoll konoxxitur kbir ta’ dan tal-aħħar. Darba, wara li kienu spiċċaw it-tieni flixkun tagħhom, involvew ruħhom f’logħba semantika, passatemp tal-Olmeki—kienu jagħżlu kelma jew isem Russu modern u jippruvaw jirrenduh f’diversi ideogrammi antiki. Din id-darba, użaw l-iskrittura Mayan, u Lev irrefera b’mod brillanti l-isem u l-kunjom ta’ Cromlech.
  Kukulkan tbissem mal-memorja, reġa’ qabad il-pinzell tiegħu, u kompla jikteb fuq il-ġilda kkumnata taċ-ċerv: "...Raġel ta’ nisel nobbli, il-familja tiegħu tissejjaħ iċ-ċirku tal-ġebel sagru. Jiena int..."
  U reġa’ ħaseb. Huwa dan tassew veru? Qed jikteb ittra lilu nnifsu, li se jitwieled erbatax-il seklu minn issa. Imma min hu, dan il-Cromlech tal-futur? Se jgħix f’dinja kompletament differenti u mhux familjari. Forsi simili għad-dinja ta’ “Ir-Raġel bil-Qattus,” jew forsi le. Wara kollox, ħadd ma ggarantixxa li r-rumanz ġie għand Cromlech mir-realtà “vera”. U liema “realtà” hija vera, xorta waħda?
  Fil-fatt, Evgeny lanqas biss kien jaf fiċ-ċert jekk kienx se jitwieled fil-verżjoni l-ġdida tad-dinja li kienet se toħroġ wara ħajtu hawn. Jew saħansitra jekk dik id-dinja kinitx se tkun differenti. Seta’ biss jittama li s-“suċċessur” tiegħu, l-alter ego tiegħu, iż-“żibġa” tal-personalità ċiklika tiegħu, jew tkun xi tkun, kien se jirċievi din l-ittra u jsegwi l-parir tagħha.
  Imma peress li ma kellu l-ebda idea x'kienu se jkunu r-realtajiet tal-ħajja tat-Tielet Cromlech (jew l-Ewwel?.. Jew liema?..), kellu jikteb b'kawtela u evażività estremi.
  "...Int se tgħaddi min-naħa mċajpra tad-dinja, mill-membrana l-kbira tat-tranżizzjoni, fejn hemm il-bokka tal-bir tas-sħaħar tal-ilma," kompla jgħid.
  Għadu mhux din il-belt (jew sempliċiment raħal f'nofs ġungla densa) Kien jismu Yucuabnal. Cromlech kien jaf mill-istorja tad-dinja tiegħu li kien jismu Chichen Itza wara li t-tribù li kienet tgħix hemm, immexxija mis-sultan il-kbir Kukulkan, bdiet il-konkwista tagħha ta’ Yucatan. Madankollu, dan l-isem kien għadu jintuża—kien l-isem mogħti lill-insedjament lokali minn pellegrini minn bliet oħra li ġew biex jitfgħu offerti għall-alla Chac fis-Cenote Sagru. Fi kliem ieħor, il-belt ma kinitx imsemmija għan-nies, iżda n-nies għas-santwarju lokali. Mela ħa tkun "il-bokka tal-bir tas-sħaħar tal-ilma"...
  Evgeny ta daqqa t’għajn madwar il-grupp ta’ djar tal-adobe b’sular wieħed u b’soqfa tat-tiben, miġbura madwar diversi bini tal-ġebel. Il-palazz tiegħu, li fil-kmamar ta’ fuq tiegħu issa kien jikteb waħdu dwaru, kien ukoll magħmul mill-ġebel. Naturalment, dan ma kienx il-bini imponenti fil-Belt Kapitali l-Qadima fejn, f’futur li qatt ma kien se jiġi, l-Aztlans żammew lill-kittieb Evgeny Kromlekh priġunier. Kien ħafna iżgħar għalissa, iżda għalissa, xorta kien kisba arkitettonika.
  "Int se tmur Bolon Yokte, fejn in-nagual..." ikkonkluda, waqt li refa' għajnejh lejn is-sema mudlam ta' filgħaxija lil hinn mill-bieb miftuħ tal-kmamar tiegħu, u immedjatament sab stilla ħamra jgħajjat. Marte... U Bolon Yokte, Dak li Ġej-Ħafna-Ġej-li-Jġib-l-Isfortuna—l-alla tiegħu. Għalkemm dan issa huwa anakroniżmu. Bolon Yokte għadu l-alla tal-gwerra fost it-Tolteki, li jgħixu 'l bogħod lejn il-punent. Fid-dinja li minnha telaq Cromlech, huma għaffġu lill-Mayapan imdgħajjef u ħakmu għal żmien twil f'Chichen Itza—sakemm, imbagħad, il-Mexica-Aztecs waslu hawn. It-Tolteki ġabu l-allat tagħhom lejn Yucatan, inkluż Bolon Yokte. Madankollu, sakemm (jekk!) jinstab il-manuskritt, sfumaturi bħal dawn ma jibqgħux importanti. L-aktar ħaġa importanti hija li s-suċċessur tiegħu jifhimha.
  Bolon Yokte... Kromlech it-Tajjeb kien jaf sew min kien dan. Għalih, l-ismijiet tal-allat lokali ma kinux għadhom biss kliem pretenzjuż...
  Kukulkan xorob ix-xarba rjali tal-fażola tal-kawkaw mit-tazza—abominazzjoni orribbli, imma ma qagħadx itejjeb it-togħma tagħha biex taqbel mar-riċetta futura. L-aktar ħaġa importanti kienet li tibqa’ hekk, li kollox ikompli kif kien.
  L-istilla ħamra ttaffitu, bħal allarm qawwi. Il-memorji ġew lura. Kromlech poġġa t-tazza tiegħu fil-ġenb, qam mill-art, ħalla l-manuskritt u l-għodda tal-kitba fuq il-mejda baxxa, u ħareġ fuq il-bejt tal-palazz. Huwa ntlaqa’ minn gwardjan, li għalih dawn il-mixjiet solitarji ta’ filgħaxija fil-halach-vinik kienu okkorrenza regolari.
  "Il-jien il-ġdid ma jistax ikun jaf x'se jgħaddi mill-Membrana għal Egrossimoyon," Cromlech kompla jaħseb dwar dak li kien diġà ħaseb darba wara l-oħra. "Wara kollox, jien stess kont nemmen li nasal immedjatament fil-passat ta' Chichen Itza—dik kienet l-aktar ħaġa loġika."
  Mars wera li kien qarrieq, f'daqqa waħda deher u ħarbat il-pjanijiet kollha. Anke dawk li jarawh injorawh, għalkemm partijiet mill-personalitajiet ċikliċi tagħhom, kif kien ikkonferma Cromlech, kienu infiltrawhom. Iżda wara ħafna snin li qatta' bħala egrosi, fl-eks Pjaneta l-Ħamra, huwa fehem li l-loġika tal-Membrana kienet fil-fatt impekkabbli. U l-fatt li ma kinitx tikkorrelata mal-loġika umana ordinarja kienet sfortuna għal din tal-aħħar. Il-Membrana ma kinitx vettura għall-ivvjaġġar fl-ispazju-ħin, iżda passaġġ għal pjani oħra ta' eżistenza. Il-Qsim ta' Xibalba huwa t-triq mudlama lejn id-dinja ta' taħt, fejn il-mewt tgħaddi għall-ħajja u viċi versa. It-triq għan-nagual... U Mars huwa n-nagual tad-Dinja, l-alter ego kożmiku tiegħu. Egrossimoyon, ħu l-kbir ta' Ezoeeveli, li seta' jaqsam id-destin tiegħu...
  Naturalment, il-Cromlech li jitwieled (jekk!) sekli wara lanqas biss jissuspetta dan. Imma l-essenza tal-Passjer se tinkwetah bla heda, tħeġġu biex ifittex l-impossibbli. U jrid jiġi mwissi mill-fond tal-passat.
  Dan għamel sens? Kukulkan ma kienx jaf—ma setax ikun jaf. Imma kellu jipprova.
  Il-Cromlech il-ġdid xorta se jgħaddi mill-Membrana—sempliċement għax huwa Cromlech. U jħallih jagħmel minn kollox biex ikisser il-linja maġika tar-rotazzjoni eterna tal-personalità tiegħu minn ġo dinjiet u eri li thedded li toħnoq id-dinja. Dan seta’ jinkiseb biss permezz ta’ att li dawk li jaraw huma stess sejħulu “waqqaf id-dinja,” billi interpretawh bħala l-proċess intern li wieħed isir maġiku. Madankollu, dak li Kukulkan kien qed jipprova issa kien tentattiv biex iwaqqaf id-dinja fl-aktar sens litterali. Huwa kellu jwaqqaf il-bidliet kaotiċi u dejjem jiżdiedu kkawżati mill-emerġenza ta’ Cromlechs ġodda fil-passat. Ħajtu stess setgħet tiġi replikata bla tmiem matul l-istorja, imma jekk jirrifjuta li jinbidel, id-dinja x’aktarx li inizjalment tnaqqas ir-ritmu, u mbagħad l-istorja terġa’ tibda l-kors stabbilit tagħha. Tal-anqas, dan kien dak li xtaq Evgeny.
  "Id-dinja hija bastiment sagru li ma jistax jiġi mmanipulat. Jekk xi ħadd jipprova jimmanipulaha, jeqridha. Jekk xi ħadd jipprova jieħu ħsiebha, jitlifha." Hekk tkellem l-għaref Lao Tzu, ħdax-il seklu ilu u ħmistax-il elf kilometru lejn il-punent, li ppropona l-kunċett ta' wu wei, nuqqas ta' azzjoni virtuża.
  Li Cromlech issa pprova japplika. Meta ħareġ miċ-ċenote fil-forma ta’ Egrosi, naturalment ġie pproklamat is-Serp bir-Rix u sar sultan tan-nies lokali. Imma pprova jgħix mingħajr ma jinduna bih. L-isem kbir ta’ Kukulkan kellu jisparixxi, isir dak ta’ sultan insinifikanti tat-tribù Itza, mitluf fl-ilmijiet imdardra tal-istorja. Għamel eżattament dak li kien jagħmel kwalunkwe ħakkiem ta’ belt żgħira Maya: żifen quddiem l-allat, ikla, iżżewweġ, kellu t-tfal, għamel gwerra fuq bliet ġirien—b’suċċess varjabbli. L-ebda innovazzjoni teknika, l-ebda kampanji fuq distanzi twal, l-ebda inizjattiva jew struzzjonijiet strateġiċi mhux xierqa lil uliedu. Madankollu, ipprojbixxa s-sagrifiċċju uman—safejn kien possibbli.
  Il-Cromlech li jmiss - jekk ma jridx jilgħab fuq in-naħa tal-forzi li Eugene rrinunzja għalihom - irid jagħmel l-istess.
  U li jmiss... U - kemm se jiġu oħrajn?..
  Ma jimpurtax - agħmel dak li trid, u jiġri x'jiġri.
  Kienet qed toqrob kriżi taċ-ċiviltajiet ta' Atlantis Ċentrali. Il-kollass ekoloġiku u soċjali kien se jiġi aggravat minn invażjoni tal-popli passjonati (tislijiet lil Leo, bin l-iskribi, li ħolqu t-terminu) Mexica. L-imperu mbiegħed ta' Teotihuacan kien se jiġġarraf qabel ma seta' jestendi t-tentakli tiegħu lejn dawn l-artijiet. Meso-Atlantis, fi kliem xjentisti politiċi kontemporanji mal-Cromlech, kien se jiġi "Balkanizzat"—proċess ta' frammentazzjoni u diżintegrazzjoni kien se jibda. Il-ġuħ kien se jqanqal irvellijiet u gwerer ċivili, u Mayapan qatt ma kien se jikseb status imperjali. X'aktarx li l-Maya qatt ma kienu se jistabbilixxu stat unifikat.
  “Forsi mbagħad l-iżvilupp tal-popli tal-Atlantiku jistaġna, u l-Ewropa, wara li tkun għaddiet mill-kriżi medjevali mingħajr invażjoni minn barra l-pajjiż, bħal fir-rumanz tiegħi, tirbaħ l-Atlantis... l-Amerika nnifisha,” ħaseb Evgeny.
  Id-dinja tar-rumanz tiegħu, naturalment, ftit li xejn hija aħjar minn dik li għex fiha. Imma forsi dan kien il-kors naturali tal-istorja. Hawnhekk u issa, Cromlech seta’ biss jispekula, imma uża l-għarfien tiegħu dwar it-tlugħ u l-waqgħa taċ-ċiviltajiet, u mhux biss dawk tad-dinja... Wara kollox, kien is-Sinjur tal-Grotti, jipprova, billi jegħleb il-"forza tal-affarijiet", idewwem it-tmiem tad-dinja Egrosi...
  U ma kienx waħdu.
  Lona l-Qattusa! Loona Agriyu!
  Uġigħ ħakmu ruħu, mar jiġri lura lejn kamartu, niżel għarkupptejh quddiem l-iskrivanija tiegħu, u kiteb: "Int se tkun waħdek. Ma kontx waħdi. Għumt fl-ilma. Għum miegħi..."
  Jew forsi dak il-Cromlech l-ieħor ikun diġà ltaqa’ magħha sa meta jaqra dan?..
  L-unika ħaġa li kien ċert minnha kienet li kienu se jiltaqgħu. Għax il-mogħdijiet tal-erwieħ tal-bniedem huma invjolabbli daqs il-liġijiet tal-moviment tal-korpi kożmiċi.
  Evgeny ħaseb fil-qosor liema tifsira semantika kellu japplika għall-isem Lona. F'daqqa waħda, ħass preżenza sħuna fil-qrib, u kreatura żgħira ħakket ma' siequ. Instema' tgergir ta' kuntentizza. Il-jaguarundi tiegħu, Aska, kienet tilfet lil sidha u sabitu fil-post tas-soltu tagħha.
  Kromlech ħakk il-qattus, tbissem u kiteb b’kunfidenza: “Mara Jaguarundi, isimha huwa Women’s Grotto.”
  Il-Qattusa ta’ Lon... L-ewwel darba li sejħilha hekk kien hawn, f’Chichen Itza, qabel ma qasmu n-Neon-go—sekli u universi kienu jifirduh minn dakinhar. Hi fdat fih kompletament, billi ma kienet taf xejn dwar il-Membrana jew il-Passersby. U seta’ biss jittama li jgħixu—it-tnejn li huma. U rrealizza li kellu raġun biss meta kisru l-flussi ta’ enerġiji kożmiċi li kienu ħawwdu mill-ġdid iċ-ċelloli ta’ ġisimhom u sabu ruħhom fix-xedaq ta’ Aadi-Iaassi—fuq il-wiċċ fatali ta’ Mars.
  Ma setax ikun jaf li kien deher hemm kważi immedjatament wara li l-predeċessur tiegħu telaq minn Egrossimoion. Madankollu, milli jidher il-"frammenti" tal-personalità tiegħu kienu qed jiskambjaw informazzjoni b'xi mod—qed jieħu n-nifs, libes b'kunfidenza l-libsa spazjali ta' Cromlech l-Ewwel li kienet tinsab fil-qrib, mingħajr ebda konfużjoni dwar il-funzjonijiet tal-ġisem il-ġdid tiegħu. U libes lil Ilona l-libsa spazjali tal-mara ssagrifikata li kienet tinsab fil-qrib. Naturalment, dak kollu li kien ġara kien xokk profond għalih, iżda warrabha f'moħħu, u rrealizza li dmiru issa kien li jgħix u jsalva lit-tfajla.
  "Tatni ħwejġitha..." ħsieb stramb daħallu f'moħħu, u Evgeny induna li kien l-ewwel ħsieb ta' Ilona fil-ġisem Egrosi. Induna wkoll li l-kreaturi strambi li kienu madwaru, li issa kien sar wieħed minnhom, kienu qed jisimgħuhom u jagħtu kas tagħhom.
  Kukulkan reġa’ poġġa l-pinzell tiegħu mal-art u rafa’ għajnejh lejn Mars. Issa żgur li kien bla ħajja għalkollox. Meta telaq, iċ-ċivilizzazzjoni kienet qed tmut—ma kinitx iddum miljuni ta’ snin. Issa l-Grotti kienu ffriżati, il-ħajja kollha hemmhekk tgħib. Aadi-Iaassi biss, bħal sentinella eterna, b’wiċċ nofsu mejjet, kien wieqaf quddiem Adelinaam li kienet qed tħares lejh, u Agri l-ferrieħa kienet wieqaf iffriżat ħdejn sidha. Bħall-pjaneta kollha u n-nies tagħha, kienu saru sempliċi simboli kożmiċi, twissija u lezzjoni għal esseri intelliġenti oħra.
  "Ikun sabiħ kieku l-jien il-ġdid jiġi ttrasportat lejn epoki oħra ta' Egrossimoion," ħaseb Cromlech. "Forsi anke qabel Jum il-Kora. Nistaqsi min inkun? U x'jiġri mbagħad?"
  Il-ħsieb ma ħalla l-frott, u abbandunah—kellu bżonn itemm il-kodiċi. Huwa sejjaħ l-ittra tiegħu eżattament kif l-istudjużi futuri kienu se jsejħu l-manuskritti Mayan. Kodiċijiet bħal dawn kienu ftit ħafna: inħarqu mit-Tolteki bla ħniena u nqerdu mill-ambjent tal-foresta tropikali, għalhekk kull wieħed kien jiswa piż tad-deheb. Iżda l-istorja personali tiegħu, marbuta mill-qrib mal-istorja tal-umanità, bħallikieku madwar punti ta’ assemblaġġ, inġabret madwar tliet manuskritti. "It-Tagħlim ta’ Kukulkan," ippreservat f’forma ta’ manuskritt biss għax it-Tolteki tawh ġieħ divin. Il-Kodiċi tal-Patri tas-Sinaj bla Isem, li ddeskriva t-tmiem tal-istorja ta’ Kukulkan. U r-rumanz "Ir-Raġel bil-Qattus."
  Allura, jirriżulta li issa qed jikteb ir-raba' kodiċi?..
  Imma d-dinja ma ddurx madwar il-personalità magnifika tiegħu—Eugene induna b’dan meta kien fiż-żarbun ta’ Blagoy. Iva, probabbilment fehem dan b’mod intuwittiv ħafna qabel.
  L-istilel u l-pjaneti tċajpru quddiem għajnejh, u sparixxew. Minfloku deher Wiċċ ġgantesk, li quddiemu l-wiċċ ta’ Aadi-Iaassi, u anke x-xbieha tan-nar ta’ Adelinaam, kienu sempliċement tikek żgħar.
  Kukulkan poġġa idu fuq sidru mikxuf, fejn kien hemm salib tatwaġġjat. Jekk kien hemm għodda fl-univers kapaċi twaqqaf id-dinja u terġa’ lura għan-normalità, kienet din. Kien tal-għaġeb li l-Cromlech induna b’dan f’dinja fejn is-salib kien ġie sostitwit b’linja dritta, u s-simbolu sagru ta’ dak li kien essenzjalment l-istess reliġjon kien lanza trident...
  Qatt ma sar jaf jekk l-Egrosi kinux jipperċepih bħala entità separata minn dak ta’ qablu, jew bħala entità waħda, jew jekk sempliċement ma kienx jimpurtahom. Ma kienx importanti. Malajr induna li Cromlech I kien telaq waqt kriżi fis-soċjetà Grotjana. Dan kollu kien ifakkar ħafna fis-sitwazzjoni f’Ruma fi żmien Caesar—ħlief li Caesar ma kienx hemm. It-tfittxija għall-poter ma kinitx iffavorita mill-Egrosi, speċjalment wara Jum il-Kora. Imma fehmu l-ħtieġa tagħha. U dak ta’ qablu sempliċement ma kienx jaf li l-pellegrinaġġ u s-sagrifiċċju fil-fdalijiet ta’ Adelin-viiri kienu parti mill-inizjazzjoni tiegħu—li seta’ jmexxi lill-Grotjani u jsalva lill-Egrosi minn diżastru imminenti.
  Ma kienx fin-natura tal-Egrosi li jitkellmu dwar affarijiet bħal dawn, jew saħansitra li jifformulaw ħsibijiet bħal dawn b'mod ċar telepatiku. Il-ħarsa fatalistika tagħhom tad-dinja kienet tassumi li dak li kien destinat kien se jiġri.
  It-tieni Wieħed it-Tajjeb seħħ, flimkien mat-Tajjeb, u l-Grots aċċettawhom. Mhux mingħajr taħbit—kien hemm oppożizzjoni hemmhekk ukoll. Wara li bilkemm fehem is-sitwazzjoni, Cromlech ingħaqad mal-fluss tal-ġrajjiet hawnhekk. Għaliex, hu stess ma fehemx sew. Forsi kien imturmentat mill-ħasra għall-ħajja u l-kultura tal-bnedmin intelliġenti—wara kollox, kien ġie hawn minn dinja li qed tinqered fin-nirien...
  Wieħed jaħseb li s-Seelie tiegħu esperjenza xi ħaġa simili. Żgur li kien ħafna iktar diffiċli għaliha milli għalih—hu kien għall-inqas parzjalment ippreparat għal metamorfożi bħal din. Iżda n-natura tagħha ta’ Passerby—u żgur li kienet—għenitha tintegra fid-dinja aljena u taċċetta l-iskop tagħha fiha.
  Għalkemm, forsi kienet biss imħabba...
  Imma forsi l-ħaġa ewlenija li mmotivathom biex jaġixxu hawn kienet l-għarfien tal-preżenza ta’ għadu formidabbli. Cromlech iltaqa’ mal-misterjuż Heenaroo u għaraf fih konoxxenza antika—parti minn esseri ċikliku li tiegħu kien membru wkoll Delgado tad-dinja. Meħuda bħala ħaġa waħda, kienu l-inkarnazzjoni ta’ dak li huma stess sejħu l-Ajkla—entità spettrali, vojt drammatiku li jiekol l-erwieħ. Kien kullimkien—u mkien.
  Il-Cromlech ma kienx jibża’ mill-indovini—ma setgħux jegħlbuh fid-Dinja, u ma kinux se jirnexxu fuq Mars. Għalih, kienu sempliċement... iva, tirann żgħir, li l-poter sod tiegħu kien fl-aħħar mill-aħħar illużorju. Fil-fatt, hekk kienet l-Ajkla nnifisha, li ssawwar dawn ix-xbihat tal-vojt f’bnedmin bħal pupazzi.
  Heenaroo u d-duplikati tiegħu, għalkemm ippruvaw, ma setgħux ifixklu t-triq tas-Seelie. Iżda kien hemm ukoll dawk bla ġisem—il-"pendenti fuq żibeġ." Dawk li kienu għaddejjin, li kellhom ir-rwol ta' allat fuq l-Art iżda saru entitajiet imxerrdin bla ġisem fuq Mars, servew bħala eżempju ta' niket ta' x'jista' jiġri lill-mortali mitlufin fuq mogħdijiet maġiċi. Kienu tal-biża', iżda ma jagħmlux ħsara—is-Seelie ltaqgħu mal-istess Bolon Yokte ftit drabi (hawn, naturalment, kellu isem differenti, iżda ismu ma baqax ikollu tifsira), u ma ħassew xejn ħlief ħasra u biża' li jaqgħu fi stat simili. Dan "dak li jġib l-isfortuna" issa kien sfortuna inkarnata...
  La kienu ħajjin u lanqas mejtin, u l-istatus indeterminat tagħhom kien ifisser li ma kellhom l-ebda influwenza fuq ir-realtà. Iżda dan inbidel meta l-ħlejjaq ħajjin bdew isegwuhom. Imbagħad saru qawwija u kisbu l-poter li jinterferixxu mal-kors tal-avvenimenti reali. Dawn kienu perikolużi.
  Hekk kienet l-Omm tas-Silenzju—Tayishaish, il-Għaddejja, magħrufa fid-dinja Maya bħala Ish-Tab. Mara mħarbta li kienet tħeġġeġ lin-nies biex joqtlu lilhom infushom u tittrasporta r-ruħ tagħhom għad-dinja li jmiss, u li kienet tibgħat ukoll imħabba traġika lill-Egrosi, simili għas-suwiċidju f'għajnejhom. Blagoy issuspetta li kienet magħrufa minn nies lil hinn mill-Yucatan u li kellha ismijiet oħra, iżda ma riedx jinvestiga.
  Kukulkan abbanduna l-kitba għalkollox, qabad rasu b’idejh u daħħal ruħu kompletament fil-memorji ta’ ħajtu fuq Mars.
  Il-gwerra mal-Grizii kienet twila u iebsa. Fil-fatt, l-Adelin-Egrosi kienu ġġielduhom matul is-sekli fil-Grottoes. Kienet sempliċement kontinwazzjoni tar-rivalità antika fuq il-wiċċ, li Aadi-Iaassi kienu temmew. Iżda l-gwerra li bdiet wara li s-Seelie saru ħakkiema tal-Grottoes kienet eċċezzjonali fil-feroċità u l-iskala tagħha. Wieħed seta’ jaħseb li l-Grizii qisuha bħala l-aħħar tagħhom.
  Jew forsi ma kinux huma li pperċepixxewha b’dan il-mod, iżda Taiishaish, li mbuttahom għall-battalja. Paradossalment, hija ngħaqdet f’moħħ il-Grizii max-xbieha ta’ Ezoeeveli, mhux bħala l-Omm tal-Konsolazzjoni, iżda bħala l-Omm tas-Silenzju li tagħti l-mewt. Evgeny qatt ma kien ra rieda bħal din għall-awtodistruzzjoni—lanqas matul il-gwerra, meta l-popolazzjonijiet ta’ bliet Ġappuniżi sħaħ, malli semgħu l-aħbar tal-kapitulazzjoni mistħija ta’ pajjiżhom, tefgħu lilhom infushom bħal raġel wieħed mill-irdumijiet fil-baħar. Iżda l-Grizii sempliċement ġġieldu bħallikieku kienu diġà salvaw mill-mewt, u hemmhekk kienet tinsab is-saħħa kbira tagħhom.
  Imma għaliex Tayishaish kellha bżonn dan kollu, Kromlech ma kellux idea. X'aktarx, kellha bżonn konferma tal-eżistenza tagħha—il-mejtin ħajjin kienu qed jippruvaw iżommu mar-realtà. Evgeny ma kienx jimpurtah: ma ħass xejn għaliha ħlief mibegħda taħraq. L-ewwel ħaġa li ftakar meta rrealizza l-identità ta' Tayishaish u Ish-Tab kienet il-wiċċ minfuħ u blu ta' ibnu strangolat...
  "Jura, Jura!.."
  Anke issa, Cromlech, raġel li kien qed itemm it-tielet ħajja tiegħu fil-memorja, li kien welled ħafna tfal f’dinjiet differenti, li kien rahom jikbru u jimmaturaw, u li kien difen lil xi wħud minnhom, tniehed minn uġigħ antik.
  "Mulej, jekk jogħġbok ħallih jibqa' ħaj meta nerġa' lura!"
  Ilona kienet l-ewwel waħda li fehmet. Fid-Dinja, kienet devota fit-twemmin—bħal ħafna żgħażagħ tal-ġenerazzjoni ta’ wara l-gwerra—u wara li saret Egrosi, sofriet minħabba li ġiet mifruda mill-fidi tagħha. Qatt ma qalet dan lil żewġha, imma hu rah.
  “Hawnhekk hemm is-salvazzjoni!” qaltlu bil-ferħ darba waħda.
  U Kromlech, li fid-Dinja kien jiftakar lil Alla biss fl-aktar mumenti diffiċli, fehemha. Ma kienx biss li kien jaf bl-interess ta’ qablu fit-tagħlim tal-Wieħed Bla Isem. Għal darb’oħra, kien il-fattur telepatiku: kien ra l-komunitajiet mentali hawn—l-egregori kkundannati bil-kalma tal-kompatrijotti tiegħu, jew l-egregor irrabjat iżda ddispratament bil-ġuħ għall-mewt tal-Grizi. Kien hemm oħrajn—is-soċjetà antika u kumplessa tal-Grots. Imma ħadd minnhom ma kellu mħabba jew tama—ħlief għal dawk l-Egrosi li kienu jigglorifikaw il-predikatur antik maqtul b’lanza.
  Fiż-żewġ Seelie Ones kienu jgħixu bnedmin u Nsara; setgħu jifhmu xi jfisser dan kollu u l-qawwa li seta’ juża dan it-tagħlim... Iżda dawn il-kalkoli kollha, fil-biċċa l-kbira bbażati fuq is-sitwazzjoni speċifika—l-Adelin-Egrosi kienu qed jitilfu l-gwerra tal-annihilazzjoni—kienu jkunu għalxejn. Li kieku ma kienx għal...
  Anke issa, Kukulkan sabha diffiċli biex jiftakar dik il-ħolma—kienet tant ċara u... vera. U kienet tassew ħolma? Il-mara—ma setax jgħid jekk kinitx Egrosi jew bniedem—dehret liebsa adelinaam, tatu l-lanza bi tliet ponot tal-Grots, u qalet:
  - Irbaħhom.
  Hu ħadha u rebaħha.
  Iva, il-gwerra kompliet għal ħafna aktar ċikli—kważi l-ħajja twila kollha tiegħu fuq Egrossimoion. Imma minn mindu s-Seelie ġab il-Grottoes taħt il-Lanza tal-Iben, il-Grizii kienu sempliċement irtiraw u mietu. U flimkien magħhom, Taiishaish iddgħajjef bil-mod il-mod u tilef il-konnessjoni tiegħu mad-dinja reali. Sakemm finalment telaq mill-Grottoes, u ngħaqad mal-ispirti bla ġisem tal-wiċċ.
  Tal-anqas is-Seelie hekk ħasbu.
  "Ilona, Qattusa Lona..."
  U dan l-uġigħ qatt mhu se jitlaq minn qalb Evgeniy, ikun min ikun jew ikun fejn ikun.
  Il-Lords tal-Grotta ċċelebraw ir-rebħa tagħhom, kif iddettat minn tradizzjoni antika li tmur lura għal Jum il-Koraja—b'pellegrinaġġ. L-imperaturi tal-qedem ivvjaġġaw lejn il-qċaċet kbar tal-punent biex jiffaċċjaw perikli mortali u joffru talb lill-Adelinas hemmhekk. Is-Seelie ffaċċjaw vjaġġ saħansitra aktar diffiċli tul il-wiċċ lejn il-lvant, lil hinn mill-fdalijiet ta' Adelin-viiri—lejn reġjun ta' muntanji baxxi ħdejn bajja kbira tal-oċean, fejn kienet seħħet l-aħħar battalja kbira bejn l-Imperu Solari u r-renju ta' Griisiya.
  Fuq ordni ta’ Aadi-Iassi, tħaffret blata ċatta hawn b’tifkira tal-mejtin miż-żewġ naħat, u kixfet wiċċ l-Omm Imnikkta. Wiċċ il-Verġni kien tal-biża’ u impressjonantiment uman—l-imgħallmin Egrosi ddevinawh b’mod mirakoluż lura meta d-dinosawri kienu għadhom jiġġerrew fuq l-Art. Għadha tħares b’dispjaċir kbir direttament lejn il-wiċċ tan-nar ta’ Adelinaam.
  It-Tajbin ikkommemoraw ukoll lill-mejtin hawn—f'isem il-Missier ta' Kollox, u l-Iben, u l-Qawwa Tagħhom, b'dan il-mod. Matul il-liturġija, wiċċ Ilona deher bil-ferħ—Eugene rah anke mill-viżiera tal-libsa spazjali tiegħu. Ish-Tab, li kien megħlub, irnexxielu jidħol f'wieħed mill-pellegrini għal ftit mumenti, u nifed qalb it-Tajbin b'lanza ritwali. Hi mietet immedjatament.
  Loona Agriyu!
  Il-qattiel miet ukoll, u Ish-Tab xtered bla saħħa mal-wiċċ.
  Kien il-bidu ta’ ċiklu ġdid għall-Adelinaam. Il-Mulej tal-Grotti, it-Tajjeb, il-qassis il-kbir tal-Perforat, wettaq iċ-ċerimonja antika ta’ lamentazzjoni għal Ezoeeveli, li issa hija parti integrali mil-Liturġija tal-Lanza, u pproklama t-tiġdid tad-dinja lill-merħla tiegħu. Imbagħad għadda mill-Membrana għall-Art, lejn ir-raħal Yucatan ta’ Yucuabnal.
  Fejn kellu l-ħsieb li jibqa' sal-mewt li jmiss tiegħu.
  “Ish-Tab ħadha. Oh, marti. Qed nibki,” kiteb f’ittra lilu nnifsu, u d-dmugħ fil-fatt beda nieżel minn għajnejh.
  Huwa fehem ħafna dwar din l-istorja—kemm seta’ jifhem moħħu uman. Imma xorta ma setax jifhem ir-rwol ta’ Ilona. Wara kollox, mingħajrha, kollox kien ikun ħafna aktar sempliċi. Jew kien bil-kontra? Imma fi kwalunkwe każ, hija kienet l-aktar kapitlu importanti tal-kodiċi tiegħu. Forsi l-aktar wieħed importanti. Forsi mingħajrha, ma kienx jirnexxi hawn—l-istess bħalma l-predeċessur tiegħu kien falla fuq Mars. X’tip ta’ sultan hu mingħajr saħħa, mingħajr is-“sħana ta’ ruħu,” li hawn tissejjaħ kukh?
  Fil-fatt, is-Seelie l-ġdid issuspetta li l-predeċessur tiegħu kien qatta’ ħajtu daqshekk bla ma nnotaha fost l-Egrosi sempliċement għax kien waħdu. U min jaf kif kienu jkunu d-destin ta’ Mars u tad-Dinja kieku Lona l-Qattusa kienet maġenbu. Jew kieku ż-żagħżugħa Egrosi li ssagrifikat ruħha minfloku kienet irrifjutat li ssegwi l-liġijiet u t-tradizzjonijiet antiki...
  Madankollu, l-aħħar storja ta’ Kromlech il-Kukulkan it-Tajjeb spiċċat kif spiċċat. Huwa kiteb test lil ibnu l-kbir, li kien se jidfnu u jibni piramida fuq ġismu—mhux kbira daqs il-piramida futura ta’ Kukulkan—li kienet se tinnaqqax fuq il-ħajt tal-qabar tiegħu. U hemm biss kellu jibqa’ ismu—huwa ordna li qatt ma jinkiteb imkien ieħor. Għalkemm l-idea li Lona xi darba kienet se taqra din l-iskrizzjoni ma kienet xejn aktar minn tama.
  Imma kif jista’ wieħed jgħix mingħajr tama?
  Huwa b'mod riflessiv reġa' poġġa idu fuq is-salib fuq sidru. Kien is-simbolu li l-veġġenti riedu jħassru mill-istorja ta' Atlantide, u eventwalment, mid-dinja kollha. Mill-perspettiva tagħhom, kellhom raġun għalkollox. It-tagħlim u l-mod ta' ħajja tagħhom fl-aħħar mill-aħħar kienu jippresupponu s-simplifikazzjoni tad-dinja, it-trasformazzjoni tagħha minn volum għal pjan, minn sfera għal ċirku. U s-salib, għalihom, kien qarrieq invinċibbli, li jeqred dawn il-figuri finiti, jinfirex fid-direzzjonijiet kollha sal-infinità, u jagħti lid-dinja multidimensjonalità.
  Huwa ra fuq Egrossimoion x'tagħmel il-koxjenza bidimensjonali lill-bnedmin u ċ-ċiviltajiet intelliġenti. Iżda anke hemm, wasal simbolu, li ħabbar li ċ-Ċirku seta' jinkiser—Lanza bi tliet ponot.
  “F’isem il-Missier, u l-Iben, u l-Ispirtu s-Santu, amen,” Evgeny għamel is-sinjal tas-salib, għax issa kien fid-Dinja.
  Persuna li ċediet ruħha għall-infinità dejjem tkun aktar b’saħħitha minn waħda li tinġibed mit-triq imfittxija sew mill-ħajja għall-mewt, u wara dan ruħha tegħreq fil-ġuf ta’ xi Ajkla. U l-ħajja—it-tonal—hija infinitament aktar b’saħħitha mix-xejn—in-nagual.
  “Aqsam iċ-ċirku b’salib!” kiteb lilu nnifsu. “Tibżax mill-Ajkla!”
  Huwa għalhekk li dawk li raw il-vista u ċ-ċiviltajiet li fosthom qamu qatt ma setgħu jegħlbu l-kulturi ffurmati taħt id-dell tas-Salib. Sempliċement għax il-kumplessità hija aktar b'saħħitha mis-sempliċità, u l-ħajja hija aktar b'saħħitha mill-mewt. Mal-ewwel daqqa t'għajn, dan jidher paradossali, iżda huwa veru. Il-kwistjoni mhix dwar in-nies, li huma nies kullimkien. L-Ispanjoli li kkonkwistaw l-Amerika f'"Ir-Raġel bil-Qattus" probabbilment mhumiex aħjar jew aktar ġentili mill-Messikani fanatiċi u l-Karibew feroċi li kkonkwistaw nofs l-Ewropa u medda kbira tal-Afrika fid-dinja reali.
  Hu, naturalment, ma setax isir predikatur Nisrani fl-Atlantis tal-qedem issa—dan kien joħloq paradoss imprevedibbli. Ħalli kollox ikompli kif kien. Imma seta’ jipprova jagħmel l-oppost ta’ dak li riedu minnu dawk li raw il-vista—biex jippreserva s-sagralità tas-Salib f’dan il-kontinent. Dan is-sinjal issa huwa sagru fil-foresti densi, fil-preriji u fil-widien tax-xmajjar tal-kontinent tat-tramuntana, fil-muntanji u l-ġungli tan-nofsinhar, u hawn, fuq l-istmu bejniethom.
  Hawnhekk, kien jissimbolizza s-Siġra tal-Ħajja u fl-istess ħin l-alla trinità tal-fertilità. Kull darba li kien iwettaq iż-żifna rjali tiegħu quddiem il-pilastru forma ta’ salib, bil-bastun forma ta’ salib f’idu, Kukulkan ħass li verament kien qed jgħasses il-ħajja. Is-salib baqa’ anke fid-dinja li kien telaq minnha—il-Cromlech ftakar il-ħoss tas-slaleb tan-nar fil-pjazza ta’ Chichen Itza. Imma milli jidher, f’dik id-dinja, kienu sempliċement riflessjoni, bla saħħa biex jipproteġuh.
  F’dinja li għandha biss diviżjonijiet orizzontali - mingħajr dawk vertikali, huwa faċli li tinsa l-infinità u ċċedi għall-mewt ħelwa.
  “Id-dinja hija delizzjużament kumplessa,” lissen Kukulkan, mingħajr ma jneħħi għajnejh mis-sema mimli kwiekeb.
  Dak il-ħin, ħass l-integrità tal-personalità multidimensjonali tiegħu kollha u fehem li kellha ruħ waħda. Hekk kif iċ-ċiviltajiet marbuta mill-Membrana kellhom forza tal-ħajja waħda. "Mhux biss id-Dinja u Mars!" laqtu minn perspettiva brillanti. Girlanda grandjuża ta’ dwal ikkuluriti u pulsanti dehret fl-ispazju. Kienu infinitament diversi, iżda konnessi minn "ħajta qawwija taż-żmien" u jinterpenetraw. Inkluż għal bnedmin intelliġenti, li f’dan is-segment żgħir tal-girlanda kienu jissejħu Passersby.
  U wara dan kollu kien hemm disinn grandjuż u inkomprensibbli. Dan kien rumanz kbir, bla dubju fil-pussess ta’ Awtur li fl-istess ħin ra l-plott kollu tiegħu, id-dinjiet u ż-żminijiet kollha li kien jinkludi, il-karattri kollha tiegħu. Huwa ra l-Cromlechs, is-Seelie, u l-Elons kollha f’daqqa, f’kull mument ta’ ħajjithom, ra l-personalitajiet interkonnessi tagħhom, il-vjaġġi tagħhom fiż-żmien, fl-ispazju, u fir-ruħ tagħhom stess. Huwa ra kollox.
  Dan kien il-Kodiċi miktub minn Alla. Ir-raba’, u l-uniku wieħed.
  Kukulkan temm l-ittra, itwiha bir-reqqa, keffenha f’biċċa drapp, u poġġieha f’kaxxa tal-injam imxarrba f’soluzzjoni li tirrepella l-insetti. Daħħal il-kaxxa f’kapsula tal-ġebel li kien diġà skolpa għaliha. Kien se jissiġillaha fil-ħajt ta’ tempju żgħir u eleganti biswit il-palazz tiegħu għal ċerimonji rjali. Il-Cromlech kellu raġuni biex jemmen li l-bini kien se jibqa’ ħaj sal-mewt mill-ġdid tiegħu.
  Wara li temm xogħlu, qam u reġa’ ħareġ fuq il-bejt. Mill-kamra mudlama, għajnejn il-jaguarundi leħħew b’mod misterjuż warajh. Ir-riħ ta’ filgħaxija ċċaqlaq ir-rix tal-quetzal fil-hairstyle għolja ta’ Kukulkan. Qam bilwieqfa, medd dirgħajh lejn ix-Xbieha tas-sema, u għajjat b’leħen għoli bir-Russu:
  — Jien, Cromlech! Qed tarani?!
  Il-gwardjan, mistagħġeb bis-sagrament irjali, waqqa’ l-lanza tiegħu u niżel għarkupptejh, u ħeba wiċċu.
   35 sena
  
   Epilogu
  
  Ilona (Elena) Linkova. Imkien, qatt.
  - Int iblah!
  Tash baqgħet b’daharha lejn Ilona. Ma kinitx aktar statwa tas-silġ ħajja—sempliċement mara b’kurvi u għarwiena.
  “Qed teqred kollox,” qalet b’rabja, b’noti isteriċi.
  Carol ma kinitx tidher qisha xi saħħara qawwija issa – sempliċiment mara mqallba titħabat ma’ għadu.
  “Qatt ma wegħdek li se nkun tifla tajba,” wieġbet Ilona bla ħsieb, waqt li tħares madwarha.
  L-intern tal-maħżen ma kien inbidel xejn - il-ħitan kienu għad għandhom toqob miftuħa, it-tiben kien imxerred bl-addoċċ mal-art, u fuq wara kien hemm pjattaforma tal-injam b’sodda improvviżata.
  Ilona ħassitha ħielsa, bħallikieku f’ħolma. F’xi livell ogħla ta’ koxjenza, fehmet b’mod ċar li kienet ħalliet id-dinja tagħha warajha għal dejjem. Krasnoyarsk miksija bis-silġ, Moska mimlija tajn u storbjuża, u l-Messiku sħun kienu warajha. U l-problemi kollha li qatt ma kienet solviet hemm. Issa kien se jkun hemm xi ħaġa differenti. Aħjar jew agħar, ma kinitx taf. Imma kienet kompletament kalma. Minn issa ’l quddiem u għal dejjem kienet se tkun kalma, għax minn meta kienet ġiet hawn, kien hemm xi qawwa ogħla li kienet ġabitha. U din il-Qawwa kienet se tieħu ħsiebha fil-futur.
  “Tista’ fl-aħħar tispjegali x’inhu dan il-post?” staqsiet lil Tash, bħallikieku kienu konoxxenti qodma li kienu ltaqgħu waqt ix-xiri.
  "Għedtlek—salib it-toroq bejn dinjiet," gergret Carol. "Li tidħol hawn huwa diffiċli, u li titlaq huwa saħansitra aktar improbabbli. Kont xortik tajba ħafna l-aħħar darba."
  Ilona baqgħet siekta.
  "Suspettajna li se tkun ta' nkwiet mill-bidu," kompla Tash bl-istess ton. "Huwa għalhekk li Carlito żżewwiġek lid-doppju tiegħu, huwa għalhekk li akkużajniek mas-CIA. Imma qatt ma immaġinajna li tkun tista' ssabotaġġa kollox..."
  Deher li ma kienx jimpurtaha jekk Ilona semgħethiex jew le.
  "Kien impossibbli li neqirduk—kont diġà integrat fl-istruttura tal-ħajja ta' Don Eugenio; ma kien hemm l-ebda mod kif tneħħiha, inkella kien ikun hemm konsegwenzi imprevedibbli. Imma fid-dinjiet kollha, fil-verżjonijiet kollha tar-realtà, meta tidher ħdejh, xi ħaġa tmur ftit differenti milli suppost, u b'riżultat ta' dan, kollox jiġġarraf..."
  Tash baqa’ sieket, u Ilona lanqas ma wieġbet—ma kien hemm xejn x’twieġeb, dan id-diskors kollu deherilha bħal foresta mudlama, għalkemm fehmet li warajh kien hemm xi ħaġa importanti ħafna. Għaliha u għal Zhenya.
  "Il-problema hi," beda Tash mill-ġdid, "li l-partijiet tal-esseri tagħna ma jistgħux jikkomunikaw direttament, u m'hemm l-ebda ċentru ta' rieda unifikat. Għalhekk nafu xi affarijiet, nistgħu biss nissuġġeru oħrajn, u l-bqija huwa kompletament fid-dlam. Nafu, pereżempju, li neħtieġu l-vjaġġi tal-Cromlech—dawn jikkombinaw il-ħin tat-tonal u n-nagual. Huwa konvenjenti għalina. Imma jekk qed tindaħal f'dan, u ma nistgħux neħilsu minnek, allura rridu norbtu l-personalità tiegħek ma' tagħna. U l-aktar mod faċli biex nagħmlu dan kien billi nġiegħluk tiżvela xi ħaġa sagra, xi ħaġa li tifforma parti mill-personalità tiegħek. Traduzzjoni ta' kodiċi, pereżempju. Inkunu kurjużi li nkunu nafu x'jgħid, naturalment, imma l-ewwel u qabel kollox, ridna ninkorporawk fl-egregor tagħna. Imma xi ħaġa marret ħażin mill-ġdid..."
  “Int anomalija!” għajtet Carol f’daqqa waħda b’rabja kbira, waqt li daret bil-grazzja ta’ pantera.
  Sidirha l-għoli tregħid, ġilda ħamret, għajnejha xegħlu. Kienet kważi sabiħa u ċertament tal-biża’.
  “Int iqarraq, proprju hekk,” indikat subgħajha akkużatorja lejn is-salib li kien ħiereġ minn taħt il-ġakketta miftuħa ta’ Ilona.
  "M'aħniex miġnuna, aħna l-aktar bnedmin razzjonali fid-dinjiet kollha," kompliet b'ton aktar baxx. "Imma ma nistgħux nifhmu kif dan it-tagħlim assurdu jfixkilna l-ħin kollu. Forsi huwa xi tip ta' ċajta tal-Ajkla, u naċċettawh u nidħku bih flimkien miegħu."
  Ilona telgħet spallejha.
  “Allura x’inhi l-problema?” staqsiet hi.
  L-ispettaklu kollu ma ħalla l-ebda impressjoni fuqha—kienet rat u esperjenzat ħafna affarijiet ferm aktar tal-għaġeb dan l-aħħar. Madankollu, Tash osserva l-movimenti tagħha mill-qrib—tama li s-saħħara kienet tkun xi ħaġa iblah.
  Id-demonja daħqet tant ħażin li affettwat xi ftit lil Ilona. Imbagħad refgħet idha ma’ wiċċha, bħallikieku f’daqqa waħda kienet tistħi. Imma le—sempliċement... fetħet wiċċha, bħal bieb żgħir. Dan immedjatament tilef kull espressjoni, iffriża, u beda jħares indifferenti lejn il-ġenb.
  U mit-toqba fejn kien wiċċha, ħarġu sħana u duħħan. Għall-ewwel, Ilona ħasbet li kien dlam u vojt. Imma mbagħad rat tikek jiċċaqalqu u jteptep, u daħk imrażżan u tgergir inkomprensibbli ħerġin minn ġewwa.
  Tash għattiet wiċċha, li kien reġa’ kiseb il-ħila li jesprimi ruħu—issa kien qed jesprimi tgħajjir.
  "Tiċċajtax magħna," wissietha b'mod ta' theddida. "Aħna li qed niċċajtaw hawn, mhux int."
  “Għadek taħseb li toqtolni?” staqsiet Ilona.
  Ma kellha l-ebda idea x’kienet se tagħmel kieku s-saħħara attakkaha, imma ma kellha l-ebda dubju li kienet se tiġġieled lura b’xi mod.
  U Tash attakka - b'għajta selvaġġa u inumana, li minnha deher li l-maħżen kien se jiġġarraf immedjatament.
  Madankollu, ma kkollassax.
  Tash waqfet tant qrib Ilona li setgħet ixxomm ġisimha msaħħan. Imma ma mxietx aktar, bħallikieku kienet iltaqgħet ma’ barriera inviżibbli iżda insormontabbli.
  "Diġà qtiltek," is-saħħara qalet dritt f'wiċċ Ilona. "Darba, żgur. U mhux aktar—tibqa' hawn għal dejjem."
  Qabżet lura u reġgħet infexxet tidħak.
  "Għedtlek mill-ewwel li kont iblah," qalet b'ton sarkastiku. "Ma kellekx tiġi hawn. U l-qassis tiegħek iblah talli ddiżappuntakom. Issa se tibqa' f'dan il-fdal għal dejjem. U jekk titlaq, se tmut mill-ewwel. Allura se nħallik issa."
  Hija għamlet moviment ieħor misterjuż b'idejha, u kixfet wiċċha. Mit-toqba mudlama u mċajpra, reġa' ħareġ tgergir mgħaġġel f'lingwa mhux magħrufa. Fl-istess ħin, ġisem Tash beda jitlef id-densità tiegħu, u ttrasforma f'tip ta' gass skur b'riħa pjuttost qawwija. Il-proċess beda minn saqajha. Ftit wara, il-gass li kienu ttrasformaw fih beda jdur u jinġibed fit-toqba f'wiċċha, bħallikieku pompa qawwija kienet qed taħdem hemmhekk.
  Imbagħad il-parti t'isfel tal-addome, it-torso, u l-ispallejn sparixxew; il-fdalijiet tal-għonq, il-widnejn, u x-xagħar inġibdu fil-vojt imċajpar. Fl-aħħar, baqa' biss il-wiċċ quddiem it-toqba mdendla fl-arja. Ma sarx gassuż—waqa' bla saħħa fuq it-tiben u baqa' hemm. U t-toqba malajr iġġarfet u sparixxiet.
  Ilona osservat il-metamorfożi b'interess ħafif. Meta tlestiet, mess il-maskra b'għajnejha vojta li kienet mimduda mal-art, li dehret magħmula minn xi tip ta' plastik, b'subgħajha. Imma ma refgħethiex.
  Wara li baqgħet waħedha, Ilona ħarset madwarha b'aktar attenzjoni. Ma kellha l-ebda dubju li kienet se tkun tista' titlaq minn dan il-post stramb.
  L-attenzjoni tagħha nġibdet lejn xquq fil-ħitan—xi ħaġa kienet qed tiġri b’mod ċar warajhom. Ilona għafset wiċċha ma’ wieħed u rat... lilha nfisha. U ħdejha kien hemm Zhenya. Kienu żgħar u jidhru kuntenti, ibusu f’xi park b’siġar eżotiċi u statwi strambi.
  U x’kien hemm f’dik ix-xquq hemmhekk? Hemmhekk kienet ukoll—tifla żgħira ħafna, tisma’ l-lekċer tal-Professur il-kbir Cromlech f’awditorju mimli nies. Ilona sabitha divertenti tħares lejn wiċċha stess—imħabba bla tama, għalkemm it-tifla b’mod ċar ma kinitx għadha rrealizzat dan.
  Bi tbissima, Ilona ħarset minn xquq ieħor u mill-ewwel indunat li kienet qed tħares lejn il-Messiku. Kien Jum il-Mejtin. Eluf ta’ dwal jitteptep, bħal kostellazzjonijiet, sombreros tad-deheb u l-iswed imdawlin, l-irqajja’ bojod tal-qomos tal-irġiel, iż-żigarelli kkuluriti fin-nisġiet tan-nisa Indjani anzjani, il-bizzilla tal-blużi kkuluriti tan-nisa... L-azzjoni, kif jixraq lil dan il-jum, seħħet f’ċimiterju—slaleb u lapidi mxerrda b’tapit oħxon ta’ petali sofor, imżejna b’kuruni u bukketti tal-fjuri tal-kaminu, u mgħottija b’ikel, xorb, ritratti, ġugarelli u tifkiriet.
  U hawn kienu għal darb'oħra, ma' Zhenya. Ilona rrealizzat dan, anke jekk huma, bħal ħafna minn dawk li kienu qed jagħmlu l-festa, kienu lebsin il-maskri tradizzjonali tal-kranju ta' dak iż-żmien. Il-maskra ta' Zhenya, madankollu, ħalliet nofs wiċċu espost, u kixfet id-daqqa famuża tiegħu f'moħħu. Kien qed jerfa' xutt ta' mescal ma' xofftejh, u Ilona kienet qed tidħak u tgħidlu xi ħaġa.
  Ma riditx tibqa’ tara din il-festa kerha, għalhekk marret f’xquq ieħor. Hemmhekk kienet waħedha, wieqfa b’espressjoni ta’ niket ħdejn iċ-ċenote li fih kien niżel il-Cromlech, tħares lejn il-monument tiegħu b’qattus f’dirgħajh u wiċċ li kien ukoll nofsu kranju.
  Hija ġriet lejn fetħa oħra, u lil hinn minnha reġgħu kienu flimkien—iżda f’ċirkostanzi estremi. Kien jidher qisu kienet għaddejja gwerra: tidwiriet ta’ splużjonijiet fil-lejl, traċċi tan-nar ta’ balal tracer. Kienu mimdudin spalla ma’ spalla f’trinka żgħira, jisparaw machine guns fid-dlam.
  Ilona rtirat u marret toqgħod bilqiegħda oħra. Kromlech—jew forsi le Kromlech, u hi—jew forsi le hi—kienu qed jargumentaw f’xi uffiċċju trab u tedjanti, it-tnejn li huma bi ħwejjeġ antikwati u sempliċi... EVK kien diġà pjuttost anzjan u b’xi mod... differenti minnu nnifsu. U mingħajr il-daqqa f’rasu. Ma għoġbithiex dak li rat.
  Imma hawn... Għall-ewwel, ma setgħetx tifhem x’kienet qed tara. Għalkemm dehret familjari ma’ dawn il-kreaturi—enormi, b’irjus bil-kresta u dnub qawwija. Folla kbira minnhom kienet inġabret f’xi belt grandjuża, fi pjazza vasta. Kien hemm għexieren ta’ eluf minnhom, u kollha kienu qed iħarsu lejn punt wieħed—il-gallarija ta’ bini enormi, fejn żewġ figuri żgħar kienu jidhru.
  U kienu hi u Zhenya wkoll, taħt l-iskuża ta’ dawn ir-rettiljani. Cromlech, liebes kappell twil, qisu tiara, medd saqajn il-gremxula tiegħu lejn il-folla, u dawn għajtu bil-ferħ.
  Frażi b’lingwa mhux magħrufa ffurmat f’ras Ilona... Jew forsi lanqas biss kienu kliem, biss framment ta’ xi ħsieb inuman. Imma fehmet it-tifsira perfettament: "Isimgħu l-leħen tan-Nar!"
  Interessanti... U hawn kienu, ħdejn xulxin ma’ Kromlech, bħall-istess kreaturi, jgħumu taħt l-ilma flimkien—mingħajr ebda tagħmir tal-għadis, b’qawwa u faċilità, u Ilona fehmet li kienu kuntenti u komdi hawn. Kien jidher li kienet rat dan qabel...
  Ix-xena ta’ wara dehret saħansitra aktar stramba, għalkemm ma setgħetx issir aktar stramba. Madankollu b’xi mod Ilona għarfet din ix-xena wkoll. F’sala enormi u futuristika, koppja kienet tidher ċara li kienet qed tagħmel xi tip ta’ eżerċizzju atletiku. Dehru li kienu... definittivament qed jilagħbu l-iskerma. Imma mhux bis-sjuf: f’idejhom, l-għalliem u l-istudent żammew tubi qosra tal-metall li kienu joħorġu raġġi tal-għaġeb ta’ blu u aħdar jgħammxu. Id-dawl b’xi mod żamm il-forma tax-xafra. L-għalliem kien Evgeny—żagħżugħ, b’ras mhux mutilata, liebes ħwejjeġ mhux tas-soltu, imma kien hu. U l-istudent... bla dubju mara żagħżugħa, imma... mhux umana. B’ġilda ħamra bħal brikk imżejna b’appendiċi bojod u strixxi kbar li kienu jdawru rasha, kienet ukoll hi—Ilona.
  ...U dehret li rat din il-pjanura mħallta, iżda b'lewn sieket, taħt ix-xemx stramba wkoll. Iva, tabilħaqq, u dawk il-muntanji fuq l-orizzont, u l-piramida eqreb, tawwalija. Għall-ewwel biss, Ilona ma rrealizzatx li kien pentagonu.
  Hija għarfet ukoll il-kreaturi weqfin b’daharhom lejha—kien grupp tal-istess rettili bipedi. Issa rrealizzat li ħwejjiġhom biss kienu jintlibsu fuq l-ilbiesi spazjali.
  Zhenya kienet fosthom - kienet tafha żgur.
  Ilona rtirat mix-xquq u ħasbet. Ma kinitx hawn ħdejn il-Cromlech. B’xi mod, irrealizzat li lanqas biss kienet f’din id-dinja.
  Imma... Tash qal, "Fil-verżjonijiet kollha tar-realtà, meta tidher ħdejh, xi ħaġa tiġri ftit differenti." Xi jfissru dawn il-kelmiet għall-maġi, Ilona ma riditx tkun taf. Imma għaliha, kien ifisser li kellha tiġi għandu fejn ma kinitx. U mbagħad żgur li xi ħaġa tinbidel, forsi għall-aħjar. Forsi d-dinja kollha ssir aħjar... aħjar?
  U wkoll... ftakret ukoll l-iskrizzjoni mill-piramida - dik li t-traduzzjoni tagħha kienet qerdet, imma kienet tafha bl-amment: “Irrid li tiltaqa’ miegħi u tgħaddi mill-membrana l-kbira għal Bolon Yokte”...
  "Ħallini niddeċiedi," lissnet hi.
  U meta reġgħet ħarset lejn ix-xquq, rat li kien eżatt fil-bieb, magħluq biss b’lukkett ħafif tal-injam. Kien sorprendenti li ma kinitx innutat bih mill-ewwel.
  Ilona refgħet il-lukkett. Il-bieb fetaħ ftit b’ħoss ta’ tgergir, u rwejjaħ u ħsejjes mhux familjari daħlu fil-maqjel. Dehru li kienu qed ibassru l-periklu.
  Ma jimpurtax!
  Hija ħarġet b’riżoluzzjoni u ma stagħġbitx meta rat ġisimha jikber u jinbidel, bil-fdalijiet ta’ ħwejjeġ umani mdendlin minnu b’mod goff.
  Hija immedjatament inħakmet minn sensazzjoni ta’ soffokazzjoni, u rasha dehret li splodiet bl-uġigħ. Iżda fl-istess ħin, ġisimha kollu feraħ b’sens ta’ żgħożija u saħħa li kienet ilha minsija. U kisbet ukoll xi ħaġa kompletament mhux familjari u tal-għaġeb—konnessjoni mal-ħsibijiet u l-emozzjonijiet ta’ dawn il-bnedmin. Egrosi...
  Hi ħassethom, u huma ħassewha. Zhenya... Blagoy, iva... dar f'daqqa, ra, u l-ferħ tiegħu tar-rikonoxximent infaqa' fiha: "Lona l-Qattusa!"
  U emozzjoni oħra ġibditha. Mara... Żagħżugħa. Fl-imħabba. Fehmet x'kien qed jiġri u ma riditux. Ma jimpurtax, se niskopruh.
  Kien kważi impossibbli li tieħu n-nifs; wiċċha kien iħossu qisu qed jiġi mgħaffeġ minn ġewwa, tant li għajnejha kienu qed imqabbżin ’il barra, u l-kesħa qawwija kienet qed trażżan bil-mod il-mod anke l-ħajja qawwija tal-Egrosi f’ġisimha. Ilona waqgħet bla sahha fuq ir-ramel kiesaħ.
  "Idħol fil-karozza! Iġġri!" qabdet il-ħsibijiet ta' Evgeniy. "Buck, libsa spazjali!"
  Huwa qabadha f’dirgħajh u telaq jiġri x’imkien b’qabżiet kbar.
  “Iva, issa kollox żgur li se jinbidel,” ħasbet Ilona u tilfet minn sensiha.
  
  San Pietruburgu, 2018–2019
  
  Nirringrazzja lil Sergei Gennadievich Krivenkov, li x-xogħol tiegħu "Mars: Il-Kumpless f'Cydonia" użajtu fid-deskrizzjoni tal-imperu antik ta' Egrossimoion. Nirringrazzja wkoll lin-Nuna Evgenia (Senchukova), is-segretarja tal-istampa tad-djoċesi ta' Yakutsk, għall-artiklu li użajt fid-diskors ta' Patri Feodor. Jiena partikolarment grat lejn Nadezhda Omelko għall-qari bir-reqqa tat-test. Ringrazzjament speċjali lil tiegħi ħbieb tajbin: Alexander Putyatin, li l-ħsibijiet tiegħu huma riflessi fir-raġunament ta’ xi wħud mill-karattri, u speċjalment Tatyana Alekseeva-Minasyan, li l-kontribut tagħha għall-ħolqien ta’ dan ir-rumanz huwa imprezzabbli.
  P.V.
  Sinopsi (spoilers)
  
  Krono-fantasija, storja alternattiva, space opera, mistiċiżmu. Ambjentat fir-realtà tagħna mill-1937 sal-2030; sena 1980 alternattiva; Messiku tal-qedem mill-552 sas-605; u Mars 10 miljun sena ilu.
  Katastrofi kożmika ħolqot mina fil-ħin u fl-ispazju, li tgħaqqad iċ-ċiviltajiet. Minnha, il-ftit magħżula jidħlu f'dinjiet oħra, u jittrasformawhom. Iżda l-magħżul jiċħad id-destin tiegħu. Min hu: studjuż-lingwista mgħaddas fix-xjenza, imperatur Mayan tal-qedem, maġiku li jgħawweġ il-ħin, jew bniedem aljen f'forma ta' bniedem? U min verament qed jikteb ir-Raba' Kodiċi?
  65 miljun sena ilu, żewġ partijiet ta’ kometa qerdu ċivilizzazzjoni ta’ rettili intelliġenti fuq Mars u wasslu għall-estinzjoni tad-dinosawri fid-Dinja. Barra minn hekk, il-katastrofi ħolqot portal tal-enerġija fl-ispazju—il-Membrana. Il-bnedmin magħżula—il-Passers—jistgħu jivvjaġġaw minnu lejn dinjiet u eri oħra. Malli jaslu fuq Mars, jieħdu l-forma ta’ rettili lokali, u fid-Dinja, jittrasformaw f’bnedmin.
  Il-preżenza ta' nies li jgħaddu minn hemm fil-passat ta' żewġ dinjiet tista' tagħti lok għal realtà storika alternattiva.
  L-eroj tar-rumanz, Yevgeny Kromlekh, huwa Passer-by. Il-vjaġġi tiegħu minn ġol-Membrana jbiddlu d-dinjiet. Fid-Dinja 1 (ir-realtà tagħna), huwa paleolingwista Sovjetiku li ddeċifra l-iskrittura Maya. Fid-Dinja 2, huwa kittieb Russu famuż. Fuq Mars, huwa r-rettiljan Blagoy, li jmexxi imperu. Fid-dinja Maya, huwa r-Re Kukulkan.
  L-erojina tar-rumanz hija Ilona Linkova, fid-dinja 1 hija l-istudenta u l-maħbuba ta’ Kromlekh, fid-dinja 2 hija uffiċjal tal-intelligence tal-Imperu Russu, u fuq Mars hija l-mara ta’ Blagoy.
  L-eroj jivvjaġġaw mid-Dinja tal-lum lejn Mars għaxar miljun sena ilu. Hemmhekk, f'għerien mgħarrqa, jeżistu fdalijiet ta' ċivilizzazzjoni Marsjana. Minn Mars, l-eroj jaslu f'Yucatan matul l-aqwa żmien taċ-ċivilizzazzjoni Maya.
  L-istorja tar-rumanz iddur madwar it-taqbida tal-eroj mas-sigrieti ta’ organizzazzjonijiet maġiċi, is-servizzi tal-intelliġenza ta’ żewġ dinjiet, u avventuri fuq Mars—kollox fl-isfond ta’ storja ta’ mħabba li tinvolvi l-karattri ewlenin kollha fid-dinjiet kollha.
  Fid-Dinja 2, minħabba l-azzjonijiet tal-Cromlech fil-passat, l-Aztecs ħakmu ħafna mill-Ewropa u l-Afrika sas-seklu 17, u waqqfu l-istat tal-Lvant ta' Aztlan. Id-Dinja l-Ġdida (Atlantis) hija maqsuma fost diversi potenzi Nattivi Amerikani. Barra minn hekk, l-Imperu Russu, li jopponi lil Aztlan, għandu wkoll pussess fit-Tramuntana ta' Atlantis.
  Din id-dinja tinqered b'riżultat ta' kunflitt nukleari li fih huwa involut Cromlech-2. Huwa jirrealizza l-ħsara li jirriżultaw minn bidliet mhux awtorizzati fl-istorja, jitlaq ma' Ilona lejn Mars, minn fejn jirritorna lejn il-passat tad-Dinja u jipprova jikkoreġi dak li għamel l-alter ego tiegħu. It-tmiem jagħti lill-eroj tama li jerġgħu jingħaqdu u lid-dinja mod kif joħorġu mil-linja taż-żmien.
 Ваша оценка:
Связаться с программистом сайта.

Новые книги авторов СИ, вышедшие из печати:
О.Болдырева "Крадуш. Чужие души" М.Николаев "Вторжение на Землю"

Как попасть в этoт список

Кожевенное мастерство | Сайт "Художники" | Доска об'явлений "Книги"